{"id":42473,"date":"2017-01-11T18:40:28","date_gmt":"2017-01-11T14:40:28","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=42473","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda  bir \u00e7ox f\u0259rqli m\u0259d\u0259niyy\u0259til\u0259r bir arada ya\u015fay\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><strong>&Ouml;lk\u0259mizd\u0259 b&uuml;t&uuml;n dini konfessiyalar\u0131n icmalar\u0131 aras\u0131nda d&uuml;nyada n&uuml;mun\u0259 ola bil\u0259c\u0259k \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m&uuml;nasib\u0259tl\u0259ri m&ouml;vcuddur<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda &ccedil;ox m\u0259d\u0259nilik m&ouml;vcuddur v\u0259 bir &ccedil;ox f\u0259rqli m\u0259d\u0259niyy\u0259til\u0259r bir arada ya\u015fay\u0131r. &Ouml;lk\u0259mizd\u0259 m&uuml;xt\u0259lif mill\u0259tl\u0259r\u0259 v\u0259 m\u0259zh\u0259bl\u0259r\u0259 m\u0259xsus insanlar\u0131n m\u0259d\u0259ni m&uuml;xt\u0259liflikl\u0259rinin qorunmas\u0131, inki\u015faf\u0131na &ouml;n\u0259m verilir. Bu tolerantl\u0131\u011f\u0131n t\u0259c\u0259ss&uuml;m&uuml;d&uuml;r ki, onsuz humanizm, y&uuml;ks\u0259k f\u0259rdi v\u0259 beyn\u0259lxalq m&uuml;nasib\u0259tl\u0259r m\u0259d\u0259niyy\u0259ti, insanlar aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anla\u015fma, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 z\u0259nginl\u0259\u015fm\u0259, dostluq v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m&uuml;mk&uuml;n deyil. M\u0259d\u0259ni m&uuml;badil\u0259 v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 z\u0259nginl\u0259\u015fm\u0259, xalqlar\u0131n sosial-m\u0259d\u0259ni inki\u015faf t\u0259cr&uuml;b\u0259sini, d&uuml;nya m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin tarixi qanunauy\u011funluqlar\u0131n\u0131 bilm\u0259 v\u0259 yarad\u0131c\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259 etm\u0259 qloballa\u015fma \u015f\u0259raitind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n davaml\u0131, r\u0259qab\u0259t qabiliyy\u0259tli v\u0259 t\u0259hl&uuml;k\u0259siz inki\u015faf\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;h&uuml;m n\u0259z\u0259ri v\u0259 praktik \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Bu bax\u0131mdan tolerantl\u0131q m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rin v\u0259 sivilizasiyalar\u0131n dialoqunun z\u0259ruri al\u0259tidir. Haz\u0131rda d&uuml;nyada bu sah\u0259d\u0259 iki q&uuml;tb&uuml;n formala\u015fmas\u0131n\u0131 g&ouml;rm\u0259m\u0259k m&uuml;mk&uuml;n deyil. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n mill\u0259tl\u0259raras\u0131, multikulturalizm v\u0259 dini m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r &uuml;zr\u0259 D&ouml;vl\u0259t m&uuml;\u015faviri Kamal Abdullayev bildirib ki, birinci q&uuml;tb&uuml; b\u0259dbin q&uuml;tb adland\u0131ra bil\u0259rik. Onu 2011-ci ild\u0259 B&ouml;y&uuml;k Britaniyan\u0131n sabiq Ba\u015f naziri Devid Kemeron formala\u015fd\u0131rd\u0131 v\u0259 b&uuml;t&uuml;n d&uuml;nyaya b\u0259yan etdi ki, Avropada multikulturalizm siyas\u0259ti m&uuml;xt\u0259lif m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rin bir-biri il\u0259 inteqrasiya olmaqdan imtina etm\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n iflasa u\u011frad\u0131. Bu, h\u0259qiq\u0259t\u0259n, b\u0259dbin n\u0259tic\u0259 idi v\u0259 zaman\u0131n g&ouml;st\u0259rdiyi kimi, h\u0259m d\u0259 qorxulu sonuclara &ndash; qar\u015f\u0131durmalara, kataklizml\u0259r\u0259, f\u0259lak\u0259tl\u0259r\u0259 g\u0259tirib &ccedil;\u0131xard\u0131. Dig\u0259r q&uuml;tb&uuml; is\u0259 nikbin q&uuml;tb adland\u0131ra bil\u0259rik v\u0259 bunun t\u0259nt\u0259n\u0259sini bu g&uuml;n biz Az\u0259rbaycanda g&ouml;r&uuml;r&uuml;k. &ldquo;Multikulturalizm