{"id":42692,"date":"2017-01-17T18:17:57","date_gmt":"2017-01-17T14:17:57","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=42692","title":{"rendered":"Tolerantl\u0131q &#8220;Qurani-K\u0259rim&#8221;in \u00f6z\u00fcnd\u0259 geni\u015f yer tap\u0131b"},"content":{"rendered":"<p><strong><span style=\"line-height: 1.6em;\">Bizim milli d\u0259y\u0259rl\u0259rimiz, tariximiz imkan verir ki, \u0130slam dinin\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycana z\u0259r\u0259r ver\u0259n hans\u0131sa c\u0259r\u0259yanlar\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131ns\u0131n<\/span><\/strong><\/p>\n<p>Bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259, bel\u0259 bir dinin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131 olan toplumun i&ccedil;ind\u0259 hans\u0131sa qruplar meydana g\u0259l\u0259r\u0259k qeyri-islami v\u0259 qeyri-\u0259n\u0259n\u0259vi metodlarla bu &uuml;lvi hissl\u0259ri g&ouml;zd\u0259n salmaq ist\u0259yir.&nbsp;<br \/>\nTolerantl\u0131q v\u0259 multikulturalizm eyni zamanda demokratiyan\u0131n t\u0259m\u0259l prinsipl\u0259rind\u0259n olan vicdan azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si v\u0259 qanunun aliliyidir. Vicdan azadl\u0131\u011f\u0131, t\u0259hsil v\u0259 elm\u0259 \u0259l&ccedil;atanl\u0131\u011f\u0131n olmas\u0131, insanlar\u0131n sosial v\u0259 iqtisadi rifah\u0131n\u0131n y&uuml;ks\u0259lm\u0259si, qanunun aliliyi demokratiyan\u0131n \u0259sas g&ouml;st\u0259ricil\u0259rind\u0259ndir. Bir s&ouml;zl\u0259, sosial bir hadis\u0259 olan multikulturalizm v\u0259 tolerantl\u0131q h\u0259m d\u0259 c\u0259hal\u0259tin, irq&ccedil;iliyin, ksenofobiyan\u0131n s&uuml;qutu, n\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 is\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 \u0259min-amanl\u0131q, b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259td\u0259 is\u0259 s&uuml;lh dem\u0259kdir. Sabitliy\u0259 t\u0259hl&uuml;k\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 is\u0259 ard\u0131c\u0131l m&uuml;bar\u0131z\u0259 apar\u0131l\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, Az\u0259rbaycan\u0131n dini radikall\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 &uuml;&ccedil; istiqam\u0259td\u0259 m&uuml;bariz\u0259 apar\u0131l\u0131r- ideoloji m&uuml;bariz\u0259, iqtisadi v\u0259 h&uuml;quqi m&uuml;st\u0259vid\u0259 ged\u0259n m&uuml;bariz\u0259. Bu m&uuml;bariz\u0259 sistemli \u015f\u0259kild\u0259 dig\u0259r qurumlarla \u0259laq\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 davam etdirilir. &quot;B&uuml;t&ouml;vl&uuml;kd\u0259 dinin yaratd\u0131\u011f\u0131 f\u0259sadlar var. Dind\u0259 iki f\u0259sad var, &#8211; bir dini xurafat var, m&ouml;vhumat da deyirik buna, bir d\u0259 radikalizmi var, y\u0259ni dinin siyasil\u0259\u015fm\u0259si var. Dini radikalizmi v\u0259 dini xurafat, bu bir medal\u0131n iki &uuml;zv&uuml;d&uuml;r. Buna qar\u015f\u0131 m&uuml;bariz\u0259d\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259 C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259l\u0259r d\u0259, Mirz\u0259 \u018fl\u0259kb\u0259r Sabirl\u0259r d\u0259, N\u0259riman N\u0259rimanovlar