{"id":35691,"date":"2016-07-25T19:24:12","date_gmt":"2016-07-25T15:24:12","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=35691","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tarixind\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259r olub"},"content":{"rendered":"<p><strong><span style=\"line-height: 1.6em;\">B&uuml;t&uuml;n &ccedil;\u0259tinlikl\u0259r\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n he&ccedil; bir q&uuml;vv\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n d&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik arzular\u0131n\u0131, \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini m\u0259hv ed\u0259 bilm\u0259yib<\/span><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;Az\u0259rbaycan\u0131n d&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik tarixind\u0259 m&uuml;r\u0259kk\u0259b m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259r &ccedil;ox olsa da, b&uuml;t&uuml;n &ccedil;\u0259tinlikl\u0259r\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n he&ccedil; bir q&uuml;vv\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n d&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik arzular\u0131n\u0131, \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini m\u0259hv ed\u0259 bilm\u0259mi\u015f, m&uuml;st\u0259qil respublika yaratmaq y&ouml;n&uuml;nd\u0259 s\u0259yl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq c\u0259hdi qeyri-m&uuml;mk&uuml;n olmu\u015fdur. Tarix&ccedil;il\u0259r d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n d&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik tarixinin q\u0259dim oldu\u011funu bildirirl\u0259r. Tarix elml\u0259r doktoru Qas\u0131m Hac\u0131yev bildirib ki, Az\u0259rbaycan q\u0259dim insan ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259nl\u0259rind\u0259n biridir, bunu d&uuml;nya aliml\u0259ri d\u0259 deyir. D&uuml;nya miqyas\u0131nda \u0259n q\u0259dim ya\u015fay\u0131\u015f yerl\u0259rind\u0259n biri Qaraba\u011f b&ouml;lg\u0259sind\u0259ki Az\u0131x ma\u011faras\u0131d\u0131r. Bu s&uuml;but olunub. Az\u0131xantropun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u0259razinin &ouml;z&uuml; arxeoloji bax\u0131mdan &ouml;yr\u0259nilib. Bunlar d&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik tarixin\u0259 aid olmasa da, insanl\u0131\u011f\u0131n yaranmas\u0131n\u0131n &ouml;z&uuml; d&ouml;vl\u0259tl\u0259rin yaranmas\u0131na g\u0259tirib &ccedil;\u0131xar\u0131b. Onun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, Quru&ccedil;ay m\u0259d\u0259niyy\u0259ti ilk insan m\u0259d\u0259niyy\u0259tidir, bu, birinci d&ouml;vrd&uuml;r. Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 \u0259n q\u0259dim \u0259razi K&uuml;r-Araz m\u0259d\u0259niyy\u0259tidir. K&uuml;r-Araz m\u0259d\u0259niyy\u0259ti Az\u0259rbaycan\u0131n ilk insan ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259ni olan Qaraba\u011f\u0131n \u0259traf\u0131nda yaran\u0131b, ondan sonra \u015eimali Qafqazda &Ccedil;e&ccedil;enistana q\u0259d\u0259r olan, bu biri t\u0259r\u0259fd\u0259n \u018ffqan\u0131stana, T&uuml;rkiy\u0259y\u0259, \u0130rana q\u0259d\u0259r b&ouml;y&uuml;k bir \u0259razini \u0259hat\u0259 edir. Bu maddi m\u0259d\u0259niyy\u0259tin ard\u0131nca intensiv olaraq insan c\u0259miyy\u0259tinin inki\u015faf\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 