{"id":40391,"date":"2016-11-18T16:04:54","date_gmt":"2016-11-18T12:04:54","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=40391","title":{"rendered":"\u018fli H\u0259s\u0259nov: <font color=red><b>&#8220;Az\u0259rbaycan b\u00f6lg\u0259nin geosiyasi c\u0259h\u0259td\u0259n \u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli v\u0259 perspektivli \u00f6lk\u0259sidir&#8221;<\/b><\/font>"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"line-height: 1.6em;\">Az\u0259rbaycan geosiyasi v\u0259 geoiqtisadi bax\u0131mdan Avrasiyan\u0131n giri\u015f qap\u0131s\u0131, n\u0259qliyyat-kommunikasiya v\u0259 enerji d\u0259hlizl\u0259rinin m\u0259rk\u0259zi d&ouml;vl\u0259ti hesab olunur.&nbsp;<\/span><span style=\"line-height: 1.6em;\">Trend-in m\u0259lumat\u0131na g&ouml;r\u0259, bunu Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tinin bug&uuml;nk&uuml; iclas\u0131nda &quot;Az\u0259rbaycan\u0131n geosiyasi inki\u015faf\u0131n\u0131n reall\u0131qlar\u0131 v\u0259 perspektivl\u0259ri&quot; m&ouml;vzusunda &ccedil;\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Az\u0259rbaycan Prezidentinin ictimai-siyasi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r &uuml;zr\u0259 k&ouml;m\u0259k&ccedil;isi, tarix elml\u0259ri doktoru, professor \u018fli H\u0259s\u0259nov deyib.<\/span><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">\u018f.H\u0259s\u0259nov &ccedil;\u0131x\u0131\u015f\u0131nda postsovet m\u0259kan\u0131, X\u0259z\u0259r d\u0259nizi &ndash; Qara d\u0259niz h&ouml;vz\u0259si v\u0259 C\u0259nubi Qafqaz regionunda geosiyasi inki\u015faf\u0131n\u0131n \u0259sas parametrl\u0259ri, &ouml;lk\u0259l\u0259rin co\u011frafi m&ouml;vqeyinin, geosiyasi, geoiqtisadi v\u0259 h\u0259rbi-geostrateji v\u0259ziyy\u0259tinin xarakteristikas\u0131, geostrateji v\u0259zif\u0259l\u0259ri v\u0259 perspektivl\u0259ri t\u0259hlil edib.<\/span><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">O bildirib ki, C\u0259nubi Qafqaz &ouml;lk\u0259l\u0259rinin m&uuml;asir geosiyasi xarakteristikas\u0131, inki\u015faf tendensiyalar\u0131 v\u0259 perspektivl\u0259rini m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259n parametrl\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 b&ouml;lg\u0259nin geosiyasi c\u0259h\u0259td\u0259n \u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli v\u0259 perspektivli &ouml;lk\u0259si hesab olunur. Bu, &ouml;lk\u0259mizin h\u0259m beyn\u0259lxalq al\u0259m &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q d\u0259y\u0259rini, h\u0259m d\u0259 m&ouml;vcud daxili inki\u015faf\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirir:<\/span><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">&quot;Az\u0259rbaycan co\u011frafi, t\u0259bii ehtiyatlar v\u0259 insan resurslar\u0131 bax\u0131m\u0131ndan C\u0259nubi Qafqaz\u0131n lider &ouml;lk\u0259si hesab olunur. \u0130nsan resurslar\u0131n\u0131n k\u0259miyy\u0259t v\u0259 keyfiyy\u0259t g&ouml;st\u0259ricil\u0259ri d\u0259 Az\u0259rbaycanda dig\u0259r C\u0259nubi Qafqaz &ouml;lk\u0259l\u0259rind\u0259n &uuml;st&uuml;n v\u0259 perspektivli g&ouml;r&uuml;n&uuml;r. Bel\u0259 ki, 2015-ci ild\u0259 \u0259halinin t\u0259bii art\u0131m\u0131 Az\u0259rbaycanda 111 min, G&uuml;rc&uuml;standa 10 min, Erm\u0259nistanda is\u0259 12 min n\u0259f\u0259r t\u0259\u015fkil edib&quot;.