{"id":37750,"date":"2016-09-20T15:23:02","date_gmt":"2016-09-20T11:23:02","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=37750","title":{"rendered":"<font color=red><b> \u201cAna s\u00fcd\u00fcn\u00fc k\u0259s\u0259n valideyn \u00f6z u\u015fa\u011f\u0131na qar\u015f\u0131 \u0259n b\u00f6y\u00fck \u201ccinay\u0259t\u201d t\u00f6r\u0259dir\u201d <\/b><\/font>"},"content":{"rendered":"<p><strong><span style=\"line-height: 1.6em;\">Doktor \u018fl\u0259kb\u0259r H\u0259s\u0259nov: &ldquo;S&uuml;ni u\u015faq qidalar\u0131 genetik d\u0259yi\u015fdirilmi\u015f heyvanlar\u0131n m\u0259hsullar\u0131d\u0131r&rdquo;<\/span><\/strong><\/p>\n<p>\nAz\u0259rbaycan Tibb Universitetinin (ATU) T\u0259dris Terapevtik Klinikas\u0131n\u0131n pediatr\u0131, tibb elml\u0259ri doktoru \u018fl\u0259kb\u0259r H\u0259s\u0259nov bu g&uuml;n u\u015faqlar aras\u0131nda yay\u0131lm\u0131\u015f x\u0259st\u0259likl\u0259r v\u0259 onlar\u0131n daha effektiv &uuml;sullarla m&uuml;alic\u0259si, el\u0259c\u0259 d\u0259 ana s&uuml;d&uuml;n&uuml;n bu x\u0259st\u0259likl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131ndak\u0131 m&ouml;c&uuml;z\u0259vi t\u0259sirl\u0259rind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131b. Onunla s&ouml;hb\u0259ti t\u0259qdim edirik:<\/p>\n<p>\n<strong>-\u018fl\u0259kb\u0259r m&uuml;\u0259llim, bu g&uuml;n u\u015faqlar aras\u0131nda geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f x\u0259st\u0259likl\u0259r hans\u0131lard\u0131r?<\/strong><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">-U\u015faqlar\u0131n d&uuml;zg&uuml;n qidalanmamas\u0131 v\u0259 x&uuml;sus\u0259n d\u0259 raxitin profilaktikas\u0131n\u0131n d&uuml;zg&uuml;n apar\u0131lmamas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259n pataloji hallar, u\u015faqlarda x\u0259st\u0259likl\u0259rin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yaradan \u0259sas faktorlardan hesab olunur.&nbsp;<\/span><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">Ana s&uuml;d&uuml;nd\u0259n u\u015faqlar\u0131n k\u0259silm\u0259si v\u0259 s&uuml;ni qidaland\u0131r\u0131lmas\u0131 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259td\u0259 valideynl\u0259rin u\u015faqlar\u0131na qar\u015f\u0131 etdikl\u0259ri \u0259n b&ouml;y&uuml;k &ldquo;cinay\u0259t&rdquo;dir. Bel\u0259 ki, haz\u0131rda haz\u0131rlanan s&uuml;ni qidalar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti genetik modifikasiya olunmu\u015f heyvanlardan haz\u0131rlan\u0131r. O heyvanlar ki, bir sutka \u0259rzind\u0259 80-100 litr\u0259 q\u0259d\u0259r s&uuml;d verir. O in\u0259kl\u0259r h\u0259tta bir-iki ild\u0259n sonra a\u011f\u0131r s&uuml;d v\u0259zil\u0259rini da\u015f\u0131ya bilmirl\u0259r. B\u0259zi infeksiyalara tutulurlar v\u0259 m&uuml;\u0259yy\u0259n m&uuml;dd\u0259td\u0259n sonra onlar\u0131n \u0259tl\u0259ri d\u0259 istifad\u0259y\u0259 yarars\u0131z hesab olunur. Valideynl\u0259r d\u0259 bu c&uuml;r in\u0259kl\u0259rin s&uuml;d&uuml;n&uuml; &ouml;z u\u015faqlar\u0131na r\u0259va bilirl\u0259r.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p>\n<strong>-Bunlar\u0131n u\u015faqlar &uuml;&ccedil;&uuml;n n\u0259 kimi \u0259lav\u0259 t\u0259siri var?