{"id":36776,"date":"2016-08-29T19:29:01","date_gmt":"2016-08-29T15:29:01","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=36776","title":{"rendered":"T\u00fcrk folkloru: Yax\u0131n v\u0259 uzaq tarixim"},"content":{"rendered":"<p><strong><span style=\"line-height: 1.6em;\">O\u011fuz epik \u0259n\u0259n\u0259si onlar\u0131n tarixi yurd yerl\u0259rin\u0259, miqrasiya yollar\u0131na ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirir<\/span><\/strong><\/p>\n<p>T&uuml;rk folklorunun ayr\u0131lmaz t\u0259rkib hiss\u0259si olan v\u0259 o\u011fuzlar\u0131n tarixi inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rini &ouml;z&uuml;nd\u0259 ard\u0131c\u0131l \u015f\u0259kild\u0259 \u0259ks etdir\u0259n o\u011fuz epik \u0259n\u0259n\u0259si t&uuml;rkl\u0259rin q\u0259dim mifoloji d&uuml;nya g&ouml;r&uuml;\u015f&uuml;n&uuml; \u0259ks etdirdiyi kimi, onlar\u0131n tarixi yurd yerl\u0259rin\u0259, miqrasiya yollar\u0131na v\u0259 ayr\u0131-ayr\u0131 d&ouml;vrl\u0259rd\u0259 q\u0259bul etmi\u015f olduqlar\u0131 f\u0259rqli inanc sisteml\u0259rin\u0259 d\u0259 geni\u015f &ouml;l&ccedil;&uuml;d\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirm\u0259kd\u0259dir. Bir &ccedil;ox t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar t&uuml;rk \u0259d\u0259bi \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin yaranma tarixini VI-VIII \u0259srl\u0259rl\u0259, ba\u015fqa s&ouml;zl\u0259 G&ouml;yt&uuml;rk d&ouml;vl\u0259tinin tarix s\u0259hb\u0259sin\u0259 &ccedil;\u0131xd\u0131\u011f\u0131 v\u0259 inki\u015faf etdiyi d&ouml;vrl\u0259rl\u0259 ba\u011flay\u0131rlar. Bu fikird\u0259 olan v\u0259 t&uuml;rk-o\u011fuz epik \u0259n\u0259n\u0259sinin formala\u015fma areal\u0131n\u0131n s&ouml;z&uuml;ged\u0259n yaz\u0131lar\u0131n bulundu\u011fu \u0259razil\u0259rl\u0259 ba\u011flayan t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar\u0131n fikrinc\u0259, t&uuml;rk \u0259d\u0259biyyat\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131 bilavasit\u0259 G&ouml;yt&uuml;rk d&ouml;vl\u0259tinin tarix s\u0259hn\u0259sin\u0259 &ccedil;\u0131xmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bel\u0259 hesab edilir ki, q\u0259dim v\u0259 orta \u0259srl\u0259r t&uuml;rk yaz\u0131l\u0131 \u0259d\u0259biyyat\u0131 &ouml;z k&ouml;kl\u0259ri etibar\u0131 il\u0259 bilavasit\u0259 t&uuml;rk folkloru il\u0259, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 q\u0259dim t&uuml;rk epik \u0259n\u0259n\u0259si il\u0259 s\u0131x ba\u011fl\u0131d\u0131r. &nbsp;Odur ki, q\u0259dim t&uuml;rk \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n v\u0259 &uuml;mumilikd\u0259 yaz\u0131l\u0131 \u0259d\u0259niyyat\u0131n &ouml;yr\u0259nilm\u0259si zaman\u0131 onun folklorla \u0259laq\u0259sin\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 yaz\u0131l\u0131 m\u0259tnl\u0259rd\u0259 folklor elementl\u0259tinin \u0259ksi m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 x&uuml;susi fikir verilm\u0259lidir. \u015e&uuml;bh\u0259siz ki, q\u0259dim t&uuml;rk \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n \u0259n q\u0259dim &ouml;rn\u0259kl\u0259rinin &ouml;yr\u0259nilm\u0259si zaman\u0131 onun folklorla \u0259laq\u0259sin\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 yaz\u0131l\u0131 m\u0259tnl\u0259rd\u0259 folklor elementl\u0259tinin \u0259ksi m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 x&uuml;susi fikir verilm\u0259sinin vacib oldu\u011fu bar\u0259d\u0259 s&ouml;yl\u0259nil\u0259nl\u0259r do\u011frudur. Lakin \u0259n q\u0259dim t&uuml;rk m\u0259tinl\u0259ri kimi m\u0259hz G&ouml;yt&uuml;rk m\u0259tnl\u0259rini g&ouml;zd\u0259n ke&ccedil;irm\u0259k, t&uuml;rk \u0259d\u0259bi \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin yaranma tarixini VI-VIII \u0259srl\u0259rl\u0259, ba\u015fqa s&ouml;zl\u0259 G&ouml;yt&uuml;rk d&ouml;vl\u0259tinin tarix s\u0259hb\u0259sin\u0259 &ccedil;\u0131xd\u0131\u011f\u0131 v\u0259 inki\u015faf etdiyi d&ouml;vrl\u0259rl\u0259 ba\u011flamaq, el\u0259c\u0259 d\u0259 t&uuml;rk-o\u011fuz epik \u0259n\u0259n\u0259sinin formala\u015fma areal\u0131n\u0131n s&ouml;z&uuml;ged\u0259n yaz\u0131lar\u0131n bulundu\u011fu \u0259razil\u0259rl\u0259 (Monqolustan, Altay, Sibir) \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259k yanl\u0131\u015fd\u0131r. Bunun bel\u0259 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 son d&ouml;vrl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycandan, o c&uuml;nl\u0259d\u0259n Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan tap\u0131lan v\u0259 G&ouml;yt&uuml;rk yaz\u0131lar\u0131ndan &ccedil;ox-&ccedil;ox q\u0259dim d&ouml;vrl\u0259r\u0259 aid olan v\u0259 &ouml;z&uuml;nd\u0259 folklor elementl\u0259rini birl\u0259\u015fdir\u0259n \u0259ski t&uuml;rk yaz\u0131 n&uuml;mun\u0259l\u0259ri s&uuml;but etm\u0259kd\u0259dir .<br \/>\nDeyil\u0259nl\u0259r\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n t&uuml;rk-o\u011fuz folklorunun, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n o\u011fuz epik \u0259n\u0259n\u0259sinin ilkin formala\u015fma arealna daxil oldu\u011funu s&uuml;but etm\u0259kd\u0259 olan &ccedil;oxsayl\u0131 faktlar\u0131 da \u0259lav\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Bu bax\u0131mdan &ldquo;Alp \u018fr Tonqa&rdquo; dastan\u0131 deyil\u0259nl\u0259r\u0259 \u0259n g&ouml;z\u0259l misald\u0131r. Nizami C\u0259f\u0259rov haql\u0131 olaraq yaz\u0131r ki, s&ouml;z&uuml;ged\u0259n dastan &ldquo;\u0259n geci e.\u0259. I minilliyin ortalar\u0131nda formala\u015fm\u0131\u015f olsa da, h\u0259min dastandan t&uuml;rkc\u0259 &ccedil;ox az \u015fey &mdash; yaln\u0131z M. Ka\u015fqari &quot;Divan&quot;\u0131nda qeyd\u0259 al\u0131nm\u0131\u015f a\u011f\u0131 qalm\u0131\u015fd\u0131r. Ancaq g&uuml;man edilir ki, Turan h&ouml;kmdar\u0131 Alp \u018fr Tonqa (&#8230;\u0130ran m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259 \u018ffrasiyab) haqq\u0131nda h\u0259m turanl\u0131lar (\u0259slind\u0259 t&uuml;rkl\u0259r), h\u0259m d\u0259 iranl\u0131lar aras\u0131nda x&uuml;susi dastan t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k q\u0259d\u0259r \u0259fsan\u0259l\u0259r, r\u0259vay\u0259tl\u0259r dola\u015fm\u0131\u015f, \u018f. Firdovsi &quot;\u015eahnam\u0259&quot;ni yazark\u0259n \u0130ran m\u0259nb\u0259l\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, t&uuml;rk m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n d\u0259 istifad\u0259 etmi\u015fdir&rdquo;.