{"id":35106,"date":"2016-07-05T20:53:20","date_gmt":"2016-07-05T16:53:20","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=35106","title":{"rendered":"G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rinin sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131: real v\u0259ziyy\u0259t v\u0259 perspektivl\u0259r"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"line-height: 1.6em;\"><strong>G\u018fNC\u018f ..<\/strong>. \u018fsrl\u0259rin s\u0131na\u011f\u0131ndan ke&ccedil;ib t\u0259bi\u0259tin v\u0259 insanlar\u0131n t&ouml;r\u0259tdiyi f\u0259lak\u0259tl\u0259r\u0259 sin\u0259 g\u0259rib &ouml;z q\u0259dim ad\u0131n\u0131, milli v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rini qoruyan Ulu Yurd &#8230; Tarixin\u0259 ba\u015f vurduqda daha da q\u0259diml\u0259r\u0259 gedirs\u0259n. Qaranl\u0131q \u0259nginlikl\u0259rd\u0259n bu yurdun yetirdiyi &ouml;l&uuml;ms&uuml;z &ouml;vladlar &#8211; indi t\u0259kc\u0259 G\u0259nc\u0259nin deyil, b&uuml;t&uuml;n Yer &uuml;z&uuml;n&uuml;n tan\u0131d\u0131\u011f\u0131, q\u0259bul etdiyi m&uuml;t\u0259f\u0259kkirl\u0259r, aliml\u0259r, s\u0259n\u0259tkarlar, arxeoloji m\u0259nb\u0259l\u0259r i\u015f\u0131q tutur yoluna &#8230;<\/span><\/p>\n<p>Haqq\u0131nda s&ouml;z a&ccedil;d\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu \u015f\u0259h\u0259r orta \u0259srl\u0259rin sonuna kimi h\u0259m iqtisadi, h\u0259m m\u0259d\u0259ni c\u0259h\u0259td\u0259n Avropaya meydan oxuyan qoca \u015e\u0259rqin \u0259n z\u0259ngin v\u0259 m\u0259\u015fhur elmi, m\u0259d\u0259ni, iqtisadi-ticari m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n biri olmu\u015fdur. Orta \u0259sr tarix&ccedil;il\u0259ri G\u0259nc\u0259ni m&uuml;s\u0259lman d&uuml;nyas\u0131n\u0131n \u015fimalda sonuncu &quot;s\u0259rh\u0259d d\u0259r \u0259l &#8211; m&uuml;lk&uuml;&quot; &#8211; &quot;b&ouml;y&uuml;k \u015f\u0259h\u0259ri v\u0259 ke\u015fik&ccedil;i m\u0259nt\u0259q\u0259si&quot; adland\u0131r\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n<p>\n<strong>Q\u0259dim v\u0259 m&uuml;asir sivilzasiyalar\u0131n qovu\u015fdu\u011fu m\u0259kan&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>\nG\u0259nc\u0259nin tarixini ara\u015fd\u0131ran professor Sad\u0131q \u015e&uuml;k&uuml;rovun m\u0259lumat\u0131na g&ouml;r\u0259, apar\u0131lan arxeoloji qaz\u0131nt\u0131lar G\u0259nc\u0259nin tarixini e.\u0259. I \u0259sr v\u0259 b.e.-n\u0131n I \u0259srin\u0259 apar\u0131r: &quot;Art\u0131q X-XI \u0259srl\u0259rd\u0259n etibar\u0259n iqtisadi v\u0259 m\u0259d\u0259ni inki\u015faf\u0131n\u0131n &ccedil;i&ccedil;\u0259kl\u0259nib q&uuml;dr\u0259tl\u0259n\u0259n zaman\u0131n\u0131 ya\u015fayan G\u0259nc\u0259nin \u015f&ouml;hr\u0259ti Kiyev rusundan tutmu\u015f Hindistana, &Ccedil;in\u0259 q\u0259d\u0259r b&uuml;t&uuml;n \u015e\u0259rq\u0259 yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Bu y&uuml;zillikl\u0259rd\u0259 300-500 min aras\u0131 \u0259halinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 G\u0259nc\u0259nin m&uuml;dafi\u0259 sisteminin m&uuml;t\u0259\u015f\u0259kkilliyi d\u0259 onun inki\u015faf s\u0259viyy\u0259sinin y&uuml;ks\u0259ldiyin\u0259 s&uuml;butdur. \u015e\u0259h\u0259rin G\u0259nc\u0259 &ccedil;ay\u0131n\u0131n sa\u011f sahilind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n hiss\u0259si iki qat hasarla, sol sahilind\u0259ki hiss\u0259si is\u0259 su doldurulmu\u015f d\u0259rin x\u0259nd\u0259kl\u0259rl\u0259 m&uuml;hafiz\u0259 olunurdu&quot;.