<\/strong><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">-Birincisi bu kimi genetik modifikasya olunmu\u015f s&uuml;d m\u0259hsullar\u0131 u\u015faqlar\u0131n \u0259qli inki\u015faf\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131nda &ccedil;ox ciddi t\u0259sirl\u0259ri var. Bel\u0259 u\u015faqlarda oyan\u0131ql\u0131q, ita\u0259tsizlik, hiperaktivlik hallar\u0131 m&uuml;\u015fahid\u0259 olunur. Onlar\u0131n daxili orqanlar\u0131, x&uuml;susil\u0259 dala\u011f\u0131 v\u0259 qaraciy\u0259ri ana s&uuml;d&uuml; il\u0259 qidalanan u\u015faqlara nisb\u0259td\u0259 b&ouml;y&uuml;k olur. V\u0259 &ccedil;ox vaxt m&uuml;ayin\u0259l\u0259r zaman\u0131 biz valideynl\u0259r\u0259 u\u015faqlar\u0131n\u0131n dala\u011f\u0131n\u0131n v\u0259 qaraciy\u0259rinin b&ouml;y&uuml;k olmas\u0131n\u0131 bildir\u0259nd\u0259, t\u0259\u015fvi\u015f\u0259 d&uuml;\u015f&uuml;rl\u0259r. Onlar u\u015faqlar\u0131n\u0131 b&uuml;t&uuml;n m&uuml;ayin\u0259l\u0259rd\u0259n ke&ccedil;irir\u0259r\u0259k buna &ccedil;ar\u0259 axtar\u0131rlar, amma bunun \u0259sl s\u0259b\u0259bi vaxt\u0131nda u\u015faqlar\u0131n d&uuml;zg&uuml;n qidalanmamas\u0131d\u0131r.&nbsp;<\/span><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">B\u0259zi hallarda h\u0259kiml\u0259rimiz ana s&uuml;d&uuml;n&uuml; m&uuml;ayin\u0259 etm\u0259y\u0259 g&ouml;nd\u0259rirl\u0259r. Bu k&ouml;k&uuml;nd\u0259n yaln\u0131\u015f fikirdir. Ana s&uuml;d&uuml; m&uuml;ayin\u0259 olunmur, &ccedil;&uuml;nki anan\u0131n d&ouml;\u015f v\u0259zisind\u0259 el\u0259 bir &ldquo;filtir&rdquo; var ki, o he&ccedil; bir virusu buraxm\u0131r. H\u0259tta sar\u0131l\u0131ql\u0131, Q\u0130&Ccedil;S-li analar\u0131n u\u015faqlar\u0131n\u0131 s&uuml;dl\u0259 qidaland\u0131rmas\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t g&ouml;r&uuml;l&uuml;r. Ana s&uuml;d&uuml;nd\u0259n he&ccedil; bir x\u0259st\u0259lik, virus u\u015fa\u011fa ke&ccedil;mir. Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 ana s&uuml;d&uuml;n&uuml; m&uuml;ayin\u0259 olunmas\u0131n\u0131n he&ccedil; bir tibbi \u0259sas\u0131 yoxdur. \u018fksin\u0259 ana s&uuml;d&uuml;nd\u0259 anticisiml\u0259r m&uuml;\u0259yy\u0259n olunur ki, bu da hans\u0131sa mikroba qar\u015f\u0131 davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n olmas\u0131 dem\u0259kdir.&nbsp;<\/span><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">Sad\u0259c\u0259 olaraq, indiki d&ouml;vrd\u0259 b\u0259zi analar &Uuml;mumd&uuml;nya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (&Uuml;ST) &ldquo;Ana s&uuml;d&uuml; il\u0259 qidalanma&rdquo; proqram\u0131 il\u0259 yax\u0131ndan tan\u0131\u015f olsalar, onlar k&ouml;rp\u0259l\u0259rini &ouml;z s&uuml;dl\u0259rind\u0259n m\u0259hrum etm\u0259zl\u0259r. Buna &nbsp;&ccedil;ox s\u0259thi yana\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g&ouml;r\u0259, &nbsp;ana s&uuml;d&uuml;n&uuml;n n\u0259 q\u0259d\u0259r m&ouml;c&uuml;z\u0259vi bir \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik oldu\u011funu bilmirl\u0259r. &nbsp;B\u0259zi analar &ouml;zl\u0259ri yax\u015f\u0131 qidalanmad\u0131\u011f\u0131 halda s&uuml;dl\u0259rinin az oldu\u011funu deyirl\u0259r. Amma bu do\u011fru fikir deyil. &nbsp;Bel\u0259 ki, qad\u0131n h\u0259l\u0259 hamil\u0259 olark\u0259n, 6 ay\u0131ndan ba\u015flayaraq u\u015fa\u011f\u0131n qidas\u0131 onun d\u0259rialt\u0131 toxumas\u0131nda toplan\u0131r. Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 qad\u0131nlar\u0131n hamil\u0259 oldu\u011fu d&ouml;vrd\u0259 10-15 kilo &ccedil;\u0259kil\u0259ri art\u0131r. Bu da onlar\u0131n d\u0259risinin alt\u0131nda toplanm\u0131\u015f, b\u0259zil\u0259rinin dediyi kimi ya\u011f deyil, u\u015fa\u011f\u0131n qidalanmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n laz\u0131m olan madd\u0259l\u0259rdir.&nbsp;<\/span><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">Dini kitablarda deyildiyi kimi, u\u015fa\u011f\u0131n ruzisini Allah &ouml;z&uuml;nd\u0259n \u0259vv\u0259l, m\u0259hz anan\u0131n d\u0259ri alt\u0131 toxumas\u0131na g&ouml;nd\u0259rir. Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 ana s&uuml;d&uuml;n&uuml; verm\u0259dikd\u0259 h\u0259min o d\u0259ri alt\u0131na toplanm\u0131\u015f qida madd\u0259l\u0259rinin &uuml;z\u0259rin\u0259 duz v\u0259 su &ccedil;&ouml;k\u0259r\u0259k, s&uuml;lulit\u0259 &ccedil;evrilir. Bu zaman h\u0259min ana art\u0131q &ccedil;\u0259kid\u0259n azad ola bilmir ki, bu da Allah\u0131n analara verdiyi &ldquo;c\u0259za&rdquo;d\u0131r.<\/span><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">Bundan \u0259lav\u0259, ana s&uuml;d&uuml; il\u0259 qidalanan u\u015faqlar ilin hans\u0131 f\u0259slind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq suya ehtiyaclar\u0131 olmur. &Ccedil;&uuml;nki ana s&uuml;d&uuml;n&uuml;n konsentrasiyas\u0131 temperatura uy\u011fun olaraq, q\u0131\u015fda qat\u0131, yayda is\u0259 duru olur. Ana s&uuml;d&uuml;nd\u0259 olan immunoqlobinl\u0259ri he&ccedil; n\u0259yl\u0259 \u0259v\u0259z etm\u0259k olmaz.&nbsp;<\/span><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">Bel\u0259likl\u0259, ana s&uuml;d&uuml; il\u0259 qidalanman\u0131n n\u0259tic\u0259si sa\u011flam u\u015faq v\u0259 ana dem\u0259kdir.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p>\n<strong>-B\u0259z\u0259n analar s&uuml;dl\u0259rinin olmamas\u0131ndan \u015fikay\u0259t edirl\u0259r. Bu haqda n\u0259 dey\u0259 bil\u0259rsiniz?<\/strong><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">-Ana s&uuml;d&uuml;n&uuml;n olmamas\u0131 kimi bir termin yoxdur. Ana s&uuml;d&uuml;n&uuml;n veril\u0259 bilm\u0259m\u0259si var. Birincisi, \u0259g\u0259r m\u0259n\u0259 bel\u0259 ana rast g\u0259l\u0259rs\u0259, ondan ilk soru\u015fdu\u011fum sual bu olur. &ldquo;S\u0259n do\u011furdanm\u0131 s&uuml;d&uuml;n&uuml; verm\u0259k ist\u0259yirs\u0259n?&rdquo;. \u018fg\u0259r do\u011furdan da ana s&uuml;d&uuml;n&uuml; verm\u0259k ist\u0259yirs\u0259, o analarda problem olmur. Sad\u0259c\u0259 olaraq, onlar u\u015faqlar\u0131 d&uuml;zg&uuml;n \u015f\u0259kild\u0259 tuta bilmirl\u0259r, bu zaman u\u015faq anan\u0131n d&ouml;\u015f&uuml;nd\u0259n as\u0131l\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 qal\u0131r. V\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 k&ouml;rp\u0259 yorularaq anas\u0131n\u0131n d&ouml;\u015f&uuml;n&uuml; \u0259mm\u0259kd\u0259n imtina edir. Ana da el\u0259 bilir ki, u\u015faq yemir. Bir d\u0259 b\u0259zi analar var ki, k&ouml;rp\u0259l\u0259rin\u0259 s&uuml;d&uuml; saatla verirl\u0259r. Bu q\u0259tiyy\u0259n yol verilm\u0259z bir hald\u0131r. Ana s&uuml;d&uuml;n&uuml; verdikd\u0259n yar\u0131m saat sonrak\u0131 m&uuml;dd\u0259td\u0259 yenid\u0259n onun d&ouml;\u015f&uuml;nd\u0259 s&uuml;d \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir. \u018fg\u0259r ana t\u0259nb\u0259llik edib, s&uuml;d&uuml;n&uuml; verm\u0259zs\u0259, n\u0259tic\u0259d\u0259 s&uuml;d \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259 prosesi dayan\u0131r.