<br \/>\nT\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar\u0131n q\u0259na\u0259tin\u0259 g&ouml;r\u0259, dastanlar q\u0259hr\u0259manl\u0131q dastanlar\u0131 v\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259t dastanlar\u0131 olmaqla iki qrupa ayr\u0131l\u0131r ki, onlardan q\u0259hr\u0259manl\u0131q dastanlar\u0131 nisb\u0259t\u0259n daha q\u0259dim hesab olunur. Folklor\u015f&uuml;nas aliml\u0259r hesab edirl\u0259r ki, &laquo;Az\u0259rbaycan m\u0259h\u0259bb\u0259t dastanlar\u0131 orta \u0259srl\u0259rd\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131q dastanlar\u0131 \u0259sas\u0131nda yaranm\u0131\u015fd\u0131r. Lakin bu, o dem\u0259k deyildir ki, orta \u0259srl\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r xalq\u0131n sevgi hissl\u0259ri dastanla\u015fmam\u0131\u015fd\u0131r. Bilirik ki, dastanlar xalq m\u0259n\u0259viyyat\u0131n\u0131n g&uuml;zg&uuml;s&uuml;d&uuml;r. Bu c\u0259h\u0259td\u0259n m\u0259h\u0259bb\u0259t m&ouml;vzusu dastan yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n lap ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131ndan var olmu\u015fdur. Sad\u0259c\u0259 olaraq, orta \u0259srl\u0259r m\u0259h\u0259bb\u0259t dastanlar\u0131 meydana &ccedil;\u0131xana q\u0259d\u0259r m\u0259h\u0259bb\u0259t motivl\u0259ri q\u0259hr\u0259manl\u0131q ideal\u0131na tabe olmu\u015f v\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131q dastanlar\u0131n\u0131n poetikas\u0131nda q\u0259hr\u0259mancas\u0131na el&ccedil;ilik motivi \u015f\u0259klind\u0259 ifad\u0259 olunmu\u015fdur. &laquo;Kitabi-D\u0259d\u0259 Qorqud&raquo; o\u011fuznam\u0259l\u0259rind\u0259ki sevgi motivl\u0259rini xat\u0131rlayaq. Burada &uuml;lvi sevgi ideal\u0131 b&ouml;y&uuml;k bir co\u015fqu il\u0259 t\u0259r\u0259nn&uuml;m olunur. Lakin bu sevgi motivi m\u0259h\u0259bb\u0259t dastanlar\u0131nda oldu\u011fu kimi dastan poetikas\u0131n\u0131n apar\u0131c\u0131 motivini t\u0259\u015fkil etmir. &laquo;Koro\u011flu&raquo; dastan\u0131n\u0131n, dem\u0259k olar ki, b&uuml;t&uuml;n qollar\u0131 toyla &ndash; m\u0259h\u0259bb\u0259tin t\u0259nt\u0259n\u0259si il\u0259 ba\u015fa &ccedil;at\u0131r. Lakin burada t\u0259svir olunan sevgi b&uuml;t&uuml;n hallarda c\u0259ngav\u0259r sevgisi olub, q\u0259hr\u0259manl\u0131q ideal\u0131na tabedir&raquo;.&nbsp;<br \/>\nM\u0259lum oldu\u011fu kimi, &laquo;O\u011fuznam\u0259&raquo;l\u0259r tarixi v\u0259 \u0259d\u0259bi &laquo;O\u011fuznam\u0259&raquo;l\u0259r olmaqla iki qrupa ay\u0131r\u0131rlar. Onlar\u0131n ham\u0131s\u0131 \u0259fsan\u0259vi &laquo;\u0259cdad O\u011fuz ka\u011fan\u0131n do\u011fulmas\u0131n\u0131, G&uuml;n\u0259\u015f i\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259msil ed\u0259n birinci arvad\u0131, A\u011fac v\u0259 Su &uuml;ns&uuml;rl\u0259rini t\u0259msil ed\u0259n ikinci arvad\u0131 il\u0259 evl\u0259nm\u0259sini, bunlardan G&uuml;n, Ay, Ulduz, G&ouml;y, Da\u011f, D\u0259niz adl\u0131 alt\u0131 &ouml;vlad\u0131n\u0131n do\u011fulmas\u0131n\u0131, bu alt\u0131 o\u011fuldan da iyirmi d&ouml;rd o\u011fuz tayfas\u0131n\u0131n yaranmas\u0131n\u0131 n\u0259ql ed\u0259n kosmoqonik mifl\u0259 ba\u015flan\u0131r. Bu hekay\u0259t, do\u011frudan da, mifdir. &Ccedil;&uuml;nki burada O\u011fuzun anas\u0131 Ay ka\u011fand\u0131r. Arvadlar\u0131 G&uuml;n\u0259\u015fi, A\u011fac\u0131 v\u0259 Suyu t\u0259msil edirl\u0259r. Alt\u0131 o\u011flu da, &ouml;z n&ouml;vb\u0259sind\u0259, t\u0259bi\u0259t &uuml;ns&uuml;rl\u0259rini t\u0259msil edirl\u0259r. Lakin bu hekay\u0259t o\u011fuzlar &uuml;&ccedil;&uuml;n &ccedil;ox m&uuml;q\u0259dd\u0259sdir. O\u011fuzlar onlar\u0131, indi bizim ba\u015fa d&uuml;\u015fd&uuml;y&uuml;m&uuml;z kimi, mif yox, kimd\u0259n v\u0259 nec\u0259 t&ouml;r\u0259m\u0259l\u0259ri haqq\u0131nda tarixi h\u0259qiq\u0259t kimi q\u0259bul edirdil\u0259r&raquo; .