{"id":34351,"date":"2016-06-09T14:31:00","date_gmt":"2016-06-09T10:31:00","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=34351","title":{"rendered":"Bahar\u0131n s\u0259ks\u0259n an\u0131"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"line-height: 1.6em;\">Deyirl\u0259r ki, ikini ikiy\u0259 vuranda cavabda d&ouml;rd al\u0131n\u0131rsa, bu, riyaziyyatd\u0131r. \u0130ki d\u0259f\u0259 iki be\u015f\u0259 b\u0259rab\u0259r olarsa, bu, \u0259d\u0259biyyatd\u0131r. \u018fg\u0259r h\u0259min vurma \u0259m\u0259linin cavab\u0131 daha b&ouml;y&uuml;k r\u0259q\u0259m\u0259 b\u0259rab\u0259r olarsa, dem\u0259li, bu, h\u0259yatd\u0131r. H\u0259yat\u0131n yaran\u0131\u015f\u0131,insan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131,duy\u011fular\u0131,fikir v\u0259 d&uuml;\u015f&uuml;nc\u0259l\u0259ri tarix boyu d\u0259rkedilm\u0259zd\u0259n d\u0259rkedil\u0259n\u0259 do\u011fru m&uuml;\u0259yy\u0259n m\u0259saf\u0259 q\u0259t edib.Bu m\u0259saf\u0259ni uzaqg&ouml;r\u0259nlikl\u0259 anlamaq,ba\u015fa d&uuml;\u015fm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;ns\u0259 elm yaran\u0131b v\u0259 bu elm\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 ad\u0131n\u0131 veribl\u0259r.Bu ad\u0131n m\u0259nas\u0131 il\u0259 &nbsp;ilk tan\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131 bel\u0259 xat\u0131rlay\u0131ram.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<br \/>\n1988-ci ilin sentyabr ay\u0131 idi.Az\u0259rbaycan\u0131n ilk v\u0259 \u0259n q\u0259dim ali m\u0259kt\u0259binin &#8211;BDU-nun filologiya fak&uuml;lt\u0259sinin II kursunda oxuyurdum. &Uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml; semestrd\u0259n &nbsp;biz\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 f\u0259nni t\u0259dris olunacaqd\u0131.Ad\u0131 bel\u0259 qorxu v\u0259 t\u0259\u015fvi\u015f yaradan bu elmin \u0259saslar\u0131n\u0131n,mahiyy\u0259tnin d\u0259rki prossesi &nbsp;biz t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n &nbsp;a\u011flas\u0131\u011fmaz g&ouml;r&uuml;n&uuml;rd&uuml;.Biz dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131 sevirdik,tarixi xo\u015flay\u0131rd\u0131q,pedaqogikan\u0131 &ouml;yr\u0259nm\u0259li idik,f\u0259ls\u0259f\u0259ni is\u0259&#8230;Q\u0259ti \u015f\u0259kild\u0259 \u0259min idik.Bu semestr \u0259la&ccedil;\u0131 ola bilm\u0259y\u0259c\u0259yik.F\u0259ls\u0259f\u0259 &nbsp;v\u0259 onu t\u0259dris ed\u0259n &nbsp;filosof buna &nbsp;imkan verm\u0259y\u0259c\u0259k&#8230;<br \/>\n&nbsp;<br \/>\nBir ne&ccedil;\u0259 g&uuml;n &nbsp;ke&ccedil;mi\u015fdi. D&uuml;\u015f&uuml;nc\u0259l\u0259rimizd\u0259 yan\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fumuzu etiraf edirdik. F\u0259ls\u0259f\u0259 asan deyildi, ancaq filosof &ouml;z &nbsp;f\u0259nnini g&ouml;z\u0259l bilir v\u0259 bu &nbsp;elmi x&uuml;susi m\u0259har\u0259tl\u0259- s\u0259lis nitq, g&ouml;z\u0259l pafoslu dan\u0131\u015f\u0131q t\u0259rzi,elmi d\u0259llill\u0259r,anla\u015f\u0131ql\u0131 ifad\u0259l\u0259rl\u0259 izah edir,g&ouml;z&uuml;m&uuml;z &ouml;n&uuml;nd\u0259 hikm\u0259t d\u0259nizinin sonsuzlu\u011funu,\u0259nginlik v\u0259 \u0259srar\u0259ngizliyini aliml\u0259rin he&ccedil; d\u0259 ham\u0131s\u0131na xas olmayan bir t\u0259rzd\u0259 ayd\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131r,\u015f\u0259rh edir,ba\u015fa sal\u0131rd\u0131.