da, &#8211; Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u0131ql\u0131 ziyal\u0131lar\u0131 zaman\u0131nda olubdur. Onlar dini m&ouml;vhumata v\u0259 dini xurafata qar\u015f\u0131 &ouml;z \u0259s\u0259rl\u0259ri il\u0259 ciddi m&uuml;bariz\u0259 apar\u0131blar. Dini xurafata qar\u015f\u0131 bu g&uuml;n d\u0259, Az\u0259rbaycanda m&uuml;bariz\u0259 var, bu g&uuml;n d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n ziyal\u0131lar\u0131 i&ccedil;\u0259risind\u0259 bu c&uuml;r yaz\u0131lar yazanlar var, filosoflar\u0131m\u0131z var. Bu c&uuml;r d&uuml;\u015f&uuml;n\u0259n v\u0259 dini xurafat\u0131n z\u0259r\u0259rl\u0259rini g&ouml;r\u0259r\u0259k onun \u0259leyhin\u0259 t\u0259\u015fviqat aparanlar var, mediada &ccedil;\u0131x\u0131\u015flar var v\u0259 sair\u0259. Dini radikalizmi ba\u015fqa bir t\u0259zah&uuml;rd&uuml;r. Dini radikalizm\u0259 qar\u015f\u0131 m&uuml;bariz\u0259d\u0259 &ccedil;ox b&ouml;y&uuml;k rol oynayan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri, h\u0259min radikal dini qruplar\u0131n iqtisadi bazas\u0131n\u0131n &ccedil;&ouml;kd&uuml;r&uuml;lm\u0259sidir. &Ccedil;&uuml;nki, burada iqtisadiyyat &ccedil;ox &ouml;n\u0259mli yer tutur. DA\u0130\u015e v\u0259 dig\u0259r radikal qruplar\u0131n iqtisadi bazas\u0131 &ccedil;&ouml;kd&uuml;r&uuml;l\u0259rs\u0259, onlar q\u0131sa zamanda aradan &ccedil;\u0131xacaqlar. &Ccedil;&uuml;nki, iqtisadi baza, yeni \u015f\u0259xsl\u0259rin c\u0259lb edilm\u0259si, sat\u0131n al\u0131nmas\u0131, silahlar\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 sair amill\u0259rd\u0259 b&ouml;y&uuml;k rol oynay\u0131r. Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259, biz iqtisadi bazan\u0131n &ccedil;&ouml;kd&uuml;r&uuml;lm\u0259si, ideoloji bax\u0131mdan dini radikal qruplar\u0131n islama aid olmamas\u0131, eyni zamanda h&uuml;quqi m&uuml;st\u0259vid\u0259 h&uuml;quq-m&uuml;hafiz\u0259 orqanlar\u0131 vasit\u0259si il\u0259 bu c&uuml;r radikal qruplara qo\u015fulub qanunlar\u0131 pozanlara qar\u015f\u0131 cinay\u0259t i\u015fl\u0259rinin qald\u0131r\u0131laraq Az\u0259rbaycan m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259ri vasit\u0259si il\u0259 onlar\u0131n m&uuml;\u0259yy\u0259n m&uuml;dd\u0259t\u0259 c\u0259zaya m\u0259ruz qalmas\u0131 kimi add\u0131mlar at\u0131r\u0131q&quot;,- Dini Qurumlarla \u0130\u015f &uuml;zr\u0259 D&ouml;vl\u0259t Komit\u0259sinin s\u0259dri M&uuml;bariz Qurbanl\u0131 deyib. Onun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, dini maarifl\u0259ndirm\u0259 sah\u0259sind\u0259 &ccedil;oxsayl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke&ccedil;irilir. &quot;Bu layih\u0259l\u0259r dini icmalar vasit\u0259si il\u0259 realla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Eyni zamanda, dini maarifl\u0259ndirm\u0259ni region &ouml;lk\u0259l\u0259ri il\u0259 koordinasiya etm\u0259k m\u0259qs\u0259di il\u0259, biz \u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131, T&uuml;rkiy\u0259 C&uuml;mhuriyy\u0259tinin m&uuml;vafiq dini qurumlar\u0131 il\u0259, G&uuml;rc&uuml;stan\u0131n dini qurumlar\u0131 il\u0259, h\u0259m&ccedil;inin M\u0259rk\u0259zi Asiya &ouml;lk\u0259l\u0259rinin dini