{"id":42435,"date":"2017-01-10T15:37:08","date_gmt":"2017-01-10T11:37:08","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=42435","title":{"rendered":"Suriya konfliktinin t\u0259nziml\u0259nm\u0259sind\u0259 Astana vasit\u0259\u00e7iliyi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"line-height: 1.6em;\">Suriya konfliktind\u0259 dey\u0259s\u0259n uzunm&uuml;dd\u0259tli fasil\u0259 sona &ccedil;atmaq &uuml;zr\u0259dir. T\u0259r\u0259fl\u0259r art\u0131q geni\u015f formatl\u0131 t\u0259rkibd\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar stolu arxas\u0131nda oturma\u011fa haz\u0131rd\u0131r. Bu uzun s&uuml;r\u0259n v\u0259 qanl\u0131 qar\u015f\u0131durman\u0131n m&uuml;mk&uuml;n nizamlama yollar\u0131n\u0131n m&uuml;zakir\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 bu d\u0259f\u0259 t\u0259kc\u0259 onun birba\u015fa i\u015ftirak&ccedil;\u0131lar\u0131 deyil, h\u0259m&ccedil;inin bu konflikt\u0259 c\u0259lb olunan t\u0259r\u0259fl\u0259r d\u0259 maraql\u0131d\u0131rlar. Onlar is\u0259 bunun &uuml;&ccedil;&uuml;n neytral v\u0259 \u0259lveri\u015fli bir m\u0259kan se&ccedil;ibl\u0259r &ndash; Qazax\u0131stan paytaxt\u0131 Astanan\u0131.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p>\u018fslind\u0259 Suriya konfliktinin nizamlanmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar m\u0259s\u0259l\u0259 art\u0131q &uuml;&ccedil; ildir ki, uzan\u0131r. Bu m&uuml;dd\u0259t \u0259rzind\u0259 m&uuml;zakir\u0259l\u0259rin format\u0131 v\u0259 ke&ccedil;iril\u0259c\u0259yi yer, habel\u0259 t\u0259rkibin\u0259 g&ouml;r\u0259 i\u015ftirak&ccedil;\u0131lar bir ne&ccedil;\u0259 d\u0259f\u0259 d\u0259yi\u015filibl\u0259r (Lozannadak\u0131 g&ouml;r&uuml;\u015f, Vena raundu v\u0259 Cenevr\u0259 format\u0131). &Uuml;&ccedil; ild\u0259n &ccedil;oxdur ki, s&ouml;z&uuml;ged\u0259n &ouml;lk\u0259d\u0259 400 min insan h\u0259yat\u0131n\u0131 itirib v\u0259 g&ouml;st\u0259ril\u0259n c\u0259hdl\u0259r\u0259 baxmayaraq, v\u0259t\u0259nda\u015f m&uuml;harib\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq m&uuml;mk&uuml;n olmay\u0131b. T\u0259xmin\u0259n 7 milyon suriyal\u0131 &ouml;z ev-e\u015fiyind\u0259n did\u0259rgin d&uuml;\u015f&uuml;b v\u0259 qa&ccedil;q\u0131n h\u0259yat\u0131 ya\u015famaq m\u0259cburiyy\u0259ti il\u0259 &uuml;zl\u0259\u015fib.<br \/>\n\u018flb\u0259tt\u0259, quru r\u0259q\u0259ml\u0259r b&uuml;t&uuml;n bu m&uuml;harib\u0259nin ac\u0131-a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131 &ouml;z&uuml;nd\u0259 \u0259ks etdir\u0259 bilm\u0259z. &Ouml;vladlar\u0131n\u0131 itirmi\u015f analar\u0131n f\u0259ryad\u0131, yetim qalan u\u015faqlar\u0131n g&ouml;z ya\u015flar\u0131 v\u0259 s&ouml;z\u0259 s\u0131\u011fmayan ne&ccedil;\u0259-ne&ccedil;\u0259 bel\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r statistikaya s\u0131\u011fan deyil. Suriya faci\u0259sini anlamaq &uuml;&ccedil;&uuml;n b\u0259zi \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin ke&ccedil;mi\u015f fotolar\u0131 il\u0259 indikil\u0259ri yan-yana qoymaq b\u0259s ed\u0259r. G&uuml;nahkar\u0131n kim olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 is\u0259 uzun-uzad\u0131 m&uuml;bahis\u0259l\u0259r etm\u0259k olar. M\u0259g\u0259r indi buna d\u0259y\u0259rmi? Haz\u0131rda \u0259n vacib suala cavab tapmaq laz\u0131md\u0131r: &ldquo;N\u0259 etm\u0259li?&rdquo;. V\u0259 g&ouml;r&uuml;n&uuml;r, konflikt\u0259 c\u0259lb olunan t\u0259r\u0259fl\u0259r d\u0259 ya birba\u015fa, ya da dolay\u0131s\u0131 il\u0259 bunu ba\u015fa d&uuml;\u015f&uuml;rl\u0259r.