<\/span><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">\u018f.H\u0259s\u0259nov qeyd edib ki, z\u0259ngin geoiqtisadi potensiala malik olan X\u0259z\u0259r d\u0259nizi h&ouml;vz\u0259si v\u0259 C\u0259nubi Qafqaz\u0131n \u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli co\u011frafi m&ouml;vqeyind\u0259 yerl\u0259\u015fm\u0259si, iqtisadi v\u0259 \u0259m\u0259k resurslar\u0131, insan potensial\u0131 bax\u0131m\u0131ndan &uuml;st&uuml;nl&uuml;y&uuml;, \u0259halinin d&ouml;vl\u0259t siyas\u0259tini d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259, daxili sabitlik, milli-v\u0259t\u0259nda\u015f birliyi v\u0259 s\u0259rh\u0259d m\u0259skunla\u015fma x&uuml;susiyy\u0259tl\u0259ri, z\u0259ngin enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri, Rusiya, T&uuml;rkiy\u0259 v\u0259 \u0130ran kimi regional lider statuslu &ouml;lk\u0259l\u0259rl\u0259 quru v\u0259 d\u0259niz s\u0259rh\u0259dl\u0259rin\u0259 malik olmas\u0131, AB\u015e v\u0259 Q\u0259rbi Avropan\u0131n b&ouml;y&uuml;k &ouml;lk\u0259l\u0259ri, Rusiya, &Ccedil;in, T&uuml;rkiy\u0259, \u0130ran v\u0259 \u0130srail kimi d&ouml;vl\u0259tl\u0259rl\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq geosiyasi aktorlarla f\u0259al geosiyas\u0259t aparmas\u0131 v\u0259 dig\u0259r parametrl\u0259r &uuml;zr\u0259 Az\u0259rbaycan geosiyasi v\u0259 geoiqtisadi v\u0259ziyy\u0259t bax\u0131m\u0131ndan C\u0259nubi Qafqaz\u0131n \u015f\u0259ksiz lideridir.<\/span><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">Prezidentin k&ouml;m\u0259k&ccedil;isi \u0259lav\u0259 edib ki, 2015-ci ild\u0259 C\u0259nubi Qafqazda &Uuml;DM-in h\u0259cmi 75 milyard AB\u015e dollar\u0131ndan &ccedil;ox olub ki, bunun da 70 faizi Az\u0259rbaycan\u0131n pay\u0131na d&uuml;\u015f&uuml;r: &quot;S\u0259naye m\u0259hsullar\u0131 &uuml;zr\u0259 C\u0259nubi Qafqazda &uuml;mumi 20 mlrd. AB\u015e dollar\u0131 miqdar\u0131nda istehsal\u0131n 80 faizi Az\u0259rbaycana m\u0259xsusdur. 2015-ci ild\u0259 b&uuml;t&uuml;n m\u0259nb\u0259l\u0259r &uuml;zr\u0259 C\u0259nubi Qafqaza 26 milyard USD kapital qoyulmu\u015fdur ki, onun da 19,5 mlrd. dollar\u0131 (72%) Az\u0259rbaycana aiddir. Bu miqdar\u0131n 10,7 mlrd. dollar\u0131 xarici kapital olub. &Ouml;z&uuml;n&uuml; t\u0259minat \u0259msal\u0131na g&ouml;r\u0259 Az\u0259rbaycan bir &ccedil;ox sah\u0259l\u0259rd\u0259 tam, yaxud qism\u0259n &ouml;z&uuml;n&uuml;n t\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyini t\u0259min edib:<\/span><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">Bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n C\u0259nubi Qafqazdak\u0131 geosiyasi v\u0259 geoiqtisadi inki\u015faf v\u0259ziyy\u0259ti v\u0259 perspektivl\u0259ri dig\u0259r &ouml;lk\u0259l\u0259rl\u0259 q\u0259tiyy\u0259n m&uuml;qyis\u0259 olunmazd\u0131r. B\u0259hs olunan parametrl\u0259r\u0259 g&ouml;r\u0259 Erm\u0259nistan b&uuml;t&uuml;n regional v\u0259 transmilli layih\u0259l\u0259rd\u0259n t\u0259crid olunaraq a\u011f\u0131r sosial-iqtisadi b&ouml;hrana d&uuml;&ccedil;ar olub. Bu &ouml;lk\u0259 tam v\u0259 b&uuml;sb&uuml;t&uuml;n olaraq as\u0131l\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir, ayr\u0131l\u0131qda he&ccedil; bir geosiyasi v\u0259 geoiqtisadi rola malik deyil. Az\u0259rbaycan b&uuml;t&uuml;n geosiyasi v\u0259 geoiqtisadi parametrl\u0259ri &uuml;zr\u0259 yaln\u0131z ke&ccedil;mi\u015f SSR\u0130-nin qabaqc\u0131l respublikalar\u0131 hesab olunan Rusiya, Belarus v\u0259 Qazax\u0131stan kimi &ouml;lk\u0259l\u0259rl\u0259 m&uuml;qayis\u0259 oluna bil\u0259r&quot;.