eyni zamanda Xocal\u0131-G\u0259d\u0259b\u0259y m\u0259d\u0259niyy\u0259ti meydana &ccedil;\u0131x\u0131b. Onun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, Xocal\u0131-G\u0259d\u0259b\u0259y m\u0259d\u0259niyy\u0259ti d\u0259 tunc d&ouml;vr&uuml;n&uuml;n sonu, d\u0259mir d&ouml;vr&uuml;n&uuml;n \u0259vv\u0259ll\u0259rini \u0259hat\u0259 ed\u0259n bir m\u0259d\u0259niyy\u0259t d&ouml;vr&uuml;d&uuml;r ki, burada da insan c\u0259miyy\u0259tinin t\u0259drici inki\u015faf\u0131 &ouml;z&uuml;n&uuml; g&ouml;st\u0259rir. \u0130lk metal\u0131n yox, d\u0259mirin ixtiras\u0131 il\u0259 d&uuml;nyada b&ouml;y&uuml;k bir inqilab edib ki, insan c\u0259miyy\u0259ti s&uuml;r\u0259tl\u0259 inki\u015fafa ba\u015flay\u0131b. Yaranan d&ouml;vl\u0259tl\u0259r d\u0259, tayfa ittifaqlar\u0131 da, \u0259n &ccedil;ox d\u0259mir d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 olub. D\u0259mir d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 Tarix&ccedil;inin s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, Az\u0259rbaycanda, Qafqaz \u0259razisind\u0259 VII \u0259srd\u0259 ilk d&ouml;vl\u0259tl\u0259r meydana &ccedil;\u0131xd\u0131. Az\u0259rbaycan tarixin\u0259 aid olan bu d&ouml;vl\u0259tl\u0259rd\u0259n birincisi Manna d&ouml;vl\u0259tidir. Sonra Midya, ard\u0131nca Skif (Sak) d&ouml;vl\u0259ti meydana &ccedil;\u0131xd\u0131. \u018fh\u0259m\u0259nil\u0259rin hakimiyy\u0259ti d&ouml;vr&uuml;n&uuml; d\u0259 bura daxil ed\u0259 bil\u0259rik, bununla Az\u0259rbaycan\u0131n d&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik \u0259n\u0259n\u0259si inki\u015faf edib. N\u0259hay\u0259t Makedoniyal\u0131 \u0130sg\u0259nd\u0259r Daran\u0131 &ouml;ld&uuml;r\u0259nd\u0259n sonra \u018fh\u0259m\u0259nil\u0259r d&ouml;vl\u0259tin\u0259 son qoyuldu v\u0259 bununla da bir n&ouml;v d&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik \u0259n\u0259n\u0259si d\u0259yi\u015fdi. Bu \u0259razil\u0259rd\u0259 Parfiya d&ouml;vl\u0259ti yarand\u0131.&nbsp;<br \/>\nTarix elml\u0259ri doktoru Qas\u0131m Hac\u0131yev bildirib ki, Parfiya d&ouml;vl\u0259tinin fars d&ouml;vl\u0259ti olmas\u0131 iddias\u0131 var, amma onlar fars deyildi. \u018fh\u0259m\u0259nil\u0259r fars idil\u0259r. Parfiyal\u0131lar yunan m\u0259n\u015f\u0259li \u0259hali idi, amma onlar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 yerli xalq v\u0259 d&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri var idi. Yerli xalq onlara tabe idi. Eyni zamanda h\u0259m \u018fh\u0259m\u0259nil\u0259rin, h\u0259m Parfiyan\u0131n \u0259razisind\u0259 d&ouml;vl\u0259t&ccedil;iliyini saxlayan qurulu\u015flar vard\u0131. Tarix&ccedil;i bildirib ki, eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l V-IV \u0259srl\u0259rd\u0259 Albaniya v\u0259 Atropatena d&ouml;vl\u0259tl\u0259ri yarand\u0131. Onun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, indiki Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n daxil oldu\u011fu d&ouml;vl\u0259tin b&uuml;n&ouml;vr\u0259si Qafqaz Albaniyas\u0131 d&ouml;vl\u0259tidir. Tariximizd\u0259 olan m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 Albaniya d&ouml;vl\u0259ti Arazdan \u015fimala D\u0259rb\u0259nd\u0259 q\u0259d\u0259r olan \u0259razini \u0259hat\u0259 edirdi. Eyni zamanda Arazdan \u015fimalda Nax&ccedil;\u0131van da daxil olmaqla b&ouml;y&uuml;k bir \u0259razid\u0259 Atropatena