{"id":35610,"date":"2016-07-21T19:38:32","date_gmt":"2016-07-21T15:38:32","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=35610","title":{"rendered":"T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si Az\u0259rbaycan tarixinin \u0259n faci\u0259vi m\u00fcqavil\u0259l\u0259rind\u0259n biridir"},"content":{"rendered":"<p><strong><span style=\"line-height: 1.6em;\">Son n\u0259f\u0259sind\u0259 &ldquo;Az\u0259rbaycan&rdquo; dey\u0259r\u0259k d&uuml;nyaya g&ouml;z yuman \u015fahzad\u0259<\/span><\/strong><\/p>\n<p>Tarix&ccedil;i \u018fmin\u0259 Pakr\u0259van yaz\u0131r: &quot;\u015eahzad\u0259 bir t\u0259r\u0259fd\u0259n \u015eah\u0131n irad\u0259si &uuml;z\u0259r\u0259, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, &ccedil;evr\u0259sinin t\u0259lqini n\u0259d\u0259ni il\u0259 &ouml;nc\u0259 \u015eu\u015faya h&uuml;cum etm\u0259kl\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131. Ordu \u015eu\u015faya do\u011fru h\u0259r\u0259k\u0259t etdi. \u015eu\u015fan\u0131n m&uuml;hasir\u0259sinin uzun s&uuml;r\u0259c\u0259yi d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;ld&uuml;y&uuml; &uuml;&ccedil;&uuml;n b&ouml;y&uuml;k sursat v\u0259 \u0259rzaq da\u015f\u0131nmaqda idi. He&ccedil; \u015f&uuml;bh\u0259siz ki, bu h\u0259r\u0259k\u0259tlilik \u015eu\u015fada olan rus ordusunun g&ouml;z&uuml;nd\u0259n qa&ccedil;m\u0131rd\u0131. G&uuml;nl\u0259r ke&ccedil;di, ancaq m&ouml;hk\u0259m qalalarla qorunan bu \u015f\u0259h\u0259rd\u0259ki ruslardan Az\u0259rbaycan ordusuna qar\u015f\u0131 he&ccedil; bir h\u0259r\u0259k\u0259t v\u0259 top at\u0259\u015f\u0131 g&ouml;r&uuml;nm\u0259di. \u015eahzad\u0259 \u015eu\u015faya h&uuml;cum etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259l\u0259smirdi. D&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;rd&uuml; ki, \u015eu\u015fa \u0259halisinin d\u0259 daxild\u0259 uy\u011fun zamanda &uuml;syan qald\u0131rmas\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin f\u0259thini asanla\u015fd\u0131racaqd\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 day\u0131s\u0131 \u018fmir xan S\u0259rdar\u0131 g&ouml;zl\u0259m\u0259kd\u0259 idi. \u015eu\u015fan\u0131n f\u0259thind\u0259n sonra ona qat\u0131lacaq olan day\u0131s\u0131n\u0131n ba\u015f&ccedil;\u0131l\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 Xoydan g\u0259l\u0259n ordu il\u0259 b\u0259rab\u0259r G\u0259nc\u0259y\u0259 h&uuml;cum etm\u0259yi planlam\u0131\u015fd\u0131. B&ouml;y&uuml;k o\u011flunu s\u0259kkiz min n\u0259f\u0259rlik piyadan\u0131n s\u0259rk\u0259rd\u0259si olan \u018fmir xan\u0131n yard\u0131m&ccedil;\u0131l\u0131\u011f\u0131na t\u0259yin etdi. \u0130ki min ordu il\u0259 \u015eahzad\u0259y\u0259 qat\u0131lan M\u0259r\u0259ndin