{"id":37339,"date":"2016-09-08T19:04:27","date_gmt":"2016-09-08T15:04:27","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=37339","title":{"rendered":"Urmiya g\u00f6l\u00fcnd\u0259n Aral g\u00f6l\u00fcn\u0259d\u0259k uzanan yax\u0131n v\u0259 uzaq tariximiz"},"content":{"rendered":"<p><strong>Qarqarlarin &nbsp;etnogenezinin ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259si Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 ger&ccedil;\u0259kl\u0259\u015fib<\/strong><\/p>\n<p>\nQ\u0259rbi Az\u0259baycanda (bug&uuml;nk&uuml; Erm\u0259nistanda) da q\u0131p&ccedil;aq &#8211; qarqarlar\u0131n &ccedil;ox q\u0259dim zamanlardan ya\u015fam\u0131\u015f olduqlar\u0131n\u0131, onlar\u0131n torpaqlar\u0131n\u0131n \u018frm\u0259niyy\u0259 v\u0259 Kilikiyaya q\u0259d\u0259r uzand\u0131\u011f\u0131n\u0131 erm\u0259ni (hay) tarix&ccedil;il\u0259ri d\u0259 etiraf edirl\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, A. Akopyan &ouml;z&uuml;n&uuml;n &ldquo;Albaniya &ndash; Aluank q\u0259dim yunan &ndash; Roma v\u0259 q\u0259dim erm\u0259ni m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259&rdquo; adl\u0131 kitab\u0131n\u0131n 66 &#8211; 67 &nbsp;&#8211; ci s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 yaz\u0131r ki, Moksda Qarqar adl\u0131 vilay\u0259t, Tsopka v\u0259 Q\u0259rbi Kilikiyada iki Qarqar qalas\u0131, &nbsp;Lori v\u0259 Parisosda iki Qarqar k\u0259ndi var. Bundan ba\u015fqa Me\u011fri t\u0259r\u0259fd\u0259 Qarqar da\u011f\u0131n\u0131n m&ouml;vcudlu\u011fu da m\u0259lumdur. Haz\u0131rda Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan\u0131n (bug&uuml;nk&uuml; Erm\u0259nistan\u0131n) Z\u0259ng\u0259zur b&ouml;lg\u0259sind\u0259 qarqarlara aid bir monastr kompleksi d\u0259 qalmaqdad\u0131r. &Ouml;nc\u0259l\u0259r &ldquo;G\u0259rg\u0259rv\u0259ng&rdquo; v\u0259 ya &ldquo;Qarqarv\u0259ng&rdquo; ad\u0131 il\u0259 m\u0259\u015fhur olan bu monastra biti\u015fik H\u0259zr\u0259t M\u0259ry\u0259m kils\u0259sinin tikilm\u0259sind\u0259n sonra (1283 &ndash; c&uuml; il) daha &ccedil;ox M\u0259y\u0259m kils\u0259si v\u0259 ya &ldquo;Surb Sion&rdquo; monastr\u0131 kimi yad edilm\u0259y\u0259 ba\u015flayan bu kompleks alban (h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan) memarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259n maraql\u0131 n&uuml;mun\u0259l\u0259rind\u0259n biridir.&nbsp;<br \/>\nQarqarlar v\u0259 onlar\u0131n ya\u015fay\u0131\u015f areal\u0131 bar\u0259d\u0259 \u0259ski erm\u0259ni (hay) m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 s&ouml;z a&ccedil;\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, Moisey Xorenatsi (V \u0259sr) alban \u0259lifbas\u0131n\u0131n qarqar dili \u0259sas\u0131nda yarad\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s&ouml;yl\u0259mi\u015f, Qarqar meydan\u0131ndan v\u0259 Qarqar m\u0259likliyind\u0259n s&ouml;z a&ccedil;m\u0131\u015fd\u0131r. Gevond (Vlll \u0259sr) Qarqar d&uuml;z\u0259nliyinin, B&ouml;y&uuml;k