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p>\n<strong>-U\u015faqlar\u0131n hiperaktivliyini, m\u0259hz ana s&uuml;d&uuml;n&uuml;n verilm\u0259m\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirdiniz.&nbsp;<\/strong><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">-B\u0259li. &Ccedil;&uuml;nki ana s&uuml;d&uuml; il\u0259 qidalanan u\u015faqlarda m\u0259h\u0259bb\u0259t hissl\u0259ri daha g&uuml;cl&uuml; olur. S&uuml;ni qidalar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 olan konservativ madd\u0259l\u0259rin &ouml;zl\u0259ri h\u0259m qaraciy\u0259ri, h\u0259m dala\u011f\u0131, eyni zamanda u\u015fa\u011f\u0131n m\u0259rk\u0259zi sinir sistemini z\u0259d\u0259l\u0259yir, n\u0259tic\u0259d\u0259 oyan\u0131ql\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131 hallar\u0131 ba\u015f verir. Bu da hiperaktivliyin s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biridir.&nbsp;<\/span><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">\u0130st\u0259r telefonlar olsun, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 plan\u015fetl\u0259rin u\u015faqlar\u0131n \u0259lind\u0259n d&uuml;\u015fm\u0259diyini h\u0259r birimiz yax\u015f\u0131 bilirik. Amma valideyn bunu bilmir ki, bunlar h\u0259l\u0259 tam yeti\u015fm\u0259mi\u015f u\u015fa\u011f\u0131n orqanizmind\u0259 iki hormonu m\u0259hv edir. Onlardan birincisi seratonin madd\u0259sidir ki, bu u\u015faqlar\u0131n \u0259hval-ruhiyy\u0259sini yax\u015f\u0131 saxlay\u0131r. Televizor, komp&uuml;ter\u0259 meyilli olan u\u015faqlarda seratoninin miqdar\u0131 azal\u0131r. \u0130kincisi is\u0259 onlarda endolfin deyil\u0259n, hormonun azalmas\u0131d\u0131r. Bu hormon a\u011fr\u0131k\u0259sici funksiyan\u0131 yerin\u0259 yetirir. Bu hormonun azalmas\u0131 u\u015faqlarda ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 v\u0259 &nbsp;&ouml;zl\u0259rin\u0259 qapanma hallar\u0131 il\u0259 m&uuml;\u015fayi\u0259t olunur. Bel\u0259 hallar is\u0259 m\u0259kt\u0259b\u0259q\u0259d\u0259r, el\u0259c\u0259 d\u0259 m\u0259kt\u0259ba\u015fl\u0131 u\u015faqlarda daha &ccedil;ox rast g\u0259linir. Bel\u0259 u\u015faqlar &ccedil;ox aqressiv olurlar.&nbsp;<\/span><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">M\u0259n bunu b&uuml;t&uuml;n valideynl\u0259r\u0259 deyir\u0259m: \u0259g\u0259r onlar\u0131n u\u015faqlar\u0131 g&uuml;n \u0259rzind\u0259 1 saatdan &ccedil;ox elektron vasit\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edirs\u0259, o u\u015faqlar\u0131n n\u0259inki &ouml;zl\u0259rini, onlar\u0131n valideynl\u0259rini d\u0259 &ldquo;m\u0259hv etm\u0259k&rdquo; s\u0259viyy\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r g\u0259tirib &ccedil;\u0131xar\u0131r. Ona g&ouml;r\u0259 onlar\u0131n ya\u015f\u0131na uy\u011fun olaraq proqram qurulmal\u0131d\u0131r. Valideynl\u0259r\u0259 bir daha s\u0259sl\u0259nir\u0259m ki, u\u015faqlar\u0131n\u0131z\u0131 i\u015finiz xatirin\u0259 oyunlarla ba\u015f-ba\u015fa buraxaraq, onlar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 b&ouml;y&uuml;k z\u0259rb\u0259 vurmu\u015f olursunuz.