<br \/>\nMaraql\u0131d\u0131r, bir tikinti kitab\u0259sind\u0259 yaz\u0131l\u0131b ki, &quot;bizim g&uuml;c&uuml;m&uuml;z\u0259 v\u0259 b&ouml;y&uuml;kl&uuml;y&uuml;m&uuml;z\u0259 \u015f&uuml;bh\u0259 edirs\u0259ns\u0259, ucaltd\u0131\u011f\u0131m\u0131z binalara bax!&quot;. Bu bax\u0131mdan G\u0259nc\u0259 abid\u0259l\u0259ri xalq\u0131n tarixi ke&ccedil;mi\u015fini &ouml;yr\u0259nm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n qiym\u0259tli m\u0259nb\u0259dir. \u018fsrl\u0259r\u0259 yol&ccedil;uluq ed\u0259n, a\u011fr\u0131l\u0131 g&uuml;nl\u0259rd\u0259 d&uuml;\u015fm\u0259n\u0259 sip\u0259r olan, sin\u0259sini ir\u0259li verib v\u0259t\u0259nin k&ouml;ks&uuml;n\u0259 at\u0131lan oxlara, toplara &ccedil;\u0259p\u0259r olan, \u015fad-sevincli g&uuml;nl\u0259rd\u0259 xalq\u0131n b&uuml;sat\u0131na \u015f\u0259rik olan bu lal \u015fahidl\u0259rin g&ouml;zl\u0259ri n\u0259l\u0259r g&ouml;r&uuml;b. Dan\u0131\u015fa bils\u0259ydil\u0259r tarixin ne&ccedil;\u0259-ne&ccedil;\u0259 qaranl\u0131q s\u0259hif\u0259si i\u015f\u0131qlanard\u0131, cavab\u0131 quyuya d&uuml;\u015fm&uuml;\u015f ne&ccedil;\u0259-ne&ccedil;\u0259 m&uuml;\u015fk&uuml;l suallar\u0131na a&ccedil;ar\u0131 tap\u0131lard\u0131.<br \/>\nS&ouml;z&uuml;n \u0259sl m\u0259nas\u0131nda G\u0259nc\u0259 Tanr\u0131n\u0131n insan &ouml;vlad\u0131na m\u0259sk\u0259n bildiyi torpaqlar\u0131n, b\u0259lk\u0259d\u0259 \u0259n g&ouml;z\u0259lidir! Bir &ccedil;ay\u0131n iki sahilind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n bu ulu yurdu q\u0259dim \u015e\u0259rq &uuml;slubunda tikilmi\u015f memarl\u0131q n&uuml;mun\u0259l\u0259ri daha da g&ouml;z\u0259ll\u0259\u015fdirirdi. H\u0259r iki sahilin m\u0259rk\u0259zind\u0259 m\u0259scidl\u0259rin, m\u0259b\u0259dl\u0259rin k&uuml;nb\u0259z v\u0259 q&uuml;ll\u0259l\u0259ri g&ouml;r&uuml;n&uuml;rd&uuml;. K\u0259rpicd\u0259n tikilmi\u015f m&ouml;ht\u0259\u015f\u0259m qala divarlar\u0131n\u0131n q\u0131rm\u0131z\u0131 tuf v\u0259 k\u0259rpicd\u0259n h&ouml;r&uuml;lm&uuml;\u015f qur\u015faqlar\u0131 ona \u0259z\u0259m\u0259t v\u0259 g&ouml;z\u0259llik verirdi. Qala i&ccedil;ind\u0259 uzaqdan bir-birin\u0259 s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f kimi g&ouml;r&uuml;n\u0259n zad\u0259gan imar\u0259tl\u0259ri \u015f\u0259h\u0259r memarl\u0131\u011f\u0131nda \u0259n &ccedil;ox istifad\u0259 olunan gild\u0259n d&uuml;z\u0259ldilmi\u015f gird\u0259, &uuml;&ccedil;bucaq, d&ouml;rdbucaq, bas\u0131q \u015f\u0259killi r\u0259ngli k\u0259rpicl\u0259rl\u0259 b\u0259z\u0259dilirdi, ortabab t\u0259b\u0259q\u0259y\u0259 m\u0259xsus s\u0259n\u0259tkar evl\u0259ri &ccedil;iy v\u0259 bi\u015fmi\u015f k\u0259rpicd\u0259n tikilirdi.<br \/>\nOrta \u0259srl\u0259r G\u0259nc\u0259sinin q\u0131sa m\u0259nz\u0259r\u0259sini bel\u0259 xarakteriz\u0259 ed\u0259n S.