{"id":36981,"date":"2016-09-01T19:18:42","date_gmt":"2016-09-01T15:18:42","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=36981","title":{"rendered":"Beytl\u0259r aras\u0131nda m\u0259zmun bitkinliyi, m\u0259na ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 yoxdur"},"content":{"rendered":"<p><strong>&nbsp;&ldquo;Q\u0259z\u0259ldir g&uuml;li-bustani-h&uuml;n\u0259r&rdquo;<\/strong><\/p>\n<p>D&uuml;nya \u0259d\u0259biyyat\u0131nda q\u0259z\u0259lin ustad\u0131 kimi m\u0259\u015fhur olan &ouml;lm\u0259z &ldquo;q\u0259lb \u015fairimiz&rdquo; &nbsp; &nbsp; &nbsp; M\u0259h\u0259mm\u0259d F&uuml;zuli q\u0259z\u0259li, h\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l, &ldquo;h&uuml;n\u0259r ba\u011f&ccedil;as\u0131n\u0131n g&uuml;l&uuml;&rdquo; hesab edirdi. \u015eair\u0259 g&ouml;r\u0259 q\u0259z\u0259l meydan\u0131 &ndash; h&uuml;n\u0259rl\u0259rin meydan\u0131d\u0131r. &Ccedil;&uuml;nki, \u0259vv\u0259la, q\u0259z\u0259lin \u0259sas m&ouml;vzusu, ba\u015fda F&uuml;zuli olmaqla b&uuml;t&uuml;n q\u0259z\u0259lxanlar\u0131n &ouml;z yarad\u0131c\u0131l\u0131qlar\u0131 il\u0259 t\u0259sdiq etdikl\u0259ri kimi, m\u0259h\u0259bb\u0259tdir. M\u0259h\u0259bb\u0259t is\u0259 son d\u0259r\u0259c\u0259 m&uuml;r\u0259kk\u0259b psixoloji hal\u0259t, y&uuml;ks\u0259k v\u0259 z\u0259ngin hissl\u0259rin, duy\u011fular\u0131n m\u0259cmusudur.<\/p>\n<p>Kamil q\u0259z\u0259l n&uuml;mun\u0259si yaratmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n g\u0259r\u0259k, ilk n&ouml;vb\u0259d\u0259, kamil m\u0259h\u0259bb\u0259tin geni\u015f m\u0259nas\u0131 il\u0259 sev\u0259n \u0259sil a\u015fiq olasan. \u018fsil a\u015fiq olmaq da h\u0259l\u0259 kifay\u0259t deyildir. Bu \u0259sil a\u015fiqliyi &ndash; \u0259sil m\u0259h\u0259bb\u0259ti b&uuml;t&uuml;n dol\u011funlu\u011fu, z\u0259nginliyi v\u0259 inc\u0259liyi il\u0259 t\u0259r\u0259nn&uuml;m etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n, h\u0259m d\u0259 \u0259ruz v\u0259znind\u0259 yazma\u011f\u0131 bacarmaq, lakonizm, z\u0259rif ruh, y&uuml;ks\u0259k b\u0259dii dil t\u0259l\u0259b ed\u0259n bir jan\u0131rda t\u0259r\u0259nn&uuml;m etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n b&ouml;y&uuml;k istedad sahibi olmaq laz\u0131md\u0131r. Kamil s\u0259n\u0259tkar kamil a\u015fiql\u0259 v\u0259hd\u0259t t\u0259\u015fkil ed\u0259nd\u0259 kamil q\u0259z\u0259l n&uuml;mun\u0259si yaratmaq m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r. Bu keyfiyy\u0259tl\u0259r is\u0259 h\u0259r q\u0259z\u0259ln\u0259vis\u0259 m&uuml;y\u0259ss\u0259r olan sif\u0259tl\u0259r deyildir. Kamil a\u015fiq &ndash; s\u0259n\u0259tkar F&uuml;zulid\u0259n sonra q\u0259z\u0259l meydan\u0131na &ndash; h&uuml;n\u0259r ba\u011f&ccedil;as\u0131na q\u0259d\u0259m qoyan onlarla q\u0259l\u0259m sahibinin u\u011furlu v\u0259 ya u\u011fursuz aqib\u0259ti, c\u0259hdi fikrimizi t\u0259sdiq edir.