&nbsp;<\/span><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">Ana s&uuml;d&uuml;n&uuml;n verilm\u0259sinin anan\u0131n sosial v\u0259ziyy\u0259ti il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 g\u0259linc\u0259 is\u0259 dem\u0259k ist\u0259rdim ki, bu q\u0259tiyy\u0259n do\u011fru deyil. M\u0259n praktikamda da g&ouml;rm&uuml;\u015f\u0259m ki, b\u0259zi analar s&uuml;dl\u0259rinin olmamas\u0131n\u0131 stress, g\u0259rginlik faktorlar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirirl\u0259r. Bunu n\u0259inki m\u0259n, he&ccedil; d&uuml;nya praktikas\u0131 da q\u0259bul etmir. El\u0259 &ccedil;\u0259tin \u015f\u0259raitd\u0259 ya\u015fayan analar var ki, onlar k&ouml;rp\u0259l\u0259rini ana s&uuml;d&uuml;nd\u0259n m\u0259hrum etmirl\u0259r. S&uuml;d anan\u0131n d\u0259rialt\u0131 toxumas\u0131nda \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir, bunun anan\u0131n qidalanmas\u0131 il\u0259 he&ccedil; bir ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 yoxdur. S&uuml;d ver\u0259n analar\u0131n bir diyetas\u0131 var: Kas\u0131b tapd\u0131\u011f\u0131n\u0131, varl\u0131 ist\u0259diyini yey\u0259r. Bu zaman analar\u0131n diqq\u0259t ed\u0259c\u0259yi \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259, kimy\u0259vi t\u0259rkibli qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131n k&ouml;rp\u0259l\u0259rin\u0259 verilm\u0259m\u0259sidir.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p>\n<strong>-Bu g&uuml;n u\u015faqlar aras\u0131nda i\u015ftahs\u0131zl\u0131q probleml\u0259ri d\u0259 valideynl\u0259ri marahat ed\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259ndir.&nbsp;<\/strong><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">-Bel\u0259 hallar m\u0259kt\u0259bya\u015fl\u0131 u\u015faqlarda daha &ccedil;ox &ouml;z&uuml;n&uuml; g&ouml;st\u0259rir. Bu da \u0259sas\u0259n u\u015faqlarda yaranm\u0131\u015f stress, g\u0259rginlik hallar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. U\u015faqlar\u0131n bu v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olmas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 valideynl\u0259rin onlarla d&uuml;zg&uuml;n m&uuml;nasib\u0259t qurmamas\u0131d\u0131r.&nbsp;<\/span><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">U\u015faqlara q\u0131\u015fq\u0131raraq n\u0259yis\u0259 ba\u015fa salmaq, onlar\u0131 t\u0259rbiy\u0259 etm\u0259k q\u0259tiyy\u0259n m&uuml;mk&uuml;n deyil.&nbsp;<\/span><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">U\u015faqlar\u0131n yax\u015f\u0131 qidalanmamas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 onlarda qan azl\u0131\u011f\u0131n\u0131n olmas\u0131d\u0131r. Bel\u0259 ki, qan azl\u0131\u011f\u0131 olan u\u015faqlarda dad reseptorlar\u0131 yax\u015f\u0131 inki\u015faf etmir v\u0259 u\u015faqlar yem\u0259yin dad\u0131n\u0131 hiss etmirl\u0259r. \u018fksin\u0259 bel\u0259 u\u015faqlar qeyri-adi (kolbasa, sosiska, qazl\u0131 i&ccedil;kil\u0259r v\u0259 s.)yem\u0259kl\u0259r\u0259 daha meyilli olurlar. &nbsp;<\/span><\/p>\n<p>\n<strong>-M\u0259kt\u0259bya\u015fl\u0131 u\u015faqlar\u0131n daha &ccedil;ox stress hallar\u0131na d&uuml;\u015fd&uuml;y&uuml;n&uuml; vur\u011fulad\u0131n\u0131z. B\u0259s analar bu zaman n\u0259l\u0259r\u0259 diqq\u0259t etm\u0259lidir?