{"id":37131,"date":"2016-09-05T19:20:52","date_gmt":"2016-09-05T15:20:52","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=37131","title":{"rendered":"Urmiya g\u00f6l\u00fcnd\u0259n Aral g\u00f6l\u00fcn\u0259d\u0259k uzanan yax\u0131n v\u0259 uzaq tariximiz"},"content":{"rendered":"<p><strong>Q\u0131rx \u0259d\u0259di t&uuml;rk mifik sistemind\u0259 &ccedil;oxluq anlam\u0131na g\u0259lir<\/strong><\/p>\n<p>\nAz\u0259rbaycanda folklorunda amazon qad\u0131nlarla ba\u011fl\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u0259lumatlar var. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n qeyd ed\u0259k ki, b\u0259nz\u0259r \u0259fsan\u0259 g&uuml;n&uuml;m&uuml;z\u0259d\u0259k Az\u0259rbaycan\u0131n Zaqatala rayonunda da, h\u0259m t&uuml;rk, h\u0259m d\u0259 avar \u0259hali i&ccedil;\u0259risind\u0259 ya\u015famaqdad\u0131r v\u0259 oradak\u0131 xalq rayon \u0259razisind\u0259 \u0259l&ccedil;atmaz qayada yerl\u0259\u015f\u0259n P\u0259ri qalas\u0131n\u0131 h\u0259min bahad\u0131r qad\u0131n v\u0259 amazonkalar il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirirl\u0259r.<br \/>\nL. S. Tolstova &ldquo;Q\u0131rx q\u0131z&rdquo; dastan\u0131n\u0131n s&uuml;jeti il\u0259 nart eposunun osetin variant\u0131n\u0131n, daha do\u011frusu bu variant\u0131n &ldquo;Noza o\u011flu Barxunun &ouml;l&uuml;m&uuml;&rdquo; adl\u0131 b&ouml;l&uuml;m&uuml;n&uuml;n s&uuml;jeti aras\u0131nda daha &ccedil;ox uy\u011funluq oldu\u011funu yaz\u0131r: &ldquo;Noza o\u011flu Barxunun &ouml;l&uuml;m&uuml;&rdquo; adl\u0131 b&ouml;l&uuml;md\u0259 eyn\u0259n qaraqalpaq dastan\u0131nda oldu\u011fu kimi, &ouml;z yand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f yurd yerinin v\u0259 &ouml;ld&uuml;r&uuml;lm&uuml;\u015f qohumlar\u0131n\u0131n qisas\u0131n\u0131 alan qad\u0131n d&ouml;y&uuml;\u015f&ccedil;&uuml;l\u0259rin t\u0259sviri verilir&raquo;.<br \/>\n&ldquo;Q\u0131rx q\u0131z&rdquo; dastan\u0131nda G&uuml;lay\u0131m Surtay\u015fan\u0131n kalm\u0131k ordusunun onlar\u0131n \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin\u0259 basq\u0131n etm\u0259sind\u0259n sonra &ouml;z &ldquo;amazonkalar\u0131na&rdquo; &nbsp;bel\u0259 m&uuml;raci\u0259t edir:<\/p>\n<p>Bu zaman G&uuml;lay\u0131m aya\u011fa qalxaraq,<br \/>\nQ\u0259z\u0259bl\u0259nmi\u015f q\u0131zlara bel\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259t etdi:<br \/>\n&ldquo;Ey m\u0259nim ki&ccedil;ik bac\u0131lar\u0131m, qohumlar\u0131m,<br \/>\nYet\u0259r k\u0259d\u0259rl\u0259nib, a\u011flad\u0131q&rdquo; &ndash; s&ouml;yl\u0259di.<br \/>\n&ldquo;G\u0259lin qol&ccedil;aqlar\u0131m\u0131z\u0131 tax\u0131b, s\u0131xaq k\u0259m\u0259rl\u0259ri,<br \/>\n&Ouml;lk\u0259mizi tari-mar ed\u0259n zal\u0131m d&uuml;\u015fm\u0259nl\u0259ri,<br \/>\nYorulmadan, gec\u0259 g&uuml;nd&uuml;z t\u0259qib ed\u0259k,<br \/>\nQ\u0131l\u0131nclar\u0131m\u0131z\u0131 q\u0131n\u0131ndan &ccedil;\u0131xar\u0131b, &ccedil;\u0259k\u0259k.<br \/>\nAtlar\u0131m\u0131z\u0131 minib yel kimi \u015f\u0131\u011f\u0131yaq,<br \/>\nZal\u0131m d&uuml;\u015fm\u0259n\u0259 &ccedil;at\u0131b, haqlayaq.