\u015e&uuml;k&uuml;rovun fikrinc\u0259, do\u011frudan da bu bir h\u0259qiq\u0259tdir ki, G\u0259nc\u0259 &ouml;z memarl\u0131\u011f\u0131na g&ouml;r\u0259 Qafqazda bir \u015fam, o biri \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r p\u0259rvan\u0259 olmu\u015fdur: &quot;Amma ba\u015f\u0131 b\u0259lalar &ccedil;\u0259kmi\u015f bu g&ouml;z\u0259l \u015f\u0259h\u0259r &ouml;z g&ouml;rk\u0259mini &ccedil;ox tez-tez d\u0259yi\u015firdi. Gah t\u0259bi\u0259tin, gah da q\u0259z\u0259bi q\u0131l\u0131nc\u0131ndan iti h&ouml;kmdarlar\u0131n \u0259li il\u0259 alt\u0131 &uuml;st&uuml;n\u0259 &ccedil;evrilir, lakin &ouml;lm&uuml;r, tamamil\u0259 itib-batm\u0131r, yenid\u0259n dir&ccedil;\u0259lir, q&uuml;dr\u0259tl\u0259nir v\u0259 \u015f&ouml;hr\u0259tl\u0259nir&quot;.&nbsp;<br \/>\nB\u0259li, bel\u0259 olub \u0259srl\u0259r boyu bu G&ouml;z\u0259l yurdun taleyi &#8230; Tarixi m\u0259lumatlara g&ouml;r\u0259, G\u0259nc\u0259nin sin\u0259sind\u0259 bir h&ouml;kmdar\u0131n da \u0259l izl\u0259ri g&ouml;r&uuml;nm\u0259kd\u0259dir. \u018fvv\u0259lc\u0259 da\u011f\u0131dan, \u0259vv\u0259lc\u0259 tar-mar ed\u0259n, sonra is\u0259 vurdu\u011fu yaralara m\u0259lh\u0259m qoyurmu\u015f kimi quran, ucaldan b\u0259rpa ed\u0259n bir h&ouml;kmdar\u0131n &#8230; Tarix\u0259 \u015eah Abbas kimi daxil olan bu h&ouml;kmdar\u0131n G\u0259nc\u0259 tarixind\u0259 silinm\u0259z d\u0259st-x\u0259tti var. Bu h&ouml;kmdar\u0131n x&uuml;sus\u0259n G\u0259nc\u0259 memarl\u0131\u011f\u0131na b\u0259x\u015f etdiyi abid\u0259l\u0259r bu g&uuml;n d\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri b\u0259z\u0259yir. Bu abid\u0259l\u0259rd\u0259n \u0259n m\u0259\u015fhurlar\u0131 C&uuml;m\u0259 m\u0259scidi, karvansara v\u0259 bir d\u0259 &Ccedil;&ouml;k\u0259k hamamd\u0131r. Bu g&ouml;z\u0259l tikilil\u0259ri ucaldan memar \u015eeyxB\u0259ha\u0259ddin Az\u0259rbaycan v\u0259 \u0130ran memarl\u0131\u011f\u0131nda silinm\u0259z izl\u0259r qoymu\u015fdur. \u015e\u0259xsiyy\u0259ti v\u0259 h\u0259yat\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r m&uuml;bahis\u0259lidirs\u0259, onun plan\u0131 &uuml;zr\u0259 h\u0259m G\u0259nc\u0259 d\u0259, h\u0259\u015f \u0130ran \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 tikilmi\u015f abid\u0259l\u0259rin sehri d\u0259 h\u0259l\u0259 d&uuml;nya aliml\u0259ri qar\u015f\u0131s\u0131nda bir sirr olaraq qal\u0131r. 300 il \u0259rzind\u0259 bir \u015famla isin\u0259n hamam (ingilis aliml\u0259ri bu \u015fam\u0131n sirrini &ouml;yr\u0259nm\u0259k ist\u0259dikd\u0259, o, s&ouml;nd&uuml; v\u0259 bir daha yand\u0131ra bilm\u0259dil\u0259r), qo\u015fa minar\u0259 il\u0259 birlikd\u0259 yell\u0259n\u0259n m\u0259scid memar\u0131n m&ouml;c&uuml;z\u0259l\u0259r yaratma\u011fa qabil d\u0259rin z\u0259kaya malik oldu\u011funu g&ouml;st\u0259rir.