{"id":35302,"date":"2016-07-13T19:39:50","date_gmt":"2016-07-13T15:39:50","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=35302","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik m\u0259fkur\u0259si \u00e7ox q\u0259dim d\u00f6vrl\u0259ri \u0259hat\u0259 edir"},"content":{"rendered":"<p><strong><span style=\"line-height: 1.6em;\">D&ouml;vl\u0259t&ccedil;iliyimiz olduqca sars\u0131lmaz \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259 s&ouml;yk\u0259nir<\/span><\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n D&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik m\u0259fkur\u0259si &ccedil;ox q\u0259dim v\u0259 b&ouml;y&uuml;k d&ouml;vrl\u0259ri \u0259hat\u0259 edir v\u0259 olduqca sars\u0131lmaz \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259 s&ouml;yk\u0259nir. Az\u0259rbaycan Xalq Demokratik C&uuml;mhuriyy\u0259ti is\u0259 minnillikl\u0259r &ouml;nc\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f h\u0259min d&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin yekun prosesl\u0259ri idi. Az\u0259rbaycan Xalq C&uuml;mhuriyy\u0259tinin yaranmas\u0131 il\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n d&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri art\u0131q \u0259n y&uuml;ks\u0259k zirv\u0259ni t\u0259\u015fkil etm\u0259kd\u0259ydi. Bu bar\u0259d\u0259 politoloq Mirsamir M\u0259mm\u0259dov deyib. Onun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, h\u0259l\u0259 minillikl\u0259r &ouml;nc\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f v\u0259 tarixin \u0259n &ccedil;\u0259tin s\u0131naqlar\u0131ndan &ccedil;\u0131xaraq millikl\u0259r boyu t\u0259\u015f\u0259kk&uuml;l tapm\u0131\u015f d&ouml;vl\u0259t&ccedil;iliyimizin d\u0259rin k&ouml;kl\u0259ri h\u0259l\u0259 miladdan \u0259vv\u0259l 23-c&uuml;, 22-ci \u0259srl\u0259r m&ouml;vcud olmu\u015f Erk\u0259n D&ouml;vl\u0259t Qurumlar\u0131 olan Aratta, Lullubi v\u0259 Kutinin yaranmas\u0131 v\u0259 m&ouml;vcud olmas\u0131yla ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131r. Erk\u0259n D&ouml;vl\u0259t Qurumlar\u0131n\u0131n s&uuml;qutundan sonra Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 yaranm\u0131\u015f ilk r\u0259smi d&ouml;vl\u0259t h\u0259r k\u0259sin tarixd\u0259n tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 Manna d&ouml;vl\u0259ti idi. Manna d&ouml;vl\u0259ti ad\u0131na q\u0259dim Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda, indiki Urmiy\u0259 g&ouml;l&uuml;n&uuml;n c\u0259nub \u015f\u0259rqind\u0259 meydana g\u0259lmi\u015fdir. Manna ad\u0131na ilk d\u0259f\u0259, eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l 843-c&uuml; ild\u0259, Assuriya h&ouml;kmdar\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml; Salmanasar\u0131n mixi yaz\u0131l\u0131 kitab\u0259sind\u0259 rast g\u0259linir. Tarixin q\u0259dim i\u015f\u011fal&ccedil;\u0131lar\u0131 olan Midiya v\u0259 Babilistan\u0131n Assuriya &uuml;z\u0259rind\u0259ki q\u0259l\u0259b\u0259sind\u0259n t\u0259kl\u0259n\u0259n Manna d&ouml;vl\u0259tin\u0259 d\u0259 indiki \u0130ran yaylas\u0131nda m&ouml;vcud olmu\u015f i\u015f\u011fal&ccedil;\u0131 Midiya t\u0259r\u0259find\u0259n eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l 590-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 son qoyulmu\u015fdur. Makedoniyal\u0131 \u0130sg\u0259nd\u0259rin \u015e\u0259rq\u0259 y&uuml;r&uuml;\u015f&uuml;n\u0259 q\u0259d\u0259r bu \u0259razil\u0259r fars \u018fh\u0259m\u0259nil\u0259rinin i\u015f\u011fal\u0131 alt\u0131ndayd\u0131. \u0130sg\u0259nd\u0259r eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l 330-cu ild\u0259 Persapolu yand\u0131rmas\u0131yla \u018fh\u0259m\u0259nil\u0259r d&ouml;vl\u0259tinin varl\u0131\u011f\u0131na son qoyduqda bu Az\u0259rbaycan v\u0259 indiki \u0130ran \u0259razil\u0259ri d\u0259 \u0130sg\u0259nd\u0259rin imperiyas\u0131na qat\u0131ld\u0131. M\u0259hs el\u0259 b&uuml;t&uuml;n tarix burda yenid\u0259n ba\u015fland\u0131. Makedoniyal\u0131 \u0130sg\u0259nd\u0259n Hindistana olan y&uuml;r&uuml;\u015f&uuml;n&uuml; ba\u015fa vurub qay\u0131td\u0131qdan sonra, eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l 323-c&uuml; ild\u0259 q\u0259fl\u0259t\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259n\u0259r\u0259k &ouml;l&uuml;r, onun yerin\u0259 \u0259n yax\u0131n s\u0259rk\u0259rd\u0259si olan Perdikki ke&ccedil;ir. C\u0259misi iki il h&ouml;kmranl\u0131q ed\u0259n Perdikki eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l 321-ci ild\u0259 &ouml;l&uuml;r v\u0259 b&uuml;t&uuml;n imperiya \u0130sg\u0259nd\u0259rin s\u0259rk\u0259rd\u0259l\u0259ri v\u0259 yax\u0131nlar\u0131 aras\u0131nda b&ouml;l&uuml;n&uuml;r, imperiyan\u0131n \u0259razisind\u0259 Selevgil\u0259r, Parfiya v\u0259 bir ne&ccedil;\u0259 d&ouml;vl\u0259tl\u0259r yarand\u0131 ki, onlardan ikisi m\u0259hs el\u0259 indiki Az\u0259rbaycan v\u0259 \u0130ran \u0259razil\u0259rind\u0259 yaranan t&uuml;rk d&ouml;vl\u0259tl\u0259ri idi. Politoloq bildirib ki, makedoniyal\u0131 \u0130sg\u0259nd\u0259rin &ouml;l&uuml;m&uuml;nd\u0259n sonra onun yerin\u0259 ke&ccedil;\u0259n \u0259n yax\u0131n s\u0259rk\u0259rd\u0259si Perdikkinin arvad\u0131n\u0131n atas\u0131 olan Atropat, Perdikkinin zamand\u0131nda &ccedil;oxlu imtiyazlar qazand\u0131\u011f\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n, onun &ouml;l&uuml;m&uuml;nd\u0259n sonra Arazdan C\u0259nubda indiki G&uuml;ney Az\u0259rbaycan v\u0259 \u0130ran\u0131n m\u0259rk\u0259zin\u0259 do\u011fru \u0259razil\u0259rd\u0259 Atropatena d&ouml;vl\u0259tini yarad\u0131r. Bu zaman is\u0259 buna alternativ olan ikinci yaranan d&ouml;vl\u0259t is\u0259, Arazdan \u015eimalda yerl\u0259\u015f\u0259n b&uuml;t&uuml;n indiki Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rini \u0259hat\u0259 ed\u0259n Qafqaz Albaniyas\u0131 d&ouml;vl\u0259ti idi. H\u0259r iki d&ouml;vl\u0259tin yaranmas\u0131 il\u0259, faktiki olaraq, r\u0259smi \u015f\u0259kild\u0259, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n vahid d&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri ba\u015flad\u0131. H\u0259r iki d&ouml;vl\u0259t Az\u0259rbaycan d&ouml;vl\u0259ti idi. D&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik d\u0259y\u0259rl\u0259ri v\u0259 \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri bununla inki\u015faf ed\u0259r\u0259k, tarixin b&uuml;t&uuml;n