<\/span><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">\u018f.H\u0259s\u0259nov bildirib ki, Az\u0259rbaycan transmilli enerji ixrac\u0131 d\u0259hlizl\u0259ri v\u0259 n\u0259qliyyat-kommunikasiya sistemind\u0259 \u0259lveri\u015fli m&ouml;vqey\u0259 malikdir: &quot;Enerji da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 &uuml;zr\u0259 C\u0259nubi Qafqazda Az\u0259rbaycan\u0131n v\u0259ziyy\u0259ti &uuml;mumiyy\u0259tl\u0259 he&ccedil; bir qon\u015fu &ouml;lk\u0259 il\u0259 m&uuml;qayis\u0259 olunmazd\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n enerji ehtiyatlar\u0131 4.6 milyard ton \u015f\u0259rti yanacaq &#8211; 2 mld. ton neft, 2,6 trln. k\/metr t\u0259bii qaz t\u0259\u015fkil edir. \u0130xrac mar\u015frutlar\u0131n\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si Az\u0259rbaycana t\u0259hl&uuml;k\u0259siz \u015f\u0259kild\u0259 &ouml;z karbohidrogen ehtiyatlar\u0131n\u0131 d&uuml;nya bazar\u0131na &ccedil;\u0131xarmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259lveri\u015fli imkan yarad\u0131b. Az\u0259rbaycan geosiyasi v\u0259 geoiqtisadi bax\u0131mdan h\u0259m d\u0259 Avrasiyan\u0131n giri\u015f qap\u0131s\u0131, n\u0259qliyyat-kommunikasiya v\u0259 enerji d\u0259hlizl\u0259rinin m\u0259rk\u0259zi d&ouml;vl\u0259ti hesab olunur. D&uuml;nyan\u0131n n\u0259qliyyat-kommunikasiya \u0259laq\u0259l\u0259rind\u0259 h\u0259lledici bir v\u0259sil\u0259y\u0259 &ccedil;evrilm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n son bir ne&ccedil;\u0259 ild\u0259 h\u0259m daxili, h\u0259m d\u0259 regional v\u0259 beyn\u0259lxalq yol-n\u0259qliyyat infrastrukturunun, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n \u015e\u0259rq-Q\u0259rb v\u0259 \u015eimal-C\u0259nub n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259ri &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 &ccedil;oxsayl\u0131 tranzit sisteml\u0259rinin m&uuml;asir t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 uy\u011fun yenid\u0259n qurulmas\u0131na m&uuml;h&uuml;m t\u0259sir g&ouml;st\u0259rir&quot;.<\/span><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">C\u0259nubi Qafqaz\u0131n m&ouml;vcud h\u0259rbi-geostrateji v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rinin xarakteristikas\u0131 bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fan \u018f.H\u0259s\u0259nov qeyd edib ki, Az\u0259rbaycan\u0131n milli ordusunun say t\u0259rkibi, h\u0259rbi-texniki v\u0259ziyy\u0259ti, h\u0259rbi haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 silahlanma keyfiyy\u0259tin\u0259 g&ouml;r\u0259 h\u0259m G&uuml;rc&uuml;standan, h\u0259m d\u0259 Erm\u0259nistandan qat-qat y&uuml;ks\u0259kdir: &quot;Bundan ba\u015fqa, ordu quruculu\u011funa y&ouml;n\u0259ltdiyi &uuml;mumi b&uuml;dc\u0259 miqdar\u0131na g&ouml;r\u0259 d\u0259 C\u0259nubi Qafqaz\u0131n lider &ouml;lk\u0259si Az\u0259rbaycan hesab olunur. 2003-c&uuml; ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259rbi b&uuml;dc\u0259si 135 milyon AB\u015e dollar\u0131 oldu\u011fu halda, h\u0259r il k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 artmaqla 2015-ci ild\u0259 bu r\u0259q\u0259m 4,2 milyard AB\u015e dollar\u0131 t\u0259\u015fkil edib&quot;.<\/span><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">S\u0259rh\u0259dl\u0259rin v\u0259ziyy\u0259tini t\u0259hlil ed\u0259n \u018f.H\u0259s\u0259nov deyib ki, X\u0259z\u0259ryan\u0131 v\u0259 C\u0259nubi Qafqaz &ouml;lk\u0259l\u0259ri il\u0259 ortaq s\u0259rh\u0259d x\u0259tl\u0259ri h\u0259l\u0259 d\u0259 ax\u0131ra q\u0259d\u0259r demarkasiya v\u0259 delimitasiya edilm\u0259yib: &quot;Az\u0259rbaycan \u0259razisinin 20%-i, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycan-\u0130ran d&ouml;vl\u0259t s\u0259rh\u0259dinin 132 kilometri