d&ouml;vl\u0259ti vard\u0131. Bunlar\u0131n ad\u0131 m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 IV \u0259srd\u0259n &ccedil;\u0259kilir. Amma V-IV \u0259srd\u0259n bu d&ouml;vl\u0259tl\u0259r olub, y\u0259ni \u018fh\u0259m\u0259nil\u0259r d&ouml;vl\u0259ti m&ouml;vcud olduqda h\u0259min d&ouml;vl\u0259tin t\u0259rkibind\u0259 d\u0259 bu d&ouml;vl\u0259tl\u0259r olub. Amma onlar m&uuml;st\u0259qil deyildi. \u018fh\u0259m\u0259nil\u0259r da\u011f\u0131landa onlar m&uuml;st\u0259qillik \u0259ld\u0259 etdil\u0259r. &nbsp;Tarix&ccedil;i bildirib ki, antik d&ouml;vr\u0259 aid m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 bu d&ouml;vl\u0259tl\u0259r\u0259 aid &ccedil;oxlu sayda m\u0259lumatlar var. Albaniya d&ouml;vl\u0259ti \u018fr\u0259b xilaf\u0259ti d&ouml;vr&uuml;n\u0259 q\u0259d\u0259r ya\u015fad\u0131. 705-ci ild\u0259 \u018fbd&uuml;lm\u0259likin g&ouml;st\u0259ri\u015fi il\u0259 \u0259r\u0259b cani\u015fini B\u0259rd\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 g\u0259l\u0259r\u0259k erm\u0259ni ke\u015fi\u015fl\u0259rinin fitvas\u0131 il\u0259 b&ouml;y&uuml;k y\u0131\u011f\u0131ncaq &ccedil;a\u011f\u0131rd\u0131. O zaman erm\u0259nil\u0259r burada &ccedil;ox ya\u015fam\u0131rd\u0131, amma onlar\u0131n Kilikiyada din xadiml\u0259ri vard\u0131. Orada ax\u0131r\u0131nc\u0131 alban h&ouml;kmdar\u0131 \u015eeronu h\u0259bs etdil\u0259r v\u0259 \u015eam \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 edim etdil\u0259r. B\u0259rd\u0259d\u0259 Albaniyan\u0131n kitabxanalar\u0131 vard\u0131, onlar\u0131 yand\u0131rd\u0131lar v\u0259 bel\u0259likl\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259razisi i\u015f\u011fal edilib xilaf\u0259tin \u0259razisin\u0259 qat\u0131ld\u0131. 705-ci ild\u0259n 9-cu \u0259srin sonlar\u0131na q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycanda yaln\u0131z Aran adland\u0131r\u0131lan \u0259razi xilaf\u0259tin t\u0259rkibind\u0259 oldu. D&ouml;vl\u0259t m&ouml;vcud olmad\u0131. Bu m&uuml;dd\u0259t bizim d&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik tariximizd\u0259 bir fasil\u0259 kimi gedir. Sonradan Sacil\u0259r, Salaril\u0259r, \u015e\u0259ddadil\u0259r, R\u0259vvadil\u0259r d&ouml;vl\u0259tl\u0259ri yarand\u0131. Atab\u0259yl\u0259r, H&uuml;lakil\u0259r, Qaraqoyunlu, A\u011fqoyunlu d&ouml;vl\u0259tl\u0259ri d\u0259 m&ouml;vcud oldu. Bu d&ouml;vl\u0259tl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n d&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik tarixin\u0259 m&uuml;h&uuml;m m&ouml;vqeyi olan d&ouml;vl\u0259tl\u0259r kimi daxil olublar. Ondan sonra b&ouml;y&uuml;k, Az\u0259rbaycan\u0131n bir hiss\u0259sini yox, b&uuml;t&uuml;n Az\u0259rbaycan\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n S\u0259f\u0259vil\u0259r imperiyas\u0131 yarand\u0131. Az\u0259rbaycan\u0131n d&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik tarixind\u0259n dan\u0131\u015fark\u0259n ilk n&ouml;vb\u0259d\u0259 S\u0259f\u0259vil\u0259r d&ouml;vl\u0259tini xat\u0131rlamamaq m&uuml;mk&uuml;n deyil. 