Vardan (Xlll \u0259sr) is\u0259 Qarqar vilay\u0259tinin ad\u0131n\u0131 &ccedil;\u0259kmi\u015fl\u0259r. &nbsp;Tovma Artsruni is\u0259 t&uuml;rk m\u0259n\u015f\u0259li \u0259r\u0259b s\u0259rk\u0259rd\u0259si Bu\u011fan\u0131n Qarqar d&uuml;z\u0259nliyin\u0259 g\u0259l\u0259r\u0259k, B\u0259rd\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 daxil oldu\u011funu yazm\u0131\u015fd\u0131r. Bu xalq\u0131n ad\u0131 Qafqaz v\u0259 Orta Asiyan\u0131n toponomikas\u0131nda geni\u015f \u0259ks olunmu\u015fdur. Bu s\u0131rada XlX \u0259srd\u0259 indiki Da\u011f\u0131stan\u0131n Teymurxan\u015fura vilay\u0259tind\u0259 qeyd\u0259 al\u0131nm\u0131\u015f Qarqar yer ad\u0131n\u0131, Tiflis quberniyas\u0131n\u0131n Tionet v\u0259 Axalsix uyezdlrind\u0259 qeyd\u0259 al\u0131nm\u0131\u015f Qarqar &ndash; meydan, Qarqar &ndash; Qutan, Qarqar da\u011f\u0131, Qarqaris v\u0259 s. toponiml\u0259rini, Q\u0259b\u0259l\u0259 rayonu \u0259razisind\u0259 m&ouml;vcud olmu\u015f Xaraba &ndash; Qaraqar\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 Qaraba\u011fla G\u0259d\u0259b\u0259y s\u0259rh\u0259ddind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n bir ne&ccedil;\u0259 Qarqar k\u0259ndini (bu g&uuml;n onlardan biri G\u0259rg\u0259r, dig\u0259ri is\u0259 Xarxar adlanr) v\u0259 Nax&ccedil;\u0131van uyezdind\u0259 qeyd\u0259 al\u0131nm\u0131\u015f Xarxar k\u0259ndini g&ouml;st\u0259rm\u0259k olar. Xlll \u0259sr \u0259r\u0259b m&uuml;\u0259llifi Yaqut \u0259l &ndash; H\u0259m\u0259vi Beyl\u0259qan yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n Qarqar \u015f\u0259h\u0259rini xat\u0131rlatm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130bn Xordadbeh (lX \u0259sr) is\u0259 \u015eabran v\u0259 D\u0259rb\u0259nd aras\u0131ndak\u0131 Qarqar \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n s&ouml;hb\u0259t a&ccedil;maqdad\u0131r. Deyil\u0259nl\u0259r\u0259 Qaraba\u011f \u0259razisind\u0259ki iki ayr\u0131 Qarqar &ccedil;ay\u0131n\u0131 da \u0259lav\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. T&uuml;rkiy\u0259 v\u0259 C\u0259nubi Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 d\u0259 bir ne&ccedil;\u0259 Qarqar, Xarxar, G\u0259rg\u0259r adl\u0131 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sinin oldu\u011fu m\u0259lumdur.<br \/>\nQarqarlar\u0131n bir vaxtlar Orta Asiyada da ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s&ouml;yl\u0259m\u0259k olar. Bel\u0259 ki, Dionisiy Perieqet (ll \u0259sr) qarqarlar\u0131n Emod da\u011flar\u0131ndan Qanq &ccedil;ay\u0131 il\u0259 suvar\u0131lan torpaqlara q\u0259d\u0259r geni\u015f bir \u0259razid\u0259 ya\u015fad\u0131qlar\u0131n\u0131 yazm\u0131\u015fd\u0131r.Madam ki, q\u0131r\u011f\u0131z xalq\u0131n\u0131n \u0259sas &ouml;z\u0259yini q\u0131p&ccedil;aq-qarqarlar v\u0259 amazonkalar t\u0259\u015fkil etmi\u015fdir, o zama tam q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 dem\u0259k olar ki, bu xalq\u0131n