i\u015f\u011fal&ccedil;\u0131lar\u0131na sin\u0259 g\u0259r\u0259r\u0259k, bu d\u0259y\u0259rl\u0259r assimlyasiya olmad\u0131, eyn\u0259n oldu\u011fu kimi davam etdi, \u018fr\u0259b i\u015f\u011fal\u0131ndan sonra is\u0259, yaranm\u0131\u015f 5 feodal d&ouml;vl\u0259ti d\u0259 buna \u0259yani s&uuml;but idi. V\u0259 bu d&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik d\u0259y\u0259rl\u0259rini, daim bir-birini \u0259v\u0259z ed\u0259n Az\u0259rbaycan d&ouml;vl\u0259tl\u0259rinin yaranmas\u0131 daha da inki\u015faf etdirdi. Az\u0259rbaycan Atab\u0259yl\u0259r d&ouml;vl\u0259ti, Qaraqoyunlu, A\u011fqoyunlu d&ouml;vl\u0259tl\u0259rinin yaranmas\u0131 v\u0259 h\u0259r birinin bir impratorlu\u011fa &ccedil;evrilm\u0259si Az\u0259rbaycan D&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin olduqca s&uuml;r\u0259tl\u0259 y&uuml;ks\u0259lm\u0259si idi. Lakin ilk d\u0259f\u0259 olaraq \u015eah \u0130smay\u0131l X\u0259tainin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda 1501-ci ild\u0259 yaranan Az\u0259rbaycan S\u0259f\u0259vil\u0259r d&ouml;vl\u0259tinin yarad\u0131lmas\u0131yla b&uuml;t&uuml;n Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131 vahid d&ouml;vl\u0259t hal\u0131nda birl\u0259\u015fdirilm\u0259siyl\u0259 vahid d&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik ideologiyas\u0131yla b\u0259rab\u0259r, vahid Az\u0259rbaycan dilinin inki\u015faf\u0131 da geni\u015f v&uuml;s\u0259t g&ouml;t&uuml;rd&uuml;. Mirsamir M\u0259mm\u0259dovun s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, uzun bir zaman \u0259rzind\u0259 S\u0259f\u0259vi d&ouml;vl\u0259tinin var olmas\u0131 b&uuml;t&uuml;n bu d\u0259y\u0259rl\u0259ri sona q\u0259d\u0259r inki\u015faf etdirdi. Lakin, 1722-ci ilin iyununda, rus &ccedil;ar\u0131 birinci Pyotrun C\u0259nubi Qafqaza h&uuml;cumu il\u0259 vahid d&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik d\u0259y\u0259rl\u0259ri v\u0259 \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rimiz t\u0259hdid alt\u0131na d&uuml;\u015fm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Bel\u0259 ki, 1722-ci il iyunun 18-d\u0259 birinci Pyotrun H\u0259\u015ft\u0259rxandan C\u0259nubi Qafqaz &uuml;z\u0259rin\u0259 h&uuml;cumu il\u0259, ruslar\u0131n Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131na davaml\u0131 v\u0259 m&uuml;nt\u0259z\u0259m y&uuml;r&uuml;\u015fl\u0259ri ba\u015flad\u0131. Pyotrun &ouml;l&uuml;m&uuml;nd\u0259n sonra da bu i\u015f\u011fal&ccedil;\u0131l\u0131q y&uuml;r&uuml;\u015fl\u0259ri geni\u015f v&uuml;s\u0259t ald\u0131. 1747-ci il iyunun 19-da Nadir \u015fah\u0131n &ouml;ld&uuml;r&uuml;lm\u0259siyl\u0259 faktiki sahibsiz qalan Az\u0259rbaycan d&ouml;vl\u0259ti xanl\u0131qlara par&ccedil;alanaraq vahid hakimiyy\u0259t sistemind\u0259n k\u0259na\u015flad\u0131, daxilind\u0259 &ccedil;ox ki&ccedil;ik mikro d&ouml;vl\u0259tl\u0259r\u0259 b\u0259nz\u0259y\u0259n mikro z\u0259rr\u0259l\u0259r\u0259 b&ouml;l&uuml;nm&uuml;\u015f Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131n bir &ccedil;ox hiss\u0259sini get-ged\u0259 g&uuml;cl\u0259n\u0259n rus &ccedil;ar imperiyas\u0131 i\u015f\u011fal etdi v\u0259 bununla da, 1804-c&uuml; ild\u0259 rus &ccedil;ar imperiyas\u0131 il\u0259 \u0130ran fars d&ouml;vl\u0259ti aras\u0131nda Az\u0259rbaycana sahib olmaq u\u011frunda &ouml;l&uuml;m dirim sava\u015f\u0131 ba\u015fland\u0131. 