<br \/>\nSoyumuzu \u0259sir ed\u0259n Suroy\u015fa il\u0259 d&ouml;y&uuml;\u015f&uuml;b,<br \/>\nYa &ouml;l\u0259k mill\u0259t &uuml;&ccedil;&uuml;n, ya da ki z\u0259f\u0259r &ccedil;alaq.<\/p>\n<p>B\u0259nz\u0259r hal\u0131 osetin eposunda da g&ouml;rm\u0259k m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r:<\/p>\n<p>H\u0259min zaman o m\u0259h\u0259ll\u0259nin yan\u0131nda ki,<br \/>\nBarxunun adamlar\u0131 darmada\u011f\u0131n etmi\u015fdi,<br \/>\nDarqavsar\u0131n q\u0131z\u0131 b&uuml;t&uuml;n q\u0131zlar\u0131 toplad\u0131,<br \/>\nO yerd\u0259 ki h\u0259r yan yan\u0131b k&uuml;l\u0259 &ccedil;evrilmi\u015fdi:<br \/>\n&ldquo;A\u011flamaqdan, s\u0131zlamaqdan bir \u015fey d&uuml;\u015fm\u0259z \u0259l\u0259,<br \/>\n&Ouml;l&uuml;l\u0259ri a\u011flamaqdansa verib biz \u0259l-\u0259l\u0259,<br \/>\nHe&ccedil; olmazsa k&uuml;ll\u0259rini qoyaq q\u0259birl\u0259r\u0259.<\/p>\n<p>Q\u0131zlar &ouml;lm&uuml;\u015f qohumlar\u0131n\u0131 basd\u0131rd\u0131qdan sonra qisas alma\u011fa s&ouml;z verirl\u0259r:<\/p>\n<p>Q\u0259z\u0259b-hidd\u0259tl\u0259 and i&ccedil;di onlar,<br \/>\nKi, d&uuml;\u015fm\u0259ni ba\u011f\u0131\u015flamayacaqlar,<br \/>\nQan bahas\u0131n\u0131 m&uuml;tl\u0259q alacaqlar .<br \/>\nQeyd ed\u0259k ki. Qafqaz Albaniyas\u0131 Roma ordusuna qar\u015f\u0131 vuru\u015fark\u0259n amazon qad\u0131nlardan da b\u0259hs edilir. Ox\u015far c\u0259h\u0259tl\u0259r kifay\u0259t q\u0259d\u0259r &ccedil;oxdur. Osetin v\u0259 qaraqalpaq eposlar\u0131n\u0131n ba\u015fqa bir yax\u0131n t\u0259r\u0259fi q\u0131zlar\u0131n h\u0259rbi t\u0259lim ke&ccedil;m\u0259si s\u0259hn\u0259sidir. Dig\u0259r b\u0259nz\u0259rlik is\u0259 h\u0259r iki eposda \u0259kizl\u0259rin i\u015ftirak etm\u0259sidir. Osetin eposunda Xam\u0131p v\u0259 Uruzmaq adl\u0131 iki \u0259kiz qarda\u015fdan s&ouml;hb\u0259t a&ccedil;\u0131l\u0131r. Onlar\u0131n atas\u0131 Axsar\u0131n da Axsartaq adl\u0131 \u0259kiz qarda\u015f\u0131 vard\u0131. Bu qarda\u015flardan Uruzmaq &ouml;z bac\u0131s\u0131 Satana il\u0259 evl\u0259nir. Qaraqalpaq dastan\u0131nda is\u0259 Ar\u0131slan v\u0259 Alt\u0131nay adl\u0131 \u0259kiz bac\u0131-qarda\u015fdan v\u0259 onlar\u0131n \u015f\u0259rl\u0259n\u0259r\u0259k zina etdikl\u0259rinin iddia edilm\u0259sind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131l\u0131r&nbsp;<br \/>\n&ldquo;Q\u0131rx q\u0131z&rdquo; dastan\u0131 il\u0259 bu tip s\u0259sl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r\u0259 nart eposunun abxaz variant\u0131nda v\u0259 nartlar bar\u0259d\u0259 qumuq \u0259fsan\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 rast g\u0259lm\u0259k m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r. Bu variant v\u0259 \u0259fsan\u0259l\u0259rd\u0259 Satana 100, b\u0259z\u0259ns\u0259 40 o\u011ful anas\u0131 kimi t\u0259qdim edilir. &nbsp;Qaraqalpaq dastan\u0131nda is\u0259 y&uuml;z (b\u0259zi variantlarda q\u0131rx) o\u011ful anas\u0131 rolunda Jupar-kempir &ccedil;\u0131x\u0131\u015f edir.