{"id":36204,"date":"2016-08-12T11:53:17","date_gmt":"2016-08-12T07:53:17","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=36204","title":{"rendered":"Regionlarda kifay\u0259t q\u0259d\u0259r qan ehtiyat\u0131 var"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"line-height: 1.6em;\"><strong>Qorxmaz \u0130brahimx\u0259lilov:<\/strong> <em>&ldquo;M\u0259rk\u0259zi Qan Bank\u0131n\u0131n \u015e\u0259ki b&ouml;lm\u0259sinin xidm\u0259tind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259n talassemiyal\u0131 v\u0259 hemofiliyal\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259rin say\u0131 70-\u0259 yax\u0131nd\u0131r&rdquo;<\/em><\/span><\/p>\n<p><em><strong>&ldquo;Son bir ild\u0259 \u015e\u0259ki \u015f\u0259h\u0259ri &uuml;zr\u0259 1200 n\u0259f\u0259rin nikahdan &ouml;nc\u0259 m&uuml;ayin\u0259si apar\u0131l\u0131b&rdquo;<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\nSon ill\u0259r respublikam\u0131zda t\u0259kc\u0259 paytaxtda deyil, regionlarda da tibbi xidm\u0259tin keyfiyy\u0259tinin y&uuml;ks\u0259ldilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 bir s\u0131ra add\u0131mlar at\u0131l\u0131b. Ehtiyac\u0131 olanlar\u0131n qanla t\u0259minat\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n regionlarda da h\u0259r c&uuml;r \u015f\u0259rait\u0259 malik b&ouml;lm\u0259l\u0259r yarad\u0131l\u0131b. Bu g&uuml;n respublikam\u0131z\u0131n b&uuml;t&uuml;n \u0259razisini \u0259hat\u0259 ed\u0259n M\u0259rk\u0259zi Qan Bank\u0131 v\u0259 onun 8 regional B&ouml;lm\u0259si f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rir. Regionlarda qan donorlu\u011funun v\u0259ziyy\u0259ti v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 \u0259haliy\u0259 g&ouml;st\u0259ril\u0259n tibbi xidm\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 suallara S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin Elmi T\u0259dqiqat Hemotologiya v\u0259 Transfuziologiya \u0130nstitutunun M\u0259rk\u0259zi Qan Bank\u0131n\u0131n \u015e\u0259ki b&ouml;lm\u0259sinin m&uuml;diri Qorxmaz \u0130brahimx\u0259lilovla s&ouml;hb\u0259timizd\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirm\u0259y\u0259 &ccedil;al\u0131\u015fd\u0131q.&nbsp;<\/p>\n<p>\n<strong>&#8211; Qorxmaz h\u0259kim, r\u0259hb\u0259rlik etdiyiniz b&ouml;lm\u0259 ne&ccedil;\u0259 ildir f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rir v\u0259 hans\u0131 rayonlar\u0131n \u0259halisin\u0259 xidm\u0259t edir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u018fvv\u0259ll\u0259r respublikam\u0131zda qan donorlu\u011fu il\u0259 ba\u011fl\u0131 problem olsa da, son ill\u0259r bu sah\u0259d\u0259 d\u0259 ciddi i\u015fl\u0259r g&ouml;r&uuml;l&uuml;b. &nbsp;Haz\u0131rda M\u0259rk\u0259zi Qan Bank\u0131n\u0131n &ouml;lk\u0259nin 8 regionunda b&ouml;lm\u0259l\u0259ri var v\u0259 onlar\u0131n h\u0259r birinin xidm\u0259t g&ouml;st\u0259r\u0259c\u0259yi rayonlar m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilib. Bu is\u0259 region sakinl\u0259rinin daha az zaman itirm\u0259kl\u0259 keyfiyy\u0259tli tibbi xidm\u0259t almas\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, qana