{"id":42456,"date":"2017-01-07T10:13:32","date_gmt":"2017-01-07T06:13:32","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=42456","title":{"rendered":"Usta a\u015fpaz"},"content":{"rendered":"<p>Onu &ccedil;oxdan tan\u0131y\u0131ram. Tan\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n tarixi bir q\u0259rin\u0259d\u0259n art\u0131q olar. Qara topa b\u0131\u011flar\u0131 yara\u015f\u0131ql\u0131 sif\u0259tin\u0259 bir q\u0259d\u0259r d\u0259 g&ouml;z\u0259llik verirdi.<br \/>\nRaykomun, sonradan icra hakimiyy\u0259tinin yem\u0259kxanas\u0131n\u0131n a\u015fpaz\u0131 H&uuml;seynbaba T\u0259hm\u0259zovu rayonumuzda tan\u0131mayan az tap\u0131lar. Ustal\u0131qla haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 l\u0259ziz yem\u0259kl\u0259rd\u0259n doymaq olmur. C\u0259nub b&ouml;lg\u0259sind\u0259 ke&ccedil;iril\u0259n plov yar\u0131\u015flar\u0131nda h\u0259mi\u015f\u0259 qalib say\u0131l\u0131b v\u0259 onun bi\u015firdiyi plova birinci yer verilib. M\u0259rcili plovunun l\u0259zz\u0259ti is\u0259 &ouml;zg\u0259 al\u0259mdir. M&uuml;xt\u0259lif xuru\u015flardan haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u015e\u0259rqin bu \u015fah x&ouml;r\u0259yi adla deyilir.<br \/>\nSupunun, \u015forbas\u0131n\u0131n dad\u0131-tam\u0131 bamba\u015fqad\u0131r. Kabablar\u0131n, x&uuml;sus\u0259n toyuq v\u0259 bal\u0131q \u0259tind\u0259n \u015fi\u015f\u0259 &ccedil;\u0259kdiyi kabablar\u0131n dad\u0131 damaqdan getmir. H\u0259m d\u0259 ki \u0259dviyyat\u0131 il\u0259 bir yerd\u0259: dar&ccedil;\u0131n\u0131, suma\u011f\u0131, z\u0259nc\u0259fili, istiotu v\u0259 s. Piti, bozba\u015f, q\u0131zartma, l&uuml;l\u0259 v\u0259 tavakabab\u0131, k\u0259l\u0259m, yarpaq v\u0259 bad\u0131mcan dolmas\u0131 da &ouml;z yerind\u0259.<br \/>\nH&uuml;seynbaba Lerik q\u0259s\u0259b\u0259sind\u0259 K\u0259k&uuml;l ki\u015finin ail\u0259sind\u0259 d&uuml;nyaya g&ouml;z a&ccedil;\u0131b. G\u0259nc ya\u015flar\u0131nda, 1961&ndash;1964-c&uuml; ill\u0259rd\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 kulinariya m\u0259kt\u0259bini bitirib. Ordu s\u0131ralar\u0131nda xidm\u0259t edib. T\u0259hsil ald\u0131\u011f\u0131 ill\u0259rd\u0259 &ldquo;\u0130nturist&rdquo; mehmanxanas\u0131nda ixtisas\u0131 &uuml;zr\u0259 i\u015fl\u0259yib. 1970-ci ill\u0259rd\u0259 raykomun qonaq evinin m&uuml;diri v\u0259 yem\u0259kxanas\u0131nda ba\u015f a\u015fpaz v\u0259zif\u0259sini apar\u0131b. Bacar\u0131\u011f\u0131 v\u0259 xidm\u0259ti n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq Sovetl\u0259r vaxt\u0131nda m\u0259rk\u0259zi ittifaq t\u0259r\u0259find\u0259n ali d\u0259r\u0259c\u0259li diplomla &ndash; &ldquo;Usta a\u015fpaz&rdquo; diplomu il\u0259 m&uuml;kafatland\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nPlovdan dan\u0131\u015fark\u0259n usta H&uuml;seynbaba ona bel\u0259 r\u0259y verir: &ldquo;D&uuml;y&uuml; plovu \u015e\u0259rq xalqlar\u0131, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131lar aras\u0131nda geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f x&ouml;r\u0259k n&ouml;v&uuml;d&uuml;r. B\u0259zi regionlarda ona &ldquo;a\u015f&rdquo; da deyirl\u0259r. Plov &ldquo;s&uuml;zm\u0259&rdquo; v\u0259 &ldquo;da\u015fma&rdquo; olmaqla iki &uuml;sulla haz\u0131rlan\u0131r. S&uuml;zm\u0259 &ccedil;ilov (lobyal\u0131, m\u0259rcili, \u0259ri\u015ft\u0259li