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n\u0130lk c&uuml;ml\u0259l\u0259r &nbsp;x&uuml;susi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik idi: &ldquo;F\u0259ls\u0259f\u0259&rdquo; s&ouml;z&uuml; yunanca &ldquo;filosofiya&rdquo; s&ouml;z&uuml;nd\u0259n olub, orta \u0259sr \u015f\u0259rq aliml\u0259rinin \u0259r\u0259b dilin\u0259 uy\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259l\u0259ff&uuml;z&uuml; n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaran\u0131b.<br \/>\n&ldquo;Filo&rdquo; sevm\u0259k, &ldquo;sofiya&rdquo; hikm\u0259t m\u0259nalar\u0131n\u0131 &nbsp;ifad\u0259 edir,hikm\u0259ti sevir\u0259m m\u0259nas\u0131n\u0131 verir.<br \/>\n\u0130lkin f\u0259ls\u0259fi g&ouml;r&uuml;\u015fl\u0259r \u015f\u0259rq d&uuml;nyas\u0131na m\u0259xsus oldu\u011fu halda, sistemli bir elm kimi f\u0259ls\u0259f\u0259 ilk d\u0259f\u0259 Yunan\u0131standa &ouml;yr\u0259nilmi\u015fdir. Bu s&ouml;z&uuml; termin kimi ilk d\u0259f\u0259 Pifaqor i\u015fl\u0259tmi\u015f, &ouml;z&uuml;n&uuml; &ldquo;filosof&rdquo; &nbsp;adland\u0131rm\u0131\u015f, &ldquo;M\u0259n &ouml;z yerimi bilir\u0259m. Bilir\u0259m ki, hikm\u0259t yaln\u0131z Tanr\u0131 biliyidir v\u0259 m\u0259nd\u0259 ola bilm\u0259z. M\u0259n ancaq hikm\u0259ti sev\u0259 bil\u0259r\u0259m&rdquo;,- demi\u015fdir.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\nF\u0259ls\u0259f\u0259ni elm kimi ilk d\u0259f\u0259 Platon f\u0259rql\u0259ndirmi\u015fdir. V\u0259 bel\u0259likl\u0259,F\u0259rman \u0130smay\u0131lovun m&uuml;hazir\u0259l\u0259ri biz t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin d&uuml;nya f\u0259ls\u0259f\u0259 elmi il\u0259 ilk tan\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131na v\u0259sil\u0259 oldu.<br \/>\nBir ne&ccedil;\u0259 g&uuml;n \u0259vv\u0259l &ccedil;ox h&ouml;rm\u0259tli m&uuml;\u0259llimiml\u0259- professor F\u0259rman \u0130smay\u0131lovla g&ouml;r&uuml;\u015fd&uuml;m.F\u0259rman m&uuml;\u0259llim ilk d\u0259f\u0259 28 il \u0259vv\u0259l g&ouml;rd&uuml;y&uuml;m h\u0259min insan idi.<br \/>\n\u015eux qam\u0259ti, s\u0259liq\u0259li qiyaf\u0259ti ,n\u0259cib g&uuml;l&uuml;\u015f&uuml;, m\u0259sum v\u0259 q\u0259tiyy\u0259tli g&ouml;rk\u0259mi, aristokrat r\u0259ftar\u0131, fitri m\u0259d\u0259niyy\u0259ti v\u0259 &ccedil;ox y&uuml;ks\u0259k n\u0259zak\u0259ti il\u0259 80 ya\u015f\u0131n m&uuml;drikliyini v\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259cavan,sa\u011flam ruhun v\u0259hd\u0259tini &ouml;z&uuml;nd\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fdir\u0259n \u0259sl m&uuml;\u0259llim,\u0259sl ziyal\u0131,\u0259sl \u015f\u0259xsiyy\u0259t idi m\u0259nim m&uuml;\u0259llimim.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\nUzaq ke&ccedil;mi\u015fd\u0259n yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 uzanan xatir\u0259l\u0259rin t\u0259siri il\u0259 bu g&ouml;z\u0259l insandan m\u0259sl\u0259h\u0259t almal\u0131 idim. Haqq\u0131nda m\u0259ruz\u0259 ed\u0259c\u0259yimi dedim. M\u0259n n\u0259 etm\u0259li oldu\u011fum art\u0131q bilirdim.Amma F\u0259rman m&uuml;\u0259llim R.Rzadan iki misra s&ouml;yl\u0259di v\u0259 h\u0259r \u015fey m\u0259n\u0259 ayd\u0131n oldu.Bu,F\u0259rmanm&uuml;\u0259llimsaya\u011f\u0131 xo\u015f v\u0259 m\u0259d\u0259ni x\u0259b\u0259rdarl\u0131q idi.B\u0259dii v\u0259 obrazl\u0131 t\u0259f\u0259kk&uuml;r&uuml;m&uuml;n ard\u0131na d&uuml;\u015f&uuml;b ged\u0259 bilm\u0259zdim,yaln\u0131z elmi v\u0259 lakonik c&uuml;ml\u0259l\u0259rl\u0259,t\u0259rifd\u0259n uzaq,konkret v\u0259 y\u0131\u011fcam dan\u0131\u015fmal\u0131,p\u0259r\u0259sti\u015f etdiyim m&uuml;\u0259llimim haqq\u0131nda m&uuml;bali\u011f\u0259l\u0259rd\u0259n qa&ccedil;mal\u0131 idim.