ehtiyac\u0131 olan v\u0259 donor olmaq ist\u0259y\u0259n region sakinl\u0259ri &uuml;&ccedil;&uuml;n d\u0259 faydal\u0131d\u0131r. Bizim b&ouml;lm\u0259 \u0259vv\u0259ll\u0259r \u015e\u0259ki Regional Qan Bank\u0131 kimi f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rib. Haz\u0131rda is\u0259 bizim b&ouml;lm\u0259 M\u0259rk\u0259zi Qan Bank\u0131n\u0131n \u015e\u0259ki b&ouml;lm\u0259si adlan\u0131r. B&ouml;lm\u0259 bu regionda 6 il\u0259 yax\u0131nd\u0131r f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rir. F\u0259aliyy\u0259timiz regionda yerl\u0259\u015f\u0259n 7 rayonu \u0259hat\u0259 edir. Haz\u0131rda da b&ouml;lm\u0259miz \u015e\u0259ki, Zaqatala, Qax, Balak\u0259n, Q\u0259b\u0259l\u0259, \u0130smay\u0131ll\u0131 v\u0259 O\u011fuz rayonlar\u0131n\u0131n sakinl\u0259rin\u0259 xidm\u0259t g&ouml;st\u0259rir. H\u0259min rayonlardan olan talassemiyal\u0131 v\u0259 hemofiliyal\u0131 x\u0259st\u0259l\u0259r birba\u015fa biz\u0259 m&uuml;raci\u0259t edirl\u0259r. Bu g&uuml;n M\u0259rk\u0259zi Qan Bank\u0131n\u0131n \u015e\u0259ki b&ouml;lm\u0259sinin xidm\u0259tind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259n talassemiyal\u0131 v\u0259 hemofiliyal\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259rin say\u0131 70-\u0259 yax\u0131nd\u0131r. El\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259rimiz var ki ayda bir d\u0259f\u0259, b\u0259zi x\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 is\u0259 ayda iki d\u0259f\u0259 qan komponentl\u0259ri k&ouml;&ccedil;&uuml;r&uuml;l&uuml;r. Amma haz\u0131rda h\u0259min x\u0259st\u0259l\u0259rin m&uuml;alic\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 D&ouml;vl\u0259t Proqram\u0131 var v\u0259 bu x\u0259st\u0259l\u0259r d\u0259 qan t\u0259minat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 hec bir pronblem ya\u015fam\u0131r. Qanla ba\u011fl\u0131 ilkin m&uuml;yin\u0259l\u0259r b&uuml;t&uuml;n rayonlarda apar\u0131l\u0131r. H\u0259m&ccedil;inin, x\u0259t\u0259l\u0259rimiz\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f qan k&ouml;&ccedil;&uuml;r&uuml;ld&uuml;y&uuml;nd\u0259n h\u0259r hans\u0131 f\u0259sadlar da m&uuml;\u015fahid\u0259 olunmur. Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 respublikam\u0131zda b&uuml;t&uuml;n sah\u0259l\u0259rd\u0259 m&uuml;\u015fahid\u0259 olunan inki\u015faf tibb sah\u0259sind\u0259 d\u0259 &ouml;z&uuml;n&uuml; g&ouml;st\u0259rm\u0259kd\u0259dir. B&ouml;lm\u0259 b&uuml;t&uuml;n m&uuml;asir tibbi avadanl\u0131qlarla t\u0259min olunub. M&uuml;t\u0259madi olaraq k&ouml;n&uuml;ll&uuml; donorlardan qan g&ouml;t&uuml;r&uuml;lm\u0259si i\u015fi d\u0259 apar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>\n<strong>&#8211; Donorlardan g&ouml;t&uuml;r&uuml;l\u0259n qan\u0131n yoxlan\u0131lmas\u0131 v\u0259 t\u0259l\u0259b olunan \u015f\u0259raitd\u0259 saxlan\u0131lmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n b&ouml;lm\u0259d\u0259 normal \u015f\u0259rait varm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Qanlar\u0131n yoxlan\u0131lmas\u0131 ciddi prosesdir v\u0259 bu proses bizim prioritet i\u015fimizdir. Donordan