v\u0259 Az\u0259rbaycan-Erm\u0259nistan d&ouml;vl\u0259t s\u0259rh\u0259dinin 733 kilometri Erm\u0259nistan silahl\u0131 q&uuml;vv\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n bilavasit\u0259 i\u015f\u011fal olunmu\u015fdur. Bununla yana\u015f\u0131, Az\u0259rbaycan\u0131n Erm\u0259nistan\u0131 &ccedil;\u0131xmaq \u015f\u0259rti il\u0259, dig\u0259r qon\u015fu d&ouml;vl\u0259tl\u0259rl\u0259 s\u0259rh\u0259d t\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyi sah\u0259sind\u0259 regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 m&ouml;hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259si, transmilli cinay\u0259tkarl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 birg\u0259 m&uuml;bariz\u0259 aparmas\u0131, X\u0259z\u0259r d\u0259nizi v\u0259 m&uuml;\u015ft\u0259r\u0259k quru s\u0259rh\u0259dl\u0259rin t\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyi v\u0259 m&uuml;hafiz\u0259si kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q prosesl\u0259rini d\u0259rinl\u0259\u015fdirm\u0259si s\u0259rh\u0259dl\u0259rin qorunma \u0259msal\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r&quot;.<\/span><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">Prezidentin k&ouml;m\u0259k&ccedil;isi m&uuml;asir d&ouml;vrd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda duran \u0259sas geosiyasi, geoiqtisadi v\u0259 h\u0259rbi-geostrateji v\u0259zif\u0259l\u0259r, &ouml;lk\u0259nin XXI \u0259srd\u0259ki u\u011furlar\u0131n\u0131 v\u0259 geosiyasi g\u0259l\u0259c\u0259yini t\u0259min ed\u0259c\u0259k milli strateji kursun \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259ri bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131b.<\/span><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">Qeyd ed\u0259k ki, iclasda g&uuml;nd\u0259liy\u0259 daxil edilmi\u015f 21 elmi-t\u0259\u015fkilati m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 bax\u0131l\u0131r.<\/span><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">T\u0259dbird\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin &ldquo;AMEA Y&uuml;ks\u0259k Texnologiyalar Park\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda&rdquo; s\u0259r\u0259ncam\u0131n\u0131n icras\u0131, &ldquo;Az\u0259rbaycan elminin inki\u015faf doktrinas\u0131&rdquo;n\u0131n layih\u0259si, ikinci Az\u0259rbaycan Elm Festival\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri, AMEA-n\u0131n Biofizika \u0130nstitutunun nizamnam\u0259si v\u0259 dig\u0259r elmi-t\u0259\u015fkilati m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r m&uuml;zakir\u0259 edilir.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan geosiyasi v\u0259 geoiqtisadi bax\u0131mdan Avrasiyan\u0131n giri\u015f qap\u0131s\u0131, n\u0259qliyyat-kommunikasiya v\u0259 enerji d\u0259hlizl\u0259rinin m\u0259rk\u0259zi d&ouml;vl\u0259ti hesab olunur.&nbsp;Trend-in m\u0259lumat\u0131na g&ouml;r\u0259, bunu Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tinin bug&uuml;nk&uuml; iclas\u0131nda &quot;Az\u0259rbaycan\u0131n geosiyasi inki\u015faf\u0131n\u0131n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-40391","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40391","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=40391"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40391\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=40391"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=40391"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=40391"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}