<br \/>\n\u018fziz filosof, poeziyan\u0131,\u015feiriyy\u0259ti m\u0259nd\u0259n az bilmirirsiniz.Yax\u015f\u0131n\u0131 dem\u0259k,yax\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131,xeyirxahl\u0131\u011f\u0131 t\u0259bli\u011f etm\u0259k laz\u0131md\u0131r.M\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 F&uuml;zuliyan\u0259 yana\u015fsaq, ifratdan v\u0259 t\u0259fritd\u0259n qa&ccedil;aca\u011fam.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n\u018fli K\u0259rimin t\u0259birinc\u0259,pis\u0259yax\u015f\u0131,yax\u015f\u0131ya pis &nbsp;d\u0259 dem\u0259y\u0259c\u0259y\u0259m.Yaln\u0131z &ouml;z g&ouml;rd&uuml;y&uuml;m&uuml;,hiss etdiyi v\u0259 \u015fahidi oldu\u011fumu dan\u0131\u015faca\u011fam.El\u0259 ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 professor F\u0259rman \u0130smay\u0131lovun elmi t\u0259rc&uuml;meyi-hal\u0131 il\u0259 oxucular\u0131m\u0131 tan\u0131\u015f etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m:<br \/>\nF\u0259rman \u0130smay\u0131lov 1936-c\u0131 ild\u0259 \u015e\u0259ki rayonunun Ba\u015f G&ouml;yn&uuml;k k\u0259ndind\u0259 anadan olmu\u015fdur. Orta t\u0259hsilini Ba\u015f G&ouml;yn&uuml;k k\u0259ndind\u0259ki G&uuml;lar\u0259 G&ouml;yl&uuml;q\u0131z\u0131 ad\u0131na m\u0259kt\u0259bd\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131r.1956-c\u0131 ild\u0259 M.F.Axundov ad\u0131na Az\u0259rbaycan Pedaqoji Dill\u0259r \u0130nstitutunun ingilis dili fak&uuml;lt\u0259sin\u0259 q\u0259bul olmu\u015f, 1962-ci ild\u0259 oran\u0131 f\u0259rql\u0259nm\u0259 diplomu il\u0259 bitirmi\u015fdir.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\nT\u0259l\u0259b\u0259 ik\u0259n n&uuml;mun\u0259vi davran\u0131\u015f\u0131na v\u0259 t\u0259hsild\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 u\u011furlara g&ouml;r\u0259 h\u0259m Lenin,h\u0259m d\u0259 Stalin t\u0259qa&uuml;d&ccedil;&uuml;s&uuml; olmu\u015fdur.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\nAli m\u0259kt\u0259bi bitirdikd\u0259n sonra Elmi \u015euran\u0131n q\u0259rar\u0131 il\u0259 &quot;\u0130ngilis dilinin qrammatikas\u0131&quot; kafedrasmda m&uuml;\u0259llim saxlan\u0131lm\u0131\u015f, 1962-1966&ndash; ci ill\u0259rd\u0259 h\u0259min kafedrada m&uuml;\u0259llim, ba\u015f m&uuml;\u0259llim i\u015fl\u0259mi\u015fdir.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n1965-ci ild\u0259 EA-n\u0131n F\u0259ls\u0259f\u0259 v\u0259 H&uuml;quq \u0130nstitutunun aspiranturas\u0131na q\u0259bul olunmu\u015fdur.T\u0259hsilini Tbilisi v\u0259 Moskva \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 davam etdirmi\u015fdir. G&uuml;rc&uuml;stan Elml\u0259r Akademiyas\u0131 f\u0259ls\u0259f\u0259 insitutunun \u015f&ouml;b\u0259 m&uuml;diri m\u0259\u015fhur filosof A.F. Beqia\u015fvilinin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda m&uuml;asir q\u0259rb f\u0259ls\u0259f\u0259si &uuml;zr\u0259 ixtisaslanm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\nMoskvada t\u0259hsil alark\u0259n filosof Narskinin t\u0259l\u0259b\u0259si olmu\u015fdur.\u0130smay\u0131lov 1970-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n F\u0259ls\u0259f\u0259 v\u0259 H&uuml;quq \u0130nstitutunun Elmi \u015euras\u0131nda m&uuml;asir Q\u0259rb f\u0259ls\u0259f\u0259si &uuml;zr\u0259 &quot;F\u0259ls\u0259f\u0259 v\u0259 ali dil &ldquo; (Linqvistik analiz f\u0259ls\u0259f\u0259sinin metodoloji prinsipl\u0259rinin t\u0259nqidi)&quot; m&ouml;vzusunda namiz\u0259dlik dissertasiyas\u0131 m&uuml;dafi\u0259 etmi\u015fdir. H\u0259min dissertasiya Az\u0259rbaycanda XX \u0259sr Q\u0259rb f\u0259ls\u0259f\u0259si tarixin\u0259 h\u0259sr edilmi\u015f ilk elmi &nbsp;\u0259s\u0259rdir. F\u0259ls\u0259f\u0259nin m&uuml;asir d&uuml;nya elmin\u0259 b\u0259x\u015f etdiyi yenilikl\u0259r ,m&uuml;lahiz\u0259l\u0259r g\u0259nc alim\u0259 bu t\u0259dqiqat\u0131 davaml\u0131 olaraq ara\u015fd\u0131rmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n stimul verirdi.Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n ingilis v\u0259 rus dill\u0259rini m&uuml;k\u0259mm\u0259l bilm\u0259si d&uuml;nya f\u0259ls\u0259f\u0259 elmini ara\u015fd\u0131rmaq,t\u0259dqiq v\u0259 t\u0259hlil etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n &nbsp;onun qar\u015f\u0131s\u0131nda yeni s\u0259hif\u0259l\u0259r a&ccedil;\u0131rd\u0131.1972-ci ild\u0259 is\u0259 art\u0131q &quot;\u0130drak n\u0259z\u0259riyy\u0259si v\u0259 linqvistik analiz&quot; m&ouml;vzusunda doktorluq dissertasiyas\u0131 Tbilisi D&ouml;vl\u0259t Universitetinin Elmi \u015euras\u0131nda t\u0259sdiq edilmi\u015fdir.Ancaq m&uuml;\u0259llim h\u0259r g&uuml;n yeni-yeni q\u0259na\u0259tl\u0259ri v\u0259 d&uuml;\u015f&uuml;nc\u0259l\u0259ri il\u0259 bu m&ouml;vzunu daha m&uuml;k\u0259mm\u0259l,anla\u015f\u0131ql\u0131 v\u0259 elmi \u015f\u0259kild\u0259 yenid\u0259n i\u015fl\u0259yir,t\u0259dqiq edirdi.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n1970-75 ill\u0259rd\u0259 F\u0259rman \u0130smay\u0131lov Axundov ad\u0131na APD\u0130-nin partiya komit\u0259sin\u0259 s\u0259drlik etmi\u015f,eyni zamanda f\u0259ls\u0259f\u0259 kafedras\u0131n\u0131n dosenti kimi f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rmi\u015fdir.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\nF\u0259rman \u0130smay\u0131lov iki d\u0259f\u0259 N\u0259simi rayon sovetinin deputat\u0131 se&ccedil;ilmi\u015fdir.1974-1976-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 ba\u015f elmi i\u015f&ccedil;i kimi Moskvaya ezam edilmi\u015fdir.<br \/>\n1977-ci ild\u0259n \u0130smay\u0131lov elmi v\u0259 pedaqoji f\u0259aliyy\u0259tini BDU-da davam etdirm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r.1977-1991-ci ill\u0259rd\u0259 BDU-nun f\u0259ls\u0259f\u0259 kafedras\u0131n\u0131n dosenti v\u0259zif\u0259sind\u0259 &ccedil;al\u0131\u015fm\u0131\u015f,minll\u0259rl\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 elminin \u0259saslar\u0131n\u0131 &ouml;yr\u0259tmi\u015fdir.<br \/>\n1991-ci ild\u0259 BDU-nun \u015e\u0259ki filial\u0131na direktor t\u0259yin edilmi\u015fdir.H\u0259yat\u0131n\u0131n on ilini do\u011fma \u015f\u0259h\u0259rinin elmi y&uuml;ks\u0259li\u015fin\u0259 h\u0259sr etmi\u015f, 90-c\u0131 ill\u0259rin &ccedil;ox &ccedil;\u0259tin tarixi \u015f\u0259raitind\u0259 ,m&uuml;st\u0259qilliyini yenid\u0259n qazanan g\u0259nc respublikan\u0131n t\u0259\u015fkil olunmas\u0131na &ouml;z g\u0259rgin \u0259m\u0259yi ,&ccedil;al\u0131\u015fqanl\u0131\u011f\u0131 ,m\u0259qs\u0259dy&ouml;nl&uuml;l&uuml;y&uuml; v\u0259 vicdan\u0131 il\u0259 xidm\u0259t etm\u0259y\u0259 s\u0259f\u0259rb\u0259r olmu\u015f,\u0259yal\u0259td\u0259 ali m\u0259kt\u0259b filial\u0131n\u0131n a&ccedil;\u0131lmas\u0131 v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259lind\u0259n g\u0259l\u0259n h\u0259r \u015feyi etmi\u015fdir.BDU-nun \u015e\u0259ki filial\u0131 yarand\u0131\u011f\u0131 g&uuml;nd\u0259n F.\u0130smay\u0131lov onun direktoru v\u0259 eyni zamanda humanitar elml\u0259r kafedras\u0131n\u0131n m&uuml;diri olmu\u015fdur.