ili&rdquo; elan edil\u0259rk\u0259n &ouml;lk\u0259 Prezidenti t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259qiq siyasi v\u0259 ideoloji h\u0259d\u0259fl\u0259r g&ouml;st\u0259rilibdi. Az\u0259rbaycan m&uuml;xt\u0259liflikl\u0259rd\u0259n qaynaqlanm\u0131\u015f m&ouml;ht\u0259\u015f\u0259m eyniliyi il\u0259 bu siyasi-ideoloji-m\u0259n\u0259vi h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 do\u011fru ir\u0259lil\u0259di. C\u0259miyy\u0259tin, h&ouml;kum\u0259tin b&uuml;t&uuml;n z&uuml;mr\u0259l\u0259ri, qurumlar\u0131, institutlar\u0131 h\u0259mah\u0259ng, bir-birini tamamlayan add\u0131mlar atd\u0131lar. \u018fslind\u0259, b&uuml;t&uuml;n Az\u0259rbaycan bir m&ouml;ht\u0259\u015f\u0259m add\u0131m atd\u0131 v\u0259 b&uuml;t&uuml;n d&uuml;nya bir daha inand\u0131 ki, xalqla Prezidenti t\u0259kc\u0259 siyasi amill\u0259r deyil, y&uuml;ks\u0259k m\u0259n\u0259vi, insani amill\u0259r birl\u0259\u015fdirir. &ldquo;Multikulturalizm ili&rdquo; bu birliyin yeni rakursdan daha bir t\u0259zah&uuml;r&uuml;n\u0259 &ccedil;evrildi&quot;,- Kamal Abdullayev deyib. Onun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, Az\u0259rbaycan liderinin Az\u0259rbaycanda ya\u015fayan h\u0259r bir mill\u0259tin, dinin n&uuml;may\u0259nd\u0259sin\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 &ouml;z&uuml;n&uuml;nk&uuml; q\u0259d\u0259r h&ouml;rm\u0259t v\u0259 ehtiram\u0131 d&uuml;nyada y&uuml;ks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilir. &quot;Prezidentin bu m&uuml;nasib\u0259tinin &ouml;lk\u0259 daxilind\u0259ki b&uuml;t&uuml;n konfessiya v\u0259 mill\u0259tl\u0259r\u0259 b\u0259rab\u0259r \u015f\u0259kild\u0259 paylanmas\u0131n\u0131n x&uuml;susi \u0259h\u0259miyy\u0259ti var. M\u0259hz bel\u0259 bir siyasi x\u0259tt &ouml;lk\u0259nin multikultural t\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyini, tolerantl\u0131q siy\u0259c\u0259tini t\u0259min edir v\u0259 &ouml;lk\u0259daxili \u0259min-amanl\u0131\u011f\u0131n, &ouml;lk\u0259 xaricind\u0259 is\u0259 &ouml;z&uuml;n\u0259inam\u0131n t\u0259m\u0259lini m&ouml;hk\u0259ml\u0259dir. Multikulturalizm siyas\u0259tinin bariz t\u0259zah&uuml;r&uuml; h\u0259m d\u0259 multikultural t\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyin qorunmas\u0131na y&ouml;n\u0259lmi\u015f bel\u0259 bir Prezident irad\u0259sidir des\u0259k, he&ccedil; d\u0259 s\u0259hv etm\u0259rik&quot;.<br \/>\nAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n mill\u0259tl\u0259raras\u0131, multikulturalizm v\u0259 dini m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r &uuml;zr\u0259 D&ouml;vl\u0259t m&uuml;\u015faviri Kamal Abdullayev bildirib ki, &ccedil;ox\u015fax\u0259li multikulturalizm h\u0259r\u0259kat\u0131 Az\u0259rbaycan h\u0259qiq\u0259tl\u0259rinin d&uuml;nya ictimaiyy\u0259tin\u0259 &ccedil;atd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n daha bir effektli yolunu m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirdi. &quot;X&uuml;susil\u0259, \u0130sve&ccedil;d\u0259, \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259, Almaniyada, \u0130taliyada, Fransada, Rusiyada Qafqaz M&uuml;s\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259si s\u0259drinin rus pravoslav kils\u0259sinin r\u0259hb\u0259rliyinin, katolikl\u0259rin n&uuml;may\u0259nd\u0259l\u0259rinin, udinl\u0259rin dini r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin, da\u011f v\u0259 Avropa y\u0259hudil\u0259rinin r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin v\u0259 dig\u0259r dini, milli icmalar\u0131n &uuml;zvl\u0259rinin yerli konfessiya v\u0259 d&ouml;vl\u0259t xadiml\u0259ri il\u0259 faydal\u0131 g&ouml;r&uuml;\u015fl\u0259rini qeyd ed\u0259 bil\u0259r\u0259m. &Ouml;lk\u0259 daxilind\u0259 AMEA institutlar\u0131nda, universitetl\u0259rd\u0259, m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 (x&uuml;susil\u0259, Nardaran q\u0259s\u0259b\u0259sind\u0259 v\u0259 m&uuml;xt\u0259lif b&ouml;lg\u0259l\u0259rd\u0259) ke&ccedil;iril\u0259n &ldquo;d\u0259yirmi masa&rdquo;lar, seminarlar c\u0259miyy\u0259tin \u0259n m&uuml;xt\u0259lif t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259rinin &uuml;r\u0259kdolusu fikir v\u0259 ideya b&ouml;l&uuml;\u015fd&uuml;y&uuml; m\u0259kanlara &ccedil;evrildi&quot;.