<\/p>\n<p>M\u0259h\u0259bb\u0259t klassik lirikam\u0131zada \u0259n \u0259sas, \u0259n y&uuml;ks\u0259k m\u0259n\u0259vi keyfiyy\u0259t kimi t\u0259r\u0259nn&uuml;m olunur:<br \/>\n&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Xaqani, h\u0259r k\u0259sin pay\u0131 deyil e\u015fq,<br \/>\n&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Olmaz nak\u0259sl\u0259r\u0259 ondan ni\u015fana &ndash; &nbsp; &nbsp; &nbsp;<br \/>\ndey\u0259n q\u0259dim v\u0259 g&ouml;rk\u0259mli \u015fairimiz Xaqani e\u015fqi m\u0259hz \u0259n \u0259sas insani duy\u011fulardan biri hesab etmi\u015fdir. M\u0259h\u0259bb\u0259t\u0259 olan bu y&uuml;ks\u0259k m&uuml;nasib\u0259t bir \u0259n\u0259n\u0259 kimi Nizaminin, H\u0259s\u0259no\u011flunun, N\u0259siminin v\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda &ouml;z h&ouml;kmranl\u0131\u011f\u0131n\u0131 saxlam\u0131\u015fd\u0131r. Bel\u0259 z\u0259min &uuml;z\u0259rind\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk&uuml;l tap\u0131b inki\u015faf ed\u0259n F&uuml;zuli &ouml;z q&uuml;dr\u0259tli q\u0259l\u0259mi il\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259ti b&uuml;t&uuml;n m\u0259zmunu, dol\u011funlu\u011fu, y&uuml;ks\u0259kliyi il\u0259 birlikd\u0259 t\u0259r\u0259nn&uuml;m etmi\u015fdir. F&uuml;zuli \u0259n\u0259n\u0259sini davam etdir\u0259n onlarca \u015fairimiz m\u0259hz F&uuml;zuli e\u015fqinin m\u0259zmununu, norma v\u0259 keyfiyy\u0259tl\u0259rini saxlama\u011fa &ccedil;al\u0131\u015fm\u0131\u015flar.&nbsp;<\/p>\n<p>&ldquo;E\u015fqdir, hicridir, al\u0259md\u0259 v&uuml;sald\u0131r m\u0259na&rdquo; dey\u0259n S&uuml;leyman R&uuml;st\u0259m m\u0259h\u0259bb\u0259ti sad\u0259c\u0259 q\u0131z-o\u011flan m&uuml;nasib\u0259ti kimi deyil, m\u0259nalar v\u0259 hikm\u0259tl\u0259r al\u0259mi kimi qiym\u0259tl\u0259ndirir v\u0259 bu m\u0259h\u0259bb\u0259ti &ouml;z oxucular\u0131na bu m\u0259zmunda da t\u0259qdim etm\u0259y\u0259 &ccedil;al\u0131\u015f\u0131r.&nbsp;<\/p>\n<p>F&uuml;zuli lirikas\u0131ndak\u0131 m\u0259h\u0259bb\u0259t irad\u0259 v\u0259 \u015f&uuml;ura tabe olmayan, \u0259ksin\u0259, insan\u0131n irad\u0259sin\u0259 hakim olan m\u0259n\u0259vi bir q&uuml;vv\u0259dir:<br \/>\n&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Ey F&uuml;zuli e\u015fq m\u0259ni q\u0131lma nasehd\u0259n q\u0259bul,<br \/>\n&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;\u018fql t\u0259dbiridir ol, sanma ki, b&uuml;nyad\u0131 var.<\/p>\n<p>Dem\u0259li, m\u0259h\u0259bb\u0259tin insan varl\u0131\u011f\u0131na daxil olmas\u0131 v\u0259 ya oradan &ccedil;\u0131xmas\u0131 &ldquo;\u0259ql t\u0259dbiri&rdquo; il\u0259 ba\u015f ver\u0259 bil\u0259z. Bu, m\u0259h\u0259bb\u0259tin \u0259sas keyfiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n biri &ndash; onun q&uuml;dr\u0259t v\u0259 qadirliyidir. Bu keyfiyy\u0259t S.R&uuml;st\u0259min q\u0259z\u0259ll\u0259rind\u0259 &ouml;z&uuml;n&uuml; ayd\u0131n &nbsp;g&ouml;st\u0259rir:<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Do\u011furur h\u0259r bax\u0131\u015f\u0131n sevgi, m\u0259h\u0259bb\u0259t