<br \/>\nS&ouml;hb\u0259ti davam etdir\u0259n Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 G\u0259nc\u0259 B&ouml;lm\u0259sinin r\u0259hb\u0259ri, akademik Fuad \u018fliyev deyir ki, burada milli &uuml;slubda in\u015fa edilmi\u015f m&uuml;xt\u0259lif karvansaray v\u0259 qalalar, m&uuml;dafi\u0259 qur\u011fular\u0131 v\u0259 imar\u0259tl\u0259r, m\u0259scidl\u0259r v\u0259 m\u0259b\u0259dl\u0259r memarl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n parlaq n&uuml;mun\u0259l\u0259ri olaraq \u015f\u0259h\u0259r\u0259 bu g&uuml;n d\u0259 x&uuml;susi kolorit verir. G\u0259nc\u0259 diyar\u0131 xalq\u0131m\u0131za d&uuml;nya \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n g&ouml;rk\u0259mli n&uuml;may\u0259nd\u0259si, dahi Az\u0259rbaycan \u015fairi v\u0259 m&uuml;t\u0259f\u0259kkiri Nizami G\u0259nc\u0259vini, s&ouml;z ustalar\u0131 M\u0259hs\u0259ti G\u0259nc\u0259vini, Mirz\u0259 \u015e\u0259fi Vazehi v\u0259 sair ne&ccedil;\u0259-ne&ccedil;\u0259 tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259ri, elm, ictimai, m\u0259d\u0259niyy\u0259t xadiml\u0259rini b\u0259x\u015f etmi\u015fdir&quot;.<br \/>\nQ\u0259dim G\u0259nc\u0259mizin respublikam\u0131z\u0131n ikin&ccedil;i paytax\u0131 adland\u0131r\u0131lmas\u0131 Xalq C&uuml;mhuriyy\u0259tinin q\u0131sa bir zaman m&uuml;dd\u0259tin\u0259 1918-ci ild\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f m&uuml;st\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n m&uuml;v\u0259qq\u0259ti paytaxt\u0131 olmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r. Tiflisd\u0259 m&uuml;st\u0259qilliyini elan ed\u0259n Milli \u015eura ilk iclas\u0131n\u0131 G\u0259nc\u0259nin tarixi binas\u0131 say\u0131lan indiki Aqrar Universitetinin inzibati binas\u0131nda ke&ccedil;irib. Tarixd\u0259ki d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r h\u0259m&ccedil;inin o ill\u0259rd\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin ad\u0131na da t\u0259sir etmi\u015fdir. \u015e\u0259h\u0259rin tarixi ad\u0131 1918-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C&uuml;mhuriyy\u0259ti qurulduqdan sonra &ouml;z&uuml;n\u0259 qaytar\u0131ld\u0131. Lakin 70 illik sovet \u0259sar\u0259ti d&ouml;n\u0259mind\u0259 G\u0259nc\u0259 Kirovabad adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, daha sonra 1989-cu ild\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin G\u0259nc\u0259 ad\u0131 yenid\u0259n qaytar\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 indiy\u0259d\u0259k d\u0259 \u015f\u0259h\u0259r bu ad\u0131 da\u015f\u0131y\u0131r. &nbsp;Hal haz\u0131rda G\u0259nc\u0259nin \u0259razisi 100 km&sup2;-d\u0259n art\u0131q olub, \u0259halisinin say\u0131 is\u0259 350 min n\u0259f\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir. Quru Qobu \u0259razisind\u0259 &quot;G&uuml;l&uuml;stan&quot; mikrorayonu v\u0259 &quot;Yeni G\u0259nc\u0259&quot; rayonun qurulmas\u0131 G\u0259nc\u0259nin tutdu\u011fu \u0259razinin geni\u015fl\u0259nm\u0259si \u015f\u0259h\u0259rin g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n bir \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait yaratd\u0131. 2006-c\u0131 ild\u0259 G\u0259nc\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycanda ikinci beyn\u0259lxalq hava liman\u0131 a&ccedil;\u0131ld\u0131. G\u0259nc\u0259 \u015e\u0259h\u0259ri 2 rayon v\u0259 7 q\u0259s\u0259b\u0259 inzibati \u0259razi vahidind\u0259n ibar\u0259tdir. \u015e\u0259h\u0259rin inzibati \u0259razi b&ouml;lg&uuml;s&uuml;nd\u0259 qism\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r edildikd\u0259n sonra is\u0259 orada \u0259n son olaraq 5 