etnogenezinin ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259si Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 ger&ccedil;\u0259kl\u0259\u015fmi\u015fdir. &quot;Manas&rdquo; dastan\u0131n\u0131n Altay versiyas\u0131 olan &ldquo;Al\u0131p Mana\u015f&rdquo; \u0259satiri na\u011f\u0131l poemas\u0131 &nbsp;da m&ouml;vzumuz bax\u0131m\u0131ndan b&ouml;y&uuml;k &ouml;n\u0259m da\u015f\u0131maqdad\u0131r. &ldquo;Kitabi &ndash; D\u0259d\u0259 Qorqud&rdquo;a daxil olan &ldquo;Bams\u0131 Beyr\u0259k&rdquo; boyunun s&uuml;jetini xat\u0131rladan bu na\u011f\u0131l\u0131n q\u0259hr\u0259man\u0131 Mana\u015f azman bir bahad\u0131rd\u0131r. Na\u011f\u0131l\u0131n N. Ulaqa\u015fev t\u0259r\u0259find\u0259n yaz\u0131ya k&ouml;&ccedil;&uuml;r&uuml;lm&uuml;\u015f variant\u0131n\u0131n q\u0131sa m\u0259zmunu bel\u0259dir: &laquo;&hellip;Onun (Al\u0131p Mana\u015f\u0131n) burnu t\u0259p\u0259y\u0259, qa\u015flar\u0131 me\u015f\u0259y\u0259, g&ouml;zl\u0259ri odlu m\u0259\u015f\u0259l\u0259 ox\u015fay\u0131r. Atas\u0131 k&uuml;r\u0259yind\u0259 at s&uuml;r&uuml;s&uuml; g\u0259z\u0259 bil\u0259n Baybarak, anas\u0131 \u018frm\u0259n &Ccedil;e&ccedil;en, bac\u0131s\u0131 Koodur. Valideynl\u0259ri Al\u0131p Mana\u015f\u0131n ist\u0259m\u0259sin\u0259 baxmayaraq, Q\u0131r\u011f\u0131z xan\u0131n q\u0131z\u0131 Koyumyujek Arunu ona al\u0131rlar. Evl\u0259ndikd\u0259n sonra Mana\u015f bir d\u0259f\u0259 kitabda oxuyur ki, uzaq &ouml;lk\u0259d\u0259 ya\u015fayan ac\u0131ql\u0131, b\u0259dniyy\u0259t Ak-kan\u0131n insan &uuml;z&uuml; g&ouml;rm\u0259y\u0259n, ki\u015fi \u0259li d\u0259ym\u0259y\u0259n Erke Kara&ccedil;i adl\u0131 d&uuml;nya g&ouml;z\u0259li bir q\u0131z\u0131 var. &Ccedil;oxlar\u0131 bu q\u0131zla evl\u0259nm\u0259k ist\u0259mi\u015f, f\u0259q\u0259t i&ccedil;l\u0259rind\u0259 sa\u011f qal\u0131b, geri d&ouml;n\u0259n olmay\u0131b. Mana\u015f ata-anas\u0131n\u0131n, bac\u0131s\u0131 v\u0259 arvad\u0131n\u0131n etirazlar\u0131na baxmayaraq, q\u0131z\u0131n e\u015fqiyl\u0259 yola &ccedil;\u0131x\u0131r. M\u0259lum olur ki, Ak-kan\u0131n xanl\u0131\u011f\u0131 &uuml;z\u0259rind\u0259n qanadl\u0131 atla bel\u0259 ke&ccedil;m\u0259yin &ccedil;ox &ccedil;\u0259tin oldu\u011fu t&uuml;nd g&ouml;y r\u0259ngli &ccedil;ay\u0131n o biri t\u0259r\u0259find\u0259dir. Bahad\u0131r min bir \u0259ziyy\u0259t bahas\u0131na da olsa, aylar, ill\u0259r &ccedil;\u0259k\u0259n uzun yol&ccedil;uluqdan sonra, ax\u0131r ki, &ccedil;aya yeti\u015fir. Burada rast g\u0259ldiyi qoca bir qay\u0131q&ccedil;\u0131 onu v\u0259 at\u0131n\u0131 &ccedil;ay\u0131n o biri sahilin\u0259 ke&ccedil;irir. Ak-kan\u0131n torpa\u011f\u0131na ayaq basark\u0259n at\u0131 ona buran\u0131n &ccedil;ox t\u0259hl&uuml;k\u0259li bir yer oldu\u011funu s&ouml;yl\u0259yir, f\u0259q\u0259t mana\u015f onu dinl\u0259m\u0259yib yoluna davam edir. B\u0259rk yoruldu\u011fundan dinc\u0259lm\u0259k q\u0259rar\u0131na g\u0259lir v\u0259 d\u0259rin yuxuya