1813-c&uuml; ild\u0259 &quot;G&uuml;l&uuml;stan&quot; k\u0259ndi yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda ba\u011flanm\u0131\u015f v\u0259 bu yerin ad\u0131 il\u0259 s\u0259sl\u0259n\u0259n m&uuml;qavil\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan iki hiss\u0259y\u0259 b&ouml;l&uuml;nd&uuml;. Lakin bu m&uuml;qavil\u0259nin \u015f\u0259rtl\u0259rind\u0259n naraz\u0131 qalan \u0130ran t\u0259r\u0259fi bu m&uuml;qavil\u0259 il\u0259 bar\u0131\u015fmayaraq 1826-c\u0131 ild\u0259 yenid\u0259n m&uuml;harib\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131 lakin bu d\u0259f\u0259 1828-ci il fevral\u0131n 10-da T&uuml;rkm\u0259n&ccedil;ay yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda, g&ouml;rk\u0259mli alim, dramaturq, Abbasqulua\u011fa Bak\u0131xanovun da i\u015ftirak\u0131 il\u0259 ba\u011flanm\u0131\u015f m&uuml;qavil\u0259d\u0259 Araz &ccedil;ay\u0131ndan \u015eimaldak\u0131 torpaqlar ruslara, Arazdan C\u0259nubdak\u0131 Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131 is\u0259 farslara verildi. \u015eimali Az\u0259rbaycan 1918-ci ilin may\u0131n 28-n\u0259 q\u0259d\u0259r ruslar\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 alt\u0131nda qald\u0131.<\/p>\n<p>&Ccedil;ar Rusiyas\u0131nda 1917-ci il inqilab\u0131n\u0131n ba\u015flanmas\u0131yla imperiyan\u0131n s&uuml;r\u0259tl\u0259 z\u0259ifl\u0259m\u0259si, imperiyaya daxil olan bir &ccedil;ox xalqlar\u0131n azadl\u0131q qazanmas\u0131na \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait yaratm\u0131\u015fd\u0131. Bel\u0259 ki, bu imkandan m\u0259har\u0259tl\u0259 istifad\u0259 ed\u0259n M\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259nin ba\u015f&ccedil;\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259, F\u0259t\u0259lixan Xoyski, \u018flim\u0259rdanb\u0259y Top&ccedil;uba\u015fov v\u0259 dig\u0259r C&uuml;mhuriyy\u0259t f\u0259dail\u0259rinin g&uuml;cl&uuml; f\u0259aliyy\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259, 1918-ci ilin may\u0131n 28-d\u0259 \u015e\u0259rqd\u0259 ilk Demokratik Xalq C&uuml;mhuriyy\u0259ti olan, Az\u0259rbaycan Xalq C&uuml;mhuriyy\u0259ti yarand\u0131. Az\u0259rbaycan m&uuml;v\u0259qq\u0259ti h&ouml;kum\u0259tinin ilk ba\u015f&ccedil;\u0131s\u0131 is\u0259 F\u0259t\u0259li Xan Xoyski idi. 10 g&uuml;n Milli \u015eura Tiflisd\u0259 i\u015fl\u0259dikd\u0259n sonra G\u0259nc\u0259y\u0259 k&ouml;&ccedil;&uuml;r&uuml;ld&uuml;. Yaln\u0131z 1918-ci ilin sentyabr\u0131nda T&uuml;rkiy\u0259 ordusunun r\u0259hb\u0259rliyil\u0259 &ndash; Bak\u0131 da\u015fnak-rus q&uuml;vv\u0259l\u0259rd\u0259n t\u0259mizl\u0259ndikd\u0259n sonra milli h&ouml;kum\u0259t G\u0259nc\u0259d\u0259n Bak\u0131ya k&ouml;&ccedil;d&uuml;. Az\u0259rbaycan Xalq C&uuml;mhuriyy\u0259tnin yaranmas\u0131n\u0131 ilk q\u0259bul ed\u0259n d&ouml;vl\u0259t, 04 iyun 1918-ci ild\u0259 Osmanl\u0131 imperiyas\u0131 idi.