m\u0259nd\u0259,<br \/>\n&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Bil ki, s\u0259nd\u0259ndir, \u0259zizim, bu m\u0259tan\u0259t m\u0259nd\u0259. &nbsp;<\/p>\n<p>Bu beytd\u0259ki &ldquo;s\u0259nd\u0259ndir&rdquo; s&ouml;z&uuml;n\u0259 diqq\u0259t ed\u0259k. \u015eair &ldquo;s\u0259nd\u0259ndir&rdquo; yazmaqla m\u0259h\u0259bb\u0259tin m\u0259hz a\u015fiqin &ouml;z&uuml;nd\u0259n deyil, obyektd\u0259n &ndash; tam g&ouml;z\u0259lliy\u0259 malik m\u0259\u015fuq\u0259nin t\u0259sirind\u0259n yarand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifad\u0259 etmi\u015fdir. \u015eair &ouml;z &ldquo;\u0259qlinin t\u0259dbir&rdquo; il\u0259, &uuml;r\u0259yinin ist\u0259yi il\u0259 deyil, h\u0259r hans\u0131 bir kamil g&ouml;z\u0259lliyin t\u0259siri il\u0259 a\u015fiq\u0259 &ccedil;evrilir. Bu, F&uuml;zulli e\u015fqinin &ndash; \u0259sil e\u015fqin \u0259sas keyfiyy\u0259tinin S.R&uuml;st\u0259m q\u0259z\u0259ll\u0259rind\u0259 d\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131na n&uuml;mun\u0259dir. Lakin t\u0259\u0259ss&uuml;f ki, bu keyfiyy\u0259t \u015fairin b\u0259zi q\u0259z\u0259ll\u0259rind\u0259 t\u0259hrif olunur. M\u0259s\u0259l\u0259n, &ldquo;Neyl\u0259sin&rdquo; q\u0259z\u0259linin ax\u0131r\u0131nc\u0131 beyti bel\u0259dir:<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;&Ouml;zg\u0259 bir g&uuml;l&uuml;zl&uuml;y\u0259 vers\u0259m k&ouml;n&uuml;l, ey biv\u0259fa,<br \/>\n&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; S\u0259n &ouml;z&uuml;nd\u0259n k&uuml;s, g&uuml;nahkarsan, S&uuml;leyman neyl\u0259sin?&nbsp;<\/p>\n<p>Bu beytd\u0259n bel\u0259 &ccedil;\u0131x\u0131r ki, a\u015fiq &ouml;z k&ouml;nl&uuml;n&uuml; m&uuml;\u0259yy\u0259n s\u0259b\u0259b\u0259 g&ouml;r\u0259 (he&ccedil; bir s\u0259b\u0259b &uuml;z&uuml;rl&uuml; say\u0131lm\u0131r) bir g&uuml;l&uuml;zl&uuml;d\u0259n al\u0131b ba\u015fqa bir g&uuml;l&uuml;zl&uuml;y\u0259 ver\u0259 bil\u0259r. \u018flb\u0259tt\u0259, \u0259sl a\u015fiqd\u0259 bel\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ba\u015f ver\u0259 bilm\u0259z. Ba\u015f ver\u0259 bil\u0259rs\u0259, o, \u0259sl a\u015fiq adlanmaz, hissi z\u0259iflikd\u0259 t\u0259qsirl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>&ldquo;M\u0259n S&uuml;leyman R&uuml;st\u0259m\u0259m, &ouml;z sevgilimd\u0259n d&ouml;nm\u0259r\u0259m&rdquo; misras\u0131nda fikir t\u0259qdir\u0259layiqdir, lakin bu fikir &ouml;z d\u0259qiq ifad\u0259sini tapa bilm\u0259diyind\u0259n a\u015fiqin m\u0259h\u0259bb\u0259ti yen\u0259 d\u0259 irad\u0259nin q&uuml;vv\u0259si il\u0259 ba\u015f ver\u0259n m\u0259n\u0259vi keyfiyy\u0259t kimi &nbsp;n\u0259z\u0259r\u0259 &ccedil;arp\u0131r. Biz\u0259 el\u0259 g\u0259lir ki, burada &ldquo;d&ouml;nm\u0259r\u0259m&rdquo; yox, &ldquo;d&ouml;n\u0259 bilm\u0259r\u0259m&rdquo; i\u015fl\u0259nm\u0259lidir. &Ccedil;&uuml;nki &ldquo;d&ouml;n\u0259 bilm\u0259r\u0259m&rdquo; dem\u0259k &ndash; m\u0259h\u0259bb\u0259ti candan, k&ouml;n&uuml;ld\u0259n &ccedil;\u0131xara