<br \/>\n1996-c\u0131 ilin iyununda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n F\u0259ls\u0259f\u0259 v\u0259 H&uuml;quq \u0130nstitutunun n\u0259zdind\u0259ki (D.004.06.01) \u0130xtisasla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Elmi \u015eura F\u0259rman \u0130smay\u0131lova dissertasiya m&uuml;dafi\u0259 etm\u0259d\u0259n f\u0259ls\u0259f\u0259 elml\u0259ri doktoru alimlik d\u0259r\u0259c\u0259si verilm\u0259si haqq\u0131nda yekdillikl\u0259 q\u0259rar q\u0259bul etmi\u015fdir. Bu,Az\u0259rbaycan &nbsp;elmi tarixind\u0259 ba\u015f ver\u0259n ikinci b&ouml;y&uuml;k hadis\u0259 idi.Ke&ccedil;\u0259n \u0259srin 30-ci ill\u0259rind\u0259 yaln\u0131z filosof Heyd\u0259r H&uuml;seynova g&ouml;st\u0259ril\u0259n bu etimad t\u0259xmin\u0259n 60 il sonra filosof F\u0259rman \u0130smay\u0131lova m&uuml;y\u0259ss\u0259r olmu\u015fdur. &nbsp;Bu q\u0259rar da Ali Attestasiya Komissiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sdiq edilmi\u015fdir.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&quot;\u0130drak n\u0259z\u0259riyy\u0259si v\u0259 linqvistik analiz&quot;adl\u0131 qiym\u0259tli &nbsp;kitab m&uuml;dafi\u0259 \u015furas\u0131n\u0131n q\u0259rar\u0131ndan sonra &nbsp;&ccedil;apdan &ccedil;\u0131xm\u0131\u015fd\u0131r. Bir fakt\u0131 x&uuml;susil\u0259 qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259mki, F\u0259rman &nbsp;\u0130smay\u0131lova doktorluq elmi d\u0259r\u0259c\u0259si dissertasiyaya g&ouml;r\u0259 yox, h\u0259min \u0259s\u0259rl\u0259rin \u0259sas\u0131nda dayanan konsepsiyaya g&ouml;r\u0259 verilmi\u015fdir.<br \/>\n1997-ci ilin may\u0131nda BDU-nun b&ouml;y&uuml;k Elmi \u015euras\u0131nda, habel\u0259 filial\u0131n n\u0259zdind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259r\u0259n namiz\u0259dlik m&uuml;daf\u0131\u0259si &uuml;zr\u0259 \u0130xtisasla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Elmi \u015euran\u0131n &uuml;zv&uuml;, f\u0131lial\u0131n Elmi \u015euras\u0131n\u0131n s\u0259dri olmu\u015fdur. 1997-ci ild\u0259n BDU-nun professorudur.<br \/>\nF\u0259rman \u0130smay\u0131lov Az\u0259rbaycanda Q\u0259rb f\u0259ls\u0259f\u0259si &uuml;zr\u0259 ilk m&uuml;t\u0259x\u0259ssis, m&uuml;asir Q\u0259rb f\u0259ls\u0259f\u0259si &uuml;zr\u0259 ilk elml\u0259r doktorudur.<br \/>\nProfessor 1999-cu ild\u0259 \u0130stanbul Universitetind\u0259 &uuml;&ccedil; ayl\u0131q yarad\u0131c\u0131l\u0131q m\u0259zuniyy\u0259tind\u0259 olmu\u015f,M\u0259rm\u0259r\u0259 v\u0259 Beyk\u0259nd Universitetl\u0259rind\u0259 m&uuml;hazir\u0259l\u0259rl\u0259 &ccedil;\u0131x\u0131\u015f etmi\u015f,professor-m&uuml;\u0259llim v\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259 hey\u0259tinin r\u0259\u011fb\u0259t v\u0259 h&ouml;rm\u0259tini qazanm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\n2011-ci ild\u0259 d&ouml;vr&uuml;m&uuml;z&uuml;n f\u0259ls\u0259f\u0259 tarixi elminin g&ouml;rk\u0259mli t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131s\u0131, bu elmin Az\u0259rbaycanda t\u0259dris v\u0259 t\u0259bli\u011find\u0259 \u0259v\u0259zsiz rolu olan f\u0259ls\u0259f\u0259 elml\u0259ri doktoru, professor F\u0259rman \u0130smay\u0131lovun&ldquo;Se&ccedil;ilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259rinin VI cildliyi &nbsp;Bak\u0131da &ldquo;O\u011fuz eli&rdquo; n\u0259\u015friyyat\u0131nda &ccedil;apdan &ccedil;\u0131xm\u0131\u015fd\u0131r. &ldquo;Se&ccedil;ilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259ri &ldquo; g&ouml;rk\u0259mli alimin bu vaxta q\u0259d\u0259r yazd\u0131\u011f\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259rin he&ccedil; d\u0259 ham\u0131s\u0131n\u0131 &nbsp;\u0259hat\u0259 etmir.<br \/>\n2012-ci ild\u0259 filosof humanitar elml\u0259r &uuml;zr\u0259 &ldquo;\u0130lin alimi&rdquo; elan olunmu\u015fdur.