<br \/>\nAz\u0259rbaycanda da &laquo;Q\u0131rx q\u0131z&raquo; adl\u0131 \u0259fsan\u0259 qeyd\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Bu \u0259fsan\u0259d\u0259 d&uuml;\u015fm\u0259nl\u0259rd\u0259n qa&ccedil;an q\u0131zlar\u0131n dualar\u0131 il\u0259 da\u011f, qaya ayr\u0131l\u0131r. Q\u0131zlar\u0131n q\u0131rx\u0131 da bu qayan\u0131n i&ccedil;in\u0259 girir. Q\u0131rx q\u0131zla ba\u011fl\u0131 motiv\u0259 &ldquo;D\u0259d\u0259 Qorqud&rdquo; dastan\u0131nda da rast g\u0259linir.S&ouml;hb\u0259t burla xatunun q\u0131rx inc\u0259belli q\u0131zla birlikd\u0259 q\u0131p&ccedil;aqlara \u0259sir d&uuml;\u015fm\u0259sind\u0259n gedir. Buradak\u0131 q\u0131rx say\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 qeyd etm\u0259liyik ki, ist\u0259nil\u0259n say (k\u0259miyy\u0259t) b\u0259\u015f\u0259r &nbsp;&ouml;vlad\u0131n\u0131n d&uuml;nyan\u0131 qavramas\u0131nda, \u0259traf al\u0259min real v\u0259 mifoloji d\u0259rkolunmas\u0131nda x&uuml;susi &ouml;n\u0259m\u0259 sahib olmu\u015fdur. Say b&uuml;t&uuml;n mifoloji sisteml\u0259rd\u0259 \u0259n geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f i\u015far\u0259l\u0259r toplular\u0131ndan biridir v\u0259 &ouml;l&ccedil;&uuml; &nbsp;da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 kimi &ccedil;\u0131x\u0131\u015f edir. Konkret olaraq q\u0131rx \u0259d\u0259din\u0259 g\u0259linc\u0259, bu t&uuml;rk mifik sistemind\u0259 &ccedil;oxluq anlam\u0131na g\u0259lm\u0259kd\u0259dir. V\u0259 bu t\u0259f\u0259kk&uuml;r b&uuml;t&uuml;n t&uuml;rk v\u0259 Qafqaz xalqlar\u0131nda, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycanda bel\u0259dir. R. Qafarov yaz\u0131r ki, &ldquo;Q\u0131rx. &Ccedil;oxluq anlam\u0131ndad\u0131r. &laquo;Q\u0131rx d&uuml;ym\u0259li paltar&raquo;, &laquo;q\u0131rx otaq&raquo;, &laquo;q\u0131rx d\u0259v\u0259li y&uuml;k&raquo; dey\u0259nd\u0259 ilk bax\u0131\u015fda sakrall\u0131q hiss olunmur. Lakin d&uuml;ym\u0259l\u0259r a&ccedil;\u0131l\u0131b ax\u0131ra &ccedil;atan kimi t\u0259z\u0259d\u0259n ba\u011flananda bu r\u0259q\u0259min arxas\u0131nda sirli al\u0259m gizl\u0259ndiyi a\u015fkarlan\u0131r. Az\u0259rbaycan t&uuml;rkl\u0259rinin &laquo;\u018fsli v\u0259 K\u0259r\u0259m&raquo; eposunun mifoloji qaynaqlar\u0131nda q\u0131rx d&uuml;ym\u0259li xalat ger&ccedil;\u0259k al\u0259min bitm\u0259si &ndash; &ouml;m&uuml;r yolunun ba\u011flanmas\u0131, o biri d&uuml;nyan\u0131n qap\u0131s\u0131n\u0131n is\u0259 a&ccedil;\u0131lmas\u0131 kimi m\u0259naland\u0131r\u0131l\u0131r&rdquo;.<br \/>\nBir s&ouml;zl\u0259, Q\u0131rx q\u0131z&rdquo; dastan\u0131n\u0131n Qafqazla ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 he&ccedil; bir \u015f&uuml;bh\u0259 oyatm\u0131r. Bunu &ccedil;oxsayl\u0131 faktlar t\u0259sdiq edir. H\u0259min faktlar is\u0259 L. S. Tolstovadan qabaq B. A. Koloyev, M.Q. Vorobyova, T. A. Jdanko v\u0259 s. kimi t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar\u0131n da diqq\u0259tini &ccedil;\u0259kmi\u015fdir. B&uuml;t&uuml;n bu faktlar\u0131 d\u0259rind\u0259n t\u0259hlil ed\u0259n L. S. Tolstova bildirir ki, qaraqa\u0131paqlar\u0131n daha q\u0259dim d&ouml;vrl\u0259r\u0259 aid folklorunda Kap-tau (Qafqaz), G&uuml;rc&uuml;stan, Da\u011f\u0131stan, Kr\u0131m, X\u0259z\u0259r