bilm\u0259m\u0259k dem\u0259kdir. B\u0259lk\u0259 d\u0259, bu dediyimiz x\u0131rda&ccedil;\u0131l\u0131q t\u0259siri ba\u011f\u0131\u015flayar. Lakin F&uuml;zulinin &ldquo;h&uuml;n\u0259r ba\u011f&ccedil;as\u0131&rdquo; adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 q\u0259z\u0259l janr\u0131nda kamil \u0259s\u0259r yaratmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n n\u0259inki fikir v\u0259 ideyaya, s&ouml;z birl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 v\u0259 s&ouml;zl\u0259r\u0259, h\u0259tta \u015f\u0259kil&ccedil;il\u0259r\u0259 v\u0259 hiss\u0259cikl\u0259r\u0259 d\u0259 son d\u0259r\u0259c\u0259 diqq\u0259tli v\u0259 d\u0259qiq m&uuml;nasib\u0259t b\u0259sl\u0259m\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>&Uuml;mumiyy\u0259tl\u0259, S.R&uuml;st\u0259m m\u0259h\u0259bb\u0259t q\u0259z\u0259ll\u0259rind\u0259 F&uuml;zuli e\u015fqinin &ndash; \u0259sl e\u015fqin m\u0259zmununu saxlama\u011fa &ccedil;al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. M\u0259h\u0259bb\u0259t onun q\u0259z\u0259ll\u0259rinin \u0259sas m&ouml;vzusudur, lakin yegan\u0259 m&ouml;vzu deyildir. \u018fd\u0259biyyat\u0131m\u0131zda siyasi lirik kimi m\u0259\u015fhur olan \u015fair ictimai-siyasi m\u0259zmuna malik q\u0259z\u0259ll\u0259r d\u0259 yazm\u0131\u015fd\u0131r. Vahid kimi o da F&uuml;zuli lirikas\u0131ndak\u0131 h\u0259yati &uuml;ns&uuml;rl\u0259ri inki\u015faf etdirmi\u015f, bunu bir &uuml;slub \u015f\u0259klin\u0259 sala bilmi\u015fdir. \u015eairin q\u0259z\u0259ll\u0259rind\u0259 ictimai h\u0259yat\u0131n n\u0259f\u0259si, &ccedil;ox q&uuml;vv\u0259tlidir. Onun Az\u0259rbaycana, Qubaya, T\u0259briz\u0259, X\u0259z\u0259r\u0259, dostlu\u011fa &ndash; konkret m&ouml;vzulara q\u0259z\u0259ll\u0259r &nbsp;h\u0259sr etm\u0259si m\u0259hz onun bu ictimai h\u0259yata bax\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>S.R&uuml;st\u0259min C\u0259nub m&ouml;vzulu q\u0259z\u0259ll\u0259rind\u0259n &ldquo;T\u0259brizli g&ouml;z\u0259ll\u0259r&rdquo; \u015feirind\u0259 oxuyuruq:<\/p>\n<p>&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;\u0130lham ala bilm\u0259z o qaranl\u0131q gec\u0259l\u0259rd\u0259n,&nbsp;<br \/>\n&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Vicdan\u0131 t\u0259miz, taleyi g&uuml;nd&uuml;zl&uuml; g&ouml;z\u0259ll\u0259r.&nbsp;<\/p>\n<p>Bu beytd\u0259 t\u0259r\u0259nn&uuml;m olunan t\u0259brizli g&ouml;z\u0259ll\u0259r Quba g&ouml;z\u0259ll\u0259ri kimi xo\u015fb\u0259xt v\u0259 f\u0259r\u0259hli deyill\u0259r. &Ccedil;&uuml;nki &ldquo;vicdan\u0131 t\u0259miz, g\u0259l\u0259c\u0259yi g&uuml;nd&uuml;zl&uuml;&rdquo; olan bu g&ouml;z\u0259ll\u0259r &ldquo;qaranl\u0131q gec\u0259l\u0259rd\u0259n&rdquo;, h\u0259bsxanan\u0131 and\u0131ran bir m&uuml;hitd\u0259n, &ouml;lk\u0259d\u0259n ilham al\u0131b sevin\u0259 bilm\u0259zl\u0259r. Sevinc v\u0259 b\u0259xtiyarl\u0131q qaranl\u0131q gec\u0259l\u0259rd\u0259n deyil, g&uuml;n\u0259\u015fli g&uuml;nd&uuml;zl\u0259rd\u0259n do\u011far!