g&ouml;t&uuml;r&uuml;l\u0259n qan n&uuml;mun\u0259l\u0259ri laboratoriyam\u0131zda m&uuml;asir cihazlar vasit\u0259sil\u0259 4 infeksiya &uuml;zr\u0259 yoxlan\u0131l\u0131r (H\u0130V&frac12;, HBsAg, HCV, Syphilis). Qan k&ouml;&ccedil;&uuml;r&uuml;lm\u0259si is\u0259 d&uuml;nyada q\u0259bul olunan son metodlarla apar\u0131l\u0131r. Bel\u0259 ki, qan t\u0259l\u0259b olunan x\u0259st\u0259xana elektron t\u0259l\u0259bnam\u0259 il\u0259 m&uuml;raci\u0259t edir. T\u0259l\u0259b olunan komponent m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirilmi\u015f formada sanitar ma\u015f\u0131n\u0131 vasit\u0259si il\u0259 h\u0259min m&uuml;alic\u0259 m&uuml;\u0259ssis\u0259sin\u0259 g&ouml;nd\u0259rilir. Bu is\u0259 o dem\u0259kdir ki, da\u015f\u0131nan qan torbalar\u0131na b&uuml;t&uuml;n \u015f\u0259rtl\u0259r g&ouml;zl\u0259nilir. Bu \u015f\u0259b\u0259k\u0259nin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si i\u015fi davam etdirilir. Talassemiyal\u0131 v\u0259 hemofiliyal\u0131 x\u0259st\u0259l\u0259rin m&uuml;alic\u0259 vasit\u0259l\u0259rin\u0259 olan t\u0259l\u0259bat\u0131 m&uuml;\u0259yy\u0259n edil\u0259n v\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 &ccedil;atd\u0131r\u0131lma mexanizmi haz\u0131rlan\u0131b. B&ouml;lm\u0259miz talassemiyal\u0131 v\u0259 hemofiliyal\u0131 x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259 laz\u0131m olan laborator analizl\u0259rin apar\u0131lmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n reaktiv v\u0259 tibbi l\u0259vazimatlarla da t\u0259min edilib. Bu da x\u0259st\u0259l\u0259rin beyn\u0259lxalq protokollara uy\u011fun laborator m&uuml;ayin\u0259l\u0259rinin (qan\u0131n laxtalanma faktorlar\u0131n\u0131n t\u0259yini, z\u0259rdab ferritinin t\u0259yini, d\u0259rman m&uuml;badil\u0259si testl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131, biokimy\u0259vi m&uuml;ayin\u0259l\u0259rinin, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n hormonlar\u0131n t\u0259yininin apar\u0131lmas\u0131, x\u0259st\u0259l\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n k&ouml;&ccedil;&uuml;r&uuml;l\u0259n qan\u0131n uy\u011funlu\u011funun t\u0259yini) yerin\u0259 yetirilm\u0259sinin t\u0259\u015fkil olunmas\u0131na imkan yarad\u0131b.<\/p>\n<p>\n<strong>&#8211; &Ouml;t\u0259n alt\u0131 ild\u0259 xidm\u0259t g&ouml;st\u0259rdiyiniz x\u0259st\u0259l\u0259rin say\u0131nda h\u0259r hans\u0131 art\u0131m m&uuml;sahid\u0259 olunubmu?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Qeyd etdiyim kimi b&ouml;lm\u0259miz haz\u0131rda 70 n\u0259f\u0259r\u0259 yax\u0131n talassemiyal\u0131 v\u0259 hemofiliyal\u0131 x\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 xidm\u0259t g&ouml;st\u0259rir. &Ouml;t\u0259n 6 ild\u0259 5-6 n\u0259f\u0259r x\u0259st\u0259miz d&uuml;nyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fib. Onlar\u0131n aras\u0131nda ya\u015f\u0131 35-d\u0259n yuxar\u0131 olan x\u0259st\u0259l\u0259rimiz d\u0259 olub. Art\u0131q m\u0259lum oldu\u011fu kimi iki talassemiya da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 ail\u0259 qurursa talassemiyal\u0131 u\u015faqlar\u0131n do\u011fulma