dal\u0131r. Sahibini g&ouml;zl\u0259y\u0259n ac\u0131 taled\u0259n x\u0259b\u0259rdar olan at ulduza &ccedil;evrilib g&ouml;y\u0259 qalx\u0131r v\u0259 h&ouml;nk&uuml;r-h&ouml;nk&uuml;r a\u011flama\u011fa ba\u015flay\u0131r. G&uuml;nl\u0259rin birind\u0259 Ak-kan\u0131n &ccedil;obanlar\u0131 heyvanlar\u0131 otara-otara Mana\u015f\u0131n yatd\u0131\u011f\u0131 yer\u0259 g\u0259lirl\u0259r v\u0259 bahad\u0131r\u0131n tufan\u0131 xat\u0131rladan xorultu v\u0259 n\u0259f\u0259sind\u0259n vahim\u0259y\u0259 d&uuml;\u015f&uuml;rl\u0259r. Tez xan\u0131n yan\u0131na g\u0259lib g&ouml;rd&uuml;kl\u0259rini anlad\u0131rlar. &nbsp;Ak-kan yeddiba\u015fl\u0131 adamyey\u0259n Debelqan\u0131 v\u0259ziyy\u0259ti &ouml;yr\u0259nm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n hadis\u0259 yerin\u0259 g&ouml;nd\u0259rir. Debelqan g&ouml;y &ouml;k&uuml;z&uuml;n\u0259 minb azman bahad\u0131r\u0131n yatd\u0131\u011f\u0131 ye\u0259 g\u0259lib, &ccedil;obanlar\u0131n do\u011fru s&ouml;yl\u0259diyinin \u015fahidi olur. Geri d&ouml;n&uuml;b g&ouml;rd&uuml;kl\u0259rini Ak-kana anlad\u0131r: Yer &uuml;z\u0259rind\u0259 uzun ill\u0259rdir ki, ya\u015fay\u0131ram, amma &ouml;mr&uuml;md\u0259 bel\u0259 qorxmam\u0131\u015fd\u0131m, bel\u0259 bir m&ouml;c&uuml;z\u0259 g&ouml;rm\u0259mi\u015fdim. G&ouml;r&uuml;n&uuml;r, hans\u0131sa bahad\u0131r\u0131n burnuna d&uuml;\u015fm&uuml;\u015fd&uuml;m. Bu vaxt bahad\u0131r asq\u0131rd\u0131 v\u0259 dal\u011fal\u0131 qas\u0131r\u011fa kimi m\u0259ni &ccedil;ox-&ccedil;ox uzaqlara, y&uuml;z g&ouml;l&uuml;n arxas\u0131na tullad\u0131. Az qlm\u0131\u015fd\u0131 &ouml;l\u0259m, m&ouml;c&uuml;z\u0259 say\u0259sind\u0259 qurtuldum. Ak-kan bunu e\u015fid\u0259r-e\u015firm\u0259z, qo\u015fununu toplay\u0131b Mana\u015f\u0131n &uuml;z\u0259rin\u0259 y&uuml;r&uuml;y&uuml;r. Onlar g\u0259nc\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r ox at\u0131rlarsa, q\u0131l\u0131nc &ccedil;al\u0131rlarsa, he&ccedil; bir xeyri olmur. Ona n\u0259 ox bat\u0131r, n\u0259 d\u0259 q\u0131l\u0131nc k\u0259sir. Bel\u0259 olan halda, \u0259sg\u0259rl\u0259r Ak-kan\u0131n \u0259mri il\u0259 bahad\u0131r\u0131n yan\u0131nda geni\u015f v\u0259 d\u0259rin quyu qaz\u0131b, onu ora it\u0259l\u0259yirl\u0259r. Quyuya d&uuml;\u015f\u0259n bahad\u0131r d&uuml;z doqquz ay quyuda yatmaqda davam edir. Mana\u015f\u0131n yaraq-yasa\u011f\u0131 &ccedil;ox a\u011f\u0131r oldu\u011fundan, onlar\u0131 qald\u0131rma\u011fa kims\u0259nin g&uuml;c&uuml; yetm\u0259diyind\u0259n el\u0259 orada, quyunun yan\u0131nda qal\u0131r.&nbsp;<br \/>\nMana\u015f yuxudan ay\u0131ld\u0131qda &ouml;z&uuml;n&uuml; \u0259l-qolu z\u0259ncirli halda, d\u0259rin bir quyunun i&ccedil;ind\u0259 g&ouml;rd&uuml;. Q\u0259rib d&uuml;nyada ba\u015f\u0131na g\u0259l\u0259n bu ac\u0131 hadis\u0259d\u0259n b\u0259rk q&uuml;ss\u0259l\u0259ndi v\u0259 k\u0259d\u0259rli mahn\u0131 oxuma\u011fa ba\u015flad\u0131. Onun n\u0259r\u0259y\u0259 b\u0259nz\u0259r s\u0259sini e\u015fid\u0259n qu\u015f v\u0259 heyvanlar quyunun a\u011fz\u0131na y\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131lar. Amma he&ccedil; k\u0259sin onu quyudan &ccedil;\u0131xarma\u011fa g&uuml;c&uuml; yetm\u0259di.