{"id":266443,"date":"2026-11-11T06:15:09","date_gmt":"2026-11-11T02:15:09","guid":{"rendered":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=266443"},"modified":"2026-11-11T00:06:02","modified_gmt":"2026-11-10T20:06:02","slug":"bu-%c9%99sya-unitazdan-10-d%c9%99f%c9%99-cirklidir-h%c9%99r-gun-%c9%99limizd%c9%99n-dusmur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=266443","title":{"rendered":"Bu \u0259\u015fya unitazdan 10 d\u0259f\u0259 \u00e7irklidir \u2013 h\u0259r g\u00fcn \u0259limizd\u0259n d\u00fc\u015fm\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p><strong>H\u0259r g\u00fcn milyonlarla bakteriyan\u0131n toplana bil\u0259c\u0259yi onlarla \u0259\u015fyaya toxunuruq. Qap\u0131 tutacaqlar\u0131, ictimai n\u0259qliyyatda \u0259lc\u0259km\u0259l\u0259r, lift d\u00fcym\u0259l\u0259ri v\u0259 h\u0259tta unitaz oturacaqlar\u0131 \u00e7irkl\u0259nm\u0259 m\u0259nb\u0259yi kimi tan\u0131n\u0131r. Lakin daha tez-tez istifad\u0259 etdiyimiz v\u0259 t\u0259mizliyin\u0259 \u00e7ox vaxt diqq\u0259t yetirm\u0259diyimiz bir \u0259\u015fya var.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rir ki, onun \u00fcz\u0259rind\u0259ki bakteriyalar\u0131n say\u0131 unitaz oturaca\u011f\u0131ndak\u0131ndan bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 \u00e7ox ola bil\u0259r.<br \/>\n<strong>Smartfon unitaz oturaca\u011f\u0131ndan 10 d\u0259f\u0259 \u00e7irkli ola bil\u0259r<\/strong><br \/>\nBu iddia tez-tez Mi\u00e7iqan Universiteti il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirils\u0259 d\u0259, m\u00fcvafiq \u00f6l\u00e7m\u0259l\u0259ri Arizona Universitetinin aliml\u0259ri apar\u0131b. Onlar telefonlar\u0131n v\u0259 unitaz oturacaqlar\u0131n\u0131n s\u0259thind\u0259ki bakteriyalar\u0131n say\u0131n\u0131 m\u00fcqayis\u0259 edibl\u0259r. N\u0259tic\u0259d\u0259 smartfonlarda bakteriyalar\u0131n say\u0131n\u0131n t\u0259xmin\u0259n 10 d\u0259f\u0259 \u00e7ox oldu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilib.<br \/>\nBurada vacib m\u0259qam odur ki, s\u00f6hb\u0259t bakteriyalar\u0131n say\u0131ndan gedir, onlar\u0131n n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259li olmas\u0131ndan yox. Unitaz oturaca\u011f\u0131 evd\u0259 \u0259n \u00e7irkli yerl\u0259rd\u0259n biri hesab edildiyind\u0259n m\u00fct\u0259madi t\u0259mizl\u0259nir. Telefon is\u0259 \u0259ks\u0259r hallarda t\u0259mizl\u0259nmir v\u0259 mikroblar onun s\u0259thind\u0259 h\u0259ft\u0259l\u0259rl\u0259 toplana bilir.<br \/>\nDig\u0259r s\u0259b\u0259b smartfonlardan istifad\u0259 tezliyidir. M\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259, insan g\u00fcn \u0259rzind\u0259 orta hesabla 47 d\u0259f\u0259 telefonunu yoxlay\u0131r. H\u0259r d\u0259f\u0259 \u0259ll\u0259r v\u0259 ekran aras\u0131nda bakteriya m\u00fcbadil\u0259si ba\u015f verir.<br \/>\nTelefon biziml\u0259 tualet\u0259 d\u0259 gedir<br \/>\nSmartfonu ayaqqab\u0131 v\u0259 ya geyim kimi m\u00fcxt\u0259lif t\u0259mizlik s\u0259viyy\u0259sin\u0259 malik m\u0259kanlara apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z h\u0259r yerd\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fczl\u0259 da\u015f\u0131y\u0131r\u0131q. S\u0259h\u0259r m\u0259tb\u0259x masas\u0131n\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259, g\u00fcnorta kafed\u0259, ax\u015fam is\u0259 ictimai n\u0259qliyyat\u0131n oturaca\u011f\u0131nda ola bil\u0259r. \u00dcst\u0259lik, bir \u00e7ox insan telefonunu \u00f6z\u00fc il\u0259 tualet\u0259 d\u0259 apar\u0131r.<br \/>\nGillson Science laboratoriyas\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri Keytlin Manqan\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, insanlar telefonlar\u0131na daim toxunur, lakin istifad\u0259 aras\u0131nda onu t\u0259mizl\u0259mir v\u0259 \u0259ll\u0259rini yumurlar.<br \/>\nMi\u00e7iqan Universitetinin epidemioloqu Emili Martin d\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259ni g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat n\u00fcmun\u0259si il\u0259 izah edir: telefonla tualet\u0259 girib, sonra onu yenid\u0259n \u00f6z\u00fcm\u00fczl\u0259 \u00e7\u0131xarmaq, dem\u0259k olar ki, \u0259ll\u0259ri yumadan tualetd\u0259n \u00e7\u0131xma\u011fa b\u0259nz\u0259yir.<br \/>\nBel\u0259likl\u0259, qapal\u0131 d\u00f6vr yaran\u0131r: \u0259ll\u0259rimizi yuyuruq, lakin d\u0259rhal \u00fcz\u0259rind\u0259 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif yerl\u0259rd\u0259n toplanm\u0131\u015f mikroblar olan telefona toxunuruq. N\u0259tic\u0259d\u0259 t\u0259miz \u0259ll\u0259rimiz yenid\u0259n \u00e7irkl\u0259nir.