ehtimal\u0131 art\u0131r. Son ill\u0259r is\u0259 yeni x\u0259st\u0259l\u0259rin do\u011fulma ehtimal\u0131 azd\u0131r. Nikahdan &ouml;nc\u0259 apar\u0131lan m&uuml;ayin\u0259l\u0259r zaman\u0131 da\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131q a\u015fkarlan\u0131rsa, bu bar\u0259d\u0259 c&uuml;tl&uuml;kl\u0259r\u0259 m\u0259lumat verilir. Haz\u0131rda da xidm\u0259t g&ouml;st\u0259rdiyimiz x\u0259st\u0259l\u0259rin 95 faizi \u0259vv\u0259lki ill\u0259rd\u0259 qeydiyyata al\u0131nan \u015f\u0259xsl\u0259rdir. Son 6 ild\u0259 yeni qeydiyyata al\u0131nan talassemiyal\u0131 v\u0259 hemofiliyal\u0131 x\u0259st\u0259l\u0259rin say\u0131 is\u0259 c\u0259mi 5 faiz art\u0131b. &nbsp;Haz\u0131rda talassemiyal\u0131 v\u0259 hemofiliyal\u0131 x\u0259st\u0259l\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, \u0259hat\u0259 etdiyimiz 7 rayon \u0259razisind\u0259 qana ehtiyac\u0131 olan dig\u0259r x\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 d\u0259 xidm\u0259t g&ouml;st\u0259ririk. \u018fm\u0259liyyat olunan, yol q\u0259zalar\u0131nda x\u0259sar\u0259t alan \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 d\u0259 ehtiyac olduqda t\u0259l\u0259bnam\u0259 \u0259sas\u0131nda qan veririk. &nbsp;<\/p>\n<p>\n<strong>&#8211; &nbsp;Bu regionda k&ouml;n&uuml;ll&uuml; donorlar varm\u0131? Qan toplanmas\u0131 i\u015fini nec\u0259 h\u0259yata ke&ccedil;irirsiniz?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Nazirl\u0259r Kabinetinin m&uuml;vafiq q\u0259rar\u0131na uy\u011fun olaraq respublikam\u0131zda ild\u0259 bir d\u0259f\u0259 k&ouml;n&uuml;ll&uuml; qanverm\u0259 aksiyalar\u0131 ke&ccedil;irilir. Bizim regional b&ouml;lm\u0259y\u0259 d\u0259 qan verm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;raci\u0259t edilir. Donorlu\u011fun geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n onun t\u0259bli\u011fat\u0131 laz\u0131md\u0131r. Bu i\u015fd\u0259 biz\u0259 bir &ccedil;ox d&ouml;vl\u0259t qurumlar\u0131, &ouml;z\u0259l m&uuml;\u0259ssil\u0259r, qeyri-h&ouml;kum\u0259t t\u0259\u015fkilatlar\u0131 k&ouml;m\u0259k edir. \u018fn keyfiyy\u0259tli donorluq k&ouml;n&uuml;ll&uuml; v\u0259 t\u0259m\u0259nnas\u0131z donorluqdur ki, hal-haz\u0131rda Az\u0259rbaycanda donorlu\u011fun bu n&ouml;v&uuml; t\u0259tbiq olunur. Qan komponenl\u0259rinin saxlanmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n d\u0259 haz\u0131rda b&uuml;t&uuml;n \u015f\u0259raitimiz var. Bel\u0259 ki, donordan qan al\u0131nd\u0131qdan sonra m&uuml;xt\u0259lif komponentl\u0259r\u0259 b&ouml;l&uuml;n&uuml;r. Qan &ccedil;&ouml;kd&uuml;kd\u0259 2 t\u0259b\u0259q\u0259y\u0259 &nbsp;ayr\u0131l\u0131r: &Uuml;st hiss\u0259 plazma v\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 hiss\u0259 formal\u0131 elementl\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir (eritrosit, leykosit, trombosit). Qan h&uuml;ceyr\u0259l\u0259ri m&uuml;\u0259yy\u0259n m&uuml;dd\u0259t ya\u015fay\u0131r v\u0259 t\u0259l\u0259f olurlar. Qan komponentl\u0259rinin saxlanma m&uuml;dd\u0259ti a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 kimidir v\u0259 buna \u0259m\u0259l edirik.