3 min illik d&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik tarixind\u0259 m\u0259hz S\u0259f\u0259vil\u0259r Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131 bir d&ouml;vl\u0259tin t\u0259rkibind\u0259, bir bayraq alt\u0131nda birl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 nail olub. N\u0259inki Az\u0259rbaycan \u0259razisin\u0259, bir s\u0131ra qon\u015fu torpaqlara da n\u0259zar\u0259t etm\u0259yi bacaran S\u0259f\u0259vil\u0259r 200 ild\u0259n art\u0131q bir m&uuml;dd\u0259td\u0259 Osmanl\u0131 d&ouml;vl\u0259tind\u0259n sonra b&ouml;lg\u0259d\u0259 hakim-m&uuml;tl\u0259q ola bilib. S\u0259f\u0259vil\u0259r d&ouml;vl\u0259tinin yaranmas\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan d&ouml;vl\u0259t&ccedil;iliyinin &ouml;z&uuml;n&uuml;n tarixi t\u0259kam&uuml;l&uuml;nd\u0259 yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259m qoydu. S\u0259f\u0259vil\u0259rin hakimiyy\u0259ti d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n d&ouml;vl\u0259t idar\u0259&ccedil;iliyi m\u0259d\u0259niyy\u0259ti daha da y&uuml;ks\u0259ldi. Az\u0259rbaycan dili d&ouml;vl\u0259t dilin\u0259 &ccedil;evrildi. \u015eah \u0130smay\u0131l, \u015eah T\u0259hmasib, \u015eah Abbas v\u0259 dig\u0259r S\u0259f\u0259vi h&ouml;kmdarlar\u0131n\u0131n h\u0259yata ke&ccedil;irdikl\u0259ri u\u011furlu islahatlar, daxili v\u0259 xarici siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 S\u0259f\u0259vi d&ouml;vl\u0259ti Yax\u0131n v\u0259 Orta \u015e\u0259rqin \u0259n q&uuml;dr\u0259tli imperiyalar\u0131ndan birin\u0259 &ccedil;evrildi. Geni\u015f \u0259razili S\u0259f\u0259vi imperiyas\u0131n\u0131 idar\u0259 etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;k\u0259mm\u0259l d&ouml;vl\u0259t idar\u0259&ccedil;iliyi mexanizmi yarad\u0131ld\u0131. S\u0259f\u0259vi h&ouml;kmdarlar\u0131 d&uuml;ny\u0259vi hakimiyy\u0259tl\u0259 yana\u015f\u0131, dini hakimiyy\u0259ti d\u0259 \u0259l\u0259 ke&ccedil;irdil\u0259r. Bununla, m\u0259rk\u0259zi hakimiyy\u0259t daha da q&uuml;vv\u0259tl\u0259ndirildi. \u015eah saray\u0131nda Ali M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t M\u0259clisi v\u0259 ya Ali S\u0259lt\u0259n\u0259t \u015euras\u0131 (&quot;M\u0259clisi-\u0259la&quot;) f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rirdi. M\u0259rk\u0259zi v\u0259 yerli idar\u0259 orqanlar\u0131n\u0131n i\u015fini t\u0259nziml\u0259y\u0259n m&uuml;k\u0259mm\u0259l bir b&uuml;rokratik sistem yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. &Ouml;lk\u0259 \u0259razisind\u0259ki b&uuml;t&uuml;n m\u0259hk\u0259m\u0259 i\u015fl\u0259rin\u0259 Ali divan n\u0259zar\u0259t edirdi. S\u0259f\u0259vi h&ouml;kmdarlar\u0131n\u0131n, x&uuml;sus\u0259n \u015eah Abbas\u0131n ke&ccedil;irdiyi islahatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 s\u0259f\u0259vil\u0259rin h\u0259rbi q&uuml;vv\u0259l\u0259ri d&uuml;nyan\u0131n \u0259n q&uuml;dr\u0259tli ordular\u0131ndan birin\u0259 &ccedil;evrilmi\u015fdi. S\u0259f\u0259vil\u0259rin hakimiyy\u0259ti ill\u0259rind\u0259 b&uuml;t&uuml;n Yax\u0131n v\u0259 Orta \u015e\u0259rqd\u0259 Az\u0259rbaycan dilinin rolu daha da artd\u0131. S\u0259f\u0259vi saray\u0131na g\u0259lmi\u015f xarici &ouml;lk\u0259 el&ccedil;il\u0259ri il\u0259 diplomatik dan\u0131\u015f\u0131qlar, bir qayda olaraq, Az\u0259rbaycan dilind\u0259 apar\u0131l\u0131rd\u0131&rdquo;. Bu imperiya bir ne&ccedil;\u0259 \u0259sr m&ouml;vcud oldu. Amma S\u0259f\u0259vil\u0259r z\u0259ifl\u0259y\u0259nd\u0259 v\u0259 d&ouml;vl\u0259t t\u0259hl&uuml;k\u0259 alt\u0131nda qalanda Nadir \u015eah hakimiyy\u0259ti \u0259l\u0259 ke&ccedil;irdi v\u0259 \u018ff\u015farlar d&ouml;vl\u0259tini yaratd\u0131. \u0130randa