yeni-\u015e\u0131xzamanl\u0131, M\u0259hs\u0259ti, Sad\u0131ll\u0131, Nat\u0259van v\u0259 Cavad xan adl\u0131 q\u0259s\u0259b\u0259l\u0259ri yarad\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>\n<strong>Q\u0259dimliyini v\u0259 tarixiliyini qoruyan v\u0259 s&uuml;r\u0259tl\u0259 dinamik inki\u015faf ed\u0259n, m&uuml;asirl\u0259\u015f\u0259n \u015f\u0259h\u0259r &#8230;<\/strong><\/p>\n<p>\nG\u0259nc\u0259 &ouml;z q\u0259dimliyini v\u0259 tarixiliyini qorumaqla yana\u015f\u0131 dinamik inki\u015faf yolu tutaraq son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 d\u0259 s&uuml;r\u0259tl\u0259 m&uuml;asirl\u0259\u015fm\u0259kd\u0259dir. \u015e\u0259h\u0259rd\u0259 bir s\u0131ra m&uuml;h&uuml;m infrastruktur layih\u0259l\u0259ri u\u011furla h\u0259yata ke&ccedil;irilmi\u015f, Beyn\u0259lxalq Hava Liman\u0131 yenid\u0259n qurulmu\u015f, M&uuml;alic\u0259-Diaqnostika M\u0259rk\u0259zi, Olimpiya \u0130dman Kompleksi, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 istirah\u0259t obyektl\u0259ri istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015f, yeni s\u0259naye m&uuml;\u0259ssis\u0259l\u0259ri a&ccedil;\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun d\u0259st\u0259yi il\u0259 Cavad xan m\u0259qb\u0259r\u0259si, \u015eah Abbas v\u0259 H\u0259zr\u0259ti Zeyn\u0259b m\u0259scidl\u0259ri, Com\u0259rd Q\u0259ssab t&uuml;rb\u0259si v\u0259 G\u0259nc\u0259 darvazas\u0131 b\u0259rpa olunmu\u015fdur. Orta \u0259srl\u0259r Az\u0259rbaycan memarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n qiym\u0259tli abid\u0259l\u0259rind\u0259n say\u0131lan &ldquo;\u0130mamzad\u0259&rdquo; kompleksind\u0259 is\u0259 \u0259sasl\u0131 t\u0259mir v\u0259 b\u0259rpa i\u015fl\u0259ri ba\u015fa &ccedil;atm\u0131\u015fd\u0131r. Bu qeyd edil\u0259n abid\u0259l\u0259rin a&ccedil;l\u0131\u015f\u0131nda bilavasit\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin i\u015ftirak\u0131 G\u0259nc\u0259y\u0259 x&uuml;susi diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131n\u0131n bariz n&uuml;mun\u0259si hesab etm\u0259k olar.<br \/>\n<img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"cdn\/2016\/july\/05\/1467709196.jpg\" \/>G\u0259nc\u0259nin s&uuml;r\u0259tli inki\u015faf\u0131 v\u0259 burada &ccedil;oxsayl\u0131 yeni obyektl\u0259rin in\u015fas\u0131 onun yenid\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259n b&ouml;y&uuml;k s\u0259naye \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259n birin\u0259 &ccedil;evrilm\u0259sin\u0259 imkan verib. Amma bu asanl\u0131qla \u0259ld\u0259 olunmay\u0131b. G\u0259nc\u0259 D&ouml;vl\u0259t Universitetinin professoru Oqtay M\u0259mm\u0259dli biziml\u0259 s&ouml;hb\u0259tind\u0259 bildirdi ki, G\u0259nc\u0259d\u0259 d\u0259 iqtisadiyyat\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 istehsalat t\u0259\u015fkil edir: &quot;Sovet ittifaq\u0131n\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259l\u0259rin\u0259 ayr\u0131lmas\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259si olaraq respublikam\u0131z\u0131n ikinci \u015f\u0259h\u0259rinin m&uuml;xt\u0259lif h\u0259cmli bazar v\u0259 xammal iqtisadiyyat\u0131 \u0259sas\u0131nda qurulmu\u015f