<br \/>\n&ldquo;O\u011fuznam\u0259&rdquo;l\u0259rd\u0259 o\u011fuzlar\u0131n &uuml;mumi \u0259fsan\u0259vi \u0259cdad\u0131 v\u0259 q\u0259hr\u0259man\u0131 kimi &ccedil;\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n O\u011fuzun alt\u0131 o\u011flu (G&uuml;n, Ay, Ulduz, G&ouml;y, Da\u011f, D\u0259niz) nizaml\u0131 kainat (d&uuml;nya) yaratmaqla yana\u015f\u0131, 24 o\u011fuz boyuna ba\u015flan\u011f\u0131c verir v\u0259 ulu \u0259cdad O\u011fuz xan\u0131n b&ouml;lg&uuml;s&uuml;n\u0259 \u0259sas\u0259n bozoklar v\u0259 &uuml;&ccedil;oklar ad\u0131 alt\u0131nda b&ouml;y&uuml;k t&uuml;rk elinin idar\u0259&ccedil;il\u0259rin\u0259 &ccedil;evrilirl\u0259r. Bu halda O\u011fuz xan\u0131n &ouml;z&uuml; h\u0259m d\u0259 bir n&ouml;v hami ruh qismind\u0259 &ccedil;\u0131x\u0131\u015f edir v\u0259 bu c&uuml;r d\u0259 kultla\u015f\u0131r&rdquo;. &nbsp;<br \/>\nYeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n qeyd ed\u0259k ki, Az\u0259rbaycandan toplanm\u0131\u015f b\u0259nz\u0259r \u0259fsan\u0259 v\u0259 r\u0259vay\u0259tl\u0259rin, dem\u0259k olar ki, ham\u0131s\u0131 bu v\u0259 ya dig\u0259r d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 &ldquo;O\u011fuznam\u0259&rdquo;l\u0259rin s&uuml;jetl\u0259ri il\u0259 s\u0259sl\u0259\u015fm\u0259kd\u0259dir. Onlardan birind\u0259 deyilir: &laquo;&Ccedil;ox \u0259zazil, &ouml;z&uuml;nd\u0259 dey\u0259n bir pad\u015fah var\u0131m\u0131\u015f. B&uuml;t&uuml;n adamnar b\u0131n\u0131n \u0259linn\u0259n za\u011f-za\u011f \u0259sirmi\u015fd\u0259r. Bir adam\u0131n h&uuml;n\u0259ri n\u0259ymi\u015f ki, b\u0131nnan icaz\u0259siz c\u0131nq\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131 &ccedil;\u0131xats\u0131n. Ta i\u015fi o yer\u0259 &ccedil;\u0131xatm\u0131\u015fd\u0131 ki, &ouml;z&uuml;n&uuml; allah &eacute;lan el\u0259mi\u015fdi. Ham\u0131 da qorxudan b\u0131n\u0131 allah say\u0131rd\u0131.&nbsp;<br \/>\n\u018fm\u0259 b\u0131n\u0131n u\u015fa\u011f\u0131 olmurmu\u015f. B\u0131 da fikir eliyirmi\u015f ki, b\u0259 &ouml;l\u0259nn\u0259n sora taxt-taja kim sahib olacax?<br \/>\nBir g&uuml;n b\u0131n\u0131n yan\u0131na bir nurani qoca g\u0259lir. B\u0131na bir alma verip deyir ki, ala b\u0131n\u0131 arvad\u0131nnan ye, bir o\u011flun olacax, \u0259m\u0259 g\u0259r\u0259h o\u011flan n\u0259 des\u0259 \u0259m\u0259l eliy\u0259s\u0259n.&nbsp;<br \/>\nPad\u015fah raz\u0131la\u015f\u0131r, alman\u0131 g&ouml;t&uuml;r&uuml;p arvad\u0131ynan yeyir. B\u0259li, v\u0259d\u0259 yeti\u015fir, b\u0131n\u0131n bir k&uuml;r\u0259yi\u015f&uuml;t&uuml;n o\u011flu olur. &nbsp;Tez qurban k\u0259sill\u0259r, sora camah\u0259t\u0259 \u0259hfalat\u0131 deyill\u0259r.<br \/>\nU\u015fa\u011f\u0131n q\u0131rx\u0131 &ccedil;\u0131xannan sora y\u0131\u011f\u0131\u015f\u0131llar ki, ona ad qoysullar. El\u0259 bu vaxt u\u015fax dil a&ccedil;\u0131p deyir ki, b\u0259 m\u0259nim ad\u0131m U\u011fuzdu. Ham\u0131 m\u0259h\u0259tt\u0259l qal\u0131r. \u0130sdiyill\u0259r u\u015fa\u011f\u0131 dan\u0131\u015fd\u0131rs\u0131nlar, \u0259m\u0259 u\u015fax ta dan\u0131\u015fm\u0131r. B\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131 U\u011fuz qoyullar.