<br \/>\nProfessor 20-d\u0259n &ccedil;ox iri h\u0259cmli monoqrafiyan\u0131n,&ccedil;oxlu sayda elmi m\u0259qal\u0259l\u0259rin m&uuml;\u0259llifidir. &rdquo; M&uuml;asir pozitivizm&rdquo;,&ldquo;Antikommunizm v\u0259 insan problem&rdquo;,&rdquo;M&uuml;asir burjua f\u0259ls\u0259f\u0259sinin b&ouml;hran\u0131(Neopozitivizm v\u0259 Ekzistensializm) , &ldquo;M&uuml;asir q\u0259sb f\u0259ls\u0259f\u0259si&rdquo;, &rdquo;XX \u0259sr f\u0259ls\u0259f\u0259sin\u0259 dair o&ccedil;erkl\u0259r&rdquo;,&ldquo;Zigmund Freyd&rdquo;, &ldquo;\u0130nsan v\u0259 d&uuml;nya&rdquo;,&ldquo;\u0130drak n\u0259z\u0259riyy\u0259si v\u0259 linqvistik analiz&rdquo;, &ldquo;XX \u0259sr q\u0259rb f\u0259ls\u0259f\u0259si tarixi (II cildd\u0259) &ldquo;Dilin metafizikas\u0131&rdquo;, &ldquo;Klassik psixoanalizin \u0259saslar\u0131&rdquo;,&ldquo;Rene Dekart&rdquo;, &rdquo;\u0130nsan &ldquo;M\u0259ni&rdquo;nin fenomenologiyas\u0131,&rdquo;M&uuml;q\u0259dd\u0259s od,yaxud f\u0259ls\u0259f\u0259nin f\u0259ls\u0259f\u0259si&rdquo; \u0259s\u0259rl\u0259rinin m&uuml;\u0259llifidir.&nbsp;<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&ldquo;H\u0259min \u0259s\u0259rl\u0259rin ana x\u0259ttini b&uuml;t&uuml;n d&ouml;vrl\u0259rin f\u0259ls\u0259f\u0259si t\u0259f\u0259kk&uuml;r&uuml;n&uuml;n m\u0259h\u0259kda\u015f\u0131 hesab olun metodologiya t\u0259\u015fkil edir&rdquo;.F\u0259ls\u0259f\u0259nin \u0259sas suallar\u0131ndan biri kimi \u0130nsan n\u0259 bar\u0259d\u0259 d&uuml;\u015f&uuml;n\u0259 bil\u0259r, n\u0259 bar\u0259d\u0259 d&uuml;\u015f&uuml;n\u0259 bilm\u0259z &ndash; n\u0259 m\u0259nada m\u0259nal\u0131 dan\u0131\u015fmaq olar, n\u0259yin absurd oldu\u011funu d\u0259rk etdikd\u0259n sonra susmaq laz\u0131md\u0131r. &nbsp;S&ouml;hb\u0259t analitik f\u0259ls\u0259f\u0259d\u0259 t\u0259f\u0259kk&uuml;r v\u0259 dilin m\u0259hsuldar f\u0259aliyy\u0259tinin h&uuml;dudlar\u0131n\u0131n m&uuml;\u0259yy\u0259n edilm\u0259sind\u0259n gedir&rdquo;.<br \/>\nM&uuml;\u0259llif h\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l Az\u0259rbaycan oxucusunu q\u0259rb f\u0259ls\u0259f\u0259sinin asas c\u0259rayanlar\u0131 il\u0259 tan\u0131\u015f edir; burada neopozitivizm, ekzistensializm, neotomizm, linqvistik analiz kimi f\u0259ls\u0259fi t\u0259liml\u0259rin t\u0259nqidi \u015f\u0259rhi verilir. Bu \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259 a\u011flas\u0131\u011fanl\u0131qv\u0259 a\u011flas\u0131\u011fmazl\u0131q, m\u0259nal\u0131l\u0131q v\u0259 m\u0259nas\u0131zl\u0131q problemi \u0259sas apar\u0131c\u0131 m&ouml;vqe tutur. Murun, Rasselin, Vittqeyn\u015fteynin, Rayl\u0131n, Vizdomun, Haydeqqerin, Yaspersin, Sartr\u0131n, neotomistl\u0259rin bax\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 oxucular\u0131 tan\u0131\u015f edir.Filosofun izah\u0131na g&ouml;r\u0259 \u0259g\u0259r &nbsp;sa\u011flam fikir f\u0259ls\u0259f\u0259sinin banisi C.E.Mur &uuml;&ccedil;&uuml;n a\u011flas\u0131\u011fanl\u0131q v\u0259 m\u0259nal\u0131l\u0131q adi dilin, sa\u011flam fikrin h&uuml;dudlar\u0131d\u0131rsa, Rassel &uuml;&ccedil;&uuml;n &nbsp;bu a\u011flas\u0131\u011fanl\u0131l\u0131\u011f\u0131n v\u0259 m\u0259nal\u0131l\u0131\u011f\u0131n h&uuml;dudlar\u0131n\u0131 riyaziyyat, riyazi parad\u0131qma m&uuml;\u0259yy\u0259n edir.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\nAnalitik filosoflar el\u0259 h\u0259min parad\u0131qmaya apelyasiya vasit\u0259sil\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259d\u0259 inqilab etm\u0259k, onu t\u0259bi\u0259t elml\u0259ri kimi m\u0259hsuldar etm\u0259k niyy\u0259tini g&uuml;d&uuml;rl\u0259r. Eyni m\u0259qs\u0259d\u0259 ilkin Vittqen\u015fteyn can at\u0131rd\u0131. Lakin onun &uuml;&ccedil;&uuml;n art\u0131q riyaziyyat deyil, geometriya a\u011flas\u0131\u011fanl\u0131\u011f\u0131n v\u0259 m\u0259nal\u0131l\u0131\u011f\u0131n parad\u0131qmas\u0131 kimi &ccedil;\u0131x\u0131\u015f edir. Bel\u0259likl\u0259, &ldquo;a\u011flas\u0131\u011fanm\u0259nal\u0131 n\u0259dir?