d\u0259nizi v\u0259 Qara d\u0259nizin adlar\u0131na tez-tez rast g\u0259linirs\u0259, daha sonrak\u0131 d&ouml;vrl\u0259r\u0259 aid folklor n&uuml;mun\u0259l\u0259rind\u0259 bu toponim v\u0259 oroniml\u0259ri Edil (\u0130til-Volqa), Jay\u0131k (Yay\u0131k &ndash; Ural) v\u0259 T&uuml;rk&uuml;stan kimi adlar \u0259v\u0259z edir. Bu is\u0259, t\u0259bii ki, qaraqalpaqlar\u0131n Qafqazdan Xor\u0259zm\u0259 miqrasiyas\u0131n\u0131n aral\u0131q m\u0259rh\u0259l\u0259sinin folklordak\u0131 \u0259ksind\u0259n ba\u015fqa bir \u015fey deyildir.<br \/>\nB\u0259ri ba\u015fdan qeyd ed\u0259k ki, qaraqalpaq t&uuml;rkl\u0259rinin folklorunun, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n \u015f\u0259c\u0259r\u0259 folklorunun &ouml;yr\u0259nilm\u0259sind\u0259 uzun m&uuml;dd\u0259t Xor\u0259zm ekspedisiyas\u0131nda &ccedil;al\u0131\u015fm\u0131\u015f S. P. Tolstov v\u0259 T. A. Jdankonun, el\u0259c\u0259 d\u0259 atas\u0131n\u0131n i\u015fini davam etdir\u0259n L. S. Tolstovan\u0131n &ouml;l&ccedil;&uuml;y\u0259g\u0259lm\u0259z xidm\u0259tl\u0259ri olmu\u015fdur. Onlardan S. P. Tolstov &nbsp;qaraqalpaq t&uuml;rkl\u0259rinin haz\u0131rda m\u0259skun oldu\u011fu \u0259razil\u0259ri vaxtil\u0259 bel\u0259 xarakteriz\u0259 etmi\u015fdi: &laquo;Aral\u0259traf\u0131 b&ouml;lg\u0259 \u015fimali Avrasiya &ccedil;&ouml;ll\u0259ri il\u0259 Orta Asiyan\u0131n da\u011fl\u0131q &ouml;n v\u0259 c\u0259nub regionlar\u0131n\u0131 Hindistan\u0131n v\u0259 C\u0259nubi Avrasiyan\u0131n orta d&uuml;z\u0259nl\u0259ri il\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n, hind-Avropa elementinin &nbsp;etnogenez v\u0259 qlotogenezinin ba\u015f verdiyi &ouml;n\u0259mli m\u0259kand\u0131r&raquo; .<\/p>\n<p>Eyni b&ouml;lg\u0259nin ad\u0131na &laquo;Manas&raquo; dastan\u0131nda da rast g\u0259lirik:<br \/>\n&#8230;Noqay o\u011flu bu Cak\u0131b Aral &uuml;std\u0259 ya\u015fay\u0131b,&nbsp;<br \/>\nYax\u0131n olub Altaya, A\u011fsu adl\u0131 bir &ccedil;aya.&nbsp;<br \/>\nK&uuml;&ccedil;&ouml;r adl\u0131 \u015f\u0259h\u0259rd\u0259n Sovqat da g\u0259ldi h\u0259rd\u0259n.&nbsp;<br \/>\nS&uuml;r&uuml;s&uuml;n&uuml;n oyla\u011f\u0131- Qara\u015f\u0259h\u0259r yayla\u011f\u0131.&nbsp;<\/p>\n<p>Qaraqalpaq v\u0259 q\u0131r\u011f\u0131z t&uuml;rkl\u0259rinin &ccedil;ox\u0259srlik etnik formala\u015fma d&ouml;vr&uuml; \u0259rzind\u0259 bu co\u011frafiyadan ke&ccedil;\u0259n q\u0259dim miqrasiya yollar\u0131ndan xeyli qidalanaraq, &ouml;z m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rini, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n folklorlar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259&ccedil;arpacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fdir\u0259 bildikl\u0259rini s&ouml;yl\u0259y\u0259 bil\u0259rik. Bu &uuml;zd\u0259n d\u0259 q\u0131p&ccedil;aq xalqlar\u0131n\u0131n, ilk n&ouml;vb\u0259d\u0259 d\u0259 qaraqalpaqlar\u0131n folklorunun tarixin ayr\u0131-ayr\u0131 d&ouml;vrl\u0259rini \u0259ks etdirdiyini yazan L. S. Tolstovan\u0131n fikrinc\u0259, k&ouml;k etibaril\u0259 q\u0131p&ccedil;aq olan, sonrak\u0131 d&ouml;vrl\u0259rd\u0259 o\u011fuz v\u0259 pe&ccedil;enekl\u0259r\u0259 qaynay\u0131b qar\u0131\u015fan qaraqalpaqlar\u0131n etnik \u015f&uuml;urunda yad t\u0259sirl\u0259r d\u0259 az rol oynamam\u0131\u015fd\u0131r. T. A. Jdanko bu xalq\u0131n etnik k&ouml;kl\u0259rind\u0259n birinin sak-massagetl\u0259rl\u0259 v\u0259 e.