&nbsp;<br \/>\nBel\u0259 olan halda Mana\u015f evl\u0259rin\u0259 &ccedil;&ouml;l qaz\u0131n\u0131n vasit\u0259sil\u0259 m\u0259ktub g&ouml;nd\u0259rib, ba\u015f\u0131na g\u0259l\u0259nl\u0259ri anlad\u0131r. M\u0259ktubu alan ana-atas\u0131 qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131 Ak-kobeni onun dal\u0131nca g&ouml;nd\u0259rirl\u0259r. Ak-kobek axtar\u0131b Mana\u015f\u0131 tap\u0131r, amma ona n\u0259inki k&ouml;m\u0259k el\u0259mir, anas\u0131n\u0131n g&ouml;nd\u0259rdiyi sehrli yem\u0259kl\u0259ri qarda\u015f\u0131na verm\u0259yib &ouml;z&uuml; yeyir, &uuml;st\u0259lik &nbsp;quyunun a\u011fz\u0131na a\u011f\u0131r bir da\u011f da qoyur. Sonra bir vaxtlar buralara g\u0259lib h\u0259yat\u0131n\u0131 itir\u0259n igidl\u0259rin s&uuml;r-s&uuml;m&uuml;kl\u0259rini toplay\u0131b geri d&ouml;n&uuml;r. M\u0259qs\u0259di h\u0259r k\u0259si Mana\u015f\u0131n &ouml;ld&uuml;y&uuml;n\u0259 inand\u0131rmaq v\u0259 onun arvad\u0131 Kyumyujek Aruna sahib &ccedil;\u0131xmaq, onunla evl\u0259nm\u0259k idi. Mana\u015f\u0131n &uuml;midi h\u0259r yerd\u0259n v\u0259 h\u0259r k\u0259sd\u0259n k\u0259sildiyi anda v\u0259fal\u0131 at\u0131 &ouml;z&uuml;n&uuml; yetirir, quyunun a\u011fz\u0131ndak\u0131 da\u011f\u0131 bir t\u0259r\u0259f\u0259 at\u0131b sahibini \u0259sirlikd\u0259n azad edir. Quyudan &ccedil;\u0131xan bahad\u0131r d&uuml;z doqquz il Ak-kan\u0131n qo\u015funu il\u0259 d&ouml;y&uuml;\u015f&uuml;r, qo\u015funu q\u0131r\u0131b ax\u0131r\u0131na &ccedil;\u0131x\u0131r, Ak-kan\u0131, Debelqan\u0131 v\u0259 Ak-kan\u0131n y&uuml;zl\u0259rl\u0259 igidin qan\u0131na bais olmu\u015f q\u0131z\u0131 Erke Kar&ccedil;ini &ouml;ld&uuml;r&uuml; (Na\u011f\u0131l\u0131n bir variant\u0131nda Erke Kar&ccedil;i onunla d&ouml;y&uuml;\u015fd\u0259 &ouml;l&uuml;r).<br \/>\nBundan sonra Mana\u015f yurduna geri d&ouml;n&uuml;r. Onun sa\u011f-salamat oldu\u011funu g&ouml;r\u0259n ana-atas\u0131, bac\u0131s\u0131 v\u0259 v\u0259fal\u0131 arvad\u0131 &ccedil;ox sevinirl\u0259r. Mana\u015f ona x\u0259yan\u0259t ed\u0259n, arvad\u0131na g&ouml;z dik\u0259n qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131 A\u011f-kobeki &ouml;l&uuml;ml\u0259 c\u0259zaland\u0131r\u0131r&raquo;.<br \/>\nM. H. Tant\u0259kin s&ouml;z&uuml;ged\u0259n s&uuml;jetl\u0259 Firdovsi &ldquo;\u015eahnam\u0259sind\u0259 yer alan &ldquo;Bij\u0259n v\u0259 M\u0259nij\u0259&rdquo; dastan\u0131n\u0131n s&uuml;jeti, el\u0259c\u0259 d\u0259 V \u0259sr erm\u0259ni tarix&ccedil;isi M. Xorenatsinin n\u0259ql etdiyi real bir tarixi hadis\u0259 aras\u0131nda ba\u011fl\u0131l\u0131q g&ouml;rm\u0259kd\u0259 v\u0259 onlar\u0131 eyni k&ouml;kd\u0259n hesab etm\u0259kd\u0259dir&raquo;.