&nbsp;<\/p>\n<p>S.R&uuml;st\u0259m q\u0259z\u0259ll\u0259rinin klassik v\u0259 m&uuml;asir q\u0259z\u0259ll\u0259rd\u0259n f\u0259rqli, &ouml;z&uuml;n\u0259m\u0259xsus ruhu vard\u0131r. \u018fg\u0259r F&uuml;zuli q\u0259z\u0259ll\u0259rin\u0259 ictimai k\u0259d\u0259r, a\u011f\u0131r, m&ouml;ht\u0259\u015f\u0259m ruh, Vahid q\u0259z\u0259ll\u0259rin\u0259 inc\u0259lik, k&ouml;vr\u0259klik v\u0259 \u015fuxluq hakims\u0259, S.R&uuml;st\u0259m q\u0259z\u0259ll\u0259ri, \u0259sas\u0259n, m&uuml;bariz ruha malikdir. S.R&uuml;st\u0259min siyasi lirikas\u0131na xas olan d&ouml;y&uuml;\u015fk\u0259nlik v\u0259 k\u0259skinlik q\u0259z\u0259ll\u0259rind\u0259 d\u0259 &ouml;z&uuml;n&uuml; g&ouml;st\u0259rir. C\u0259nub m&ouml;vzulu q\u0259z\u0259ll\u0259ri il\u0259 o, &ccedil;ox q\u0259dim tarix\u0259 malik olan q\u0259z\u0259l janr\u0131na, bir s\u0131ra XX \u0259sr \u015fairl\u0259rimiz kimi, yeni &ldquo;ab-hava&rdquo;, siyasi m\u0259zmun g\u0259tirmi\u015fdir. O, azadl\u0131q arzular\u0131n\u0131, inqilabi ideyalar\u0131n\u0131, co\u015f\u011fun duy\u011fular\u0131n\u0131 t\u0259s\u0259vv&uuml;r&uuml;m&uuml;zd\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259t \u015feiri kimi da\u015fla\u015fm\u0131\u015f q\u0259z\u0259l janr\u0131nda m\u0259har\u0259tl\u0259 ifad\u0259 etmi\u015fdir:<br \/>\n&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;X\u0259zan vursa ba\u011f&ccedil;an\u0131, &ccedil;i&ccedil;\u0259yimi ver\u0259r\u0259m,<br \/>\n&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;S&uuml;fr\u0259nd\u0259 \u015fey tapmasan, &ccedil;&ouml;r\u0259yimi ver\u0259r\u0259m!<br \/>\n&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Amans\u0131z olsun dey\u0259 z\u0259rb\u0259n c\u0259llad ba\u015f\u0131nda,<br \/>\n&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Bil\u0259yin\u0259 k&ouml;m\u0259k&ccedil;i bil\u0259yimi ver\u0259r\u0259m!<br \/>\n&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Azadl\u0131q vuru\u015funda &uuml;r\u0259yin par&ccedil;alansa,<br \/>\n&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Qopar\u0131b bu sin\u0259md\u0259n &uuml;r\u0259yimi ver\u0259r\u0259m!<\/p>\n<p>T\u0259\u015fbeh F&uuml;zuli lirikas\u0131nda z\u0259ruri bir b\u0259dii vasit\u0259 kimi i\u015fl\u0259ndiyi kimi, onun davam&ccedil;\u0131lar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259 olunmu\u015fdur. Lirik \u015feir &uuml;&ccedil;&uuml;n z\u0259ruri olan bu vasit\u0259y\u0259 &ndash; t\u0259\u015fbeh\u0259 S.R&uuml;st\u0259min q\u0259z\u0259ll\u0259rind\u0259 d\u0259 \u0259sas b\u0259dii vasit\u0259 kimi rast g\u0259lirik:<br \/>\n&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;G&uuml;l\u0259r &uuml;z&uuml;nl\u0259 \u0259g\u0259r g&uuml;lm\u0259s\u0259n m\u0259nim &uuml;z&uuml;m\u0259,<br \/>\n&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;K\u0259d\u0259r buludlar\u0131 oynar &uuml;z&uuml;md\u0259 ax\u015famlar.