<br \/>\nEritrosit k&uuml;tl\u0259si &ndash; 1-35 g&uuml;n, +2-6&deg;C<br \/>\nT\u0259z\u0259 dondurulmu\u015f plazma &ndash; 24 ay, &#8211; 18-25&deg;C<br \/>\nTrombosit k&uuml;tl\u0259si &ndash; 5 g&uuml;n, +20-24&deg;C<br \/>\nDonorlar bilm\u0259lidir ki, qan ver\u0259rk\u0259n qan ax\u0131n\u0131 t\u0259z\u0259l\u0259nir, immunitet m&ouml;hk\u0259ml\u0259nir. Siz h\u0259r d\u0259f\u0259 qan ver\u0259rk\u0259n t\u0259kc\u0259 insanlara k&ouml;m\u0259k etmirsiniz, h\u0259m d\u0259 &ouml;z orqanizminizi t\u0259z\u0259l\u0259mi\u015f olursunuz. H\u0259m&ccedil;inin &nbsp;qan verdiyiniz zaman 4 infeksiyaya qar\u015f\u0131 yoxlanm\u0131\u015f olursuzunuz (Hepatit B v\u0259 C, A\u0130DS v\u0259 sifilis) v\u0259 \u0259g\u0259r qan\u0131n\u0131zda h\u0259r hans\u0131 infeksiya a\u015fkarlanarsa bununla ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatland\u0131r\u0131l\u0131rs\u0131n\u0131z.<br \/>\nXat\u0131rlay\u0131ram ki, 10-15 il \u0259vv\u0259l ba\u015f ver\u0259n h\u0259r hans\u0131 yol q\u0259zalar\u0131 zaman\u0131 x\u0259st\u0259nin yax\u0131nlar\u0131ndan uy\u011fun qan al\u0131naraq birba\u015fa ona vurulurdu. Qan ver\u0259n \u015f\u0259xsin h\u0259r hans\u0131 x\u0259st\u0259liyi olurdusa, ondan qan k&ouml;&ccedil;&uuml;r&uuml;l\u0259n \u015f\u0259xs d\u0259 yoluxurdu. Yaxud talessemiyal\u0131 x\u0259st\u0259l\u0259r k\u0259nd-k\u0259nd, ev-ev d&uuml;\u015f&uuml;b uy\u011fun qan axtar\u0131rd\u0131lar. Amma art\u0131q bel\u0259 probleml\u0259r yoxdur. B&uuml;t&uuml;n regional b&ouml;lm\u0259l\u0259rd\u0259 xidm\u0259t g&ouml;st\u0259rdiyi regionun ehtiyaclar\u0131n\u0131 &ouml;d\u0259y\u0259c\u0259k q\u0259d\u0259r qan ehtiyat\u0131 var. Bizim regionda son 6 ild\u0259 ist\u0259r yol q\u0259zas\u0131, ist\u0259r telessemiyal\u0131, ist\u0259r \u0259m\u0259liyyat olunan, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 genekoloji probleml\u0259 ba\u011fl\u0131 qana ehtiyac\u0131 olsun v\u0259 qan olmad\u0131\u011f\u0131na g&ouml;r\u0259 d&uuml;nyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259n x\u0259st\u0259 olmay\u0131b.&nbsp;<\/p>\n<p>\n<strong>&nbsp;&#8211; K&ouml;n&uuml;ll&uuml; donorlu\u011fun inki\u015faf\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n hans\u0131 t\u0259dbirl\u0259rin g&ouml;r&uuml;lm\u0259sin\u0259 ehtiyac var?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Son ill\u0259r respublika s\u0259viyy\u0259sind\u0259 k&ouml;n&uuml;ll&uuml; donorlu\u011fun inki\u015faf\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n b&ouml;y&uuml;k i\u015fl\u0259r h\u0259yata ke&ccedil;irilir. Qeyd etdiyim kimi bu i\u015fd\u0259 K&uuml;tl\u0259vi \u0130nformasiya Vasit\u0259l\u0259rinin v\u0259 Qeyri-H&ouml;k&uuml;m\u0259t T\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n da rolu dan\u0131lmazd\u0131r. Bu g&uuml;n d\u0259 qan verm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n xeyli insan b&ouml;lm\u0259miz\u0259 m&uuml;raci\u0259t edir.&nbsp;<\/p>\n<p>\n<strong>&#8211; &nbsp;Art\u0131q nikahdan &ouml;nc\u0259 tibbi m&uuml;ayin\u0259l\u0259rin apar\u0131lmas\u0131na ba\u015flan\u0131lmas\u0131ndan 1 il vaxt &ouml;t&uuml;b. Bu m&uuml;dd\u0259td\u0259 apar\u0131lan m&uuml;ayin\u0259l\u0259rin statistikas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 n\u0259 dey\u0259 bil\u0259rsiniz?