<br \/>\nMilli M\u0259clisin deputat\u0131 Leyla Abdullayeva is\u0259 bildirib ki b&uuml;t&uuml;n d&uuml;nyada &ouml;lk\u0259miz tolerantl\u0131q v\u0259 &ccedil;oxm\u0259d\u0259niyy\u0259tliliyin m\u0259rk\u0259zi, n&uuml;mun\u0259si kimi tan\u0131n\u0131r. T\u0259s\u0259vv&uuml;r edin, &ouml;lk\u0259mizd\u0259 dem\u0259k olar ki, b&uuml;t&uuml;n dini konfessiyalar\u0131n icmalar\u0131 var. Onlar s\u0259rb\u0259st, rahat, &ouml;lk\u0259 qanunlar\u0131 &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rirl\u0259r. &quot;Y\u0259hudi, xristian, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n, katolik, pravoslav icmalar\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi aras\u0131nda v\u0259 bizim \u0259n\u0259n\u0259vi islam icmalar\u0131 aras\u0131nda d&uuml;nyada n&uuml;mun\u0259 ola bil\u0259c\u0259k \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m&uuml;nasib\u0259tl\u0259ri m&ouml;vcuddur. Bak\u0131da Ulu &ouml;nd\u0259rimizin ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131yan m&ouml;ht\u0259\u015f\u0259m m\u0259scid kompleksi dindarlar\u0131n istifad\u0259sin\u0259 verilib. A&ccedil;\u0131l\u0131\u015f zaman\u0131 c\u0259nab Prezident nitqind\u0259 Az\u0259rbaycanda olan tolerant m&uuml;hit haqq\u0131nda &ouml;n\u0259mli fikirl\u0259r s\u0259sl\u0259ndirdi, Az\u0259rbaycan\u0131n bu siyas\u0259t\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 sadiq qalaca\u011f\u0131 bildirildi.<br \/>\nHumanitar sah\u0259d\u0259n dan\u0131\u015fark\u0259n \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, Az\u0259rbaycan\u0131n birinci xan\u0131m\u0131, Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun prezidenti, UNESCO v\u0259 \u0130SESCO-nun xo\u015fm\u0259raml\u0131 s\u0259firi Mehriban xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n f\u0259aliyy\u0259tini x&uuml;susi vur\u011fulamaq laz\u0131md\u0131r. Heyd\u0259r \u018fliyev Fondu xeyirxahl\u0131q, m\u0259rh\u0259m\u0259t, qay\u011f\u0131 v\u0259 \u015f\u0259fq\u0259t &uuml;nvan\u0131na &ccedil;evrilib. Fond ist\u0259r &ouml;lk\u0259d\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 xaricd\u0259 g&ouml;rd&uuml;y&uuml; i\u015fl\u0259rl\u0259 d&uuml;nyada b&ouml;y&uuml;k n&uuml;fuz qazan\u0131b&quot;.&nbsp;<br \/>\nAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Dini Qurumlarla \u0130\u015f &uuml;zr\u0259 D&ouml;vl\u0259t Komit\u0259sinin s\u0259dri M&uuml;bariz Qurbanl\u0131 hesab edir ki, etnik-m\u0259d\u0259ni m&uuml;xt\u0259liflikl\u0259rin t\u0259nziml\u0259nm\u0259si dinc xarakterli olsa bel\u0259, he&ccedil; d\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 humanist prinsipl\u0259r \u0259sas\u0131nda h\u0259yata ke&ccedil;irilmir. &quot;Bu gah assimilyasiya, gah da izoliyasiya kimi m&uuml;rt\u0259ce mahiyy\u0259tli formalarda t\u0259zah&uuml;r edir. Maraql\u0131 c\u0259h\u0259t ondan ibar\u0259tdir ki, insan h&uuml;quqlar\u0131na m&uuml;nasib\u0259td\u0259 &ouml;z&uuml;n&uuml; m&uuml;asir d&uuml;nyan\u0131n &ldquo;lokomotiv&rdquo;i sayan dair\u0259l\u0259r multikulturalizmi ya inkar, ya da imitasiya etm\u0259kl\u0259 t\u0259zadl\u0131 m&ouml;vqe n&uuml;mayi\u015f etdirirl\u0259r. Burada multikulturalizmin m&ouml;vcudlu\u011funa iddia ed\u0259n bir s\u0131ra &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259ki