{"id":265606,"date":"2026-11-03T09:48:44","date_gmt":"2026-11-03T05:48:44","guid":{"rendered":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=265606"},"modified":"2026-11-03T00:09:25","modified_gmt":"2026-11-02T20:09:25","slug":"olum%c9%99-yaxin-t%c9%99crub%c9%99l%c9%99rd%c9%99-gorul%c9%99n-m%c9%99kanlarin-sirri-arasdirilib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=265606","title":{"rendered":"\u00d6l\u00fcm\u0259 yax\u0131n t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rd\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n m\u0259kanlar\u0131n sirri ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b"},"content":{"rendered":"<p><strong>Kliniki \u00f6l\u00fcm ke\u00e7ir\u0259n insanlar\u0131n xatir\u0259l\u0259rind\u0259 t\u0259svir etdikl\u0259ri h\u0259nd\u0259si formalarla r\u0259ngl\u0259r aras\u0131nda \u0259laq\u0259 oldu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 \u201cScienceAlert\u201d n\u0259\u015fri yeni elmi ara\u015fd\u0131rmaya istinad\u0259n m\u0259lumat yay\u0131b.<br \/>\nT\u0259dqiqat \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 kliniki \u00f6l\u00fcm t\u0259cr\u00fcb\u0259si ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildir\u0259n 50 n\u0259f\u0259rd\u0259n h\u0259min anlarda g\u00f6rd\u00fckl\u0259ri m\u0259kanlar\u0131 t\u0259svir etm\u0259l\u0259ri v\u0259 \u00e7\u0259km\u0259l\u0259ri ist\u0259nilib.<br \/>\n<strong>Ara\u015fd\u0131rma nec\u0259 apar\u0131l\u0131b?<\/strong><br \/>\n\u0130sraild\u0259ki Hayfa Universitetinin neyrofenomenologiya \u00fczr\u0259 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131s\u0131 Frans Lerner v\u0259 h\u0259mkarlar\u0131 i\u015ftirak\u00e7\u0131lardan xatir\u0259l\u0259rini x\u00fcsusi h\u0259nd\u0259si t\u0259svirl\u0259r vasit\u0259sil\u0259 canland\u0131rma\u011f\u0131 xahi\u015f edibl\u0259r.<br \/>\nOnlardan ya\u015fad\u0131qlar\u0131 t\u0259cr\u00fcb\u0259nin m\u00fcxt\u0259lif m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 m\u0259kan\u0131n formas\u0131n\u0131, h\u0259min m\u0259kanda m\u00f6vqel\u0259rini, h\u0259r\u0259k\u0259t istiqam\u0259tini v\u0259 g\u00f6rd\u00fckl\u0259ri r\u0259ngl\u0259ri g\u00f6st\u0259rm\u0259k t\u0259l\u0259b olunub.<br \/>\nN\u0259tic\u0259d\u0259 aliml\u0259r \u00f6l\u00fcm\u0259 yax\u0131n t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r zaman\u0131 t\u0259svir edil\u0259n m\u0259kanlar\u0131 d\u00f6rd \u0259sas qrupa ay\u0131r\u0131blar:<br \/>\n\u2022 Konus\u015f\u0259killi m\u0259kanlar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n tunell\u0259r;<br \/>\n\u2022 Ta\u011f v\u0259 g\u00fcnb\u0259zl\u0259ri xat\u0131rladan geni\u015f, \u0259yri m\u0259kanlar;<br \/>\n\u2022 Yast\u0131 v\u0259 yum\u015faq \u0259yriliy\u0259 malik m\u0259kanlar;<br \/>\n\u2022 \u0130nsan\u0131 tam \u0259hat\u0259 ed\u0259n k\u00fcr\u0259 v\u0259 oval formal\u0131 m\u0259kanlar.<br \/>\nAliml\u0259r hans\u0131 maraql\u0131 n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259libl\u0259r?<br \/>\nAra\u015fd\u0131rmada formalarla r\u0259ngl\u0259r aras\u0131nda diqq\u0259t\u00e7\u0259k\u0259n \u0259laq\u0259 a\u015fkarlan\u0131b. \u0130\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n t\u0259svir etdiyi 28 konus\u015f\u0259killi m\u0259kan\u0131n 22-si r\u0259ngsiz \u2013 qara, a\u011f, boz v\u0259 ya r\u0259ng \u00e7alarlar\u0131 olmayan i\u015f\u0131q \u015f\u0259klind\u0259 olub.<br \/>\nGeni\u015f v\u0259 \u0259yri formal\u0131 31 m\u0259kan\u0131n is\u0259 27-si r\u0259ngli t\u0259svir edilib. Dig\u0259r iki kateqoriyada h\u0259m r\u0259ngli, h\u0259m d\u0259 r\u0259ngsiz g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259r\u0259 rast g\u0259linib.