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Ancaq \u015e\u0259ki \u015f\u0259h\u0259ri &uuml;zr\u0259 nikahdan &ouml;nc\u0259 m&uuml;ayin\u0259l\u0259r bizim b&ouml;lm\u0259d\u0259 apar\u0131l\u0131r. &Ouml;t\u0259n 1 il \u0259rzind\u0259 t\u0259xmin\u0259n 1200 n\u0259f\u0259r m&uuml;ayin\u0259 olunub. Onlarda talassemiya da\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, siflis v\u0259 Q\u0130&Ccedil;S yoxlan\u0131l\u0131r. Yoxlaman\u0131n n\u0259tic\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259r c&uuml;tl&uuml;y\u0259 ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda m\u0259lumat veririk. Nikaha girib-girm\u0259m\u0259k is\u0259 onlar\u0131n &ouml;z h&uuml;quqlar\u0131d\u0131r. H\u0259r iki t\u0259r\u0259fd\u0259 talassemiya da\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan 4 c&uuml;tl&uuml;k nikaha girib. Bir c&uuml;tl&uuml;k is\u0259 nikaha girm\u0259kd\u0259n k&ouml;n&uuml;ll&uuml; imtina edib. Ail\u0259 quranlara da m\u0259sl\u0259h\u0259t verilir ki, respublikam\u0131zda ilk d\u0259f\u0259 olaraq perinatal m&uuml;ayin\u0259l\u0259r d\u0259 apar\u0131l\u0131r. Onlara bildirilir ki, Respublika Perinatal M\u0259rk\u0259zind\u0259 apar\u0131lan perinatal yoxlamalar\u0131 y&uuml;ks\u0259k ixtisasl\u0131 h\u0259kim t\u0259r\u0259find\u0259n apar\u0131l\u0131r.&nbsp;<\/p>\n<p>\n<em><strong>Yaz\u0131 &nbsp;&ldquo;Leykozlu u\u015faqlara d\u0259st\u0259k&rdquo; ictimai birliyinin Prezident yan\u0131nda Qeyri-H&ouml;kum\u0259t T\u0259\u015fkilatlar\u0131na D&ouml;vl\u0259t D\u0259st\u0259yi \u015euras\u0131n\u0131n d\u0259st\u0259yi il\u0259 icra etdiyi &nbsp;&ldquo;Qan x\u0259st\u0259likl\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n ictimai maarifl\u0259ndirm\u0259 &ldquo; layih\u0259si &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 haz\u0131rlan\u0131b<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qorxmaz \u0130brahimx\u0259lilov: &ldquo;M\u0259rk\u0259zi Qan Bank\u0131n\u0131n \u015e\u0259ki b&ouml;lm\u0259sinin xidm\u0259tind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259n talassemiyal\u0131 v\u0259 hemofiliyal\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259rin say\u0131 70-\u0259 yax\u0131nd\u0131r&rdquo; &ldquo;Son bir ild\u0259 \u015e\u0259ki \u015f\u0259h\u0259ri &uuml;zr\u0259 1200 n\u0259f\u0259rin nikahdan &ouml;nc\u0259 m&uuml;ayin\u0259si apar\u0131l\u0131b&rdquo; Son&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[94],"tags":[],"class_list":["post-36204","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-musahibe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36204","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=36204"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/36204\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=36204"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=36204"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=36204"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}