plov) &uuml;&ccedil;&uuml;n, bir qayda olaraq, art\u0131ml\u0131 v\u0259 yax\u015f\u0131 d\u0259m alan d&uuml;y&uuml; n&ouml;vl\u0259rind\u0259n (s\u0259dri, \u0259nb\u0259ri, a\u011fq\u0131l&ccedil;\u0131q v\u0259 s.) istifad\u0259 edilir. Da\u015fma &ccedil;ilovlar akul\u0259, &ccedil;il\u0259yi v\u0259 s. d&uuml;y&uuml; n&ouml;vl\u0259rind\u0259n bi\u015firilir. S&uuml;zm\u0259 plovun d&uuml;y&uuml;s&uuml;n\u0259 b\u0259z\u0259n \u0259ri\u015ft\u0259, paxla, lobya, m\u0259rci, ki\u015fmi\u015f, \u015f&uuml;y&uuml;d v\u0259 s. qat\u0131l\u0131r. Plov haz\u0131rlamaq &uuml;&ccedil;&uuml;n bir q\u0259d\u0259r duzlu suda saxlanan d&uuml;y&uuml; qaynad\u0131ld\u0131qdan sonra a\u015fs&uuml;z\u0259nl\u0259 (&ccedil;\u0259t\u0259n\u0259d\u0259n d\u0259 istifad\u0259 edilir) s&uuml;z&uuml;l&uuml;r, un, yumurta, qat\u0131q v\u0259 ya\u011fdan haz\u0131rlanm\u0131\u015f x\u0259mir yay\u0131laraq qazan\u0131n dibin\u0259 &ccedil;al\u0131n\u0131r, ocaqda d\u0259m\u0259 qoyulur. Bu zaman d&uuml;y&uuml;n&uuml;n &uuml;st&uuml;n\u0259 ya\u011f v\u0259 d\u0259ml\u0259nmi\u015f z\u0259f\u0259ran t&ouml;k&uuml;l&uuml;r. Plovun qazma\u011f\u0131 v\u0259 qaras\u0131 (xuru\u015f) s&uuml;fr\u0259y\u0259 ya ayr\u0131ca verilir, ya da plovun &uuml;st&uuml;nd\u0259 qoyulur. Plovun qaralar\u0131 n&ouml;v&uuml;n\u0259 g&ouml;r\u0259, \u0259sas\u0259n, qoyun, qu\u015f \u0259ti, bal\u0131q, ya\u011f, yumurta, meyv\u0259 qurusundan (albuxara, qaysava, \u015fabal\u0131d, qoz, t\u0259r\u0259v\u0259z v\u0259 s.) haz\u0131rlan\u0131r. Plovun m&uuml;xt\u0259lif n&ouml;vl\u0259ri vard\u0131r (deyil\u0259n\u0259 g&ouml;r\u0259, &uuml;&ccedil; y&uuml;z n&ouml;v): qovurma plov, &ccedil;\u0131\u011f\u0131rtma plov, c&uuml;c\u0259 plov, \u015f&uuml;y&uuml;d plov, boran\u0131 plov, d&ouml;ym\u0259 plov, fisincan plov, s\u0259bzi plov, qiym\u0259 plov, k&uuml;k&uuml; plov, d&ouml;ym\u0259 plov, da\u015fma plov, s&uuml;dl&uuml; plov &nbsp; &nbsp; &nbsp;v\u0259 s.&rdquo;.<br \/>\nBel\u0259likl\u0259, H&uuml;seynbaba s\u0259n\u0259tinin mahir ustas\u0131 olmaqla b\u0259rab\u0259r, h\u0259m&ccedil;inin maraql\u0131 m&uuml;sahibdir. \u0130ll\u0259rc\u0259 raykom katibl\u0259ri, rayon r\u0259hb\u0259rl\u0259ri v\u0259 y&uuml;ks\u0259k s\u0259viyy\u0259li qonaqlarla, ziyal\u0131larla t\u0259masda olmu\u015f bu sad\u0259 \u0259m\u0259k adam\u0131 h\u0259yatdan, insanlardan &ccedil;ox \u015feyl\u0259r &ouml;yr\u0259nib \u0259xz etmi\u015f, b&uuml;t&uuml;n bunlar onun d&uuml;nyag&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;n\u0259 t\u0259sirsiz &ouml;t&uuml;\u015fm\u0259mi\u015fdir.<br \/>\nH&uuml;seynbaba dostlar\u0131n\u0131 he&ccedil; vaxt unutmur v\u0259 onlarla daim \u0259laq\u0259 saxlay\u0131r. Yeri d&uuml;\u015f\u0259nd\u0259 dan\u0131\u015f\u0131r ki, raykom katibl\u0259rind\u0259n Sultan M\u0259mm\u0259dov xarakteri etibaril\u0259 se&ccedil;ilirdi. Onun g&uuml;cl&uuml; yadda\u015f\u0131 vard\u0131. O, bo\u015f vaxtlar\u0131n\u0131 m&uuml;tali\u0259siz ke&ccedil;irm\u0259zdi. Rus dilini m&uuml;k\u0259mm\u0259l bilirdi v\u0259 nadir \u0259d\u0259bi n&uuml;mun\u0259l\u0259ri \u0259ld\u0259 edib oxuyurdu. Sultan m&uuml;\u0259llim mara\u011f\u0131m\u0131 duyur v\u0259 onun t&ouml;vsiy\u0259si il\u0259 d&uuml;nya \u0259d\u0259biyyat\u0131ndan laz\u0131mi \u0259s\u0259rl\u0259ri tap\u0131r, gec\u0259l\u0259r m&uuml;tali\u0259 edirdim.