{"id":260077,"date":"2026-09-24T06:37:46","date_gmt":"2026-09-24T02:37:46","guid":{"rendered":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=260077"},"modified":"2026-09-24T00:09:06","modified_gmt":"2026-09-23T20:09:06","slug":"h%c9%99r-3-saniy%c9%99d%c9%99-bir-yeni-demensiya-hali-2040-ci-il-ucun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=260077","title":{"rendered":"H\u0259r 3 saniy\u0259d\u0259 bir yeni demensiya hal\u0131: <span style=\"color:red;\">2040-c\u0131 il \u00fc\u00e7\u00fcn &#8230; <\/span>"},"content":{"rendered":"<p><strong>D\u00fcnyada milyonlarla insan\u0131 t\u0259sir ed\u0259n demensiya v\u0259 Alzheymer x\u0259st\u0259liyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 yeni m\u0259lumatlar a\u00e7\u0131qlan\u0131b. M\u0259lumata g\u00f6r\u0259, d\u00fcnyada h\u0259r 3 saniy\u0259d\u0259 bir yeni demensiya hal\u0131 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az bildirir ki, haz\u0131rda d\u00fcnya \u00fczr\u0259 55 milyondan \u00e7ox insan\u0131n demensiya il\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bildirilir. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r ya\u015flanan \u0259hali fonunda bu x\u0259st\u0259liyin qlobal s\u0259hiyy\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn getdikc\u0259 daha b\u00f6y\u00fck problem\u0259 \u00e7evrildiyini qeyd edirl\u0259r.<br \/>\nBeyin h\u00fcceyr\u0259l\u0259rinin zamanla z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranan Alzheymer x\u0259st\u0259liyi yadda\u015f, d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259, q\u0259rarverm\u0259 v\u0259 g\u00fcnd\u0259lik f\u0259aliyy\u0259t qabiliyy\u0259tinin t\u0259dric\u0259n itirilm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olan proqressiv x\u0259st\u0259likdir. Demensiyan\u0131n \u0259n geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f formas\u0131 olan Altsheymer b\u00fct\u00fcn demensiya hallar\u0131n\u0131n t\u0259xmin\u0259n 60-70 faizini t\u0259\u015fkil edir.<br \/>\nQiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259l\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n, 2040-c\u0131 il\u0259d\u0259k demensiya d\u00fcnyada \u0259sas \u00f6l\u00fcm s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evril\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nDemensiya riskini art\u0131ran amill\u0259r<br \/>\nM\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r y\u00fcks\u0259k qan t\u0259zyiqi, y\u00fcks\u0259k xolesterin, piyl\u0259nm\u0259, 2-ci tip diabet, t\u00fct\u00fcn v\u0259 alkoqoldan istifad\u0259, h\u0259r\u0259k\u0259tsiz h\u0259yat t\u0259rzi, zehni aktivliyin a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131, depressiya, k\u0259ll\u0259-beyin travmalar\u0131 v\u0259 yuxu pozuntular\u0131n\u0131 risk amill\u0259ri s\u0131ras\u0131nda g\u00f6st\u0259rirl\u0259r.<br \/>\nM\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin fikrinc\u0259, d\u0259yi\u015fdiril\u0259 bil\u0259n risk faktorlar\u0131n\u0131n n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlan\u0131lmas\u0131 x\u0259st\u0259liyin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131mlardan biridir.<br \/>\nEyni zamanda, demensiya il\u0259 ya\u015fayan insanlar\u0131n ayr\u0131-se\u00e7kilik v\u0259 stiqma il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fm\u0259si onlar\u0131n tibbi xidm\u0259tl\u0259r\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdir\u0259 bil\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 h\u0259m x\u0259st\u0259l\u0259rin, h\u0259m d\u0259 onlara qulluq ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rin d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si v\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259 ba\u011fl\u0131 maarifl\u0259ndirm\u0259nin art\u0131r\u0131lmas\u0131 vacib hesab olunur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnyada milyonlarla insan\u0131 t\u0259sir ed\u0259n demensiya v\u0259 Alzheymer x\u0259st\u0259liyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 yeni m\u0259lumatlar a\u00e7\u0131qlan\u0131b. M\u0259lumata g\u00f6r\u0259, d\u00fcnyada h\u0259r 3 saniy\u0259d\u0259 bir yeni demensiya hal\u0131 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131r. Ucnoqta.az bildirir ki, haz\u0131rda&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":260078,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-260077","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/260077","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=260077"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/260077\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/260078"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=260077"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=260077"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=260077"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}