situasiyan\u0131 izl\u0259m\u0259k insanda ger&ccedil;\u0259kliyi \u0259ks etdir\u0259n t\u0259s\u0259vv&uuml;r yaratmaqla yana\u015f\u0131, Az\u0259rbaycan reall\u0131\u011f\u0131n\u0131n rasional v\u0259 obyektiv d\u0259rki bax\u0131m\u0131ndan da bir &ccedil;ox m\u0259qamlara ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirir. Bel\u0259 ki, b\u0259zi Q\u0259rb &ouml;lk\u0259l\u0259rind\u0259 multikulturalizm kimi t\u0259qdim olunan sosial m&uuml;nasib\u0259tin Az\u0259rbaycanla formaca ox\u015far c\u0259h\u0259tl\u0259ri sezils\u0259 d\u0259, m\u0259zmun etibaril\u0259 f\u0259rqli s\u0259ciyy\u0259 da\u015f\u0131y\u0131r. Az\u0259rbaycanda minillikl\u0259r boyu dinc, yana\u015f\u0131 ya\u015fam\u0131\u015f f\u0259rqli dil, din v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 varl\u0131qlar\u0131n\u0131 g&uuml;n&uuml;m&uuml;z\u0259d\u0259k qorumu\u015f, haz\u0131rda is\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 bu y&ouml;nd\u0259 m&ouml;vcud olan pozitiv m&uuml;nasib\u0259t\u0259 &ccedil;ox m&uuml;h&uuml;m &ccedil;alar &ndash; d&ouml;vl\u0259t siyas\u0259ti \u0259lav\u0259 olunmu\u015fdur ki, bu da respublikam\u0131zda tolerantl\u0131q m&uuml;hitin u\u011furlu perspektivl\u0259rini t\u0259min edir. Lakin Q\u0259rb d&uuml;nyas\u0131nda t\u0259qdim olunan &ldquo;multikulturalizm&rdquo; is\u0259 h\u0259min &ouml;lk\u0259l\u0259r\u0259 s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f qa&ccedil;q\u0131n v\u0259 &uuml;mumilikd\u0259 g\u0259lm\u0259l\u0259r\u0259 olan h&ouml;rm\u0259t v\u0259 ehtiramdan deyil, sad\u0259c\u0259 &ldquo;d&ouml;z&uuml;ml&uuml;&rdquo; m&uuml;nasib\u0259td\u0259n ibar\u0259tdir. T\u0259bii ki, h\u0259m regional, h\u0259m d\u0259 qlobal miqyasda m&uuml;xt\u0259lif c\u0259lbedici adlarla &ouml;z m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rinin dominantl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259yi h\u0259d\u0259fl\u0259y\u0259n, ba\u015fqa m\u0259d\u0259niyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131na assimilyasiya obyekti kimi baxan, cismani, yaxud m\u0259n\u0259vi \u0259ritm\u0259k, yox etm\u0259k f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rini tarix\u0259n v\u0259 &ccedil;a\u011fda\u015f d&ouml;vr&uuml;m&uuml;zd\u0259 d&ouml;vl\u0259t siyas\u0259tl\u0259rind\u0259 anoloqsuz \u0259n\u0259n\u0259 hal\u0131na salm\u0131\u015f eqoist t\u0259f\u0259kk&uuml;rl&uuml; q&uuml;vv\u0259l\u0259rin imitasiyalar\u0131n\u0131 multikulturalizmi alternativsiz h\u0259yat t\u0259rzin\u0259 &ccedil;evirmi\u015f Az\u0259rbaycanla m&uuml;qayis\u0259 etm\u0259k bel\u0259 &ouml;zl&uuml;y&uuml;nd\u0259 q&uuml;surlu g&ouml;r&uuml;n&uuml;r&quot;.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&Ouml;lk\u0259mizd\u0259 b&uuml;t&uuml;n dini konfessiyalar\u0131n icmalar\u0131 aras\u0131nda d&uuml;nyada n&uuml;mun\u0259 ola bil\u0259c\u0259k \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m&uuml;nasib\u0259tl\u0259ri m&ouml;vcuddur Az\u0259rbaycanda &ccedil;ox m\u0259d\u0259nilik m&ouml;vcuddur v\u0259 bir &ccedil;ox f\u0259rqli m\u0259d\u0259niyy\u0259til\u0259r bir arada ya\u015fay\u0131r. &Ouml;lk\u0259mizd\u0259 m&uuml;xt\u0259lif mill\u0259tl\u0259r\u0259 v\u0259 m\u0259zh\u0259bl\u0259r\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-42473","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-esas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42473","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=42473"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42473\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=42473"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=42473"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=42473"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}