hakimi N\u0259z\u0259r\u0259li xana G\u0259nc\u0259y\u0259 h&uuml;cum etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n haz\u0131r v\u0259ziyy\u0259td\u0259 g&ouml;zl\u0259m\u0259sini \u0259mr etdi. Ruslardan qalm\u0131\u015f doqquz &nbsp;topun d\u0259rhal t\u0259mir edilib haz\u0131r v\u0259ziyy\u0259t\u0259 g\u0259tirilm\u0259sini ist\u0259di. Bu &uuml;&ccedil; ki\u015fini &ouml;n\u0259mli postlara t\u0259yin etm\u0259si m&uuml;xt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259r &uuml;z&uuml;nd\u0259n yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259 verm\u0259y\u0259c\u0259kdi. Lakin bu n\u0259tic\u0259l\u0259r haqda \u015eahzad\u0259 &ouml;nc\u0259d\u0259n t\u0259dbir g&ouml;rm\u0259mi\u015fdi. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, t\u0259rcih edil\u0259c\u0259k ba\u015fqa \u015f\u0259xsl\u0259r yox idi. Hac\u0131 B\u0259yl\u0259rin (A\u011falar\u0131n) yaratd\u0131\u011f\u0131 \u015eu\u015fa \u0259halisinin &uuml;syan umudu yava\u015f-yava\u015f suya d&uuml;\u015f&uuml;rd&uuml;. \u0259halinin &uuml;syan qald\u0131rma m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259n he&ccedil; \u0259s\u0259r \u0259lam\u0259t yox idi. Bu &uuml;zd\u0259n \u015eahzad\u0259 \u015eu\u015fan\u0131n tam m&uuml;hasir\u0259sinin ger&ccedil;\u0259kl\u0259\u015fm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin \u0259traf\u0131nda x\u0259nd\u0259k qaz\u0131lmas\u0131n\u0131 \u0259mr etdi&quot;. Tarix&ccedil;i Mirz\u0259 Yusif Qaraba\u011fi yazir: &quot;X&uuml;las\u0259, birinci s\u0259rdar \u018fmir xan Mehdiqulu xanla Xoy \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259r\u0259k Nax&ccedil;\u0131vana varid oldu v\u0259 Araz &ccedil;ay\u0131n\u0131n k\u0259nar\u0131nda dayand\u0131, bir-biril\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fdil\u0259r ki, onlar h\u0259rgah qoyulan \u015f\u0259rt v\u0259 i\u015far\u0259l\u0259ri g&ouml;zl\u0259m\u0259d\u0259n bu qo\u015fun v\u0259 atl\u0131lar il\u0259 \u015eu\u015fa qalas\u0131n\u0131n &uuml;z\u0259rin\u0259 h&uuml;cum ets\u0259l\u0259r, ehtimal ki, qala \u0259hli darvazan\u0131 a&ccedil;mas\u0131n, Mehdiqulu xana tabe olan adamlar da onlar\u0131n yan\u0131na getm\u0259sin; bel\u0259 olduqda onlar\u0131n i\u015fi &ccedil;\u0259tinl\u0259\u015f\u0259c\u0259kdir v\u0259 ixtiyarlar\u0131nda olan qo\u015fun v\u0259 ordunun v\u0259ziyy\u0259ti p\u0259ri\u015fan olub da\u011f\u0131lacaqd\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259 bel\u0259 q\u0259rara g\u0259ldil\u0259r ki, Abbas mirz\u0259y\u0259 \u0259riz\u0259 yazs\u0131nlar v\u0259 ondan qo\u015fun g&ouml;nd\u0259rilm\u0259sini v\u0259 \u0259lav\u0259 olaraq iki alay s\u0259rbaz v\u0259 iki top verm\u0259sini xahi\u015f