{"id":261099,"date":"2026-10-01T07:35:00","date_gmt":"2026-10-01T03:35:00","guid":{"rendered":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=261099"},"modified":"2026-10-01T00:13:39","modified_gmt":"2026-09-30T20:13:39","slug":"omeqa-3-%c9%99lav%c9%99l%c9%99ri-il%c9%99-bagli-gozl%c9%99nilm%c9%99z-n%c9%99tic%c9%99-risk-yarada-bil%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=261099","title":{"rendered":"Omeqa-3 \u0259lav\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z n\u0259tic\u0259 \u2013risk yarada bil\u0259r"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bal\u0131q ya\u011f\u0131nda olan omeqa-3 ya\u011f tur\u015fular\u0131ndan biri m\u00fc\u0259yy\u0259n hallarda beynin z\u0259d\u0259d\u0259n sonra b\u0259rpa prosesin\u0259 mane ola bil\u0259r. Aliml\u0259r x\u00fcsusil\u0259 eikosapentaen tur\u015fusunun (EPA) t\u0259krarlanan y\u00fcng\u00fcl ba\u015f-beyin travmalar\u0131ndan sonra qan damarlar\u0131n\u0131n b\u0259rpas\u0131na t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259c\u0259yini m\u00fc\u0259yy\u0259n edibl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 ScienceAlert v\u0259 Medical University of South Carolina t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131na istinad\u0259n m\u0259lumat yay\u0131b.<br \/>\nAra\u015fd\u0131rmada aliml\u0259r omeqa-3-\u00fcn b\u00fct\u00fcn formalar\u0131n\u0131n eyni t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259diyini vur\u011fulay\u0131rlar. T\u0259dqiqat\u0131n diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 EPA olub.<br \/>\nBeynin b\u0259rpas\u0131na nec\u0259 t\u0259sir edir?<br \/>\nSi\u00e7anlar \u00fcz\u0259rind\u0259 apar\u0131lan t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rd\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli bal\u0131q ya\u011f\u0131 istifad\u0259si v\u0259 y\u00fcks\u0259k EPA s\u0259viyy\u0259l\u0259ri ba\u015f-beyin travmas\u0131ndan sonra b\u0259rpa prosesinin z\u0259ifl\u0259m\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilib. Heyvanlarda m\u0259kan yadda\u015f\u0131 v\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6st\u0259ricil\u0259r d\u0259 daha z\u0259if olub.<br \/>\nAliml\u0259rin fikrinc\u0259, EPA b\u0259zi \u015f\u0259raitl\u0259rd\u0259 beyind\u0259ki qan damarlar\u0131n\u0131n b\u0259rpas\u0131n\u0131 v\u0259 damarlar\u0131n sabitliyini t\u0259min ed\u0259n mexanizml\u0259r\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r. \u0130nsan beyin damarlar\u0131n\u0131n h\u00fcceyr\u0259l\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 apar\u0131lan laboratoriya t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 EPA-n\u0131n b\u0259rpa qabiliyy\u0259tini azaltd\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilib.<br \/>\nT\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar h\u0259m\u00e7inin t\u0259krarlanan ba\u015f z\u0259d\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259li xroniki travmatik ensefalopatiyas\u0131 (CTE) olan insanlar\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f beyin toxumalar\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131blar. Burada da ya\u011f tur\u015fular\u0131n\u0131n m\u00fcbadil\u0259si v\u0259 beyin damarlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r a\u015fkarlan\u0131b. Lakin aliml\u0259r bu m\u0259lumatlar\u0131n EPA-n\u0131n CTE-y\u0259 s\u0259b\u0259b oldu\u011funu s\u00fcbut etm\u0259diyini x\u00fcsusi vur\u011fulay\u0131rlar.<br \/>\nOmeqa-3 z\u0259r\u0259rlidir?<br \/>\nT\u0259dqiqat m\u00fc\u0259llifl\u0259ri n\u0259tic\u0259l\u0259rin bal\u0131q ya\u011f\u0131 v\u0259 ya omeqa-3 \u0259lav\u0259l\u0259rinin \u00fcmumilikd\u0259 z\u0259r\u0259rli oldu\u011fu kimi q\u0259bul edilm\u0259m\u0259li oldu\u011funu bildirirl\u0259r. Ara\u015fd\u0131rma \u0259sas\u0259n t\u0259krarlanan y\u00fcng\u00fcl ba\u015f-beyin travmalar\u0131 kimi konkret v\u0259ziyy\u0259t\u0259 y\u00f6n\u0259lib v\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259rin insanlarda klinik t\u0259sirini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 ara\u015fd\u0131rmalara ehtiyac var.<br \/>\nAliml\u0259rin fikrinc\u0259, omeqa-3-\u00fcn t\u0259siri q\u0259bul edil\u0259n ya\u011f tur\u015fusunun n\u00f6v\u00fcnd\u0259n, miqdar\u0131ndan v\u0259 insan\u0131n sa\u011flaml\u0131q v\u0259ziyy\u0259tind\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u0259lav\u0259l\u0259rin beyin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn universal faydal\u0131 vasit\u0259 kimi q\u0259bul edilm\u0259si d\u00fczg\u00fcn deyil.<br \/>\nT\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 EPA v\u0259 dig\u0259r ya\u011f tur\u015fular\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif h\u00fcceyr\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259sirini daha \u0259trafl\u0131 ara\u015fd\u0131rma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131rlar. M\u0259qal\u0259 Cell Reports jurnal\u0131nda d\u0259rc olunub.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bal\u0131q ya\u011f\u0131nda olan omeqa-3 ya\u011f tur\u015fular\u0131ndan biri m\u00fc\u0259yy\u0259n hallarda beynin z\u0259d\u0259d\u0259n sonra b\u0259rpa prosesin\u0259 mane ola bil\u0259r. Aliml\u0259r x\u00fcsusil\u0259 eikosapentaen tur\u015fusunun (EPA) t\u0259krarlanan y\u00fcng\u00fcl ba\u015f-beyin travmalar\u0131ndan sonra qan damarlar\u0131n\u0131n b\u0259rpas\u0131na&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":261100,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-261099","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/261099","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=261099"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/261099\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/261100"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=261099"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=261099"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=261099"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}