{"id":42231,"date":"2017-01-05T12:58:23","date_gmt":"2017-01-05T08:58:23","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=42231","title":{"rendered":"Ba\u015f nevroloq: <font color=red><b>\u201cBa\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 zaman\u0131 d\u0259rmanlardan h\u0259dsiz d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 istifad\u0259 etm\u0259m\u0259k laz\u0131md\u0131r\u201d<\/b><\/font>"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"line-height: 1.6em;\">&nbsp;S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin ba\u015f nevroloqu, tibb elml\u0259ri doktoru, professor \u015e\u0259rif Mahalov bu g&uuml;n h\u0259r k\u0259si narahat ed\u0259n ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131ndan dan\u0131\u015f\u0131b. Az\u0259rbaycan Tibb Universitetinin T\u0259dris Terapevtik Klinikas\u0131n\u0131n m\u0259tbuat xidm\u0259tin\u0259 istinad\u0259n h\u0259min m&uuml;sahib\u0259ni t\u0259qdim edirik:<\/span><\/p>\n<p>\n<strong>&#8211; \u015e\u0259rif m&uuml;\u0259llim, son zamanlar h\u0259r birimizi narahat ed\u0259n v\u0259 m&uuml;xt\u0259lif x\u0259st\u0259likl\u0259rin t\u0259zah&uuml;r&uuml; kimi meydana &ccedil;\u0131xan \u0259lam\u0259tl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131d\u0131r. Bunun s\u0259b\u0259bl\u0259ri n\u0259dir?<\/strong><br \/>\n&#8211; Ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 h\u0259kimlik t\u0259cr&uuml;b\u0259sind\u0259 \u0259n &ccedil;ox rast g\u0259lin\u0259n \u015fikay\u0259tl\u0259rdir. Bu hal t\u0259kc\u0259 ba\u015fda deyil, b&uuml;t&uuml;n orqanizmd\u0259 narahatl\u0131q hissi il\u0259 m&uuml;\u015fayi\u0259t olunur. Ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131 iki \u0259sas kateqoriyaya b&ouml;lm\u0259k olar: birinci d\u0259r\u0259c\u0259li v\u0259 ikinci d\u0259r\u0259c\u0259li.<br \/>\nBirinci d\u0259r\u0259c\u0259liy\u0259 \u0259sas\u0259n miqren, g\u0259rginlik ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131, klaster ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131, struktur d\u0259yi\u015fiklikl\u0259 \u0259laq\u0259si olmayan m&uuml;xt\u0259lif tipli ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 daxildir. \u0130kinci d\u0259r\u0259c\u0259li, y\u0259ni simptomatik ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131na is\u0259 ba\u015f\u0131n travmas\u0131, damar patologiyas\u0131, k\u0259ll\u0259daxili qeyri-damar patologiyas\u0131, m&uuml;\u0259yy\u0259n madd\u0259l\u0259rin q\u0259bulu v\u0259 ya onlardan imtina, infeksiya, metabolik poz\u011funluqlar, k\u0259ll\u0259, boyun, g&ouml;z, burun, burun \u0259traf\u0131 cibl\u0259r, di\u015f, a\u011f\u0131z v\u0259 dig\u0259r k\u0259ll\u0259 v\u0259 &uuml;z strukturlar\u0131n\u0131n patologiyas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar olan ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 aid edilir.<br \/>\nBa\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n &ccedil;ox s\u0259b\u0259bl\u0259ri var. Bunlar arterial t\u0259zyiqin d\u0259yi\u015fm\u0259si, ba\u015f beyinin iltihab\u0131, travmas\u0131 v\u0259 \u015fi\u015fl\u0259ri, nevralgiyalar, vegetativ disfunksiya, g&uuml;n v\u0259 istivurma intoksikasiyas\u0131 v\u0259 s.&nbsp;<br \/>\nBa\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 uzunm&uuml;dd\u0259tli, g&ouml;yn\u0259dici, k\u0259skin, eyni zamanda d&ouml;z&uuml;lm\u0259z olmaqla b&uuml;t&uuml;n ba\u015f\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259 v\u0259 ya yaln\u0131z gicgah nahiy\u0259sind\u0259 lokalla\u015fa bil\u0259r.<br \/>\n\u0130kit\u0259r\u0259fli g&ouml;yn\u0259dici ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 bir s\u0131ra hallarda arterial hipotoniyan\u0131 m&uuml;\u015fayi\u0259t edir. Bu tip ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 ad\u0259t\u0259n yuxudan sonra s\u0259h\u0259r saatlar\u0131nda meydana g\u0259lir v\u0259 gicgah nahiy\u0259l\u0259rini \u0259hat\u0259 edir.<\/p>\n<p>\n<strong>&#8211; Psixogen ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 nec\u0259 yaran\u0131r?