&nbsp;<\/p>\n<p>M\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259sas\u0131 qoyulan Xalq C&uuml;mhuriyy\u0259tinin yaranmas\u0131, vahid D&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik d\u0259y\u0259rl\u0259rinin uzun bir i\u015f\u011fal d&ouml;n\u0259mind\u0259n sonra yenid\u0259n dir&ccedil;\u0259li\u015fi idi. Xalq C&uuml;mhuriyy\u0259tinin yaranmas\u0131yla, himnimiz v\u0259 &uuml;&ccedil;r\u0259ngli bayra\u011f\u0131m\u0131z q\u0259bul edildi. 1918-ci ilin Noyabr\u0131n 9-da &uuml;&ccedil;r\u0259ngli bayra\u011f\u0131m\u0131z\u0131n q\u0259bul olunmas\u0131na q\u0259d\u0259r, milli h&ouml;kum\u0259tin bayra\u011f\u0131 q\u0131r\u0131m\u0131z\u0131 r\u0259ngd\u0259 olmu\u015fdur.&nbsp;<br \/>\n1918-ci ilin may ay\u0131n\u0131n 28-d\u0259 Az\u0259rbaycan milli \u015furas\u0131 &quot;\u0130stiqlaliyy\u0259t B\u0259yannam\u0259si&quot; il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u015fimal torpaqlar\u0131nda Az\u0259rbaycan Demokratik C&uuml;mhuriyy\u0259ti yarand\u0131\u011f\u0131n\u0131 elan etdi. Bu tarixi s\u0259n\u0259d\u0259 g&ouml;r\u0259 Az\u0259rbaycan qon\u015fu xalqlar v\u0259 d&ouml;vl\u0259tl\u0259rl\u0259 dostluq m&uuml;nasib\u0259ti quracaqd\u0131r. M&uuml;st\u0259qil Az\u0259rbaycan d&ouml;vl\u0259tinin t\u0259\u015fkil idar\u0259si xalq c&uuml;mhuriyy\u0259tidir. Az\u0259rbaycan Xalq C&uuml;mhuriyy\u0259ti, mill\u0259t, m\u0259zh\u0259b, sinif v\u0259 cins f\u0259rqi g&ouml;rm&uuml;r v\u0259 b&uuml;t&uuml;n v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n siyasi h&uuml;quqlar\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259lidir.<br \/>\nAz\u0259rbaycan Xalq C&uuml;mhuriyy\u0259ti t&uuml;rk v\u0259 islam d&uuml;nyas\u0131nda ilk parlamentli respublika v\u0259 ilk demokratik, h&uuml;quqi v\u0259 d&uuml;ny\u0259vi d&ouml;vl\u0259t n&uuml;mun\u0259si idi.<br \/>\nLakin &ccedil;ox t\u0259\u0259ss&uuml;fki, Az\u0259rbaycan Xalq C&uuml;mhuriyy\u0259tinin &ouml;mr&uuml; &ccedil;ox uzun olmad\u0131. C\u0259mi 23 ay &ouml;mr&uuml; olan bu C&uuml;mhuriyy\u0259tin yaranmas\u0131 v\u0259 faliyy\u0259ti, xalq\u0131m\u0131z\u0131n yadda\u015f\u0131nda v\u0259 tariximizd\u0259 d\u0259rin v\u0259 silinm\u0259z izl\u0259r buraxd\u0131. 1920-ci ilin aprelin 28-d\u0259 Anastas Mikoyan v\u0259 qeyril\u0259rinin fitn\u0259si v\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb&uuml;s&uuml;yl\u0259 rus bol\u015fevik qo\u015funlar\u0131n\u0131n Bak\u0131n\u0131 tutmas\u0131yla Xalq C&uuml;mhuriyy\u0259tinin varl\u0131\u011f\u0131na son qoyuldu, yeni bir \u0259sar\u0259t, yeni bir i\u015f\u011fal d&ouml;n\u0259mi ba\u015fland\u0131, rus-sovet \u0259sar\u0259ti, qanl\u0131-i\u015fg\u0259nc\u0259, repressiya v\u0259 qanunil\u0259\u015fdirilmi\u015f rus-sovet terroru d&ouml;vr&uuml; ba\u015fland\u0131. 70 il davam ed\u0259n bu qanl\u0131 i\u015f\u011f\u0259nc\u0259 v\u0259 \u0259sa\u0259rt d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n b&uuml;t&uuml;n igid o\u011fullar\u0131 v\u0259 maarifl\u0259ndirici rol oynayan b&uuml;t&uuml;n ziyal\u0131lar\u0131m\u0131z repressiya v\u0259 terrorlar\u0131n qurban\u0131 oldu. 70 il davam ed\u0259n sovet genasid siyas\u0259ti 1990-c\u0131 il Yanvar\u0131n 20-d\u0259 Bak\u0131da \u0259liyal\u0131n v\u0259 sivil insanlar\u0131n