&nbsp;<br \/>\nArt\u0131q Suriyan\u0131n r\u0259smi h&ouml;kum\u0259t n&uuml;may\u0259nd\u0259l\u0259ri v\u0259 m&uuml;xalif\u0259ti, habel\u0259 Rusiya, T&uuml;rkiy\u0259, \u0130ran, S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 v\u0259 Qatar n&uuml;may\u0259nd\u0259l\u0259ri m&uuml;zakir\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015ftirak etm\u0259k ist\u0259kl\u0259rini bildiribl\u0259r. Bundan \u0259lav\u0259, Astanadak\u0131 g&ouml;r&uuml;\u015f\u0259 AB\u015e, &Ccedil;in v\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131 da d\u0259st\u0259k ver\u0259c\u0259kl\u0259rini b\u0259yan edibl\u0259r. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n bu t\u0259\u015f\u0259bb&uuml;s he&ccedil; d\u0259 Astanadan g\u0259lm\u0259yib. S&uuml;lh dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n\u0131n m\u0259hz Qazax\u0131stan paytaxt\u0131nda ke&ccedil;irilm\u0259si bar\u0259d\u0259 raz\u0131l\u0131q T&uuml;rkiy\u0259 v\u0259 Rusiya prezidentl\u0259rinin Nursultan Nazarbayevl\u0259 telefon dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131ndan sonra \u0259ld\u0259 olunub. Qazax\u0131stan lideri onlar\u0131n bu t\u0259klifini m&uuml;sb\u0259t cavabland\u0131r\u0131b v\u0259 g&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;n ba\u015f tutmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n b&uuml;t&uuml;n laz\u0131mi \u015f\u0259raitin yarad\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 v\u0259d edib. Haz\u0131rda bu m\u0259s\u0259l\u0259 ad\u0131 &ccedil;\u0259kil\u0259n &ouml;lk\u0259l\u0259rin xarici i\u015fl\u0259r nazirl\u0259ri s\u0259viyy\u0259sind\u0259 haz\u0131rlan\u0131r.<br \/>\nNiy\u0259 m\u0259hz Astana? \u018fslind\u0259 bel\u0259 se&ccedil;im kims\u0259ni t\u0259\u0259cc&uuml;bl\u0259ndirmir. &Ccedil;&uuml;nki Qazax\u0131stan\u0131n s&uuml;lhp\u0259rv\u0259r bir &ouml;lk\u0259 olmas\u0131, &uuml;st\u0259lik bir &ccedil;ox m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 neytrall\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruya bilm\u0259si (o c&uuml;ml\u0259d\u0259n Suriya konfliktind\u0259 d\u0259) b&uuml;t&uuml;n d&uuml;nyaya b\u0259llidir. Bu is\u0259 dig\u0259r d&ouml;vl\u0259tl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n az \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131m\u0131r. Bundan ba\u015fqa, Qazax\u0131stan d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 s&uuml;lhm\u0259raml\u0131 t\u0259\u015f\u0259bb&uuml;sl\u0259rin m&uuml;\u0259llifi kimi &ccedil;\u0131x\u0131\u015f edib. R\u0259smi Astanan\u0131n Rusiya il\u0259 T&uuml;rkiy\u0259 aras\u0131nda t\u0259yyar\u0259 konfliktind\u0259n sonra yaranm\u0131\u015f g\u0259rginliyin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131nda da b&ouml;yk&uuml; rol oynad\u0131\u011f\u0131 y\u0259qin ki, &ccedil;oxlar\u0131n\u0131n yad\u0131ndad\u0131r. Qazax\u0131stan\u0131n bel\u0259 s&uuml;lhp\u0259rv\u0259r add\u0131mlar\u0131na aid dig\u0259r misallar da &ccedil;\u0259km\u0259k m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r. B&uuml;t&uuml;n bunlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alan ekspertl\u0259r Cenevr\u0259 g&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;n\u0259 nisb\u0259t\u0259n Astana dialoqunun daha &uuml;midverici v\u0259 u\u011furlu ke&ccedil;\u0259c\u0259yin\u0259 &uuml;mid b\u0259sl\u0259yirl\u0259r.