etsinl\u0259r. Bu niyy\u0259tl\u0259 ki, \u0259g\u0259r &ccedil;\u0259tinlik ba\u015f ver\u0259rs\u0259, he&ccedil; olmasa &ouml;zl\u0259rini saxlaya bilsinl\u0259r. Abbas mirz\u0259 cavab\u0131nda yazm\u0131\u015fd\u0131: &quot;S\u0259rbaz v\u0259 top siz\u0259 laz\u0131m deyil, Qaraba\u011f\u0131n b\u0259yl\u0259ri m\u0259n\u0259 yaz\u0131blar ki, bizim qo\u015funumuz X\u0259lif\u0259li darvazas\u0131na yeti\u015f\u0259n kimi, onlar darvazan\u0131 a&ccedil;acaqlar v\u0259 bizim d&ouml;vl\u0259timiz\u0259 ita\u0259t ed\u0259c\u0259kl\u0259r. Bu bar\u0259d\u0259 d\u0259 g&ouml;st\u0259ri\u015f verilmi\u015fdir. Siz birba\u015fa Nax&ccedil;\u0131vandan Sisyan da\u011f\u0131 yolu il\u0259 he&ccedil; yerd\u0259 dayanmadan \u015eu\u015fa qalas\u0131na ged\u0259rsiz, onlar siz\u0259 k&ouml;m\u0259k etm\u0259y\u0259 haz\u0131rd\u0131lar v\u0259 bizim qo\u015funumuzun k&ouml;m\u0259yini g&ouml;zl\u0259yirl\u0259r. \u0259g\u0259r siz \u0259sg\u0259r v\u0259 top g&ouml;t&uuml;rs\u0259niz, tez h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259 bil\u0259rsiz. Ruslar\u0131n \u0259sg\u0259rl\u0259ri il\u0259 bizim b&ouml;y&uuml;k v\u0259 &ccedil;\u0259tin m&uuml;harib\u0259miz olacaqd\u0131r. \u0259g\u0259r siz\u0259 s\u0259rbaz, top veril\u0259rs\u0259, sizin &uuml;&ccedil;&uuml;n dava &ccedil;\u0259tin olar. Bir d\u0259 yazm\u0131\u015fd\u0131: &quot;S\u0259rdar, qar\u015f\u0131da b&ouml;y&uuml;k i\u015fl\u0259r n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdur. D&ouml;y&uuml;\u015fl\u0259r qabaqdad\u0131r, vuru\u015fmal\u0131y\u0131q, ir\u0259lil\u0259m\u0259liyik, \u0259g\u0259r qalib olsaq, uzun ill\u0259r istirah\u0259t ed\u0259c\u0259yik, \u0259g\u0259r m&uuml;v\u0259ff\u0259q olmasaq, s\u0259hrada yorulmu\u015f q\u0259d\u0259ml\u0259rimiz \u0259ziyy\u0259t, z\u0259hm\u0259td\u0259 olub m\u0259\u015f\u0259qq\u0259t\u0259 d&uuml;&ccedil;ar olaca\u011f\u0131q&quot; Qalada &uuml;syan olmad\u0131, qap\u0131lar da a&ccedil;\u0131lmal\u0131. Faktiki olaraq \u015eu\u015fan\u0131n m&uuml;hasir\u0259sin\u0259 48 g&uuml;n vaxt itirildi. Bu is\u0259 ist\u0259r taktiki, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 strateji bax\u0131mdan itki dem\u0259k idi.<\/p>\n<p>O d&ouml;vr&uuml;n m&uuml;\u0259llifl\u0259rind\u0259n Nasir N\u0259cmi Qacar ordusunun ard-arda f\u0259lak\u0259t\u0259 d&uuml;&ccedil;ar olmas\u0131n\u0131 q\u0259rargahda &ccedil;al\u0131\u015fan ingilisl\u0259rin Rusiyaya m\u0259lumat &ouml;t&uuml;rm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirir. &Ccedil;&uuml;nki Qacar ordusunun b&uuml;t&uuml;n planlar\u0131 \u0259vv\u0259ld\u0259n Rusiya komandanl\u0131\u011f\u0131na m\u0259lum olurdu. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u015e\u0259mkir yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda Qacarlar\u0131 m\u0259\u011flub ed\u0259n erm\u0259ni m\u0259n\u015f\u0259li general M\u0259d\u0259tov bilirdi ki, &uuml;z\u0259rin\u0259 &ccedil;oxsayl\u0131 Qacar ordusu g\u0259lir v\u0259 yalandan bel\u0259 bir m\u0259lumat yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131 ki, guya M\u0259d\u0259tovun ordusunda yaln\u0131z Tiflisd\u0259n g\u0259lmi\u015f 200-300 erm\u0259ni var. Ancaq M\u0259d\u0259tov b&uuml;t&uuml;n topxanan\u0131 me\u015f\u0259d\u0259 gizl\u0259tmi\u015fdi. Bu yalan m\u0259lumatlar s\u0259b\u0259bil\u0259 Qacar ordusu \u0259vv\u0259l \u015e\u0259mkird\u0259, sonra G\u0259nc\u0259d\u0259 m\u0259\u011flub olur. H\u0259tta bu d&ouml;y&uuml;\u015fl\u0259rd\u0259 Abbas Mirz\u0259 aya\u011f\u0131ndan yaralan\u0131r. Onunla bir s\u0259fd\u0259 d&ouml;y&uuml;\u015f\u0259nl\u0259r biri d\u0259 t\u0259\u0259ss&uuml;f ki, La&ccedil;\u0131n a\u011fa (g&uuml;rc&uuml; dilind\u0259 ad\u0131 m\u0259lum deyil) idi. O eyni zamanda Osmanl\u0131-Qacar m&uuml;harib\u0259sind\u0259 d\u0259 i\u015ftirak etmi\u015fdi. &Ccedil;obanda\u011f\u0131 d&ouml;y&uuml;\u015f&uuml;nd\u0259 Abbas Mirz\u0259 onu itirdi. Sonradan onun sevimli rus \u0259sirl\u0259rind\u0259n t\u0259\u015fkil olunmu\u015f \u0259sg\u0259rl\u0259ri, m\u0259s\u0259l\u0259n qacarlar\u0131n t\u0259r\u0259find\u0259 d&ouml;y&uuml;\u015f\u0259n ingilis Neyts m\u0259hv edildi. Rus m\u0259nb\u0259l\u0259rinin yazd\u0131\u011f\u0131na g&ouml;r\u0259, ruslar onun ingilis oldu\u011funu bil\u0259nd\u0259 a\u011faca sar\u0131y\u0131b, g&uuml;ll\u0259 il\u0259 de\u015fik-de\u015fik etmi\u015fdil\u0259r. H\u0259min d&ouml;y&uuml;\u015fd\u0259 korpusun dig\u0259r &uuml;zvl\u0259ri d\u0259 m\u0259hv edildi. Bu d\u0259f\u0259 Abbas Mirz\u0259 b&uuml;t&uuml;n g&uuml;c&uuml;n&uuml; \u0130r\u0259van\u0131 qoruma\u011fa y&ouml;n\u0259ltdi. Lakin Abbasabad, S\u0259rdarabad d&ouml;y&uuml;\u015fl\u0259rind\u0259ki m\u0259\u011flubiyy\u0259td\u0259n sonra \u0130r\u0259van qalas\u0131 da &ccedil;&ouml;k&uuml;r. Onu da deyim ki, Rusiya \u0130r\u0259van\u0131 tutark\u0259n h\u0259tta Napoleona qar\u015f\u0131 istifad\u0259 etm\u0259diyi a\u011f\u0131r m\u0259rmil\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etmi\u015fdi. \u0130r\u0259van\u0131n &ccedil;&ouml;k&uuml;\u015f&uuml; faktiki olaraq, \u015fimal t\u0259r\u0259fd\u0259n Osmanl\u0131-Qacar s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin ba\u011flanmas\u0131na, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n Nax&ccedil;\u0131van v\u0259 G&uuml;ney Az\u0259rbaycana yol a&ccedil;\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. N\u0259tic\u0259d\u0259 yen\u0259 d\u0259 F\u0259t\u0259li \u015fah\u0131n o\u011fluna zaman\u0131nda yard\u0131m etm\u0259m\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n b&ouml;y&uuml;k bir hiss\u0259si i\u015f\u011fal edilir.