&nbsp;<\/p>\n<p>Bu beytd\u0259 g&ouml;z\u0259l t\u0259\u015fbeh n&uuml;mun\u0259si yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. T\u0259\u015fbehd\u0259 b\u0259nz\u0259dil\u0259nin ad\u0131 (G&uuml;n\u0259\u015f) &ccedil;\u0259kilmir. Lakin beytin &uuml;mumi m\u0259nas\u0131ndan ayd\u0131n olur ki, g&ouml;z\u0259lin g&uuml;l&uuml;\u015f&uuml; G&uuml;n\u0259\u015fin \u015f\u0259f\u0259qin\u0259 b\u0259nz\u0259dilmi\u015fdir. G&uuml;n\u0259\u015fin olmas\u0131 il\u0259 ax\u015famlar g&ouml;y &uuml;z&uuml;nd\u0259 qara buludlar\u0131n oynamas\u0131 hadis\u0259si g&ouml;z\u0259lin g&uuml;l&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;n olmamas\u0131 il\u0259 a\u015fiqin &uuml;z&uuml;nd\u0259 &ldquo;q\u0259m buludunun&rdquo; oynamas\u0131 hadis\u0259si q&uuml;vv\u0259tli b\u0259dii m\u0259ntiq \u0259sas\u0131nda bir-birin\u0259 &ldquo;qaynaq&rdquo; edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>S.R&uuml;st\u0259min b\u0259zi q\u0259z\u0259ll\u0259rind\u0259 lirik a\u015fiqin z\u0259ngin k&ouml;n&uuml;l d&uuml;nyas\u0131 m\u0259hz z\u0259ngin b\u0259dii dill\u0259, obrazl\u0131, t\u0259sirli l&ouml;vh\u0259l\u0259rl\u0259, s\u0259hn\u0259l\u0259rl\u0259 deyil, t\u0259mt\u0259raql\u0131 s&ouml;zl\u0259rl\u0259, quru pafosla, hay-k&uuml;yl\u0259 \u0259ks olunur ki, bu zaman oxucu a\u015fiqin \u0259hval\u0131ndan t\u0259sirl\u0259nmir, q\u0259z\u0259l is\u0259 b\u0259dii z&ouml;vq verm\u0259k keyfiyy\u0259tini itirir. &ldquo;Neyl\u0259sin&rdquo;, &ldquo;B\u0259sdir, g&ouml;z\u0259lim!&rdquo;, &ldquo;M\u0259ni&rdquo; kimi q\u0259z\u0259ll\u0259rind\u0259 bu n&ouml;qsanlar\u0131 g&ouml;rm\u0259k m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r. M\u0259s\u0259l\u0259n; &ldquo;M\u0259ni&rdquo; q\u0259z\u0259lini oxuyuruq:<br \/>\n&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;G&ouml;rm\u0259yib bir k\u0259s h\u0259yatda m\u0259h\u0259bb\u0259tsiz m\u0259ni,<br \/>\n&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;H\u0259r s&ouml;z&uuml;md\u0259, h\u0259r i\u015fimd\u0259 bu h\u0259qiq\u0259tsiz m\u0259ni.<br \/>\n&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Sevmi\u015f\u0259m canan\u0131m\u0131 candan \u0259ziz, al\u0259m bilir,<br \/>\n&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Kimd\u0259 var c&uuml;r\u0259t, hesab etsin s\u0259daq\u0259tsiz m\u0259ni.<br \/>\n&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;\u0130st\u0259r\u0259m, e\u015fqind\u0259 canan\u0131m v\u0259fas\u0131z olmas\u0131n,<br \/>\n&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;Bir d&uuml;\u015f&uuml;ns&uuml;n, etm\u0259sin h\u0259r yerd\u0259 h&ouml;rm\u0259tsiz m\u0259ni.