s\u0259naye m&uuml;\u0259ssis\u0259l\u0259rinin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti h\u0259m bazar h\u0259md\u0259ki xammal bazas\u0131n\u0131 itirdi. Bunun m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259si olaraq aliminium, farfor, \u015firniyyat mallar\u0131, al\u0259t haz\u0131rlama, konservl\u0259\u015fdirm\u0259, mebel, d\u0259mir-beton zavodu, qeyri metal istehsal ed\u0259n zavod, &quot;Billur&quot; zavodu, piv\u0259 zavodu, xal&ccedil;a v\u0259 toxuculuq kombinat\u0131 v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin dig\u0259r m&uuml;\u0259ssis\u0259l\u0259ri &ouml;z istehsallar\u0131n\u0131 dayand\u0131rd\u0131lar. Bu is\u0259 &ouml;lk\u0259d\u0259 i\u015fsizl\u0259rin say\u0131n\u0131n artmas\u0131na v\u0259 bunun m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259si olaraq \u015f\u0259h\u0259r \u0259halisinin ya\u015fam s\u0259viyy\u0259sinin k\u0259skin d&uuml;\u015f&uuml;\u015fl\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib &ccedil;\u0131xartd\u0131&quot;.<br \/>\nO qeyd edir ki, b&uuml;t&uuml;n bunlara baxmayaraq, regionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir-birinin ard\u0131nca q\u0259bul edil\u0259n 5 illik d&ouml;vl\u0259t proqramlar\u0131 G\u0259nc\u0259nin d\u0259 iqtisadi v\u0259 sosial h\u0259yat\u0131n\u0131n \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi. &quot;X&uuml;sus\u0259n, D&ouml;vl\u0259t ba\u015f&ccedil;\u0131s\u0131, c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin 2004-2016-c\u0131 ill\u0259r \u0259rzind\u0259 bu tarixi \u015f\u0259h\u0259r\u0259 etdiyi 16 s\u0259f\u0259r v\u0259 h\u0259r s\u0259f\u0259rd\u0259n sonra \u0259lav\u0259 olaraq Prezidentin Ehtiyat Fondundan ayr\u0131lan v\u0259saitl\u0259r G\u0259nc\u0259nin simas\u0131n\u0131 m&uuml;sb\u0259t\u0259 do\u011fru d\u0259yi\u015fm\u0259kl\u0259, iqtisadi f\u0259all\u0131\u011f\u0131n\u0131n s&uuml;r\u0259tl\u0259nm\u0259sin\u0259 d\u0259 s\u0259b\u0259b olub&quot;.<\/p>\n<p>\n<strong>G\u0259nc\u0259d\u0259 &ouml;z&uuml;n&uuml;n y&uuml;ks\u0259li\u015f m\u0259rh\u0259l\u0259sini ya\u015famaqda olan sahibkarl\u0131q<\/strong><\/p>\n<p>\nM&uuml;st\u0259qillik \u0259ld\u0259 olunduqdan sonra G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 &ccedil;ox icra ba\u015f&ccedil;\u0131lar\u0131 r\u0259hb\u0259rlik edib. Ancaq olduqca i\u015fg&uuml;zar kadr olan Elmar V\u0259liyevin bu \u015f\u0259h\u0259r\u0259 t\u0259yinat\u0131ndan sonra &nbsp;G\u0259nc\u0259nin sosial-iqtisadi h\u0259yat\u0131nda indiy\u0259 q\u0259d\u0259r g&ouml;r&uuml;nm\u0259mi\u015f d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r ba\u015f verdi. M&uuml;sahibimiz O.M\u0259mm\u0259dlinin s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, iqtisadiyyatda dinamik inki\u015faf \u015f\u0259h\u0259rin sosial-iqtisadi h\u0259yat\u0131n\u0131 xeyli canland\u0131r\u0131b: &quot;Respublikam\u0131z\u0131n dig\u0259r b&ouml;lg\u0259l\u0259ri kimi G\u0259nc\u0259d\u0259 d\u0259 sahibkarl\u0131q &ouml;z&uuml;n&uuml;n y&uuml;ks\u0259li\u015f m\u0259rh\u0259l\u0259sini ya\u015famaqdad\u0131r. Bu m\u0259nada tamamil\u0259 t\u0259biidir ki, \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 &uuml;mumi daxili m\u0259hsulun istehsal\u0131nda &ouml;z\u0259l sektorun x&uuml;susi &ccedil;\u0259kisi getdikc\u0259 art\u0131r. \u015e\u0259h\u0259rd\u0259 bazar iqtisadiyyat\u0131n\u0131n ayr\u0131lmaz atributlar\u0131ndan olan sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131na x&uuml;susi qay\u011f\u0131 g&ouml;st\u0259rilir. T\u0259kc\u0259, 2016-c\u0131 ilin ilk 3 ay\u0131nda G\u0259nc\u0259d\u0259 68 milyon 874 min manatl\u0131q s\u0259naye m\u0259hsulu istehsal olunub. &Uuml;mumi daxili m\u0259hsulda s\u0259naye xarakterli xidm\u0259tl\u0259rin g&ouml;st\u0259rilm\u0259si is\u0259 10 faiz\u0259 yax\u0131n h\u0259cmind\u0259 olub. \u015e\u0259h\u0259r r\u0259hb\u0259rliyinin diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131 il\u0259, i\u015f adamlar\u0131n\u0131n G\u0259nc\u0259nin iqtisadi h\u0259yat\u0131nda f\u0259al rol oynamas\u0131na c\u0259lb olunmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 &ouml;z\u0259l b&ouml;lm\u0259d\u0259 istehsal\u0131n 62,2 faizi s\u0259naye m\u0259hsulunun pay\u0131na d&uuml;\u015f&uuml;b. Bu m&uuml;st\u0259vid\u0259 d\u0259 &ouml;z\u0259l sektor t\u0259r\u0259find\u0259n &uuml;mumi daxili m\u0259hsul istehsal\u0131n\u0131n h\u0259cmi &ouml;t\u0259n ilin m&uuml;vafiq d&ouml;vr&uuml; il\u0259 m&uuml;qayis\u0259d\u0259 13,4 faiz artaraq 34,8 faiz\u0259 &ccedil;at\u0131b. S\u0259naye sah\u0259sinin s&uuml;r\u0259tl\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olmas\u0131n\u0131 &uuml;mumi m\u0259hsulun 92,2 faizinin emal sah\u0259sinin pay\u0131na d&uuml;\u015fm\u0259si d\u0259 bir daha s&uuml;but etm\u0259kd\u0259dir&quot;.<br \/>\nM&uuml;sahibin dedikl\u0259rind\u0259n m\u0259lum oldu ki, &ouml;lk\u0259mizin yeni m&uuml;st\u0259qillik tarixind\u0259 G\u0259nc\u0259d\u0259 d\u0259 &ccedil;oxsayl\u0131 sahibkarl\u0131q subyektl\u0259ri yaran\u0131b v\u0259 onlar &ouml;z\u0259l sektorun inki\u015faf\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 b&ouml;y&uuml;k i\u015fl\u0259r g&ouml;r&uuml;rl\u0259r. Burada h\u0259m d\u0259 el\u0259 sahibkarl\u0131q v\u0259 istehsal m&uuml;\u0259ssis\u0259l\u0259ri f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rir ki, onlar &ouml;lk\u0259 &uuml;&ccedil;&uuml;n x&uuml;susi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. M\u0259s\u0259l\u0259n, &quot;DET AL&rdquo; Al&uuml;minium MMC-nin G\u0259nc\u0259 al&uuml;minium zavodunu buna misal g&ouml;st\u0259rm\u0259k olar.&nbsp;<br \/>\nG\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 real perspektivd\u0259 g&ouml;r&uuml;l\u0259c\u0259k infrastruktur layih\u0259l\u0259ri c\u0259lbedicidir. Bel\u0259 ki, yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 bir s\u0131ra infrastruktur layih\u0259l\u0259rin h\u0259yata ke&ccedil;irilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur ki, bunlar da \u015f\u0259h\u0259rin b&uuml;t&uuml;n q\u0259s\u0259b\u0259l\u0259rinin i&ccedil;m\u0259li su, t\u0259bii qaz v\u0259 elektrik enerjisi il\u0259 t\u0259chizat\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, su kanalizasiya sisteminin yenid\u0259n qurulmas\u0131, \u015e\u0259h\u0259rin b&uuml;t&uuml;n m\u0259rk\u0259zi v\u0259 