\u0259. Vll-ll \u0259srl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu ehtimal etmi\u015fdir v\u0259 ir\u0259lid\u0259 g&ouml;r\u0259c\u0259yimiz kimi, o, q\u0259tiyy\u0259n s\u0259hv etm\u0259mi\u015fdir. L. S. Tolstova is\u0259 bir q\u0259d\u0259r d\u0259 ir\u0259li ged\u0259r\u0259k, bu k&ouml;kl\u0259rin daha q\u0259dim \u0259srl\u0259r\u0259 v\u0259 &Ouml;n Asiya, Qafqaz v\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rin\u0259 uzand\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259sbit ed\u0259 bilmi\u015fdir. F\u0259q\u0259t o, bu xalq\u0131 sonradan t&uuml;rkl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 m\u0259ruz qalan irandilli xalq saym\u0131\u015f, bu da ondan qaynaqlanm\u0131\u015fd\u0131r ki, xan\u0131m Tolstova onlar\u0131n r\u0259vay\u0259tl\u0259rini &ouml;zb\u0259k-sartlar\u0131n m\u0259n\u015f\u0259yi bar\u0259d\u0259 M\u0259qdisi (X \u0259sr), Yaqub H\u0259m\u0259vi (Xlll \u0259sr) v\u0259 H\u0259mdullah Q\u0259zvininin (Xlll-XlV \u0259srl\u0259r) q\u0259l\u0259m\u0259 ald\u0131qlar\u0131 r\u0259vay\u0259tl\u0259rl\u0259 qar\u0131\u015f\u0131q salm\u0131\u015fd\u0131r. Bununla bel\u0259, o, &ldquo;Qaraqalpaqlar\u0131n tarixi folkloru bu xalq\u0131n etnogenezinin v\u0259 etnom\u0259d\u0259ni \u0259laq\u0259l\u0259rinin &ouml;yr\u0259nilm\u0259sinin \u0259sas m\u0259nb\u0259yi kimi&rdquo; adl\u0131 &ccedil;ox sanball\u0131 m\u0259qal\u0259sind\u0259 qaraqalpaq xalq\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n 6 \u0259sas t&uuml;rk boyundan biri olan my&uuml;tenl\u0259rin bir vaxtlar \u015e\u0259rqi Anadolu \u0259razisind\u0259 (Urmiya g&ouml;l&uuml;nd\u0259n q\u0259rbd\u0259) m&ouml;vcud olmu\u015f Matiena &nbsp;\u0259razisind\u0259 ya\u015fad\u0131qlar\u0131n\u0131 t\u0259sdiq etmi\u015fdir.<br \/>\nB\u0259xtiyar Tuncay<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Q\u0131rx \u0259d\u0259di t&uuml;rk mifik sistemind\u0259 &ccedil;oxluq anlam\u0131na g\u0259lir Az\u0259rbaycanda folklorunda amazon qad\u0131nlarla ba\u011fl\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u0259lumatlar var. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n qeyd ed\u0259k ki, b\u0259nz\u0259r \u0259fsan\u0259 g&uuml;n&uuml;m&uuml;z\u0259d\u0259k Az\u0259rbaycan\u0131n Zaqatala rayonunda da, h\u0259m&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-37131","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-esas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37131","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=37131"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/37131\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=37131"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=37131"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=37131"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}