{"id":34542,"date":"2016-06-15T15:20:05","date_gmt":"2016-06-15T11:20:05","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=34542","title":{"rendered":"<font color=red><b>\u201cDe-yure\u201dd\u0259n \u201cde-fakto\u201dya z\u0259f\u0259r y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fc<\/b><\/font>"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"line-height: 1.6em;\">Ulu &ouml;nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan xalq\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda xidm\u0259tl\u0259ri &ccedil;oxsayl\u0131 oldu\u011fu q\u0259d\u0259r d\u0259 &ccedil;ox\u015fax\u0259lidir. Onun xidm\u0259tl\u0259ri i&ccedil;\u0259risind\u0259 bir m&uuml;st\u0259sna xidm\u0259ti var ki, dig\u0259r xidm\u0259tl\u0259rinin f&ouml;vq&uuml;nd\u0259 dayan\u0131r. Heyd\u0259r \u018fliyevin bu xidm\u0259ti de-fakto Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 adl\u0131 d&ouml;vl\u0259timizi qurmas\u0131d\u0131r. D&uuml;zd&uuml;r, 15 iyun 1993-c&uuml; ild\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycanda ikinci d\u0259f\u0259 siyasi hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131danda Az\u0259rbaycan\u0131n indiki co\u011frafi \u0259razisind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 adl\u0131 d&ouml;vl\u0259t vard\u0131. H\u0259tta BMT-y\u0259 &uuml;zv d\u0259 q\u0259bul edilmi\u015fdi. Amma \u0259slind\u0259 Az\u0259rbaycanda siyasi &ouml;zf\u0259aliyy\u0259t d\u0259rn\u0259yi s\u0259viyy\u0259sind\u0259 bir qurum vard\u0131. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015f m&uuml;harib\u0259sinin astanas\u0131nda, Az\u0259rbaycan d&ouml;vl\u0259ti is\u0259 s&uuml;qutun \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 idi. Az\u0259rbaycan g\u0259ncl\u0259ri faktiki olaraq par&ccedil;alanm\u0131\u015f, m&uuml;xt\u0259lif qanunsuz silahl\u0131 birl\u0131\u015fm\u0259l\u0259r\u0259 c\u0259lb edil\u0259r\u0259k &uuml;z-&uuml;z\u0259 qoyulmu\u015fdu. Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b&uuml;t&ouml;vl&uuml;y&uuml; n\u0259yinki pozulmu\u015f, h\u0259tta &nbsp;m&uuml;xt\u0259lif &ldquo;d&ouml;vl\u0259tcikl\u0259r\u0259&rdquo; par&ccedil;alanm\u0131\u015fd\u0131. Bel\u0259 ki, respublikam\u0131z\u0131n c\u0259nub b&ouml;lg\u0259sind\u0259 separat&ccedil;\u0131 \u018flikram H&uuml;mb\u0259tov 7 rayonu \u0259hat\u0259 ed\u0259n qondarma &ldquo;Tal\u0131\u015f-Mu\u011fan Respublikas\u0131&rdquo; adl\u0131 &ldquo;d&ouml;vl\u0259t&rdquo; yaratm\u0131\u015fd\u0131. Respublikam\u0131z\u0131n \u015fimal hiss\u0259sini \u0259ld\u0259 etm\u0259k u\u011frunda is\u0259 sadval&ccedil;\u0131lar geni\u015f f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131lar. M\u0259qs\u0259d respublikan\u0131n \u015fimal hiss\u0259sini Da\u011f\u0131stana birl\u0259\u015fdirm\u0259k idi. G\u0259nc\u0259basar b&ouml;lg\u0259si Sur\u0259t H&uuml;seynov t\u0259r\u0259find\u0259n obrazl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 des\u0259k &ldquo;&ouml;z\u0259ll\u0259\u015fdirilmi\u015fdir&rdquo;. Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda is\u0259 torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n m&uuml;dafi\u0259si sad\u0259c\u0259 teleyin &uuml;m&uuml;din\u0259 burax\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. El\u0259 bunun da n\u0259tic\u0259sind\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f v\u0259 \u0259traf\u0131ndak\u0131 daha 7 rayon erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal edilmi\u015fdi. M\u0259sul d&ouml;vl\u0259t v\u0259zif\u0259si tutan m\u0259murlar m\u0259suliyy\u0259tsiz v\u0259 delitant b\u0259yanatlarla Az\u0259rbaycan\u0131 qon\u015fu d&ouml;vl\u0259tl\u0259rl\u0259 m&uuml;harib\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 g\u0259tirmi\u015fdil\u0259r. Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131 tamamil\u0259 da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r ki, bunun da n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259halinin yoxsulluq s\u0259viyy\u0259si 49 % t\u0259\u015fkil edirdi. Qon\u015fu d&ouml;vl\u0259tl\u0259rin, habel\u0259 f&ouml;vq\u0259l d&ouml;vl\u0259tl\u0259rin geosiyasi maraqlar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 &nbsp;alsaq, Az\u0259rbaycan\u0131n nec\u0259 bir t\u0259hl&uuml;k\u0259 il\u0259 &uuml;z-&uuml;z\u0259 qald\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259s\u0259vv&uuml;r etm\u0259k &ccedil;\u0259tin deyil. Art\u0131q Az\u0259rbaycan m&uuml;st\u0259qil d&ouml;vl\u0259t kimi s&uuml;quta u\u011framan\u0131n \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 idi. Yax\u015f\u0131 halda is\u0259 onun \u0259razisind\u0259 bir ne&ccedil;\u0259 x\u0131rda &ldquo;d&ouml;vl\u0259tcikl\u0259r&rdquo; yarana bil\u0259r, ya da Az\u0259rbaycan vassal d&ouml;vl\u0259t\u0259 v\u0259 yaxud ba\u015fqa bir g&uuml;cl&uuml; d&ouml;vl\u0259tin forpostuna &ccedil;evril\u0259 bil\u0259rdi. Bu g&uuml;n forpost n&uuml;mun\u0259sini Erm\u0259nistan\u0131n t\u0259cr&uuml;b\u0259sind\u0259 g&ouml;r&uuml;r&uuml;k. Heyd\u0259r \u018fliyev ikinci d\u0259f\u0259 siyasi hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131tmaqla bu t\u0259hl&uuml;k\u0259l\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 b&ouml;y&uuml;k m\u0259har\u0259tl\u0259 ald\u0131.<\/span><\/p>\n<p>H&uuml;quq\u015f&uuml;naslar yax\u015f\u0131 bilirl\u0259r ki, &ldquo;de-faktoya&rdquo; \u0259saslanmayan v\u0259 ondan qaynaqlanmayan &ldquo;de-yure&rdquo; bo\u015f b\u0259yanatdan ba\u015fqa bir \u015fey deyil. \u0130yunun 15-d\u0259n ba\u015flayaraq sonrak\u0131 d&ouml;vr \u0259rzind\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin f\u0259aliyy\u0259tini &ldquo;de-yured\u0259n&rdquo; &ldquo;de-faktoya&rdquo; do\u011fru z\u0259f\u0259r y&uuml;r&uuml;\u015f&uuml; kimi xarakteriz\u0259 ed\u0259 bil\u0259rik. &Ccedil;&uuml;nki Az\u0259rbaycan d&ouml;vl\u0259ti b&uuml;t&uuml;n daxili v\u0259 xarici t\u0259hl&uuml;k\u0259d\u0259n qurtuldu. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 real v\u0259t\u0259nda\u015f m&uuml;harib\u0259si t\u0259hl&uuml;k\u0259sind\u0259n xilas oldu.<br \/>\nBu g&uuml;n Az\u0259rbaycan\u0131n m&uuml;st\u0259qil daxili v\u0259 xarici siyas\u0259tyeritm\u0259si, regionun \u0259n g&uuml;cl&uuml; d&ouml;vl\u0259tl\u0259rind\u0259n birin\u0259 &ccedil;evrilm\u0259si Heyd\u0259r \u018fliyevin 15 iyun 1993-c&uuml; ild\u0259n ba\u015flayan f\u0259aliyy\u0259tinin m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259sidir. B&uuml;t&uuml;n bunlar\u0131 v\u0259 yeni tariximizin h\u0259l\u0259 yadda\u015flardan silinm\u0259y\u0259n reall\u0131qlar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq 15 iyun Qurtulu\u015f g&uuml;n&uuml;n Az\u0259rbaycan xalq\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n m&ouml;ht\u0259\u015f\u0259m tarixi bir g&uuml;n oldu\u011fu \u015f\u0259ksizdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Rafael C\u0259bray\u0131lov,<br \/>\nMilli M\u0259clisin deputat\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ulu &ouml;nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan xalq\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda xidm\u0259tl\u0259ri &ccedil;oxsayl\u0131 oldu\u011fu q\u0259d\u0259r d\u0259 &ccedil;ox\u015fax\u0259lidir. Onun xidm\u0259tl\u0259ri i&ccedil;\u0259risind\u0259 bir m&uuml;st\u0259sna xidm\u0259ti var ki, dig\u0259r xidm\u0259tl\u0259rinin f&ouml;vq&uuml;nd\u0259 dayan\u0131r. Heyd\u0259r \u018fliyevin bu xidm\u0259ti de-fakto&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[86],"tags":[],"class_list":["post-34542","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyaset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34542","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=34542"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34542\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=34542"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=34542"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=34542"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}