<br \/>\nTarix&ccedil;i K\u0259r\u0259m M\u0259mm\u0259dli bildirir ki, bu zaman x\u0259yan\u0259t yolunu tutan adamlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti ruhani din xadiml\u0259ri idi. M\u0259s\u0259l\u0259n, T\u0259brizin tutulan zaman T\u0259briz dini icmas\u0131n\u0131n ba\u015f&ccedil;\u0131s\u0131 &ndash; qap\u0131lar\u0131n a&ccedil;d\u0131rm\u0131\u015f, h\u0259tta ruslara qurban da k\u0259sdirmi\u015fdi. H\u0259tta demi\u015fdi ki, Allah q\u0259l\u0259b\u0259ni kim\u0259 laz\u0131md\u0131rsa, ona da ver\u0259c\u0259k. Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 Abbas Mirz\u0259nin h\u0259r zaman irtica&ccedil;\u0131 mollalardan z\u0259hl\u0259si gedib. Faktiki olaraq, T\u0259brizd\u0259n sonra Tehrana yol a&ccedil;\u0131ld\u0131. Abbas Mirz\u0259 ruslarla dan\u0131\u015f\u0131\u011fa gedir. M\u0259rdlik g&ouml;st\u0259r\u0259r\u0259k, h\u0259yat\u0131n\u0131 risk\u0259 ataraq Paskevi&ccedil;i &nbsp;t\u0259kb\u0259t\u0259k g&ouml;r&uuml;\u015f\u0259 d\u0259v\u0259t edir. Tufarqan k\u0259ndi yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda &ouml;z&uuml; il\u0259 c\u0259mi 500 atl\u0131 g&ouml;t&uuml;r\u0259n Abbas Mirz\u0259 4 minlik rus qo\u015fununun i&ccedil;\u0259risin\u0259 gedir. Abbas Mirz\u0259nin m\u0259qs\u0259di paytaxt Tehran\u0131 qorumaq idi. O, Paskevi&ccedil;\u0259 deyir ki, &ldquo;t\u0259\u0259ss&uuml;f ki, &ouml;z &ouml;lk\u0259md\u0259 m\u0259ni qonaq kimi qar\u015f\u0131lay\u0131rlar&rdquo; . H\u0259l\u0259 d\u0259 m&uuml;dafi\u0259 olunan \u018frd\u0259bilin verilm\u0259si m&uuml;qabilind\u0259 rus qo\u015funlar\u0131n\u0131n Tehran &uuml;z\u0259rin\u0259 y&uuml;r&uuml;\u015f&uuml; dayand\u0131r\u0131l\u0131r. Bu d\u0259f\u0259 \u0259sas dan\u0131\u015f\u0131qlar T&uuml;rkm\u0259n&ccedil;ay k\u0259ndind\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Burada imzalanan m&uuml;qavil\u0259 Az\u0259rbaycan tarixinin \u0259n faci\u0259vi m&uuml;qavil\u0259l\u0259rind\u0259n biridir.<br \/>\nAbbas Mirz\u0259 &ouml;z&uuml;nd\u0259n sonra kimi qoymu\u015fdu? Onun &ouml;vladlar\u0131ndan b&uuml;t&uuml;n d&ouml;y&uuml;\u015fl\u0259rd\u0259 atas\u0131n\u0131 m&uuml;\u015fayi\u0259t ed\u0259n Cahangir Mirz\u0259 &ldquo;Tarixi nou&rdquo;, y\u0259ni &ldquo;Yeni tarix&rdquo; adl\u0131 \u0259s\u0259r yazm\u0131\u015fd\u0131. O, eyni zamanda c\u0259ngav\u0259r idi. Tehranda Qriboyedov &ouml;ld&uuml;r&uuml;l\u0259rk\u0259n Az\u0259rbaycan ordusunun m&uuml;bariz\u0259 aparmaq g&uuml;c&uuml; qalmam\u0131\u015fd\u0131. Abbas Mirz\u0259 m\u0259cburiyy\u0259td\u0259n 