&rdquo; sual\u0131na neopozitivistl\u0259rin cavab\u0131 bel\u0259dir: m\u0259zmunu hiss &uuml;zvl\u0259ril\u0259 yoxlan\u0131la bil\u0259n m&uuml;lahiz\u0259 m\u0259nal\u0131 v\u0259 a\u011flabatand\u0131r. F\u0259rman \u0130smay\u0131lov neopozitivizmin bu &uuml;&ccedil; b&ouml;y&uuml;k n&uuml;may\u0259d\u0259sinin fikirl\u0259rini izah ed\u0259r\u0259k h\u0259m d\u0259 m&uuml;asir Q\u0259rb f\u0259ls\u0259f\u0259sinin genezisi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 m&uuml;nasib\u0259tini &ldquo;Frenses Bekon&rdquo;, &ldquo;Rene Dekart&rdquo; monoqrafiyalar\u0131nda \u015f\u0259rh edir. Dem\u0259li,m&uuml;asir Q\u0259rb f\u0259ls\u0259f\u0259sinin genezisinin \u0259sas\u0131nda da &ccedil;ox ayd\u0131n olmasa da, a\u011flas\u0131\u011fanl\u0131q v\u0259 m\u0259nal\u0131l\u0131q problemi yat\u0131r. Bekon &uuml;&ccedil;&uuml;n bu parad\u0131qman\u0131 tacr&uuml;b\u0259, Dekart &uuml;&ccedil;&uuml;n &ndash; z\u0259ka t\u0259\u015fkil edir.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\nF\u0259rman \u0130smay\u0131lov &nbsp;Q\u0259rb f\u0259ls\u0259f\u0259sinin D.Murdan B.Rassel\u0259,C.Rayldan Vitqen\u015fteyn\u0259, Dekatdan Bekona ,Yumdan Kreykehora, m&uuml;asir Q\u0259rb f\u0259ls\u0259fi fikrinin f\u0259ls\u0259f\u0259d\u0259n \u0259d\u0259biyyata,riyaziyyatdan &nbsp;inc\u0259s\u0259n\u0259t\u0259 ,linqvistikadan t\u0259bi\u0259t\u015f&uuml;nasl\u0131\u011fa q\u0259d\u0259r &nbsp;b&uuml;t&uuml;n sah\u0259l\u0259rini &nbsp;\u0259hat\u0259 ed\u0259n d\u0259rki m&uuml;r\u0259kk\u0259b &ldquo;izm&rdquo;l\u0259rin&mdash;neopozitivizmi, nihilizmi, praqmatizmi , empriokritisizmi, personalizmi, &nbsp;eksistensializmi &nbsp;Az\u0259rbaycan ziyal\u0131s\u0131na, alimin\u0259, t\u0259l\u0259b\u0259sin\u0259, v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131na izah edir, t\u0259hlil edir, elmi ara\u015fd\u0131rmalar apar\u0131r.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n\u0130smay\u0131lovun \u0259s\u0259rl\u0259ri AB\u015e-da,\u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259,\u0130randa da n\u0259\u015fr edilmi\u015fdir.O,uzun ill\u0259rdir \u0130randa &nbsp;n\u0259\u015fr olunan &ldquo;F\u0259ls\u0259f\u0259 v\u0259 Psixologiya&rdquo; jurnal\u0131n\u0131n redaksiya hey\u0259tinin &uuml;zv&uuml;d&uuml;r.<br \/>\nT\u0259hsil v\u0259 elmi f\u0259aliyy\u0259tind\u0259ki u\u011furlar\u0131na g&ouml;r\u0259 o,d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin,BDU-nun &ldquo;F\u0259xri F\u0259rman&rdquo;lar\u0131, &rdquo;Ali m\u0259kt\u0259b \u0259la&ccedil;\u0131s\u0131&ldquo;d&ouml;\u015f ni\u015fan\u0131 il\u0259 t\u0259ltif olunmu\u015fdur. F\u0259rman \u0130smay\u0131lov APD\u0130A-da f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259r\u0259n doktorluq dissertasiyas\u0131 &uuml;zr\u0259 M&uuml;dafi\u0259 \u015euras\u0131n\u0131n &uuml;zv&uuml;d&uuml;r.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n&Ouml;lk\u0259mizd\u0259 y&uuml;ks\u0259k ixtisasl\u0131 kadrlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda onun \u0259m\u0259yi b&ouml;y&uuml;kd&uuml;r. AMEA-n\u0131n f\u0259ls\u0259f\u0259 tarixi \u015f&ouml;b\u0259sinin v\u0259 el\u0259c\u0259 d\u0259 humanitar elml\u0259r &uuml;zr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 kafedras\u0131n\u0131n magistr, aspirant, doktorant v\u0259 dissertantlar\u0131na, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n xarici &ouml;lk\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131na elmi r\u0259b\u0259rlik edir v\u0259 etm\u0259kd\u0259dir.