<\/strong><br \/>\n&#8211; Bu n&ouml;v ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 da son vaxtlar &ccedil;ox geni\u015f yay\u0131l\u0131b. Bu ad alt\u0131nda psixi v\u0259 fiziki xarakterli g\u0259rginlik, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n h\u0259y\u0259can v\u0259ziyy\u0259tind\u0259 v\u0259 depressiyada meydana g\u0259l\u0259n ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 birl\u0259\u015fdirilir. Bel\u0259 hallarda a\u011fr\u0131n\u0131n xarakterini t\u0259svir etm\u0259k &ccedil;\u0259tin olur. O, g&ouml;yn\u0259dici, s\u0131x\u0131c\u0131, \u0259ns\u0259, al\u0131n v\u0259 ya gicgah nahiy\u0259l\u0259rind\u0259 m\u0259hdudla\u015fa, h\u0259m&ccedil;inin b&uuml;t&uuml;n ba\u015f\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nBa\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 miqrenin \u0259sas, h\u0259tta yegan\u0259 t\u0259zah&uuml;r&uuml;d&uuml;r. Miqrenin bir s\u0131ra formalar\u0131 var. Bu zaman a\u011fr\u0131 &uuml;zd\u0259 meydana g\u0259l\u0259, q\u0259fl\u0259t\u0259n, q\u0131sam&uuml;dd\u0259tli v\u0259 intensiv (&ldquo;\u0130ld\u0131r\u0131m s&uuml;r\u0259tli&rdquo;) ola bil\u0259r. B\u0259z\u0259n a\u011fr\u0131lar biri dig\u0259rini \u0259v\u0259z ed\u0259r\u0259k bir ne&ccedil;\u0259 g&uuml;n davam ed\u0259, &uuml;r\u0259kbulanma v\u0259 qusma il\u0259 m&uuml;\u015fayi\u0259t oluna bil\u0259r.<br \/>\nXorton (histamin) ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 periodik olaraq q\u0131sa tutmalarla (15 d\u0259qiq\u0259 &#8211; 2 saat) t\u0259zah&uuml;r edir. Ad\u0259t\u0259n, bel\u0259 ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 ya gec\u0259 vaxt\u0131, ya da s\u0259h\u0259r meydana g\u0259lir. A\u011fr\u0131 &ccedil;ox g&uuml;cl&uuml;, yand\u0131r\u0131c\u0131, de\u015fici olur, q\u0259fl\u0259t\u0259n meydana g\u0259lir v\u0259 ba\u015f\u0131n bir t\u0259r\u0259find\u0259, g&ouml;z nahiy\u0259sind\u0259 m\u0259hdudla\u015f\u0131r. Xorton ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 \u0259sas\u0259n 20 ya\u015fdan yuxar\u0131 ki\u015fil\u0259rd\u0259 rast g\u0259linir.<br \/>\n\u018fg\u0259r ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 z&ouml;k\u0259m \u0259lam\u0259tl\u0259ri il\u0259 t\u0259zah&uuml;r edirs\u0259, bu hal beyin qi\u015falar\u0131n\u0131n iltihab\u0131 &#8211; meningit haqq\u0131nda d&uuml;\u015f&uuml;nm\u0259y\u0259 \u0259sas verir. Meningit zaman\u0131 ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 g&uuml;cl&uuml; olur, g&ouml;z\u0259 t\u0259zyiq ed\u0259, &uuml;r\u0259kbulanma v\u0259 qusma il\u0259 m&uuml;\u015fayi\u0259t oluna bil\u0259r.<\/p>\n<p>\n<strong>&#8211; Son zamanlar insanlar q\u0259fl\u0259t\u0259n ba\u015flayan k\u0259skin ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131ndan \u0259ziyy\u0259t &ccedil;\u0259kirl\u0259r. Bunun s\u0259b\u0259bl\u0259ri n\u0259dir?<\/strong><br \/>\n&#8211; Q\u0259fl\u0259t\u0259n ba\u015flayan k\u0259skin ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 (hu\u015fun itm\u0259si v\u0259 b\u0259d\u0259nin m&uuml;\u0259yy\u0259n nahiy\u0259sind\u0259 hissiyyat\u0131n itm\u0259si il\u0259 ged\u0259n) ba\u015f beyin\u0259 qans\u0131zma zaman\u0131 meydana g\u0259lir. Ad\u0259t\u0259n, bu hal arterial t\u0259zyiqin y&uuml;ks\u0259lm\u0259si v\u0259 beyin damarlar\u0131n\u0131n aterosklerozu zaman\u0131 ortaya &ccedil;\u0131x\u0131r. Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 bel\u0259 hallarda t\u0259cili tibbi yard\u0131m\u0131 vaxt\u0131nda &ccedil;a\u011f\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r.<br \/>\n\u018fg\u0259r ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 q\u0259fl\u0259t\u0259n meydana g\u0259lir, tez zamanda m&uuml;nt\u0259z\u0259m v\u0259 intensiv olursa, nevroloqa m&uuml;raci\u0259ti gecikdirm\u0259k olmaz. Bel\u0259 a\u011fr\u0131 ba\u015f beyin \u015fi\u015fl\u0259rinin ilkin \u0259lam\u0259ti d\u0259 ola bil\u0259r.<br \/>\nAd\u0259t\u0259n, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 k\u0259ll\u0259 nahiy\u0259sind\u0259n k\u0259nara &ccedil;\u0131xm\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, boyun nahiy\u0259sinin osteoxondrozu, spondiloartriti, radikulit &ccedil;ox vaxt ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 il\u0259 m&uuml;\u015fahid\u0259 olunur. Al\u0131n v\u0259 gicgah nahiy\u0259sind\u0259 olan a\u011fr\u0131lar burun \u0259traf\u0131 cibl\u0259rd\u0259 olan iltihab &#8211; haymorit v\u0259 ya frontit zaman\u0131 ola bil\u0259r. Ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 v\u0259 &uuml;zd\u0259 olan keyim\u0259 ad\u0259t\u0259n &uuml;&ccedil;l&uuml; sinirin nevralgiyas\u0131 v\u0259 &uuml;z sinirinin neyropatiyas\u0131 zaman\u0131 olur.<br \/>\nBa\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n dig\u0259r formas\u0131 toksiki ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131d\u0131r. Bu hal b\u0259zi madd\u0259l\u0259rl\u0259 z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259r v\u0259 ya d\u0259rman preparatlar\u0131n\u0131n q\u0259bulundan sonra yarana bil\u0259r.<br \/>\nAx\u0131c\u0131 ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 tam sa\u011flam insanlarda qapal\u0131 m\u0259kanlarda meydana g\u0259l\u0259 bil\u0259r (beyind\u0259 oksigen &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259). Bu hal d\u0259m qaz\u0131, avtomobil qazlar\u0131, boya buxarlanmas\u0131, k\u0259skin \u0259tirl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r. G&uuml;cl&uuml; ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 g&uuml;n v\u0259 istivurma zaman\u0131 da yaran\u0131r. Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n bir &ccedil;ox s\u0259b\u0259bl\u0259ri var. Bu, t\u0259\u0259cc&uuml;bl&uuml; hal deyil, &ccedil;&uuml;nki a\u011fr\u0131 orqanizmin t\u0259hl&uuml;k\u0259 an\u0131nda verdiyi siqnald\u0131r. Bel\u0259 siqnallar\u0131n da a\u011fr\u0131n\u0131n ba\u015f beyni v\u0259 onun \u0259traf\u0131ndak\u0131 toxumalarla \u0259laq\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 yay\u0131lmas\u0131 daha ciddi \u0259lam\u0259t kimi say\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\n<strong>&#8211; B\u0259s ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 zaman\u0131 m&uuml;xt\u0259lif d\u0259rmanlardan istifad\u0259 etm\u0259yin n\u0259 kimi t\u0259hl&uuml;k\u0259si var?<\/strong><br \/>\n&#8211; Bel\u0259 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 &ccedil;ox miqdarda a\u011fr\u0131k\u0259sici preparatlar q\u0259bul etm\u0259k t\u0259hl&uuml;k\u0259lidir. Bu, ciddi f\u0259sadlarla n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259 bil\u0259r. Bundan ba\u015fqa, analgetikl\u0259rin uzunm&uuml;dd\u0259tli q\u0259bulu ba\u015f beyinin a\u011fr\u0131 \u0259leyhin\u0259 m\u0259rk\u0259zinin s&uuml;stl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 v\u0259 yeni azbus (d\u0259rmanlar t\u0259r\u0259find\u0259n t&ouml;r\u0259n\u0259n) ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n meydana g\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n profilaktikas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 beyin damarlar\u0131n\u0131 y&uuml;ng&uuml;l fiziki y&uuml;kl\u0259 m\u0259\u015fq etdirm\u0259k, t\u0259miz havada olmaq, d\u0259rmanlardan h\u0259dsiz d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 istifad\u0259 etm\u0259m\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u018fg\u0259r ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 davaml\u0131 olarsa, &ouml;z-&ouml;z&uuml;n&uuml; m&uuml;alic\u0259 etm\u0259kl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmaq \u0259v\u0259zin\u0259, t\u0259xir\u0259 salmadan nevroloq-h\u0259kim\u0259 m&uuml;raci\u0259t etm\u0259k laz\u0131md\u0131r.&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp;S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin ba\u015f nevroloqu, tibb elml\u0259ri doktoru, professor \u015e\u0259rif Mahalov bu g&uuml;n h\u0259r k\u0259si narahat ed\u0259n ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131ndan dan\u0131\u015f\u0131b. Az\u0259rbaycan Tibb Universitetinin T\u0259dris Terapevtik Klinikas\u0131n\u0131n m\u0259tbuat xidm\u0259tin\u0259 istinad\u0259n h\u0259min m&uuml;sahib\u0259ni&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[94],"tags":[],"class_list":["post-42231","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-musahibe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42231","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=42231"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42231\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=42231"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=42231"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=42231"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}