<\/p>\n<p>Bu beytl\u0259r qeyri-t\u0259vaz&ouml;kar a\u015fiqin (\u0259slind\u0259, qeyri-t\u0259vaz&ouml;kar a\u015fiq yoxdur) t\u0259mt\u0259raql\u0131, gurultulu, s&ouml;zl\u0259rind\u0259n ibar\u0259tdir. Bu s&ouml;zl\u0259r emosiyadan, hiss v\u0259 duy\u011fudan m\u0259hrum oldu\u011fu &uuml;&ccedil;&uuml;n m\u0259hz s&ouml;z olaraq qal\u0131r. Q\u0259z\u0259l b\u0259dii c\u0259h\u0259td\u0259n d\u0259 kas\u0131bd\u0131r. Bundan ba\u015fqa, Vahidin b\u0259zi q\u0259z\u0259ll\u0259rind\u0259 (habel\u0259 M.Seyidzad\u0259nin d\u0259 q\u0259z\u0259ll\u0259rind\u0259) m&uuml;\u015fahid\u0259 etdiyimiz n&ouml;qsan\u0131 &ndash; beytl\u0259r aras\u0131nda m\u0259zmun bitkinliyi, m\u0259tl\u0259b, m\u0259na ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 olmamas\u0131n\u0131 S.R&uuml;st\u0259min d\u0259 b\u0259zi q\u0259z\u0259ll\u0259rind\u0259 g&ouml;r&uuml;r&uuml;k. H\u0259tta \u015fairin b\u0259zi q\u0259z\u0259ll\u0259rind\u0259 fikir dola\u015f\u0131ql\u0131\u011f\u0131 da vard\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n:<br \/>\n&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;<br \/>\n&nbsp; &nbsp;D\u0259rin bir-bir, qal\u0131m raz\u0131, h\u0259yatda g&uuml;l d\u0259 t\u0259k qalmaz<br \/>\n&nbsp;&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp; &nbsp; Ham\u0131 g&uuml;ld\u0259st\u0259 ba\u011flarsa, ba\u011f\u0131mda g&uuml;l-&ccedil;i&ccedil;\u0259k qalmaz.<br \/>\n&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;<br \/>\n&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp; &nbsp; Bir g&ouml;z\u0259l ki, bilm\u0259y\u0259 can harda, canan hardad\u0131r,<br \/>\n&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp; &nbsp; Haqq\u0131 yoxdur s&ouml;yl\u0259sin \u0259n yax\u015f\u0131 insan hardad\u0131r.<\/p>\n<p>Birinci beytd\u0259 \u0259vv\u0259lc\u0259 deyilir ki, ba\u011f\u0131mdak\u0131 g&uuml;ll\u0259ri d\u0259rin, raz\u0131 qal\u0131m, sonra is\u0259 naraz\u0131l\u0131qla deyir ki, ham\u0131 g&uuml;ld\u0259st\u0259 ba\u011flasa, ba\u011f\u0131mda g&uuml;l &ccedil;i&ccedil;\u0259k qalmaz. &ldquo;H\u0259yatda g&uuml;l d\u0259 t\u0259k qalmaz&rdquo; ifad\u0259si beytin &uuml;mumi m\u0259nas\u0131 il\u0259 he&ccedil; c&uuml;r uy\u011funla\u015fa bilmir. \u0130kinci beytd\u0259 is\u0259 deyilir ki, bir g&ouml;z\u0259l can v\u0259 canan yerini bilm\u0259s\u0259, onun \u0259n yax\u015f\u0131 insan\u0131n yerini dem\u0259y\u0259 haqq\u0131 yoxdur. Q\u0259rib\u0259 m\u0259ntiqdir! \u018fvv\u0259la, bilinmir ki, bu g&ouml;z\u0259l kimdir v\u0259 o, n\u0259 &uuml;&ccedil;&uuml;n &ldquo;can\u0131n&rdquo; v\u0259 &ldquo;canan\u0131n&rdquo; yerini bilm\u0259lidir. &ldquo;Haqq\u0131 yoxdur&rdquo; ifad\u0259si yerind\u0259 i\u015fl\u0259dilm\u0259yib. Ax\u0131, &ldquo;can\u0131n&rdquo; v\u0259 &ldquo;canan\u0131n&rdquo; yerini bilm\u0259d\u0259n &ndash; \u0259n yax\u015f\u0131 insan\u0131n yerini bilm\u0259d\u0259n, haql\u0131 ya haqs\u0131z, onun yerini nec\u0259 s&ouml;yl\u0259m\u0259k olar? &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; S.R&uuml;st\u0259m q\u0259z\u0259ll\u0259rind\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 &ccedil;arpan bu n&ouml;qsanlar m\u0259hz formaya m\u0259zmunun qurban getm\u0259sinin n\u0259tic\u0259sidir. Q\u0259z\u0259ll\u0259rin qafiy\u0259 qurulu\u015funda da bir yekn\u0259s\u0259qlik vard\u0131r. &ldquo;S&uuml;leyman&rdquo; s&ouml;z&uuml;n&uuml; qafiy\u0259 yerind\u0259 i\u015fl\u0259tm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n qafiy\u0259l\u0259r &ccedil;ox zaman &ldquo;an&rdquo; hiss\u0259cikli s&ouml;zl\u0259rd\u0259n t\u0259\u015fkil olunur ki, bu da, dediyimiz kimi, q\u0259z\u0259l\u0259 b\u0259sitlik v\u0259 yekn\u0259s\u0259klik g\u0259tirir.