h\u0259m S\u0259f\u0259vil\u0259ri, h\u0259m \u018ff\u015farlar\u0131 \u0130ran d&ouml;vl\u0259ti adland\u0131r\u0131rlar. Amma bunlar\u0131n he&ccedil; biri \u0130ran d&ouml;vl\u0259ti olmay\u0131b. Qacarlar da Az\u0259rbaycan d&ouml;vl\u0259tidir. Qacarlardan sonra Az\u0259rbaycanda ciddi \u015f\u0259kild\u0259 par&ccedil;alanma oldu, 20 xanl\u0131q yarand\u0131. Onlar\u0131n da yar\u0131dan &ccedil;oxu Rusiyan\u0131n t\u0259rkibin\u0259 ke&ccedil;di. XIX \u0259srin \u0259vv\u0259lind\u0259n ax\u0131r\u0131na kimi &ccedil;ar Rusiyas\u0131n\u0131n apard\u0131\u011f\u0131 siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu \u0259razi \u0259yal\u0259t\u0259 &ccedil;evrildi, ayr\u0131-ayr\u0131 quberniyalar yarand\u0131.&nbsp;<br \/>\nBu q\u0259d\u0259r &ccedil;\u0259tinlikl\u0259rd\u0259n sonra is\u0259 XX \u0259srin \u0259vv\u0259lind\u0259 m&uuml;st\u0259qil Az\u0259rbaycan Xalq C&uuml;mhuriyy\u0259ti yarad\u0131ld\u0131. 23 ay ya\u015famas\u0131na baxmayaraq, Xalq C&uuml;mhuriyy\u0259ti d&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik tariximizd\u0259 m&uuml;h&uuml;m \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik olan d&ouml;vl\u0259tdir. \u0130ndi Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n malik oldu\u011fu d&ouml;vl\u0259t d\u0259 h\u0259min d&ouml;vl\u0259tin b\u0259rpas\u0131d\u0131r. Bu g&uuml;n d\u0259 azad bir &ouml;lk\u0259d\u0259 ya\u015fay\u0131r\u0131q, m&ouml;hk\u0259m d&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik \u0259n\u0259n\u0259si var. Nec\u0259 ki, b&ouml;y&uuml;k imperiyalar vaxt\u0131nda Albaniya d&ouml;vl\u0259ti &ouml;z n&uuml;fuzunu saxlaya bil\u0259n bir d&ouml;vl\u0259t oldu, m\u0259n bug&uuml;nk&uuml; Az\u0259rbaycan\u0131 da ona b\u0259nz\u0259dir\u0259m. &Ouml;z&uuml;n&uuml;n s\u0259rh\u0259dl\u0259ri, pul vahidi, iqtisadi qurulu\u015fu, &ouml;z&uuml;n&uuml;n d&uuml;nya xalqlar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ri olan bir d&ouml;vl\u0259tdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B&uuml;t&uuml;n &ccedil;\u0259tinlikl\u0259r\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n he&ccedil; bir q&uuml;vv\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n d&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik arzular\u0131n\u0131, \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini m\u0259hv ed\u0259 bilm\u0259yib &nbsp;Az\u0259rbaycan\u0131n d&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik tarixind\u0259 m&uuml;r\u0259kk\u0259b m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259r &ccedil;ox olsa da, b&uuml;t&uuml;n &ccedil;\u0259tinlikl\u0259r\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n he&ccedil; bir q&uuml;vv\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n d&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik arzular\u0131n\u0131,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-35691","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-esas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35691","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=35691"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35691\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=35691"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=35691"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=35691"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}