<br \/>\nT\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar hesab edirl\u0259r ki, forma v\u0259 r\u0259ngl\u0259r aras\u0131ndak\u0131 bu \u0259laq\u0259 \u00f6l\u00fcm\u0259 yax\u0131n t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r zaman\u0131 ba\u015f ver\u0259n g\u00f6rm\u0259 prosesl\u0259rini anlama\u011fa k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nG\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259rin elmi izah\u0131 n\u0259dir?<br \/>\nAliml\u0259r bu hadis\u0259l\u0259ri neyroelmd\u0259 m\u0259lum olan b\u0259zi g\u00f6rm\u0259 effektl\u0259ri il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 edibl\u0259r.<br \/>\nM\u0259s\u0259l\u0259n, beyin\u0259 v\u0259 ya tor qi\u015faya oksigen \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 yarand\u0131qda g\u00f6rm\u0259 sah\u0259si darala v\u0259 tunel g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc formala\u015fa bil\u0259r. Z\u0259if i\u015f\u0131q \u015f\u0259raitind\u0259 is\u0259 g\u00f6zl\u0259rin r\u0259ngl\u0259ri ay\u0131rd etm\u0259k qabiliyy\u0259ti azal\u0131r.<br \/>\nB\u0259zi i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n t\u0259svir etdiyi s\u0259rh\u0259dsiz v\u0259 \u0259hat\u0259edici m\u0259kanlar is\u0259 Qanzfeld effekti il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilib. Bu effekt vahid v\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259z vizual sah\u0259y\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t baxd\u0131qda qeyri-adi hissl\u0259rin v\u0259 hall\u00fcsinasiyalar\u0131n yaranmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<br \/>\nBununla bel\u0259, aliml\u0259r qeyd edirl\u0259r ki, bu m\u00fcqayis\u0259l\u0259r \u00f6l\u00fcm\u0259 yax\u0131n t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rin konkret mexanizmini izah etmir.<br \/>\nAra\u015fd\u0131rman\u0131n m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259ri<br \/>\nT\u0259dqiqat\u0131n i\u015ftirak\u00e7\u0131 say\u0131 az olub v\u0259 sor\u011fuda yaln\u0131z k\u00f6n\u00fcll\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r i\u015ftirak edibl\u0259r. Bundan ba\u015fqa, b\u0259zi i\u015ftirak\u00e7\u0131lar hadis\u0259l\u0259ri ill\u0259r \u0259vv\u0259l ya\u015fad\u0131qlar\u0131ndan xatir\u0259l\u0259rin zamanla d\u0259yi\u015fm\u0259si ehtimal\u0131 da var.<br \/>\nAliml\u0259r vur\u011fulay\u0131rlar ki, ara\u015fd\u0131rma insanlar\u0131n \u00f6l\u00fcm\u0259 yax\u0131n t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r zaman\u0131 xat\u0131rlad\u0131qlar\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259ri m\u00fcqayis\u0259 edir, lakin bu hadis\u0259l\u0259rin nec\u0259 v\u0259 hans\u0131 mexanizml\u0259rl\u0259 ba\u015f verdiyini m\u00fc\u0259yy\u0259n etmir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kliniki \u00f6l\u00fcm ke\u00e7ir\u0259n insanlar\u0131n xatir\u0259l\u0259rind\u0259 t\u0259svir etdikl\u0259ri h\u0259nd\u0259si formalarla r\u0259ngl\u0259r aras\u0131nda \u0259laq\u0259 oldu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 \u201cScienceAlert\u201d n\u0259\u015fri yeni elmi ara\u015fd\u0131rmaya istinad\u0259n m\u0259lumat yay\u0131b. T\u0259dqiqat&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":265607,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-265606","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/265606","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=265606"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/265606\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/265607"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=265606"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=265606"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=265606"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}