500 \u0259sg\u0259r v\u0259 30 topla ruslara qar\u015f\u0131 he&ccedil; olmasa 2 g&uuml;n m&uuml;bariz\u0259 aparma\u011fa &ccedil;al\u0131\u015fd\u0131. Bu zaman dig\u0259r o\u011flu Xosrov Mirz\u0259ni bel\u0259 bir zamanda Sankt-Peterburqa dan\u0131\u015f\u0131qlara g&ouml;nd\u0259rdi. Bundan \u0259vv\u0259l Xosrov Mirz\u0259 Paskevi&ccedil;l\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlarda da i\u015ftirak etmi\u015fdi. Paskevi&ccedil; ona atas\u0131na &ccedil;ox b\u0259nz\u0259diyi &uuml;&ccedil;&uuml;n g&uuml;l\u0259-g&uuml;l\u0259 &ldquo;yar\u0131m Abbas&rdquo; demi\u015fdi. Nikolay\u0131n q\u0259buluna ged\u0259nd\u0259 Xosrov Mirz\u0259d\u0259n q\u0131l\u0131nc\u0131 &ccedil;\u0131xarma\u011f\u0131 xahi\u015f edirl\u0259r, lakin imtina edir v\u0259 deyir ki, &ldquo;biz silahla g\u0259zm\u0259y\u0259 &ouml;yr\u0259\u015fmi\u015fik&rdquo;. Nikolay\u0131n q\u0259bulunda o q\u0131l\u0131nc\u0131n q\u0259bz\u0259sini yer\u0259, ucunu is\u0259 &uuml;r\u0259yin\u0259 dir\u0259yir. Sanki bununla &uuml;zrxahl\u0131q edirdi ki, yenid\u0259n m&uuml;harib\u0259 ba\u015flamas\u0131n. Rusiya da sanki h\u0259qiq\u0259t\u0259n Qriboyedov m\u0259s\u0259l\u0259sini unudur.&nbsp;<br \/>\nRusiyaya veril\u0259n b\u0259x\u015fi\u015fl\u0259r i&ccedil;\u0259risind\u0259 vaxtil\u0259 Nadir \u015fah\u0131n Dehlid\u0259n g\u0259tirdiyi b&ouml;y&uuml;k mo\u011fol x\u0259zin\u0259sinin \u0259n b&ouml;y&uuml;k almazlar\u0131ndan biri d\u0259 vard\u0131. Bundan sonra Rusiyan\u0131n dig\u0259r b&ouml;lg\u0259l\u0259rind\u0259, x&uuml;susil\u0259 Q\u0259rbi Avropa &ouml;lk\u0259l\u0259ri il\u0259 m&uuml;nasib\u0259tl\u0259rinin k\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259si ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z ruslar v\u0259 Qacarlar aras\u0131nda isti m&uuml;nasib\u0259tin yaranmas\u0131na g\u0259tirib &ccedil;\u0131xar\u0131r. Bu zaman Az\u0259rbaycan\u0131n \u015f\u0259rq hiss\u0259sind\u0259 &#8211; Kirman, Y\u0259zid v\u0259 Xorasanda &uuml;syanlar qalx\u0131r. M\u0259nb\u0259l\u0259rin yazd\u0131\u011f\u0131na g&ouml;r\u0259, o &uuml;syanlar\u0131 Az\u0259rbaycan ordusu yat\u0131rd\u0131r. M\u0259hz Az\u0259rbaycan ordusu, &ccedil;&uuml;nki o zaman d&uuml;\u015fm\u0259n d\u0259, dost da bu ordunu Az\u0259rbaycan ordusu adland\u0131r\u0131rd\u0131. Bu, onun g&ouml;st\u0259ricisi idi ki, indiy\u0259 q\u0259d\u0259r Rusiya-\u0130ran m&uuml;harib\u0259si adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z m&uuml;harib\u0259 m\u0259hz Rusiya-Az\u0259rbaycan m&uuml;harib\u0259si idi. &Ccedil;&uuml;nki m&uuml;harib\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razisind\u0259 gedirdi, ruslara qar\u015f\u0131 d&ouml;y&uuml;\u015f\u0259nl\u0259r d\u0259 