<br \/>\nBir vacib m\u0259qama da toxunmaq yerin\u0259 d&uuml;\u015f\u0259r. N\u0259z\u0259r\u0259 almaq olar ki, dan\u0131\u015f\u0131qlar &uuml;&ccedil;&uuml;n Astana iki d\u0259f\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131b. \u0130ndi is\u0259 ortada Suriya krizisinin nizamlanmas\u0131na dair maraql\u0131 olan t\u0259r\u0259fl\u0259rin ham\u0131s\u0131n\u0131n q\u0259bul etdiyi bir s\u0259n\u0259d var &ndash; Astana b\u0259yannam\u0259si.<br \/>\nH\u0259l\u0259lik bu g&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;n tarixi v\u0259 b\u0259zi detallar\u0131 b\u0259lli olmasa da, Astanadan sonra &ccedil;oxlar\u0131 Suriyadak\u0131 qanl\u0131 toqqu\u015fmalar\u0131n s\u0259ngiy\u0259c\u0259yin\u0259 &uuml;mid b\u0259sl\u0259yir.<br \/>\n\u0130st\u0259r bu, ist\u0259r dig\u0259r t\u0259r\u0259fl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n Qazax\u0131stan kifay\u0259t q\u0259d\u0259r n&uuml;fuzlu &ouml;lk\u0259dir v\u0259 onun beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 &ouml;z &ccedil;\u0259kisi var. El\u0259 buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 dialoqun ba\u015f tutaca\u011f\u0131, m&uuml;zakir\u0259l\u0259rin konstruktiv ke&ccedil;\u0259c\u0259yi g&ouml;zl\u0259nilir. Eyni zamanda b\u0259zi ekspertl\u0259r bel\u0259 hesab edirl\u0259r ki, &ldquo;Astana raund&rdquo;undak\u0131 s&ouml;hb\u0259tl\u0259r konflikt\u0259 n&ouml;qt\u0259 qoymasa da, d&ouml;n&uuml;\u015f n&ouml;qt\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n z\u0259min yarada bil\u0259r. &ldquo;Astana bu konfliktin bitm\u0259sind\u0259 b&ouml;y&uuml;k rol oynaya bil\u0259r, amma bu, he&ccedil; d\u0259 o dem\u0259k deyil ki, bir g&ouml;r&uuml;\u015fl\u0259 h\u0259r \u015fey &ouml;z h\u0259llini tapacaq. &Ccedil;&uuml;nki m&uuml;naqi\u015f\u0259nin k&ouml;kl\u0259ri &ccedil;ox d\u0259rin\u0259 gedib. Z\u0259nnimc\u0259, bu problem\u0259 g&ouml;r\u0259 davaml\u0131 g&ouml;r&uuml;\u015fl\u0259r ke&ccedil;irm\u0259k daha faydal\u0131 olard\u0131&rdquo; &ndash; dey\u0259 Qazax\u0131stan Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin Tarix \u0130nstitutunun direktoru Burkitbay Ayaqan bildirir.<br \/>\nEkspertin bu fikri il\u0259 raz\u0131la\u015fmamaq &ccedil;\u0259tindir. O da istisna edilmir ki, Astanadak\u0131 m&uuml;zakir\u0259l\u0259rin yeni format\u0131 u\u011furlu ola bil\u0259r v\u0259 bu halda Qazax\u0131stan Suriya dialoqunda g\u0259l\u0259c\u0259k dan\u0131\u015f\u0131qlar &uuml;&ccedil;&uuml;n daimi m\u0259kana &ccedil;evril\u0259 bil\u0259r. Bel\u0259 olarsa, dig\u0259r formatlara ehtiyac da qalmaz. &nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Suriya konfliktind\u0259 dey\u0259s\u0259n uzunm&uuml;dd\u0259tli fasil\u0259 sona &ccedil;atmaq &uuml;zr\u0259dir. T\u0259r\u0259fl\u0259r art\u0131q geni\u015f formatl\u0131 t\u0259rkibd\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar stolu arxas\u0131nda oturma\u011fa haz\u0131rd\u0131r. Bu uzun s&uuml;r\u0259n v\u0259 qanl\u0131 qar\u015f\u0131durman\u0131n m&uuml;mk&uuml;n nizamlama yollar\u0131n\u0131n m&uuml;zakir\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[89],"tags":[],"class_list":["post-42435","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya-butun-xeberler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42435","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=42435"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42435\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=42435"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=42435"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=42435"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}