<br \/>\nHomer, Dostoyevski, Drayzer, Heminqueyin, d&uuml;nya fatehl\u0259ri haqq\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015f \u0259s\u0259rl\u0259rin adlar\u0131n\u0131 &ccedil;\u0259kir v\u0259 onlar\u0131 oxudu\u011funu s&ouml;yl\u0259yir. H&uuml;seynbaba T\u0259hm\u0259zovun \u015f\u0259xsi kitab qalereyas\u0131n\u0131 klassik yaz\u0131&ccedil;\u0131lar\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259ri b\u0259z\u0259yir. Nizami, Firdovsi, S\u0259dinin se&ccedil;ilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259ri, &ldquo;Qabusnam\u0259&rdquo;, &ldquo;Siyas\u0259tnam\u0259&rdquo; onun stol&uuml;st&uuml; kitablar\u0131d\u0131r.<br \/>\nBir vaxt ziyal\u0131lar\u0131n diskussiyal\u0131 s&ouml;hb\u0259tin\u0259 m&uuml;daxil\u0259 edib masonlu\u011fun tarixi v\u0259 yay\u0131lma co\u011frafiyas\u0131ndan dan\u0131\u015faraq maraql\u0131 n&uuml;anslara toxunark\u0259n yolda\u015flar\u0131 t\u0259\u0259cc&uuml;bl\u0259ndirmi\u015fdi. Onun dig\u0259r \u0259d\u0259bi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r bar\u0259d\u0259 \u015f\u0259rh verm\u0259si bizi inand\u0131rd\u0131 ki, &ouml;yr\u0259nm\u0259kl\u0259, m&uuml;tali\u0259 etm\u0259kl\u0259 &ccedil;oxlu m\u0259lumatlar \u0259ld\u0259 edib faydalana bil\u0259rs\u0259n.<br \/>\nAz\u0259rbaycan\u0131n c\u0259nub b&ouml;lg\u0259sinin &ouml;z&uuml;n\u0259m\u0259xsus milli m\u0259tb\u0259xi, kulinariyas\u0131 m&ouml;vcuddur ki, burada ba\u015fl\u0131ca yeri x&ouml;r\u0259kl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131, bi\u015firilm\u0259si qaydalar\u0131 tutur. Deyirl\u0259r, plov qara kostyum kimidir, yasda da geyirs\u0259n, toyda da. H\u0259qiq\u0259t\u0259n, bel\u0259dir. X&ouml;r\u0259kl\u0259rin \u015fah\u0131 say\u0131lan bu yem\u0259yin s&uuml;fr\u0259si h\u0259r zaman h&ouml;rm\u0259tli v\u0259 \u0259zizdir. V\u0259 x&uuml;sus\u0259n bir \u015f\u0259rtl\u0259 ki, plovla birlikd\u0259 t\u0259ndird\u0259 bi\u015firil\u0259n bal\u0131q l\u0259v\u0259ngisi ola v\u0259 onu da usta H&uuml;seynbaba bi\u015fir\u0259.<br \/>\nUsta s\u0259n\u0259tkar\u0131n ya\u015f\u0131 yetmi\u015fi haqlasa da, h\u0259l\u0259 g&uuml;mrahd\u0131r. Biz ona cansa\u011fl\u0131\u011f\u0131, xo\u015fb\u0259xt h\u0259yat arzulay\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>\n<strong>R\u0259zzaq Sucayev<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Onu &ccedil;oxdan tan\u0131y\u0131ram. Tan\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n tarixi bir q\u0259rin\u0259d\u0259n art\u0131q olar. Qara topa b\u0131\u011flar\u0131 yara\u015f\u0131ql\u0131 sif\u0259tin\u0259 bir q\u0259d\u0259r d\u0259 g&ouml;z\u0259llik verirdi. Raykomun, sonradan icra hakimiyy\u0259tinin yem\u0259kxanas\u0131n\u0131n a\u015fpaz\u0131 H&uuml;seynbaba T\u0259hm\u0259zovu rayonumuzda tan\u0131mayan az&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-42456","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42456","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=42456"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42456\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=42456"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=42456"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=42456"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}