{"id":259916,"date":"2026-09-23T07:01:25","date_gmt":"2026-09-23T03:01:25","guid":{"rendered":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=259916"},"modified":"2026-09-23T00:11:24","modified_gmt":"2026-09-22T20:11:24","slug":"s%c9%99h%c9%99rl%c9%99r-t%c9%99zyiq-niy%c9%99-daha-yuks%c9%99k-olur-s%c9%99b%c9%99bi-aciqlanib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=259916","title":{"rendered":"S\u0259h\u0259rl\u0259r t\u0259zyiq niy\u0259 daha y\u00fcks\u0259k olur? S\u0259b\u0259bi a\u00e7\u0131qlan\u0131b"},"content":{"rendered":"<p><strong>S\u0259h\u0259r saatlar\u0131nda tonometrd\u0259 t\u0259zyiq g\u00f6st\u0259ricil\u0259rinin ax\u015famla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 bir q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259k olmas\u0131 h\u0259r zaman narahatl\u0131q s\u0259b\u0259bi deyil.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, arterial t\u0259zyiq g\u00fcn \u0259rzind\u0259 t\u0259bii \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259yi\u015fir v\u0259 bu prosesd\u0259 orqanizmin bioloji ritmi m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r.<br \/>\nKardioloqlar bildirirl\u0259r ki, t\u0259zyiq ad\u0259t\u0259n yuxu zaman\u0131 \u0259n a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 olur. \u0130nsan oyanma\u011fa yax\u0131nla\u015fd\u0131qca is\u0259 g\u00f6st\u0259ricil\u0259r t\u0259dric\u0259n y\u00fcks\u0259lir v\u0259 g\u00fcnorta saatlar\u0131nda daha y\u00fcks\u0259k h\u0259dd\u0259 \u00e7ata bil\u0259r. Ax\u015fam saatlar\u0131nda is\u0259 yenid\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr.<br \/>\nS\u0259h\u0259r t\u0259zyiqinin y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259 n\u0259 s\u0259b\u0259b olur?<br \/>\n\u018fsas s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n biri oyanma prosesi zaman\u0131 hormonal aktivliyin artmas\u0131d\u0131r. \u0130nsan h\u0259l\u0259 yuxudan tam ay\u0131lmam\u0131\u015fdan \u0259vv\u0259l orqanizm kortizol v\u0259 adrenalin kimi hormonlar\u0131 daha \u00e7ox ifraz etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r.<br \/>\nBu hormonlar \u00fcr\u0259k d\u00f6y\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirir v\u0259 damarlar\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r daralmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. N\u0259tic\u0259d\u0259 arterial t\u0259zyiqd\u0259 normal s\u0259h\u0259r y\u00fcks\u0259lm\u0259si m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir.<br \/>\nHipertoniya olan insanlarda bu art\u0131m daha n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpan ola bil\u0259r. Bununla yana\u015f\u0131, h\u0259kiml\u0259r yaln\u0131z bir \u00f6l\u00e7\u00fcm\u0259 deyil, t\u0259zyiqin g\u00fcn \u0259rzind\u0259ki \u00fcmumi dinamikas\u0131na diqq\u0259t yetirm\u0259yi t\u00f6vsiy\u0259 edirl\u0259r.<br \/>\nT\u0259zyiqin gec\u0259 saatlar\u0131nda da y\u00fcks\u0259k qalmas\u0131, s\u0259h\u0259r h\u0259ddind\u0259n art\u0131q y\u00fcks\u0259lm\u0259si v\u0259 ya yuxu zaman\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r azal\u00admamas\u0131 h\u0259kiml\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<br \/>\nT\u0259zyiqi n\u0259 vaxt \u00f6l\u00e7m\u0259k daha d\u00fczg\u00fcnd\u00fcr?<br \/>\nKardioloqlar t\u0259zyiqin m\u00fct\u0259madi olaraq, m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r eyni saatlarda \u00f6l\u00e7\u00fclm\u0259sini m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcrl\u0259r. G\u00fcnd\u0259 iki d\u0259f\u0259 \u00f6l\u00e7m\u0259k laz\u0131md\u0131rsa, s\u0259h\u0259rki \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn s\u0259h\u0259r yem\u0259yind\u0259n v\u0259 h\u0259kim t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259yin edilmi\u015f d\u0259rman q\u0259bulundan \u0259vv\u0259l apar\u0131lmas\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 olunur.<br \/>\n\u00d6l\u00e7m\u0259d\u0259n \u0259vv\u0259l t\u0259xmin\u0259n 5 d\u0259qiq\u0259 sakit oturmaq, ayaqlar\u0131 yer\u0259 qoymaq v\u0259 qolu \u00fcr\u0259k s\u0259viyy\u0259sind\u0259 saxlamaq laz\u0131md\u0131r.<br \/>\n\u018fg\u0259r \u00f6l\u00e7\u00fcm yuxudan d\u0259rhal sonra apar\u0131lm\u0131rsa, ondan \u0259n az\u0131 30 d\u0259qiq\u0259 \u0259vv\u0259l kofein q\u0259bul etm\u0259m\u0259k, siqaret \u00e7\u0259km\u0259m\u0259k v\u0259 fiziki f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259m\u0259k m\u0259sl\u0259h\u0259tdir.<br \/>\nM\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r vur\u011fulay\u0131rlar ki, bir d\u0259f\u0259 y\u00fcks\u0259k t\u0259zyiq g\u00f6st\u0259ricisi hipertoniya diaqnozu qoymaq \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t deyil. T\u0259krar \u00f6l\u00e7m\u0259l\u0259r v\u0259 g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin zamanla d\u0259yi\u015fm\u0259si v\u0259ziyy\u0259ti d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259y\u0259 imkan verir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u0259h\u0259r saatlar\u0131nda tonometrd\u0259 t\u0259zyiq g\u00f6st\u0259ricil\u0259rinin ax\u015famla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 bir q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259k olmas\u0131 h\u0259r zaman narahatl\u0131q s\u0259b\u0259bi deyil. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, arterial t\u0259zyiq g\u00fcn \u0259rzind\u0259 t\u0259bii \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259yi\u015fir&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":259917,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[222],"tags":[],"class_list":["post-259916","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglamliq"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/259916","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=259916"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/259916\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/259917"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=259916"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=259916"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=259916"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}