{"id":38472,"date":"2016-10-04T23:45:51","date_gmt":"2016-10-04T19:45:51","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=38472","title":{"rendered":"<font color=red><b>Tal\u0131\u015f separat\u00e7\u0131lar\u0131 niy\u0259 erm\u0259ni kimi dan\u0131\u015f\u0131r?<\/b><\/font>"},"content":{"rendered":"<p>Bu g&uuml;nl\u0259rd\u0259 Moskvada b&uuml;t&uuml;n rusiyay&ouml;n&uuml;ml&uuml; separat&ccedil;\u0131lar\u0131n qurultay\u0131 ke&ccedil;irilib. Ad\u0259ti &uuml;zr\u0259 qurultayda Az\u0259rbaycan \u0259leyhin\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259r\u0259n tal\u0131\u015f separat&ccedil;\u0131lar\u0131n\u0131n liderl\u0259ri &ndash; Rusiya tal\u0131\u015f diasporas\u0131n\u0131n prezidenti \u0130smay\u0131l \u015eabanov, &ldquo;Toli\u015fpress&rdquo; informasiya agentliyinin redaktoru Kahin Mir\u0259lizoda (\u018fbilov), Tal\u0131\u015f dir&ccedil;\u0259li\u015fi u\u011frunda h\u0259r\u0259kat\u0131n lideri F\u0259xr\u0259ddin Aboszada i\u015ftirak edibl\u0259r.<\/p>\n<p>He&ccedil; k\u0259s\u0259 sirr deyil ki, h\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b&uuml;t&ouml;vl&uuml;y&uuml; \u0259leyhin\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rir v\u0259 birba\u015fa x&uuml;susi xidm\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirirl\u0259r. X&uuml;susil\u0259 d\u0259, erm\u0259nil\u0259rl\u0259 \u0259lbir olub \u0130r\u0259vandan yay\u0131mlanan &ldquo;Tal\u0131\u015f\u0131stan&rdquo; televiziyas\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tini koordinasiya edirl\u0259r.<br \/>\nSeparat&ccedil;\u0131lar\u0131n qurultay\u0131nda tal\u0131\u015f separat&ccedil;\u0131lar\u0131 ad\u0131ndan F\u0259xr\u0259ddin Aboszada &ccedil;\u0131x\u0131\u015f edib. O &ouml;z \u0259n\u0259n\u0259sin\u0259 sadiq olaraq Az\u0259rbaycana v\u0259 T&uuml;rk d&uuml;nyas\u0131na b&ouml;htanlar ya\u011fd\u0131rma\u011fa ba\u015flay\u0131b. Nuru Pa\u015fan\u0131n &ouml;t\u0259n \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 bir ne&ccedil;\u0259 g&uuml;n \u0259rzind\u0259 30 min tal\u0131\u015f\u0131 q\u0259tl\u0259 yetirdiyini iddia edib. Aboszad\u0259nin bu sayaqlamas\u0131na \u0259h\u0259miyy\u0259t verm\u0259m\u0259k olard\u0131, amma onun erm\u0259nil\u0259rl\u0259 eyni m&ouml;vzuda &ccedil;\u0131x\u0131\u015f etm\u0259si m\u0259ni, bu m\u0259s\u0259l\u0259 bar\u0259d\u0259 bir ne&ccedil;\u0259 k\u0259lm\u0259 dem\u0259y\u0259 vadar etdi.<br \/>\nBirincisi, b&uuml;t&uuml;n d&uuml;nyaya b\u0259llidir ki, 1918-ci ilin mart hadis\u0259l\u0259rind\u0259 33 mind\u0259n art\u0131q az\u0259rbaycanl\u0131 bol\u015fevik-erm\u0259ni birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259tl\u0259 yetirilib. Nuru Pa\u015fa is\u0259 bu q\u0259tliam\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131b. Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n q\u0259tliam\u0131na r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259n Lalayan v\u0259 dig\u0259r erm\u0259ni quldurba\u015f\u0131lar\u0131n\u0131 m\u0259hv edib. \u018fg\u0259r h\u0259min \u0259r\u0259f\u0259d\u0259 erm\u0259ni v\u0259 ya dig\u0259r mill\u0259tl\u0259rin n&uuml;may\u0259nd\u0259l\u0259ri &ouml;ld&uuml;r&uuml;l&uuml;bs\u0259, bunlar ancaq v\u0259 ancaq \u0259lind\u0259 silah m&uuml;s\u0259lmanlara at\u0259\u015f a&ccedil;an \u015f\u0259xsl\u0259r olub. Dinc \u0259haliy\u0259 is\u0259 toxunulmay\u0131b. &Uuml;mumiyy\u0259tl\u0259, ba\u015f ver\u0259n q\u0259tliamlara r\u0259\u011fm\u0259n Az\u0259rbaycanda erm\u0259ni xalq\u0131na d&uuml;\u015fm\u0259n m&ouml;vqe s\u0259rgil\u0259nm\u0259yib. O zaman yeni yarad\u0131lm\u0131\u015f parlamentd\u0259 erm\u0259ni t\u0259msil&ccedil;il\u0259rinin yer almas\u0131 da bunu s&uuml;but edir.<br \/>\n\u0130kincisi, is\u0259 bunlar tal\u0131\u015f xalq\u0131na b&ouml;htan at\u0131rlar. H\u0259min \u0259r\u0259f\u0259d\u0259 erm\u0259nil\u0259r t\u0259kc\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 q\u0259tl\u0259 yetirm\u0259yibl\u0259r. Onlar\u0131n \u0259sas h\u0259d\u0259fi Az\u0259rbaycan\u0131n m&uuml;s\u0259lman \u0259halisi idi. Onlar\u0131n aras\u0131nda tal\u0131\u015flar v\u0259 dig\u0259r etnik qruplar da var idi. Nuru pa\u015fan\u0131n r\u0259hb\u0259rlik etdiyi Qafqaz \u0130slam Ordusunun m\u0259qs\u0259di is\u0259 m&uuml;s\u0259lmanlar\u0131 xilas etm\u0259k idi. H\u0259min \u0259r\u0259f\u0259d\u0259 d\u0259 Nuru Pa\u015fa t\u0259kc\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 deyil, tal\u0131\u015flar\u0131, l\u0259zgil\u0259ri, el\u0259c\u0259 d\u0259 dig\u0259r etnik m&uuml;s\u0259lmanlar\u0131 xilas edib.<br \/>\nAboszad\u0259nin a&ccedil;\u0131qlamas\u0131n\u0131n dig\u0259r bir diqq\u0259ti c\u0259lb ed\u0259n t\u0259r\u0259fi is\u0259 onun erm\u0259nil\u0259rl\u0259 eyni fikird\u0259 olmas\u0131d\u0131r. Erm\u0259ni yazar Xa&ccedil;atur Dadayan da &ouml;z kitab\u0131nda Nuru Pa\u015fan\u0131n guya 30 min erm\u0259nini q\u0259tl\u0259 yetirdiyini uydurub. Bu, t\u0259sad&uuml;f deyil. Bunun &ouml;z&uuml; d\u0259 s&uuml;but edir ki, bu insanlar Az\u0259rbaycan qar\u015f\u0131, &uuml;mumiyy\u0259tl\u0259 T&uuml;rk d&uuml;nyas\u0131na qar\u015f\u0131 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rind\u0259 erm\u0259ni separat&ccedil;\u0131lar\u0131ndan maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259st\u0259k al\u0131rlar. M\u0259qs\u0259d is\u0259 Az\u0259rbaycana, Az\u0259rbaycan\u0131n tarixin\u0259 b&ouml;htan atmaq, erm\u0259ni xisl\u0259tin\u0259 uy\u011fun olaraq tarixi faktlar\u0131 t\u0259hrif etm\u0259kl\u0259 &ouml;zl\u0259rini m\u0259zlum kimi g&ouml;st\u0259r\u0259r\u0259k guya bunlar\u0131n h&uuml;quqlar\u0131n\u0131n tapdalanmas\u0131na diqq\u0259ti c\u0259lb etm\u0259kdir. Amma bu taktika art\u0131q &ouml;z&uuml;n&uuml; do\u011frultmur. Erm\u0259nil\u0259rin ill\u0259rdi istifad\u0259 etdiyi bu metod Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259n tarixi faktlarla if\u015fa olunub. Bu da erm\u0259nil\u0259rin yeni bir oyunudur. Vaxtil\u0259 &ouml;zl\u0259rinin dedikl\u0259rini indi Aboszad\u0259 kimi xainl\u0259r\u0259 dedizdirirl\u0259r. Amma faydas\u0131zd\u0131r.