<br \/>\nFirdovsinin n\u0259ql etdiyi s&uuml;jetin q\u0131sa m\u0259zmunu is\u0259 bel\u0259dir: &laquo;Erm\u0259ni el&ccedil;il\u0259ri \u0130ran \u015fah\u0131 Xosrovun yan\u0131na g\u0259lib, &ouml;lk\u0259l\u0259rinin donuz s&uuml;r&uuml;l\u0259rinin tapda\u011f\u0131 alt\u0131nda qald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirir v\u0259 bu f\u0259lak\u0259td\u0259n qurtulmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n ondan yard\u0131m ist\u0259yirl\u0259r. Xosrov \u015fah &ouml;z&uuml;n&uuml;n igid h\u0259rbi&ccedil;il\u0259rind\u0259n Bij\u0259n\u0259 G\u0259rgini b\u0259l\u0259d&ccedil;i qo\u015fub &nbsp;erm\u0259nil\u0259r\u0259 k&ouml;m\u0259y\u0259 g&ouml;nd\u0259rir. Bij\u0259n f\u0259lak\u0259ti erm\u0259ni torpaqlar\u0131ndan t\u0259kba\u015f\u0131na r\u0259dd edir. Buna pax\u0131ll\u0131\u011f\u0131 tutan G\u0259rgin Bij\u0259n\u0259 xain &ccedil;\u0131x\u0131r. Bij\u0259ni m\u0259hv etm\u0259k ist\u0259yi il\u0259 onu Turan xaqan\u0131 \u018ffrasiyab\u0131n (Alp \u018fr Tonqan\u0131n &ndash; B. T.) g&uuml;n\u0259\u015f\u0259 b\u0259nz\u0259r q\u0131z\u0131 M\u0259nij\u0259nin v\u0259 onun \u0259traf\u0131ndak\u0131 g&ouml;z\u0259l t&uuml;rk q\u0131zlar\u0131n\u0131n sora\u011f\u0131n\u0131 ver\u0259r\u0259k deyir ki, bu q\u0131zlardan \u0259ld\u0259 edib Xosrov \u015faha t\u0259qdim etm\u0259k pis olmazd\u0131. Hiyl\u0259y\u0259 uyan Bij\u0259n G\u0259rgini me\u015f\u0259nin yan\u0131nda qoyub , g&ouml;rm\u0259d\u0259n a\u015fiq oldu\u011fu M\u0259nij\u0259nin dal\u0131nca Turana gedir. G\u0259rgin Bij\u0259nin qay\u0131tmas\u0131n\u0131 g&ouml;zl\u0259mir. Onun at\u0131n\u0131 g&ouml;t&uuml;r&uuml;b \u0130rana qay\u0131d\u0131r v\u0259 Bij\u0259nin itkin d&uuml;\u015fd&uuml;y&uuml;n&uuml; atas\u0131 Kiv\u0259 v\u0259 Xosrov \u015faha &ccedil;atd\u0131r\u0131r&#8230;&quot;<br \/>\nB\u0259xtiyar Tuncay<br \/>\n(ard\u0131 var)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qarqarlarin &nbsp;etnogenezinin ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259si Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 ger&ccedil;\u0259kl\u0259\u015fib Q\u0259rbi Az\u0259baycanda (bug&uuml;nk&uuml; Erm\u0259nistanda) da q\u0131p&ccedil;aq &#8211; qarqarlar\u0131n &ccedil;ox q\u0259dim zamanlardan ya\u015fam\u0131\u015f olduqlar\u0131n\u0131, onlar\u0131n torpaqlar\u0131n\u0131n \u018frm\u0259niyy\u0259 v\u0259 Kilikiyaya q\u0259d\u0259r uzand\u0131\u011f\u0131n\u0131 erm\u0259ni (hay) tarix&ccedil;il\u0259ri&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-37339","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-esas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37339","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37339"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37339\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37339"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37339"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37339"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}