{"id":264365,"date":"2024-03-06T15:57:02","date_gmt":"2024-03-06T11:57:02","guid":{"rendered":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=264365"},"modified":"2026-10-24T16:09:20","modified_gmt":"2026-10-24T12:09:20","slug":"m%c9%99kt%c9%99b%c9%99-hazirliq-yalniz-h%c9%99rfl%c9%99ri-v%c9%99-r%c9%99q%c9%99ml%c9%99ri-oyr%c9%99tm%c9%99kd%c9%99n-ibar%c9%99t-deyil-s%c9%99daq%c9%99t-qurbanova","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=264365","title":{"rendered":"\u201cM\u0259kt\u0259b\u0259 haz\u0131rl\u0131q yaln\u0131z h\u0259rfl\u0259ri v\u0259 r\u0259q\u0259ml\u0259ri \u00f6yr\u0259tm\u0259kd\u0259n ibar\u0259t deyil\u201d &#8211; S\u0259daq\u0259t Qurbanova"},"content":{"rendered":"<p><strong>U\u015fa\u011f\u0131n m\u0259kt\u0259b\u0259 q\u0259d\u0259m qoymas\u0131 onun h\u0259yat\u0131nda \u0259n m\u00fch\u00fcm m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Bu d\u00f6vr h\u0259m yeni bilikl\u0259rin m\u0259nims\u0259nilm\u0259si, h\u0259m d\u0259 sosial m\u00fchit\u0259 uy\u011funla\u015fma, m\u00fcst\u0259qillik v\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t bacar\u0131qlar\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Lakin bir \u00e7ox hallarda valideynl\u0259r m\u0259kt\u0259b\u0259 haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 yaln\u0131z u\u015fa\u011f\u0131n h\u0259rfl\u0259ri tan\u0131mas\u0131, sayma\u011f\u0131 v\u0259 yazma\u011f\u0131 bacarmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirirl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>B\u0259s m\u0259kt\u0259b\u0259 haz\u0131rl\u0131q \u0259slind\u0259 n\u0259 dem\u0259kdir? U\u015fa\u011f\u0131n m\u0259kt\u0259b\u0259 psixoloji v\u0259 sosial bax\u0131mdan haz\u0131r olmas\u0131 n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn vacibdir? Bu prosesd\u0259 valideynl\u0259rin, t\u0259rbiy\u0259\u00e7il\u0259rin v\u0259 t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin \u00fcz\u0259rin\u0259 hans\u0131 v\u0259zif\u0259l\u0259r d\u00fc\u015f\u00fcr?<\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, bu m\u00f6vzular \u0259traf\u0131nda \u201cValideyn-t\u0259rbiy\u0259\u00e7il\u0259rin t\u0259hsil\u0259 yard\u0131m\u0131\u201d \u0130ctimai Birliyinin s\u0259dri S\u0259daq\u0259t Qurbanovan\u0131n m\u00f6vqeyini \u0259ks etdir\u0259n m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edirik.<\/p>\n<p><strong>\u2013 S\u0259daq\u0259t xan\u0131m, m\u0259kt\u0259b\u0259 haz\u0131rl\u0131q anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 nec\u0259 izah ed\u0259rdiniz?<\/strong><\/p>\n<p>\u2013 M\u0259kt\u0259b\u0259 haz\u0131rl\u0131q u\u015fa\u011f\u0131n h\u0259yat\u0131nda yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 ke\u00e7id \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri olan bacar\u0131qlar\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 prosesidir. Burada yaln\u0131z akademik bilikl\u0259rd\u0259n dan\u0131\u015fmaq d\u00fczg\u00fcn olmaz. U\u015faq \u00f6z fikrini ifad\u0259 etm\u0259yi, ba\u015fqalar\u0131n\u0131 dinl\u0259m\u0259yi, ya\u015f\u0131dlar\u0131 il\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t qurma\u011f\u0131, m\u00fc\u0259yy\u0259n qaydalara \u0259m\u0259l etm\u0259yi v\u0259 sad\u0259 g\u00fcnd\u0259lik i\u015fl\u0259ri m\u00fcst\u0259qil yerin\u0259 yetirm\u0259yi d\u0259 bacarmal\u0131d\u0131r.<br \/>\nB\u0259z\u0259n valideyn d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ki, \u00f6vlad\u0131 be\u015f ya\u015f\u0131nda oxuyub-yaza bilirs\u0259, dem\u0259li, m\u0259kt\u0259b\u0259 tam haz\u0131rd\u0131r. Halbuki h\u0259min u\u015faq yeni m\u00fchitd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc ifad\u0259 etm\u0259kd\u0259 \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259k\u0259, kollektiv f\u0259aliyy\u0259t\u0259 uy\u011funla\u015fmaya v\u0259 ya emosiyalar\u0131n\u0131 idar\u0259 ed\u0259 bilm\u0259y\u0259 bil\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 m\u0259kt\u0259b\u0259 haz\u0131rl\u0131\u011fa daha geni\u015f yana\u015fmal\u0131y\u0131q.<\/p>\n<p><strong>\u2013 Erk\u0259n u\u015faql\u0131q d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ail\u0259nin rolu n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir?