{"id":261307,"date":"2026-10-02T10:42:03","date_gmt":"2026-10-02T06:42:03","guid":{"rendered":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=261307"},"modified":"2026-10-02T00:17:52","modified_gmt":"2026-10-01T20:17:52","slug":"gozl%c9%99r-orqanizmin-n%c9%99-q%c9%99d%c9%99r-sur%c9%99tl%c9%99-qocaldigini-gost%c9%99r%c9%99-bil%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=261307","title":{"rendered":"G\u00f6zl\u0259r orqanizmin n\u0259 q\u0259d\u0259r s\u00fcr\u0259tl\u0259 qocald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r"},"content":{"rendered":"<p><strong>C\u0259nubi Koreyal\u0131 aliml\u0259r adi g\u00f6z dibi m\u00fcayin\u0259si vasit\u0259sil\u0259 insan\u0131n bioloji ya\u015f\u0131n\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259yin m\u00fcmk\u00fcn ola bil\u0259c\u0259yini m\u00fc\u0259yy\u0259n edibl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, Seul Milli Universitetinin t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131 t\u0259xmin\u0259n 30 min torlu qi\u015fa g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc analiz ed\u0259r\u0259k onun \u201cya\u015f\u0131\u201d il\u0259 insan\u0131n h\u0259yat t\u0259rzi v\u0259 b\u0259zi x\u0259st\u0259likl\u0259r aras\u0131nda \u0259laq\u0259 a\u015fkarlay\u0131blar.<br \/>\nS\u00f6hb\u0259t bioloji ya\u015fdan gedir. Bu g\u00f6st\u0259rici insan\u0131n ne\u00e7\u0259 il ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 deyil, orqanizmin ya\u015flanma prosesinin hans\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259 getdiyini \u0259ks etdirir. Bioloji ya\u015f genetika, h\u0259yat t\u0259rzi, \u0259traf m\u00fchit v\u0259 sa\u011flaml\u0131q v\u0259ziyy\u0259tind\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq pasport ya\u015f\u0131ndan f\u0259rql\u0259n\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nAliml\u0259r retinal age gap (RAG) adlanan, insan\u0131n real ya\u015f\u0131 il\u0259 torlu qi\u015fan\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc \u0259sas\u0131nda hesablanan ya\u015f aras\u0131ndak\u0131 f\u0259rqi m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n texnologiyan\u0131 t\u0259kmill\u0259\u015fdiribl\u0259r.<br \/>\nT\u0259dqiqat zaman\u0131 7 535 n\u0259f\u0259rin 29 530 torlu qi\u015fa g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcnd\u0259n istifad\u0259 olunub. Daha sonra sistem 7 416 i\u015ftirak\u00e7\u0131ya aid 14 832 g\u00f6r\u00fcnt\u00fc \u00fcz\u0259rind\u0259 s\u0131naqdan ke\u00e7irilib. Model insan\u0131n xronoloji ya\u015f\u0131n\u0131 orta hesabla 2,5\u20132,7 il x\u0259ta il\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259 bilib.<br \/>\nAra\u015fd\u0131rmada RAG g\u00f6st\u0259ricisinin b\u0259zi x\u0259st\u0259likl\u0259r v\u0259 h\u0259yat t\u0259rzi faktorlar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259li oldu\u011fu da m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. Diabeti olan \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259 bu g\u00f6st\u0259rici orta hesabla 2,52 il, haz\u0131rda siqaret \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rd\u0259 0,5 il, \u0259vv\u0259ll\u0259r siqaret \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rd\u0259 is\u0259 0,46 il daha y\u00fcks\u0259k olub.<br \/>\nYa\u015fla ba\u011fl\u0131 makula degenerasiyas\u0131 olan insanlarda g\u00f6st\u0259rici t\u0259xmin\u0259n 0,6 il, katarakt\u0131 olanlarda is\u0259 1,86 il y\u00fcks\u0259k olub. Bununla bel\u0259, aliml\u0259r katarakta il\u0259 ba\u011fl\u0131 n\u0259tic\u0259nin ehtiyatla \u015f\u0259rh edilm\u0259li oldu\u011funu bildirirl\u0259r. \u00c7\u00fcnki x\u0259st\u0259liyin yaratd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fc bulan\u0131ql\u0131\u011f\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nT\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar hesab edirl\u0259r ki, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 torlu qi\u015fan\u0131n analizi h\u0259kiml\u0259r\u0259 b\u0259zi sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259rini daha erk\u0259n a\u015fkar etm\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r. Lakin haz\u0131rda yaln\u0131z RAG g\u00f6st\u0259ricisin\u0259 \u0259saslanaraq konkret \u015f\u0259xsin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 v\u0259 ya x\u0259st\u0259lik riski bar\u0259d\u0259 n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131xarmaq tezdir.<br \/>\nAliml\u0259rin fikrinc\u0259, texnologiyan\u0131n f\u0259rdi tibbi qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259l\u0259rd\u0259 istifad\u0259sind\u0259n \u0259vv\u0259l onun uzunm\u00fcdd\u0259tli m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r zaman\u0131 \u0259lav\u0259 yoxlan\u0131lmas\u0131na ehtiyac var. Haz\u0131rda RAG daha \u00e7ox b\u00f6y\u00fck insan qruplar\u0131nda ya\u015flanma tendensiyalar\u0131n\u0131n \u00f6yr\u0259nilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn uy\u011fun hesab olunur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u0259nubi Koreyal\u0131 aliml\u0259r adi g\u00f6z dibi m\u00fcayin\u0259si vasit\u0259sil\u0259 insan\u0131n bioloji ya\u015f\u0131n\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259yin m\u00fcmk\u00fcn ola bil\u0259c\u0259yini m\u00fc\u0259yy\u0259n edibl\u0259r. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, Seul Milli Universitetinin t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131 t\u0259xmin\u0259n 30 min torlu qi\u015fa&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":261308,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[222],"tags":[],"class_list":["post-261307","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglamliq"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/261307","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=261307"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/261307\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/261308"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=261307"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=261307"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=261307"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}