{"id":264818,"date":"2026-10-28T09:23:18","date_gmt":"2026-10-28T05:23:18","guid":{"rendered":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=264818"},"modified":"2026-10-28T00:14:48","modified_gmt":"2026-10-27T20:14:48","slug":"videooyunlar-usaqlara-dusunduyunuz-q%c9%99d%c9%99r-z%c9%99r%c9%99rli-deyil-5-s%c9%99b%c9%99b","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=264818","title":{"rendered":"Videooyunlar u\u015faqlara d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcn\u00fcz q\u0259d\u0259r z\u0259r\u0259rli deyil: <span style=\"color:red;\">5 s\u0259b\u0259b <\/span>"},"content":{"rendered":"<p><strong>Videooyunlar valideynl\u0259r aras\u0131nda m\u00fczakir\u0259 olunan m\u00f6vzulardan biri olaraq qal\u0131r. B\u0259zil\u0259ri onlar\u0131 vaxt itkisi hesab edir, dig\u0259rl\u0259ri is\u0259 u\u015faqlar\u0131n daha az h\u0259r\u0259k\u0259tli olaca\u011f\u0131ndan, \u00f6z\u00fcn\u0259 qapanaca\u011f\u0131ndan v\u0259 cihazlardan as\u0131l\u0131l\u0131q yaranaca\u011f\u0131ndan narahatd\u0131r. Lakin ara\u015fd\u0131rmalar videooyunlar\u0131n t\u0259sirinin daha m\u00fcr\u0259kk\u0259b oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az bildirir ki, \u201cGood Housekeeping\u201d n\u0259\u015fri videooyunlara f\u0259rqli yana\u015fma\u011f\u0131 t\u0259klif edir. Bel\u0259 ki, oyunlar t\u0259kc\u0259 ekran qar\u015f\u0131s\u0131nda ke\u00e7iril\u0259n vaxta g\u00f6r\u0259 m\u00fcbahis\u0259 m\u0259nb\u0259yi deyil, h\u0259m d\u0259 u\u015faqlar\u0131n inki\u015faf\u0131, \u00fcnsiyy\u0259ti v\u0259 ail\u0259 il\u0259 ortaq xatir\u0259l\u0259r yaratmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn f\u00fcrs\u0259t ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>AB\u015e-da t\u0259xmin\u0259n 12 min u\u015fa\u011f\u0131n i\u015ftirak etdiyi geni\u015fmiqyasl\u0131 ABCD ara\u015fd\u0131rmas\u0131 g\u00f6st\u0259rib ki, videooyun oynayan u\u015faqlar yadda\u015f v\u0259 impulsiv reaksiyalara n\u0259zar\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u0259zi tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131 oyun oynamayan u\u015faqlardan daha yax\u015f\u0131 yerin\u0259 yetiribl\u0259r.<br \/>\nVermont Universitetinin psixiatriya kafedras\u0131n\u0131n dosenti, t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 Bader \u00c7aarani bildirib ki, oyun oynayan u\u015faqlar m\u00fc\u0259yy\u0259n idrak tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n\u0131 h\u0259m s\u00fcr\u0259t, h\u0259m d\u0259 d\u0259qiqlik bax\u0131m\u0131ndan daha yax\u015f\u0131 yerin\u0259 yetiribl\u0259r.<\/p>\n<p>M\u00fcasir oyunlar eyni vaxtda bir ne\u00e7\u0259 obyekt\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259yi, v\u0259ziyy\u0259ti tez qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259yi, n\u00f6vb\u0259ti add\u0131m\u0131 planla\u015fd\u0131rma\u011f\u0131, d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 reaksiya verm\u0259yi v\u0259 vacib detallar\u0131 yadda saxlama\u011f\u0131 t\u0259l\u0259b edir. Bu prosesl\u0259r diqq\u0259t v\u0259 t\u0259f\u0259kk\u00fcr bacar\u0131qlar\u0131n\u0131n m\u0259\u015fqin\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nBununla bel\u0259, t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar videooyunlar\u0131n u\u015faqlar\u0131 avtomatik olaraq daha a\u011f\u0131ll\u0131 etdiyini iddia etmirl\u0259r. Oyun oynamaqla test n\u0259tic\u0259l\u0259ri aras\u0131nda \u0259laq\u0259nin a\u015fkarlanmas\u0131 h\u0259min f\u0259rql\u0259r\u0259 