<\/strong><\/p>\n<p>\u2013 U\u015fa\u011f\u0131n ilk m\u00fc\u0259llimi onun ail\u0259sidir. U\u015faqlar dan\u0131\u015fma\u011f\u0131, m\u00fcnasib\u0259t qurma\u011f\u0131, davran\u0131\u015f qaydalar\u0131n\u0131 v\u0259 \u0259traf al\u0259mi tan\u0131ma\u011f\u0131 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 ail\u0259 m\u00fchitind\u0259 \u00f6yr\u0259nirl\u0259r.<br \/>\nValideynin \u00f6vlad\u0131 il\u0259 g\u00fcnd\u0259lik \u00fcnsiyy\u0259ti, ona kitab oxumas\u0131, birlikd\u0259 oyunlar oynamas\u0131, suallar\u0131n\u0131 cavabland\u0131rmas\u0131 u\u015fa\u011f\u0131n idrak v\u0259 nitq inki\u015faf\u0131na m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir.<br \/>\nBurada x\u00fcsusi vur\u011fulamaq ist\u0259rdim ki, erk\u0259n inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r zaman bahal\u0131 oyuncaqlara v\u0259 x\u00fcsusi avadanl\u0131qlara ehtiyac yoxdur. Birlikd\u0259 \u015f\u0259killi kitaba baxmaq, \u0259\u015fyalar\u0131 m\u00fcqayis\u0259 etm\u0259k, g\u00fcnd\u0259lik hadis\u0259l\u0259r bar\u0259d\u0259 s\u00f6hb\u0259tl\u0259\u015fm\u0259k v\u0259 sad\u0259 yarad\u0131c\u0131 oyunlar oynamaq da \u00e7ox faydal\u0131d\u0131r.<br \/>\n\u018fsas m\u0259s\u0259l\u0259 valideynin u\u015fa\u011fa ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 vaxt\u0131n keyfiyy\u0259tidir.<\/p>\n<p><strong>\u2013 M\u0259kt\u0259b\u0259q\u0259d\u0259r t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 hans\u0131 yana\u015fmaya \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilm\u0259lidir?<\/strong><\/p>\n<p>\u2013 M\u0259nim fikrimc\u0259, m\u0259kt\u0259b\u0259q\u0259d\u0259r t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259si u\u015fa\u011f\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259hl\u00fck\u0259siz, rahat v\u0259 d\u0259y\u0259rli hiss etdiyi m\u00fchit olmal\u0131d\u0131r. U\u015faqlara yaln\u0131z m\u00fc\u0259yy\u0259n bilikl\u0259ri \u00f6yr\u0259tm\u0259k deyil, onlar\u0131n maraqlar\u0131n\u0131, yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 f\u0259rdi qabiliyy\u0259tl\u0259rini inki\u015faf etdirm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<br \/>\nBu ya\u015f d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 oyun u\u015fa\u011f\u0131n \u0259sas \u00f6yr\u0259nm\u0259 vasit\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. U\u015faq oyun zaman\u0131 h\u0259m d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, h\u0259m ara\u015fd\u0131r\u0131r, h\u0259m d\u0259 ba\u015fqalar\u0131 il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etm\u0259yi \u00f6yr\u0259nir.<br \/>\nT\u0259rbiy\u0259\u00e7i u\u015fa\u011f\u0131n f\u0259rdi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini n\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131, onu ba\u015fqalar\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 etm\u0259m\u0259lidir. H\u0259r u\u015fa\u011f\u0131n inki\u015faf tempi f\u0259rqli ola bil\u0259r v\u0259 bu f\u0259rqlilikl\u0259r\u0259 h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015fmaq vacibdir.<\/p>\n<p><strong>\u2013 Valideynl\u0259rl\u0259 t\u0259rbiy\u0259\u00e7il\u0259r aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q nec\u0259 qurulmal\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>\u2013 Bu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q formal valideyn iclaslar\u0131 il\u0259 m\u0259hdudla\u015fmamal\u0131d\u0131r. T\u0259rbiy\u0259\u00e7i u\u015fa\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131 bar\u0259d\u0259 valideyn\u0259 m\u00fct\u0259madi m\u0259lumat verm\u0259li, valideyn is\u0259 evd\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 etdiyi davran\u0131\u015f v\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri m\u00fc\u0259lliml\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015fm\u0259lidir.<br \/>\nM\u0259s\u0259l\u0259n, u\u015faq ba\u011f\u00e7ada dig\u0259r u\u015faqlarla \u00fcnsiyy\u0259td\u0259 \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kirs\u0259, bunun s\u0259b\u0259bl\u0259rini ail\u0259 il\u0259 birlikd\u0259 ara\u015fd\u0131rmaq daha m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fundur. Eyni \u015f\u0259kild\u0259, u\u015fa\u011f\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n sah\u0259d\u0259 x\u00fcsusi mara\u011f\u0131 v\u0259 ya qabiliyy\u0259ti varsa, bu potensial\u0131n inki\u015faf\u0131nda t\u0259r\u0259fl\u0259r bir-birini d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259lidir.