Az\u0259rbaycan ordusu idi. Bu, h\u0259m d\u0259 Qacar d&ouml;vl\u0259tinin, Qacariy\u0259nin Az\u0259rbaycan d&ouml;vl\u0259ti oldu\u011funu g&ouml;st\u0259rir. &Ccedil;&uuml;nki bu &ouml;lk\u0259nin &ldquo;naib&uuml; s\u0259lt\u0259n\u0259ti&rdquo; T\u0259briz \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 otururdu. &Ouml;lk\u0259nin paytaxt\u0131 is\u0259 ondan bir az aral\u0131da olan Tehran \u015f\u0259h\u0259ri idi. &Ouml;lk\u0259nin b&uuml;t&ouml;vl&uuml;y&uuml;n&uuml; t\u0259min ed\u0259n Az\u0259rbaycan ordusu idi. Dem\u0259li, Qacarlar d&ouml;vl\u0259tin\u0259 tam m\u0259nada Az\u0259rbaycan d&ouml;vl\u0259ti dey\u0259 bil\u0259rik.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp;<br \/>\nAbbas Mirz\u0259 son g&uuml;nl\u0259rini f\u0259th etdiyi Xorasanda ke&ccedil;irir. G&ouml;zl\u0259nilirdi ki, Herat istiqam\u0259tind\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 ke&ccedil;ib ingilisl\u0259rl\u0259 d&ouml;y&uuml;\u015f\u0259c\u0259k, lakin u\u015faql\u0131qdan onu tutan x\u0259st\u0259lik art\u0131q onun ya\u015famas\u0131na imkan verm\u0259di. &Ouml;mr&uuml;n&uuml;n sonuna yax\u0131n, y\u0259ni 1833-c&uuml; ild\u0259 ki&ccedil;ik q\u0131z\u0131n\u0131n xatir\u0259l\u0259rind\u0259 qeyd olunub ki, Abbas Mirz\u0259 &ouml;mr&uuml;n&uuml;n son anlar\u0131nda say\u0131qlay\u0131rm\u0131\u015f. Q\u0131z\u0131 yaz\u0131r: &ldquo;M\u0259n ona yax\u0131nla\u015fanda bu s&ouml;zl\u0259ri e\u015fitdim: &ldquo;Az\u0259rbaycan&rdquo;. Atam d&uuml;nyaya &ldquo;Az\u0259rbaycan&rdquo; dey\u0259r\u0259k g&ouml;z yumdu.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&nbsp; &nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son n\u0259f\u0259sind\u0259 &ldquo;Az\u0259rbaycan&rdquo; dey\u0259r\u0259k d&uuml;nyaya g&ouml;z yuman \u015fahzad\u0259 Tarix&ccedil;i \u018fmin\u0259 Pakr\u0259van yaz\u0131r: &quot;\u015eahzad\u0259 bir t\u0259r\u0259fd\u0259n \u015eah\u0131n irad\u0259si &uuml;z\u0259r\u0259, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, &ccedil;evr\u0259sinin t\u0259lqini n\u0259d\u0259ni il\u0259 &ouml;nc\u0259 \u015eu\u015faya h&uuml;cum etm\u0259kl\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131. Ordu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-35610","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-esas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35610","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=35610"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35610\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=35610"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=35610"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=35610"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}