<br \/>\nOna g&ouml;r\u0259 faydas\u0131 yoxdur ki, daha onlara he&ccedil; k\u0259s inanm\u0131r.<br \/>\nOnlar n\u0259 deyir? Onlar &ouml;z f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rind\u0259 ba\u015fl\u0131ca olaraq etnikl\u0259rin h&uuml;quqlar\u0131n\u0131 \u0259sas tuturlar. Guya, Az\u0259rbaycanda onlar\u0131n h&uuml;quqlar\u0131 tapdan\u0131r. Amma az qala b&uuml;t&uuml;n d&uuml;nyan\u0131 &ndash; Avropan\u0131, Q\u0259rbi v\u0259 \u015e\u0259rqi c\u0259ngin\u0259 alan dini ayr\u0131se&ccedil;kilik, milli m&uuml;naqi\u015f\u0259l\u0259r fonunda z\u0259ngin etnik t\u0259rkib\u0259 v\u0259 dini m&uuml;xt\u0259lifliy\u0259 malik &ouml;lk\u0259mizd\u0259ki sabitlik beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n heyranl\u0131qla qar\u015f\u0131lan\u0131r. Buna n&uuml;mun\u0259 olaraq deyim ki, bu g&uuml;nl\u0259rd\u0259 Bak\u0131da s\u0259f\u0259rd\u0259 olan Roma Papas\u0131n\u0131n &ouml;z&uuml; d\u0259 Az\u0259rbaycandak\u0131 tolerantl\u0131\u011fa heyran qald\u0131\u011f\u0131n\u0131 gizl\u0259tm\u0259di. O, Az\u0259rbaycan\u0131n do\u011frudan da tolerant bir &ouml;lk\u0259 oldu\u011funu, m&uuml;xt\u0259lif din\u0259 qulluq ed\u0259n insanlar\u0131n s&uuml;lh v\u0259 mehriban \u015f\u0259raitd\u0259 ya\u015fad\u0131qlar\u0131n\u0131 s&ouml;yl\u0259di.<br \/>\nAz\u0259rbaycan m&uuml;xt\u0259lif etnik, dini qruplar\u0131n \u0259n\u0259n\u0259vi d&ouml;z&uuml;ml&uuml;l&uuml;k, harmonik birg\u0259ya\u015fay\u0131\u015f\u0131 &uuml;z\u0259rind\u0259 qurulmu\u015f v\u0259 h\u0259yata ke&ccedil;iril\u0259n milli siyas\u0259tin apar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 &ccedil;oxmill\u0259tli, &ccedil;oxdinli &ouml;lk\u0259dir.<br \/>\nAz\u0259rbaycan\u0131n m&ouml;vcud qanunvericiliyi v\u0259 qo\u015fuldu\u011fu beyn\u0259lxalq konvensiyalar m\u0259n\u015f\u0259yind\u0259n, milliyy\u0259tind\u0259n, dinind\u0259n v\u0259 dilind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq h\u0259r k\u0259sin h&uuml;quq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n b\u0259rab\u0259rliyin\u0259 t\u0259minat verir. Az\u0259rbaycanda etnik qruplar\u0131n h&uuml;quqlar\u0131 d&ouml;vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259rt\u0259r\u0259fli qorunur.<br \/>\nPostsovet m\u0259kan\u0131nda ilk d\u0259f\u0259 olaraq Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda milli azl\u0131qlar v\u0259 etnik qruplar\u0131n h&uuml;quq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131, h\u0259m&ccedil;inin dilinin v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin inki\u015faf\u0131na d&ouml;vl\u0259t yard\u0131m\u0131 haqq\u0131nda f\u0259rman\u0131 imzalan\u0131b. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131nda &ouml;lk\u0259mizd\u0259 ya\u015fayan azl\u0131qlar\u0131n dil, m\u0259d\u0259niyy\u0259t, din azadl\u0131\u011f\u0131, t\u0259hsil v\u0259 dig\u0259r h&uuml;quqlar\u0131 t\u0259sbit olunub. Az\u0259rbaycan Prezidentinin f\u0259rman\u0131 il\u0259 t\u0259sdiq edilmi\u015f &ldquo;\u0130nsan h&uuml;quqlar\u0131n\u0131n m&uuml;dafi\u0259si &uuml;zr\u0259 Milli F\u0259aliyy\u0259t Plan\u0131&rdquo;nda milli azl\u0131qlar\u0131n m\u0259d\u0259ni irsinin inki\u015faf\u0131 Az\u0259rbaycan h&ouml;kum\u0259tinin \u0259sas f\u0259aliyy\u0259t istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri kimi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<br \/>\nBir daha Az\u0259rbaycandak\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 n\u0259z\u0259r sal\u0131b t\u0259hlil ets\u0259k g&ouml;r\u0259rik ki, &ouml;lk\u0259mizd\u0259ki milli azl\u0131qlar h\u0259m parlamentd\u0259, h\u0259m d\u0259 icra hakimiyy\u0259ti orqanlar\u0131nda geni\u015f t\u0259msil olunurlar. Az\u0259rbaycan d&ouml;vl\u0259tinin milli siyas\u0259tinin \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri &ouml;lk\u0259mizd\u0259 ya\u015fayan b&uuml;t&uuml;n milli azl\u0131qlar\u0131n dil v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 m&uuml;vafiq d\u0259st\u0259yin g&ouml;st\u0259rilm\u0259sidir. Az\u0259rbaycan\u0131n milli azl\u0131qlar\u0131n m\u0259skunla\u015fd\u0131\u011f\u0131 bir s\u0131ra rayonlar\u0131nda ali t\u0259hsil m&uuml;\u0259ssis\u0259l\u0259ri v\u0259 kollecl\u0259rin filiallar\u0131 a&ccedil;\u0131l\u0131b, &ouml;lk\u0259nin radio v\u0259 televiziya kanallar\u0131nda milli azl\u0131qlar\u0131n dill\u0259rind\u0259 verili\u015fl\u0259r yay\u0131mlan\u0131r. H\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 yerli telekanallar f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rir. Milli azl\u0131qlar\u0131n dilind\u0259 q\u0259zet v\u0259 jurnallar n\u0259\u015fr olunur. M\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 Turizm Nazirliyi yan\u0131nda Milli Azl\u0131qlar\u0131n \u018flaq\u0259l\u0259ndirm\u0259 \u015euras\u0131 f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rir. Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131nda milli azl\u0131qlar\u0131n dil, m\u0259d\u0259niyy\u0259t, tarix v\u0259 etnoqrafiyas\u0131n\u0131n &ouml;yr\u0259nilm\u0259si &uuml;zr\u0259 x&uuml;susi \u015f&ouml;b\u0259 yarad\u0131l\u0131b. Bak\u0131da katolik, pravoslav kils\u0259l\u0259ri, sinaqoqlar, m\u0259scidl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131 f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rir. Bu m\u0259nada Az\u0259rbaycan b&uuml;t&uuml;n d&uuml;nyada multikulturalizm m\u0259kan\u0131 kimi tan\u0131n\u0131r.<br \/>\nMilli azl\u0131qlar &ouml;z milli m\u0259d\u0259ni m\u0259rk\u0259zl\u0259rini, assosiasiyalar\u0131n\u0131 v\u0259 dig\u0259r qurumlar\u0131n\u0131 yaratmaq h&uuml;quqlar\u0131ndan tam istifad\u0259 edirl\u0259r. Hal-haz\u0131rda Az\u0259rbaycanda onlarla milli m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259rk\u0259zi f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rir. D&ouml;vl\u0259t bu qurumlar\u0131 imkan\u0131 dair\u0259sind\u0259 &ouml;lk\u0259 b&uuml;dc\u0259sind\u0259n v\u0259 Prezident fondunun hesab\u0131na maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131 il\u0259 t\u0259min edir v\u0259 m\u0259n\u015f\u0259yind\u0259n, m\u0259d\u0259niyy\u0259tind\u0259n, dilind\u0259n v\u0259 dinind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, b&uuml;t&uuml;n \u015f\u0259xsl\u0259r aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anla\u015fma, d&ouml;z&uuml;ml&uuml;l&uuml;k v\u0259 h&ouml;rm\u0259ti g&uuml;cl\u0259ndirm\u0259y\u0259 yard\u0131m g&ouml;st\u0259rir.