<br \/>\n\u018fm\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n \u0259sas\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u00f6rm\u0259t v\u0259 etimad dayanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u2013 \u0130ctimai birlikl\u0259r erk\u0259n t\u0259hsilin inki\u015faf\u0131na hans\u0131 t\u00f6hf\u0259l\u0259ri ver\u0259 bil\u0259rl\u0259r?<\/strong><\/p>\n<p>\u2013 \u201cValideyn-t\u0259rbiy\u0259\u00e7il\u0259rin t\u0259hsil\u0259 yard\u0131m\u0131\u201d \u0130ctimai Birliyinin \u0259sas yana\u015fmas\u0131 ondan ibar\u0259tdir ki, u\u015fa\u011f\u0131n keyfiyy\u0259tli t\u0259hsil almas\u0131 yaln\u0131z bir m\u00fc\u0259ssis\u0259nin deyil, ail\u0259nin, t\u0259hsil i\u015f\u00e7il\u0259rinin v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 c\u0259miyy\u0259tin ortaq m\u0259suliyy\u0259tidir.<br \/>\nBirliyin Nizamnam\u0259sind\u0259 d\u0259 valideynl\u0259rl\u0259 t\u0259rbiy\u0259\u00e7il\u0259r aras\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259rin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si, u\u015faqlar\u0131n intellektual inki\u015faf\u0131n\u0131n d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si v\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti m\u00fch\u00fcm istiqam\u0259tl\u0259r kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n olunub.<br \/>\nBiz hesab edirik ki, valideynl\u0259rin erk\u0259n u\u015faql\u0131q inki\u015faf\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, t\u0259rbiy\u0259\u00e7il\u0259rin pe\u015f\u0259kar bilikl\u0259rinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rin payla\u015f\u0131lmas\u0131 bu sah\u0259d\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259rin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>\u2013 Sonda valideynl\u0259r\u0259 hans\u0131 t\u00f6vsiy\u0259ni verm\u0259k ist\u0259rdiniz?<\/strong><\/p>\n<p>\u2013 Valideynl\u0259r\u0259 \u0259sas t\u00f6vsiy\u0259m budur ki, \u00f6vladlar\u0131n\u0131n u\u015faql\u0131q d\u00f6vr\u00fcn\u00fc t\u0259l\u0259sdirm\u0259sinl\u0259r. Be\u015f ya\u015fl\u0131 u\u015fa\u011f\u0131n \u0259sas v\u0259zif\u0259si m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r \u00e7ox akademik m\u0259lumat toplamaq deyil, sa\u011flam inki\u015faf etm\u0259k, \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 maraq g\u00f6st\u0259rm\u0259k v\u0259 \u0259traf al\u0259mi k\u0259\u015ff etm\u0259kdir.<br \/>\nU\u015fa\u011f\u0131 daim ba\u015fqalar\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 etm\u0259k, ona h\u0259ddind\u0259n art\u0131q tap\u015f\u0131r\u0131q verm\u0259k v\u0259 m\u0259kt\u0259b\u0259 haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 yar\u0131\u015fa \u00e7evirm\u0259k d\u00fczg\u00fcn yana\u015fma deyil.<br \/>\nUnutmamal\u0131y\u0131q ki, m\u0259kt\u0259b\u0259 haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n \u0259sas m\u0259qs\u0259di u\u015fa\u011f\u0131 sad\u0259c\u0259 birinci sinf\u0259 deyil, \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 v\u0259 yeni h\u0259yata haz\u0131rlamaqd\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>U\u015fa\u011f\u0131n m\u0259kt\u0259b\u0259 q\u0259d\u0259m qoymas\u0131 onun h\u0259yat\u0131nda \u0259n m\u00fch\u00fcm m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Bu d\u00f6vr h\u0259m yeni bilikl\u0259rin m\u0259nims\u0259nilm\u0259si, h\u0259m d\u0259 sosial m\u00fchit\u0259 uy\u011funla\u015fma, m\u00fcst\u0259qillik v\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t bacar\u0131qlar\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":264366,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"no","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-264365","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/264365","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=264365"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/264365\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/264366"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=264365"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=264365"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=264365"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}