m\u0259h\u0259ll\u0259daxili yollar\u0131n\u0131n asfaltlanmas\u0131, \u015f\u0259h\u0259rin m\u0259rk\u0259zi k&uuml;&ccedil;\u0259l\u0259rinin yenid\u0259nqurulmas\u0131, abadl\u0131q i\u015fl\u0259rinin intensivl\u0259\u015fdirilm\u0259si, yeni istirah\u0259t parklar\u0131n\u0131n sal\u0131nmas\u0131, \u0259halinin sosial probleml\u0259rinin h\u0259lli istiqam\u0259tind\u0259 t\u0259xir\u0259sal\u0131nmaz t\u0259dbirl\u0259rin h\u0259yata ke&ccedil;irilm\u0259sind\u0259n ibar\u0259tdir.&nbsp;<br \/>\nB&uuml;t&uuml;n bu iqtisadi-sosial s\u0131&ccedil;ray\u0131\u015fa baxmayaraq &ouml;lk\u0259mizin ikinci s\u0259naye \u015f\u0259h\u0259ri d\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 d&ouml;vl\u0259t b&uuml;dc\u0259sind\u0259n asl\u0131 olmaqla, dotasiya il\u0259 ya\u015fay\u0131r . \u0130qtisadi v\u0259 Sosial \u0130nki\u015faf M\u0259rk\u0259zinin r\u0259hb\u0259ri V&uuml;qar Bayramov da hesab edir ki, dotasiya il\u0259 ya\u015fayan dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 rayonlar kimi G\u0259nc\u0259nin iqtisadi s\u0259m\u0259r\u0259liliyinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 son n\u0259tic\u0259d\u0259 h\u0259min rayonlar\u0131n b&uuml;dc\u0259d\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131na g\u0259tirib &ccedil;\u0131xarar. Buna bir s\u0131ra vasit\u0259l\u0259rl\u0259, \u0259n \u0259sas\u0131 G\u0259nc\u0259d\u0259 azad iqtisadi zonalar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r.<br \/>\nSonda qeyd etm\u0259k olar ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259nin h\u0259lli \u015f\u0259h\u0259rin iqtisadi-sosial h\u0259yat\u0131na r\u0259ngar\u0259nglik g\u0259tir\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>\n<em><strong>Emin N\u0259bili&nbsp;<br \/>\nG\u0259nc\u0259 \u015e\u0259h\u0259r \u0130cra Hakimiyy\u0259ti v\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti yan\u0131nda K&uuml;tl\u0259vi \u0130nformasiya Vasit\u0259l\u0259rinin \u0130nki\u015faf\u0131na D&ouml;vl\u0259t D\u0259st\u0259yi Fondunun birg\u0259 ke&ccedil;irdiyi m&uuml;sabiq\u0259y\u0259 t\u0259qdim etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n&nbsp;<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u018fNC\u018f &#8230; \u018fsrl\u0259rin s\u0131na\u011f\u0131ndan ke&ccedil;ib t\u0259bi\u0259tin v\u0259 insanlar\u0131n t&ouml;r\u0259tdiyi f\u0259lak\u0259tl\u0259r\u0259 sin\u0259 g\u0259rib &ouml;z q\u0259dim ad\u0131n\u0131, milli v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rini qoruyan Ulu Yurd &#8230; Tarixin\u0259 ba\u015f vurduqda daha da q\u0259diml\u0259r\u0259 gedirs\u0259n.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[91],"tags":[],"class_list":["post-35106","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-olkeici"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35106","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=35106"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35106\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=35106"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=35106"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=35106"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}