qurumlar\u0131 il\u0259 vaxta\u015f\u0131r\u0131 fikir m&uuml;badil\u0259si aparm\u0131\u015f\u0131q. M\u0259nim dini komit\u0259nin s\u0259dri olaraq \u0130rana, T&uuml;rkiy\u0259y\u0259 s\u0259f\u0259rl\u0259rim olub. Dini komit\u0259nin s\u0259dr m&uuml;avinl\u0259ri Tacikistanda, T&uuml;rkiy\u0259, Rusiya v\u0259 sair &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n Da\u011f\u0131standa ke&ccedil;iril\u0259n t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 i\u015ftirak edib. Bu yolla biz koordinasiyan\u0131 h\u0259yata ke&ccedil;iririk. Dini radikalizm\u0259 qar\u015f\u0131 m&uuml;bariz\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar &ouml;nc\u0259 dedim, burada &uuml;&ccedil; istiqam\u0259t var. Bu istiqam\u0259tl\u0259rin biri dig\u0259rini tamamlay\u0131r v\u0259 bunun birini dig\u0259rind\u0259n ay\u0131rmaq m&uuml;mk&uuml;n deyil. Dini radikalizmin k&ouml;k&uuml;n&uuml; k\u0259sm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n islami d\u0259y\u0259rl\u0259ri oldu\u011fu kimi insanlara &ccedil;atd\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r. Burada biz, Qafqaz M&uuml;s\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259si il\u0259 birg\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t edirik. Qafqaz M&uuml;s\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259si il\u0259 bizim birg\u0259 t\u0259dbirl\u0259r plan\u0131zm\u0131z var. H\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycanda m\u0259scidl\u0259rd\u0259 &ccedil;al\u0131\u015fan din xadiml\u0259rin\u0259 x&uuml;susi kurslar t\u0259\u015fkil olunur. Qafqaz M&uuml;s\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259sinin r\u0259hb\u0259rliyi v\u0259 eyni zamanda \u015eeyx&uuml;lislam Allah\u015f&uuml;k&uuml;r Pa\u015fazad\u0259nin birba\u015fa i\u015ftirak\u0131 il\u0259 m&uuml;xt\u0259lif b&ouml;lg\u0259l\u0259rd\u0259 konfranslar v\u0259 t\u0259dbirl\u0259r ke&ccedil;irilir. Eyni zamanda da bizim h&uuml;quq-m&uuml;hafiz\u0259 orqanlar\u0131 il\u0259 t\u0259dbirl\u0259r plan\u0131m\u0131za uy\u011fun olaraq h&uuml;quqi m&uuml;st\u0259vid\u0259 radikal dini qruplara qar\u015f\u0131 m&uuml;bariz\u0259nin koordinasiya olunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 i\u015fl\u0259r apar\u0131r\u0131q&quot;,-&quot;,- Dini Qurumlarla \u0130\u015f &uuml;zr\u0259 D&ouml;vl\u0259t Komit\u0259sinin s\u0259dri M&uuml;bariz Qurbanl\u0131 deyib.<br \/>\nO bildirib ki,, Az\u0259rbaycana &quot;\u0130slam d&ouml;vl\u0259ti&quot; kimi qrupla\u015fmalar\u0131n &nbsp;ayaq a&ccedil;mas\u0131na imkan verilm\u0259y\u0259c\u0259k. &quot;\u0130slam d&uuml;nyas\u0131nda zaman-zaman x\u0131rda qruplar meydana g\u0259lib v\u0259 bu c&uuml;r qruplara qar\u015f\u0131 \u0130slam\u0131n klassik formada m&ouml;vcud oldu\u011fu &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259qiqi m\u0259nada ciddi m&uuml;bariz\u0259 gedib. X\u0131rda &quot;\u0130slami&quot; qruplara qar\u015f\u0131 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131, Q\u0259t\u0259r kimi &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 m&uuml;bariz\u0259 apar\u0131l\u0131b. &Ccedil;&uuml;nki h\u0259min &quot;\u0130slami&quot; qruplar ad\u0131 alt\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259r\u0259nl\u0259r son n\u0259tic\u0259d\u0259 &quot;\u0259l-Qaid\u0259&quot;nin, &quot;Taliban&quot;\u0131n v\u0259 bu kimi terror&ccedil;u qruplar\u0131n yaranmas\u0131nda ideoloji baza rolunu oynama\u011fa &ccedil;al\u0131\u015f\u0131blar. Eyni zamanda, bu &quot;\u0130slami&quot; qruplar m&uuml;xt\u0259lif &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259 ictimai-siyasi h\u0259yata m&uuml;daxil\u0259 etm\u0259y\u0259 &ccedil;al\u0131\u015f\u0131blar. Bu qruplar\u0131n t&ouml;r\u0259m\u0259l\u0259rind\u0259n birini indi Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 ham\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n pisl\u0259n\u0259n v\u0259 &ouml;zl\u0259rini &quot;\u0130slam d&ouml;vl\u0259ti&quot; adland\u0131ran qrupun timsal\u0131nda g&ouml;r&uuml;r&uuml;k. Hesab edir\u0259m ki, bu qrup \u0130slam d&uuml;nyas\u0131n\u0131n i&ccedil;ind\u0259 qar\u015f\u0131durma yaratmaqdad\u0131r. Bu qrupun n\u0259 ist\u0259diyi, hans\u0131 m\u0259qs\u0259dl\u0259 yarad\u0131ld\u0131\u011f\u0131, b&uuml;t&ouml;vl&uuml;kd\u0259 f\u0259aliyy\u0259tinin \u0130slama n\u0259l\u0259ri ver\u0259c\u0259yini hesablasaq, proqnozla\u015fd\u0131rsaq, &ccedil;ox m\u0259nfi bir imic g\u0259tirdiyini g&ouml;r\u0259 bil\u0259rik&quot;.<br \/>\nM&uuml;bariz Qurbanl\u0131 bildirib ki, bu g&uuml;n d&uuml;nya \u0259halisinin say\u0131 art\u0131q 7 milyard n\u0259f\u0259ri &ouml;t&uuml;b v\u0259 onun 50 faiz\u0259 q\u0259d\u0259ri s\u0259mavi v\u0259 d&uuml;ny\u0259vi dinl\u0259rd\u0259 &#8211; \u0130slam, xristianl\u0131q, iudaizm v\u0259 buddizmd\u0259 birl\u0259\u015fib. Bunlardan ilk &uuml;&ccedil;&uuml; s\u0259mavi, buddizm is\u0259 geni\u015f co\u011frafiyada yay\u0131lm\u0131\u015f qeyri-s\u0259mavi dinl\u0259rd\u0259n hesab olunur. &quot;Bu dinl\u0259rin h\u0259r biri Allah\u0131n vahidliyini, t\u0259kallahl\u0131\u011f\u0131 q\u0259bul edir v\u0259 tolerantl\u0131\u011fa, s&uuml;lh\u0259 &ccedil;a\u011f\u0131r\u0131r, israf&ccedil;\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u0259leyhin\u0259 &ccedil;\u0131x\u0131\u015f edir. S\u0259mavi dinl\u0259rin h\u0259r bir kitab\u0131na, Davudun &quot;Z\u0259bur&quot;undan ba\u015flam\u0131\u015f Musan\u0131n &quot;T&ouml;vrat&quot;\u0131, \u0130san\u0131n &quot;\u0130ncil&quot;i v\u0259 M\u0259h\u0259mm\u0259d Pey\u011f\u0259mb\u0259r (s.\u0259.a.s) vasit\u0259sil\u0259 Allah t\u0259r\u0259find\u0259n biz\u0259 nazil olunmu\u015f &quot;Qurani-K\u0259rim&quot;\u0259 baxsaq, onlarda s&uuml;lh, \u0259min-amanl\u0131q, b\u0259rab\u0259rlik, qarda\u015fl\u0131q ideyalar\u0131n\u0131 g&ouml;r\u0259 bil\u0259rik. Bu dini kitablar\u0131n \u0259n t\u0259kmili t\u0259bii ki, &quot;Qurani-K\u0259rim&quot;dir. &quot;&quot;Qurani-K\u0259rim&quot;in &ouml;z&uuml; h\u0259m insanlar aras\u0131nda, h\u0259m d\u0259 insan-hakimiyy\u0259t m&uuml;nasib\u0259tl\u0259rini &ccedil;ox ciddi \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259nziml\u0259yir. &quot;Qurani-K\u0259rim&quot;d\u0259 124 min pey\u011f\u0259mb\u0259rd\u0259n 25-nin ad\u0131 &ccedil;\u0259kilir v\u0259 b&uuml;t&uuml;n