<br \/>\nT\u0259bii ki, bel\u0259 bir ideal v\u0259ziyy\u0259td\u0259 kimins\u0259 Az\u0259rbaycan d&uuml;\u015fm\u0259n olan \u015f\u0259xsl\u0259rin diqt\u0259si il\u0259, onlar\u0131n yan\u0131ndan s\u0259rs\u0259m b\u0259yanatlar s\u0259sl\u0259ndirm\u0259sin\u0259 separatizmd\u0259n ba\u015fqa ad verm\u0259k olmur.<br \/>\n\u018flikram H&uuml;mm\u0259tov, Zabil M\u0259h\u0259rr\u0259mov, F\u0259xr\u0259ddin Aboszad\u0259, \u0130smay\u0131l \u015eabanov kimi b&uuml;t&uuml;n m&uuml;q\u0259dd\u0259s d\u0259y\u0259rl\u0259rini sad\u0259c\u0259 pula satm\u0131\u015f, &ouml;z mill\u0259tin\u0259, xalq\u0131na v\u0259 v\u0259t\u0259nin\u0259 x\u0259yan\u0259t etmi\u015f insanlar daim d&uuml;\u015fm\u0259n d\u0259yirman\u0131na su t&ouml;k&uuml;b, Az\u0259rbaycana b&ouml;htan atmaqla xidm\u0259t etdikl\u0259ri separat&ccedil;\u0131 qruplar\u0131n maraqlar\u0131na xidm\u0259t edirl\u0259r. Tarix\u0259n bel\u0259l\u0259ri olub, bundan sonra da olacaq. Amma Az\u0259rbaycan xalq\u0131 &ndash; bura m\u0259n tal\u0131\u015flar\u0131, l\u0259zgil\u0259ri, udinl\u0259ri, saxurlar\u0131, avarlar\u0131 v\u0259 dig\u0259r etnik xalqlar\u0131 da daxil edir\u0259m &ndash; uzaqg&ouml;r\u0259n v\u0259 a\u011f\u0131ll\u0131 xalqd\u0131r. Onlar he&ccedil; vaxt satq\u0131nlara inanmay\u0131blar, inanan da deyill\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Baba Ta\u011f\u0131yev,<\/strong><br \/>\n&quot;\u0130r\u0259li Az\u0259rbaycan&quot; \u0130ctimai Birliyinin s\u0259dri<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g&uuml;nl\u0259rd\u0259 Moskvada b&uuml;t&uuml;n rusiyay&ouml;n&uuml;ml&uuml; separat&ccedil;\u0131lar\u0131n qurultay\u0131 ke&ccedil;irilib. Ad\u0259ti &uuml;zr\u0259 qurultayda Az\u0259rbaycan \u0259leyhin\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259r\u0259n tal\u0131\u015f separat&ccedil;\u0131lar\u0131n\u0131n liderl\u0259ri &ndash; Rusiya tal\u0131\u015f diasporas\u0131n\u0131n prezidenti \u0130smay\u0131l \u015eabanov, &ldquo;Toli\u015fpress&rdquo; informasiya agentliyinin redaktoru Kahin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[86],"tags":[],"class_list":["post-38472","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyaset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38472","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38472"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38472\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38472"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38472"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38472"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}