<br \/>\nBir xeylah ke&ccedil;ir. U\u011fuz on be\u015f ya\u015f\u0131na &ccedil;at\u0131r. &nbsp;Bir iyid olur ki, tay\u0131-b\u0259rab\u0259ri tap\u0131lm\u0131r. G&uuml;nl\u0259rin bir g&uuml;n&uuml; U\u011fuz c\u0259m\u0259h\u0259ti ba\u015f\u0131na y\u0131\u011f\u0131p deyir ki, b\u0259 m\u0259nim atam allah deyil, allah g&ouml;yd\u0259di, &ouml;z&uuml; d\u0259 he\u015f kimin g&ouml;z&uuml;n\u0259 g&ouml;rs\u0259mm\u0259z.<br \/>\nPad\u015fah b\u0131n\u0131 e\u015fidir. G\u0259lir ki, o\u011flunu &ouml;ld&uuml;rs&uuml;n. U\u011fuz atas\u0131n\u0131 &ouml;ld&uuml;r&uuml;r, &ouml;z&uuml; ke&ccedil;ir onun yerin\u0259. Deyir ki, ham\u0131 g\u0259r\u0259h g&ouml;yd\u0259ki allah\u0131 tan\u0131s\u0131n. B\u0131nnan sora insanlar h\u0259qiqi allah\u0131 tan\u0131y\u0131llar&raquo;.<br \/>\nR\u0259\u015fid\u0259ddin &ldquo;O\u011fuznam\u0259&rdquo;sind\u0259 O\u011fuzun soyu da Nuh o\u011flu Yaf\u0259s\u0259 ba\u011flan\u0131r. Eyni hal Az\u0259rbaycandan toplanm\u0131\u015f mifl\u0259rin birind\u0259 d\u0259 a&ccedil;\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 ifad\u0259 edilir. Prof. F&uuml;zuli Bayat yaz\u0131r ki, Az\u0259rbaycandan toplanm\u0131\u015f bir &nbsp;\u0259fsan\u0259d\u0259 diqq\u0259t &ccedil;\u0259k\u0259n y&ouml;n, Qorqudun atas\u0131n\u0131n, Nuh pey\u011f\u0259mb\u0259rin o\u011flu Yaf\u0259sin o\u011flu T&uuml;rk oldu\u011fu qeydinin tap\u0131lmas\u0131d\u0131r. Alimin fikrinc\u0259, Qorqudun Nuhun n\u0259v\u0259si olmas\u0131, bu mifoloji tipi \u0259cdad kultu il\u0259 ba\u011flay\u0131r .<br \/>\nAz\u0259rbaycanda qurulan ilk t&uuml;rk d&ouml;vl\u0259ti, onun qurulma tarixi v\u0259 ilk xaqanlar\u0131 haqq\u0131nda d\u0259qiq s&ouml;z s&ouml;yl\u0259y\u0259 bilm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n yet\u0259rinc\u0259 yaz\u0131l\u0131 m\u0259lumat vard\u0131r. Lakin t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar bu m\u0259lumatlar\u0131 n\u0259d\u0259ns\u0259 g&ouml;zard\u0131 etmi\u015f v\u0259 ya onlar\u0131 ciddiy\u0259 almam\u0131\u015flar.&nbsp;<br \/>\nB\u0259xtiyar Tuncay<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>O\u011fuz epik \u0259n\u0259n\u0259si onlar\u0131n tarixi yurd yerl\u0259rin\u0259, miqrasiya yollar\u0131na ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirir T&uuml;rk folklorunun ayr\u0131lmaz t\u0259rkib hiss\u0259si olan v\u0259 o\u011fuzlar\u0131n tarixi inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rini &ouml;z&uuml;nd\u0259 ard\u0131c\u0131l \u015f\u0259kild\u0259 \u0259ks etdir\u0259n o\u011fuz epik \u0259n\u0259n\u0259si&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-36776","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-esas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36776","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=36776"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36776\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=36776"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=36776"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=36776"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}