k&uuml;tl\u0259vi q\u0259tliam\u0131 v\u0259 qanl\u0131 terroru il\u0259 sona &ccedil;atd\u0131. M\u0259hs bundan sonra aya\u011fa qalxan xalq, qatil Sovet rejimin\u0259 yox dedi v\u0259 1991-ci il oktyabr\u0131n 18-d\u0259 xalq\u0131m\u0131z &ouml;z tarixi m&uuml;st\u0259qilliyin\u0259 qovu\u015fdu. 70 ild\u0259 y&uuml;zminl\u0259rl\u0259 insan\u0131n qan\u0131 bahas\u0131na sonda \u0259ld\u0259 olunan bu azadl\u0131q v\u0259 istiqlaliyy\u0259t, xalq\u0131m\u0131z\u0131n &ouml;z qan\u0131yla geri ald\u0131\u011f\u0131 bir m&uuml;st\u0259qillik idi. Lakin m&uuml;st\u0259qilliyimiz qazan\u0131lsa da, g&uuml;cl&uuml; D&ouml;vl\u0259t qurulmam\u0131\u015fd\u0131. M\u0259hs 1993-c&uuml; ilin faci\u0259li g&uuml;nl\u0259rind\u0259 &ccedil;oxmilyonluq xalq\u0131n v\u0259 meydanlarda olan y&uuml;zminl\u0259rl\u0259 insan izdiham\u0131n\u0131n israrla d&ouml;vl\u0259t ba\u015f\u0131na g\u0259lm\u0259sini t\u0259l\u0259b etdiyi dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259t Heyd\u0259r \u018fliyevin Bak\u0131ya g\u0259li\u015fi il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m&uuml;asir d&ouml;vr D&ouml;vl\u0259t&ccedil;iliyinin yaranmas\u0131n\u0131n \u0259n son v\u0259 yeni m\u0259rh\u0259l\u0259si ba\u015fland\u0131. Bu d&ouml;vr Az\u0259rbaycan\u0131n q&uuml;dr\u0259tli d&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik tarixinin yenid\u0259n yaz\u0131lmas\u0131, m&uuml;asir Az\u0259rbaycan d&ouml;vl\u0259tinin sars\u0131lmaz v\u0259 \u0259b\u0259di t\u0259m\u0259ll\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 d&ouml;vr&uuml; idi. H\u0259l\u0259 \u0259sas\u0131 &ccedil;ox q\u0259diml\u0259rd\u0259n qoyulan d&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin v\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259rinin yeni, m&uuml;asir v\u0259 daha m&ouml;hk\u0259m \u015f\u0259kild\u0259 yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259m qoymas\u0131, q&uuml;dr\u0259tli Az\u0259rbaycan d&ouml;vl\u0259tini meydana g\u0259tirdi.&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D&ouml;vl\u0259t&ccedil;iliyimiz olduqca sars\u0131lmaz \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259 s&ouml;yk\u0259nir Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n D&ouml;vl\u0259t&ccedil;ilik m\u0259fkur\u0259si &ccedil;ox q\u0259dim v\u0259 b&ouml;y&uuml;k d&ouml;vrl\u0259ri \u0259hat\u0259 edir v\u0259 olduqca sars\u0131lmaz \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259 s&ouml;yk\u0259nir. Az\u0259rbaycan Xalq Demokratik C&uuml;mhuriyy\u0259ti is\u0259 minnillikl\u0259r &ouml;nc\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f h\u0259min&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-35302","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-esas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35302","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=35302"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35302\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=35302"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=35302"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=35302"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}