<\/strong><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">-Bu kimi hallar tibbi probleml\u0259r say\u0131lm\u0131r. Bunlar psixoloji v\u0259 pedaqoji probleml\u0259rdir. Biz analara stressi \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tir\u0259n, yaradan faktorlar\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131b u\u015faqlar\u0131 il\u0259 d&uuml;zg&uuml;n m&uuml;nasib\u0259t qurmalar\u0131n\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t edirik. \u0130ndiki u\u015faqlarda informasiyalar daha &ccedil;oxdur. U\u015fa\u011f\u0131n verdiyi h\u0259r suala cavab verm\u0259k v\u0259 onun t\u0259l\u0259b &nbsp;etdiyi \u015fey ona olmazsa, bunu u\u015fa\u011fa d&uuml;zg&uuml;n \u015f\u0259kild\u0259 ba\u015fa salmaq laz\u0131md\u0131r.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p>\n<strong>-M&uuml;asir d&ouml;vr&uuml;n b\u0259lal\u0131 x\u0259st\u0259liyi hesab edil\u0259n x\u0259r&ccedil;\u0259ng u\u015faqlar aras\u0131nda da yay\u0131lma\u011fa ba\u015flay\u0131b. Bu x\u0259st\u0259liyin &ldquo;cavanla\u015fmas\u0131n\u0131n&rdquo; s\u0259b\u0259bi n\u0259dir?<\/strong><br \/>\n<span style=\"line-height: 1.6em;\">-Bu g&uuml;n u\u015faqlar\u0131n ya\u015flar\u0131na uy\u011fun olmayan, y\u0259ni t\u0259rkibind\u0259 konservativ v\u0259 konserigen madd\u0259l\u0259r olan qidalar\u0131 q\u0259bul etm\u0259si bir &ccedil;ox x\u0259st\u0259likl\u0259rin, el\u0259c\u0259 d\u0259 x\u0259r&ccedil;\u0259ng x\u0259st\u0259liyini yaradan ba\u015fl\u0131ca s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n biridir. Konserigen madd\u0259l\u0259r x\u0259r&ccedil;\u0259ngi \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tir\u0259n madd\u0259l\u0259rdir. Konservantlar is\u0259 h\u0259min qida madd\u0259l\u0259rinin uzun m&uuml;dd\u0259t saxlan\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n madd\u0259l\u0259r oldu\u011funa g&ouml;r\u0259, onlar\u0131n &nbsp;x&uuml;susi dadlar\u0131 u\u015faqlar\u0131 daha &ccedil;ox c\u0259lb edir. Amma b\u0259z\u0259n konservativ madd\u0259l\u0259rin &ouml;zl\u0259rinin d\u0259 konserigen x&uuml;susiyy\u0259tl\u0259ri olur, y\u0259ni x\u0259r&ccedil;\u0259ng x\u0259st\u0259liyini yaradan s\u0259b\u0259bl\u0259ri olur. Bu d&uuml;nyan\u0131n h\u0259r yerind\u0259 &nbsp;bel\u0259 q\u0259bul olunur. Eyni zamanda havan\u0131n &ccedil;irkl\u0259nm\u0259si, g&uuml;nd\u0259lik h\u0259yat\u0131m\u0131zda bayaq da qeyd etdiyim ki, u\u015faqlar\u0131n elektron vasit\u0259l\u0259r\u0259 daha &ccedil;ox meyilli olmas\u0131 da, bu kimi x\u0259st\u0259likl\u0259ri yaradan ba\u015fl\u0131ca faktorlardan biridir.&nbsp;<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Doktor \u018fl\u0259kb\u0259r H\u0259s\u0259nov: &ldquo;S&uuml;ni u\u015faq qidalar\u0131 genetik d\u0259yi\u015fdirilmi\u015f heyvanlar\u0131n m\u0259hsullar\u0131d\u0131r&rdquo; Az\u0259rbaycan Tibb Universitetinin (ATU) T\u0259dris Terapevtik Klinikas\u0131n\u0131n pediatr\u0131, tibb elml\u0259ri doktoru \u018fl\u0259kb\u0259r H\u0259s\u0259nov bu g&uuml;n u\u015faqlar aras\u0131nda yay\u0131lm\u0131\u015f x\u0259st\u0259likl\u0259r v\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[94],"tags":[],"class_list":["post-37750","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-musahibe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37750","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37750"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37750\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37750"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37750"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37750"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}