&nbsp;<\/p>\n<p>Biz, S&uuml;leyman R&uuml;st\u0259min F&uuml;zuli irsind\u0259n, onun klassik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rind\u0259n nec\u0259 qidalanmas\u0131n\u0131, Az\u0259rbaycan \u015feirinin inki\u015faf\u0131nda \u015fairin qazand\u0131\u011f\u0131 b&ouml;y&uuml;k nailiyy\u0259tl\u0259ri g&ouml;st\u0259r\u0259rk\u0259n, \u0259sas\u0259n, q\u0259z\u0259l janr\u0131na m&uuml;raci\u0259t etdik. \u015e&uuml;bh\u0259 yoxdur ki, \u0259g\u0259r S.R&uuml;st\u0259m yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u0259n\u0259n\u0259 v\u0259 novatorluq problemi yaln\u0131z bu m&ouml;vqed\u0259n t\u0259dqiq olunarsa, biz h\u0259qiq\u0259td\u0259n uzaq d&uuml;\u015f\u0259rik. S.R&uuml;st\u0259min b&uuml;t&uuml;n janrlarda yazd\u0131\u011f\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 onun bel\u0259 bir do\u011fru yolla getm\u0259si, \u015fairin Az\u0259rbaycan v\u0259 d&uuml;nya \u0259d\u0259biyyat\u0131 \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri il\u0259 &uuml;zvi \u0259laq\u0259si ayd\u0131n hiss olunur. Bu problemin &ouml;yr\u0259nilm\u0259si geni\u015f bir t\u0259dqiqt\u0131n m&ouml;vzusu oldu\u011fundan, biz yaln\u0131z S.R&uuml;st\u0259min F&uuml;zuli q\u0259z\u0259ll\u0259rind\u0259n nec\u0259 &ouml;yr\u0259nm\u0259si v\u0259 m&uuml;asir \u015f\u0259raitin t\u0259l\u0259bl\u0259ri il\u0259 ayaqla\u015fa bil\u0259n q\u0259z\u0259ll\u0259r yazmas\u0131 problemin\u0259 q\u0131sa olaraq n\u0259z\u0259r sald\u0131q. &nbsp;<\/p>\n<p>S\u0259rv\u0259r \u015eirinov&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp;&ldquo;Q\u0259z\u0259ldir g&uuml;li-bustani-h&uuml;n\u0259r&rdquo; D&uuml;nya \u0259d\u0259biyyat\u0131nda q\u0259z\u0259lin ustad\u0131 kimi m\u0259\u015fhur olan &ouml;lm\u0259z &ldquo;q\u0259lb \u015fairimiz&rdquo; &nbsp; &nbsp; &nbsp; M\u0259h\u0259mm\u0259d F&uuml;zuli q\u0259z\u0259li, h\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l, &ldquo;h&uuml;n\u0259r ba\u011f&ccedil;as\u0131n\u0131n g&uuml;l&uuml;&rdquo; hesab edirdi. \u015eair\u0259 g&ouml;r\u0259 q\u0259z\u0259l meydan\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-36981","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-esas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36981","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=36981"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36981\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=36981"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=36981"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=36981"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}