dinl\u0259r\u0259 h&ouml;rm\u0259t v\u0259 ehtiram g&ouml;st\u0259rilir. Y\u0259ni tolerantl\u0131q &quot;Qurani-K\u0259rim&quot;in &ouml;z&uuml;nd\u0259 geni\u015f yer tap\u0131b v\u0259 bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259, bel\u0259 bir dinin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131 olan toplumun i&ccedil;ind\u0259 hans\u0131sa qruplar meydana g\u0259l\u0259r\u0259k qeyri-islami v\u0259 qeyri-\u0259n\u0259n\u0259vi metodlarla bu &uuml;lvi hissl\u0259ri g&ouml;zd\u0259n salmaq ist\u0259yir. Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 biz buna qar\u015f\u0131 &ccedil;\u0131x\u0131r\u0131q. Biz imkan verm\u0259rik ki, Az\u0259rbaycana da bu c&uuml;r, m\u0259s\u0259l\u0259n, \u0130\u015e\u0130D kimi qrupla\u015fmalar ayaq a&ccedil;s\u0131n, &ouml;z f\u0259aliyy\u0259tini geni\u015fl\u0259ndirm\u0259y\u0259 &ccedil;al\u0131\u015fs\u0131n. Az\u0259rbaycan d&ouml;vl\u0259ti v\u0259 ictimaiyy\u0259ti bunun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011fa qadirdir. Bizim sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131m\u0131z indi el\u0259 s\u0259viyy\u0259d\u0259dir ki, kiml\u0259rs\u0259 burada v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 hans\u0131sa \u015firnikl\u0259ndirici t\u0259kilfl\u0259rl\u0259 &ouml;z \u0259traf\u0131na toplaya bilm\u0259z. \u0130kincisi, Az\u0259rbaycanda h&uuml;quq-m&uuml;hafiz\u0259 sistemi bu c&uuml;r h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r\u0259 yol ver\u0259nl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 qanunla ala bilir. &Uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml;s&uuml;, Az\u0259rbaycan toplumu kifay\u0259t q\u0259d\u0259r d&uuml;ny\u0259vi savad alm\u0131\u015f v\u0259 prosesi d\u0259rind\u0259n bil\u0259n bir toplumdur. Bizim milli m\u0259d\u0259niyy\u0259timiz, d\u0259y\u0259rl\u0259rimiz, tariximiz imkan verir ki, \u0130slam dinin\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycana z\u0259r\u0259r ver\u0259n hans\u0131sa c\u0259r\u0259yanlar\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131 burada al\u0131ns\u0131n&quot;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bizim milli d\u0259y\u0259rl\u0259rimiz, tariximiz imkan verir ki, \u0130slam dinin\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycana z\u0259r\u0259r ver\u0259n hans\u0131sa c\u0259r\u0259yanlar\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131ns\u0131n Bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259, bel\u0259 bir dinin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131 olan toplumun i&ccedil;ind\u0259 hans\u0131sa qruplar&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-42692","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-esas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42692","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=42692"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42692\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=42692"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=42692"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=42692"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}