<br \/>\nMetroda \u0259l tutaca\u011f\u0131 telefonunuzdan t\u0259miz ola bil\u0259r<br \/>\nMaraql\u0131d\u0131r ki, metro vaqonundak\u0131 \u0259l tutaca\u011f\u0131 bel\u0259 sizin smartfonunuzdan daha t\u0259miz ola bil\u0259r. Keytlin Manqan\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, s\u0259thin n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7irkli olmas\u0131 ona ne\u00e7\u0259 n\u0259f\u0259rin toxunmas\u0131ndan \u00e7ox, n\u0259 q\u0259d\u0259r tez-tez v\u0259 d\u00fczg\u00fcn t\u0259mizl\u0259nm\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r.<br \/>\nM\u0259s\u0259l\u0259n, ofisd\u0259 qap\u0131 tutaca\u011f\u0131na g\u00fcn \u0259rzind\u0259 \u00e7ox insan toxunmaya bil\u0259r, lakin nadir hallarda t\u0259mizl\u0259ndiyi \u00fc\u00e7\u00fcn orada mikroblar toplana bil\u0259r. \u018fksin\u0259, h\u0259r g\u00fcn laz\u0131mi qaydada dezinfeksiya edil\u0259n ictimai n\u0259qliyyat tutaca\u011f\u0131 daha az bakteriya da\u015f\u0131ya bil\u0259r.<br \/>\nSmartfon is\u0259 bu m\u00fcqayis\u0259d\u0259 \u0259lveri\u015fsiz v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir: ona daim toxunulur, amma dem\u0259k olar ki, he\u00e7 vaxt t\u0259mizl\u0259nmir.<br \/>\nTelefon ekran\u0131nda hans\u0131 bakteriyalar a\u015fkar edilir?<br \/>\nSmartfonlar\u0131n s\u0259thind\u0259 iki \u0259sas qrupa aid bakteriyalar a\u015fkar edilib.<br \/>\nBirinci qrupa insan d\u0259risind\u0259 ya\u015fayan stafilokok v\u0259 streptokok bakteriyalar\u0131 daxildir. \u0130kinci qrupa is\u0259 ba\u011f\u0131rsaq m\u0259n\u015f\u0259li mikroorqanizml\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n ba\u011f\u0131rsaq \u00e7\u00f6pl\u0259ri (E. coli) v\u0259 enterokoklar aiddir. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, telefon ekran\u0131nda h\u0259m \u0259ll\u0259rd\u0259n, h\u0259m d\u0259 sanitar qov\u015faqlardan ke\u00e7\u0259n mikroblar\u0131n izl\u0259rin\u0259 rast g\u0259lin\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nBu bakteriyalar\u0131n b\u0259zil\u0259ri d\u0259ri infeksiyalar\u0131na, streptokok m\u0259n\u015f\u0259li bo\u011faz infeksiyalar\u0131na v\u0259 \u00fcr\u0259kbulanma, qusma, ishal kimi \u0259lam\u0259tl\u0259rl\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunan ba\u011f\u0131rsaq pozuntular\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<br \/>\nLakin burada m\u00fch\u00fcm m\u0259qam var: telefonun s\u0259thind\u0259 bakteriyalar\u0131n olmas\u0131 m\u00fctl\u0259q x\u0259st\u0259l\u0259n\u0259c\u0259yiniz dem\u0259k deyil. Smartfonlarda a\u015fkarlanan mikroblar\u0131n bir \u00e7oxu z\u0259r\u0259rsizdir, sa\u011flam insan\u0131n immun sistemi is\u0259 onlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 apara bilir.<br \/>\nAra\u015fd\u0131rmalar telefonlarda \u00e7oxlu bakteriyan\u0131n oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rs\u0259 d\u0259, smartfonlar\u0131n n\u0259 q\u0259d\u0259r tez-tez birba\u015fa x\u0259st\u0259lik m\u0259nb\u0259yin\u0259 \u00e7evrildiyi m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259yib.<br \/>\nOna g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu fakt panikaya s\u0259b\u0259b olmamal\u0131, \u015f\u0259xsi gigiyenaya diqq\u0259tin art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn x\u0259b\u0259rdarl\u0131q kimi q\u0259bul edilm\u0259lidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259r g\u00fcn milyonlarla bakteriyan\u0131n toplana bil\u0259c\u0259yi onlarla \u0259\u015fyaya toxunuruq. Qap\u0131 tutacaqlar\u0131, ictimai n\u0259qliyyatda \u0259lc\u0259km\u0259l\u0259r, lift d\u00fcym\u0259l\u0259ri v\u0259 h\u0259tta unitaz oturacaqlar\u0131 \u00e7irkl\u0259nm\u0259 m\u0259nb\u0259yi kimi tan\u0131n\u0131r. Lakin daha tez-tez istifad\u0259 etdiyimiz v\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":266444,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-266443","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/266443","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=266443"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/266443\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/266444"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=266443"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=266443"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=266443"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}