<br \/>\nF\u0259rman m&uuml;\u0259llim yaln\u0131z g&ouml;rk\u0259mli filosof,pofessor deyil,o h\u0259m d\u0259 dil&ccedil;i v\u0259 linqvistdir, natiqdir.Q\u0259rb filosoflar\u0131n\u0131n &nbsp;elmi t\u0259dqiqatlar\u0131n\u0131 onlar\u0131n &ouml;z dill\u0259rind\u0259 &nbsp;ingilis v\u0259 rus dill\u0259rind\u0259 orijinaldan oxuyaraq t\u0259dqiq edir.O, dil&ccedil;i-filosof, \u0259dabiyyat\u0131&ccedil;\u0131-alim,m&uuml;\u0259llim-natiq,r\u0259hb\u0259r v\u0259 i\u015f&ccedil;idir.Auditoriyada akademik natiqliyin b&uuml;t&uuml;n prinsipl\u0259rin\u0259 \u0259m\u0259l ed\u0259n bu insan,y&uuml;ks\u0259k z\u0259ka sahibi, ustad-m&uuml;\u0259llim,pedaqoq-alimdir.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\nD&uuml;zg&uuml;n,d\u0259qiq v\u0259 g&ouml;z\u0259l nitq\u0259 malikdir,auditoriyan\u0131n s\u0259viyy\u0259sini n\u0259z\u0259r\u0259 almaq,nitqini bu ampluada qurmaq i\u015find\u0259 pe\u015f\u0259kard\u0131r.Nitqin intonasiyas\u0131 v\u0259 ritmi, jest v\u0259 mimikalar\u0131n &ouml;l&ccedil;&uuml;l&uuml; &nbsp;\u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259si ,m&ouml;vzunun mahiyy\u0259ti v\u0259 m\u0259tl\u0259bin izah\u0131nda t\u0259f\u0259rr&uuml;atdan,yersiz uzun&ccedil;uluqdan istifad\u0259 onun nitqin\u0259 yadd\u0131r. M&uuml;k\u0259mm\u0259lliyi il\u0259 sad\u0259, s\u0259mimiliyi il\u0259 b\u0259nz\u0259rsizdir.\u0130ndiki ya\u015f\u0131nda bel\u0259 ruh\u0259n &ccedil;ox-&ccedil;ox g\u0259ncdir.\u0130st\u0259nil\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 insana t\u0259mkin,anlay\u0131\u015f v\u0259 n\u0259zak\u0259t g&ouml;st\u0259r\u0259 bilir.&Ouml;m\u0259r X\u0259yyamdan H&ouml;tey\u0259 q\u0259d\u0259r \u015e\u0259rq-Q\u0259rb f\u0259ls\u0259fi poeziyas\u0131n\u0131 m&uuml;k\u0259mm\u0259l bilir.Q\u0259rbl\u0259 \u015e\u0259rqin aras\u0131nda f\u0259ls\u0259fi k&ouml;rp&uuml; salaraq ordan q\u0259rbli qiyaf\u0259sind\u0259 m&uuml;drik \u015f\u0259rqlisaya\u011f\u0131 add\u0131mlay\u0131r.<br \/>\nYoluuz a&ccedil;\u0131q olsun,g&ouml;z\u0259l m&uuml;\u0259llim v\u0259 \u0259ziz insan. Siz\u0259 sa\u011flam &ouml;m&uuml;r, yeni yarad\u0131c\u0131l\u0131q u\u011furlar\u0131 arzu edirik.<br \/>\n&nbsp;<br \/>\n<strong>\u0130lah\u0259 S&uuml;leymanova<br \/>\n&nbsp;<br \/>\nAz\u0259rbaycan &nbsp;D&ouml;vl\u0259t &nbsp;Pedoqoji Universiteti&nbsp;<br \/>\n\u015e\u0259ki filial\u0131n\u0131n ba\u015f m&uuml;\u0259llimi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Deyirl\u0259r ki, ikini ikiy\u0259 vuranda cavabda d&ouml;rd al\u0131n\u0131rsa, bu, riyaziyyatd\u0131r. \u0130ki d\u0259f\u0259 iki be\u015f\u0259 b\u0259rab\u0259r olarsa, bu, \u0259d\u0259biyyatd\u0131r. \u018fg\u0259r h\u0259min vurma \u0259m\u0259linin cavab\u0131 daha b&ouml;y&uuml;k r\u0259q\u0259m\u0259 b\u0259rab\u0259r olarsa, dem\u0259li, bu,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-34351","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34351","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=34351"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34351\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=34351"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=34351"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=34351"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}