m\u0259hz oyunlar\u0131n s\u0259b\u0259b oldu\u011funu s\u00fcbut etmir. U\u015faqlar\u0131n bacar\u0131qlar\u0131na bir \u00e7ox ba\u015fqa amill\u0259r d\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nAra\u015fd\u0131rmada g\u00fcnd\u0259 \u00fc\u00e7 saat v\u0259 daha \u00e7ox oyun oynama\u011f\u0131n diqq\u0259t \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri v\u0259 depressiya \u0259lam\u0259tl\u0259ri d\u0259 daxil olmaqla, daha \u00e7ox probleml\u0259 \u0259laq\u0259li oldu\u011fu da m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. Lakin bu \u0259laq\u0259 oyunlar\u0131n h\u0259min hallara birba\u015fa s\u0259b\u0259b oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rmir.<br \/>\nMinecraft v\u0259 Mario: dostluq \u00fc\u00e7\u00fcn yeni imkanlar<br \/>\nValideynl\u0259rin narahatl\u0131qlar\u0131ndan biri d\u0259 videooyunlar\u0131n u\u015faqlar\u0131 ya\u015f\u0131dlar\u0131ndan uzaqla\u015fd\u0131rmas\u0131d\u0131r. Lakin m\u00fcasir oyunlar art\u0131q yaln\u0131z ekran qar\u015f\u0131s\u0131nda t\u0259k oturmaqdan ibar\u0259t deyil.<br \/>\nM\u0259s\u0259l\u0259n, \u201cMinecraft\u201d oyununda u\u015faqlar birlikd\u0259 virtual d\u00fcnyalar yarad\u0131r, f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rini planla\u015fd\u0131r\u0131r, v\u0259zif\u0259l\u0259ri b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fcr v\u0259 probleml\u0259rin h\u0259lli yollar\u0131n\u0131 axtar\u0131rlar. Komanda oyunlar\u0131nda is\u0259 raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259lm\u0259yi, birg\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259yi, ba\u015fqalar\u0131n\u0131n u\u011fur v\u0259 u\u011fursuzluqlar\u0131na reaksiya verm\u0259yi \u00f6yr\u0259n\u0259 bil\u0259rl\u0259r.<br \/>\nOnlayn oyunlar u\u015faqlara eyni m\u0259kanda olmadan da \u00fcnsiyy\u0259t qurmaq imkan\u0131 verir. Onlar birlikd\u0259 oynad\u0131qlar\u0131 oyundak\u0131 hadis\u0259l\u0259ri ert\u0259si g\u00fcn m\u0259kt\u0259bd\u0259 m\u00fczakir\u0259 ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Bel\u0259likl\u0259, oyunlar u\u015faqlar aras\u0131nda \u00fcnsiyy\u0259tin v\u0259 ortaq maraqlar\u0131n yaranmas\u0131na k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nBununla yana\u015f\u0131, onlayn dostluq \u00fcnsiyy\u0259tin dig\u0259r formalar\u0131n\u0131 tam \u0259v\u0259z etmir. O, m\u00f6vcud m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri tamamlaya, \u0259laq\u0259l\u0259rin qorunmas\u0131na v\u0259 u\u015faqlarda m\u00fc\u0259yy\u0259n bir qrupa aid olmaq hissinin yaranmas\u0131na k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nVirtual d\u00fcnya stressi azaltma\u011fa k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r<br \/>\nG\u0259rgin g\u00fcnd\u0259n sonra u\u015faqlar\u0131n da dinc\u0259lm\u0259y\u0259 v\u0259 diqq\u0259tl\u0259rini ba\u015fqa istiqam\u0259t\u0259 y\u00f6n\u0259ltm\u0259y\u0259 ehtiyac\u0131 var. B\u0259zi u\u015faqlar kitab oxuma\u011fa v\u0259 musiqi dinl\u0259m\u0259y\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verdiyi halda, dig\u0259rl\u0259ri sakit tempd\u0259 oynanan oyunlarla rahatla\u015fa bil\u0259r.<br \/>\nB\u0259zi oyun\u00e7ular \u00fc\u00e7\u00fcn oyunun s\u00fcjetin\u0259 q\u0259rq olmaq g\u00fcnd\u0259lik qay\u011f\u0131lardan uzaqla\u015fmaq, dig\u0259r i\u015ftirak\u00e7\u0131larla \u00fcnsiyy\u0259t is\u0259 d\u0259st\u0259k v\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131q hiss etm\u0259k imkan\u0131 yarad\u0131r.<br \/>\nAncaq istirah\u0259tl\u0259 probleml\u0259rd\u0259n qa\u00e7maq aras\u0131nda f\u0259rq var. U\u015faq oyundan sonra g\u00fcnd\u0259lik f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rin\u0259 qay\u0131d\u0131rsa, bu, bir v\u0259ziyy\u0259tdir. Oyun onun narahatl\u0131q, k\u0259d\u0259r v\u0259 ya m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparmas\u0131n\u0131n yegan\u0259 yoluna \u00e7evrilirs\u0259, v\u0259ziyy\u0259t\u0259 daha diqq\u0259tl\u0259 yana\u015fmaq v\u0259 laz\u0131m g\u0259ldikd\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssis d\u0259st\u0259yi almaq vacibdir.<br \/>\nVideooyunlar u\u015faqlar\u0131 aqressivl\u0259\u015fdirirmi?<br \/>\nVideooyunlardak\u0131 zorak\u0131l\u0131q valideynl\u0259ri narahat ed\u0259n \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Lakin zorak\u0131 oyunlar\u0131n \u00f6z-\u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 h\u0259r bir u\u015faqda m\u00fctl\u0259q problemli davran\u0131\u015fa s\u0259b\u0259b oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas yoxdur.<br \/>\nAqressiv davran\u0131\u015fa m\u00fcxt\u0259lif amill\u0259r t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259r. Davran\u0131\u015flar\u0131na n\u0259zar\u0259t etm\u0259kd\u0259 \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259k\u0259n v\u0259 ya dig\u0259r risk amill\u0259ri olan u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259zmun \u0259lav\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nBuna g\u00f6r\u0259 d\u0259 b\u00fct\u00fcn u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn eyni yana\u015fma uy\u011fun deyil. Oyunun u\u015fa\u011f\u0131n ya\u015f\u0131na uy\u011funlu\u011fu, m\u0259zmunu, onun emosional reaksiyalar\u0131 v\u0259 oyun bitdikd\u0259n sonrak\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<br \/>\nValideynl\u0259r unutmamal\u0131d\u0131rlar ki, onlayn m\u00fchit h\u0259mi\u015f\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz olmur. Buna g\u00f6r\u0259 u\u015faqlar\u0131n hans\u0131 oyunlar\u0131 oynad\u0131\u011f\u0131na, kiml\u0259rl\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t qurdu\u011funa v\u0259 internetd\u0259 hans\u0131 m\u0259zmunla qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131na diqq\u0259t yetirm\u0259k vacibdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Videooyunlar valideynl\u0259r aras\u0131nda m\u00fczakir\u0259 olunan m\u00f6vzulardan biri olaraq qal\u0131r. B\u0259zil\u0259ri onlar\u0131 vaxt itkisi hesab edir, dig\u0259rl\u0259ri is\u0259 u\u015faqlar\u0131n daha az h\u0259r\u0259k\u0259tli olaca\u011f\u0131ndan, \u00f6z\u00fcn\u0259 qapanaca\u011f\u0131ndan v\u0259 cihazlardan as\u0131l\u0131l\u0131q yaranaca\u011f\u0131ndan narahatd\u0131r. Lakin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":264819,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[34],"tags":[],"class_list":["post-264818","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-butun-xeberler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/264818","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=264818"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/264818\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/264819"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=264818"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=264818"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=264818"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}