{"id":258859,"date":"2026-09-16T06:39:51","date_gmt":"2026-09-16T02:39:51","guid":{"rendered":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=258859"},"modified":"2026-09-16T00:07:07","modified_gmt":"2026-09-15T20:07:07","slug":"cox-isti-cay-v%c9%99-q%c9%99hv%c9%99-x%c9%99rc%c9%99ng-riskini-artira-bil%c9%99r-x%c9%99b%c9%99rdarliq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=258859","title":{"rendered":"\u00c7ox isti \u00e7ay v\u0259 q\u0259hv\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng riskini art\u0131ra bil\u0259r? \u2013 <span style=\"color:red;\">X\u0259b\u0259rdarl\u0131q <\/span>"},"content":{"rendered":"<p><strong>Oksford Universitetinin aliml\u0259rinin apard\u0131\u011f\u0131 geni\u015fmiqyasl\u0131 ara\u015fd\u0131rma \u00e7ox isti \u00e7ay v\u0259 q\u0259hv\u0259 istehlak\u0131 il\u0259 qida borusunun m\u00fc\u0259yy\u0259n n\u00f6v x\u0259r\u00e7\u0259ngi aras\u0131nda \u0259laq\u0259 oldu\u011funu ortaya qoyub.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar B\u00f6y\u00fck Britaniyada t\u0259xmin\u0259n 980 min yetkin insan\u0131n m\u0259lumatlar\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131blar. M\u0259lumatlar UK Biobank v\u0259 Million Women Study layih\u0259l\u0259rind\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb.<br \/>\nN\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, i\u00e7kil\u0259rini il\u0131q q\u0259bul ed\u0259nl\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 \u00e7ay v\u0259 q\u0259hv\u0259ni isti i\u00e7\u0259nl\u0259rd\u0259 qida borusunun yast\u0131 h\u00fcceyr\u0259li x\u0259r\u00e7\u0259ngi riski t\u0259xmin\u0259n 1,7 d\u0259f\u0259, \u00e7ox isti i\u00e7\u0259nl\u0259rd\u0259 is\u0259 t\u0259xmin\u0259n 3 d\u0259f\u0259 y\u00fcks\u0259k olub.<br \/>\nAliml\u0259r bunun \u00e7ay v\u0259 ya q\u0259hv\u0259nin t\u0259rkibi il\u0259 deyil, \u0259sas\u0259n i\u00e7kinin temperaturu il\u0259 \u0259laq\u0259li ola bil\u0259c\u0259yini bildirirl\u0259r. \u00c7ox isti mayenin qida borusunun selikli qi\u015fas\u0131n\u0131 m\u00fct\u0259madi olaraq z\u0259d\u0259l\u0259m\u0259si v\u0259 toxumalar\u0131n t\u0259krar b\u0259rpas\u0131 anormal h\u00fcceyr\u0259l\u0259rin yaranmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait yarada bil\u0259r.<br \/>\nAra\u015fd\u0131rmada i\u00e7kil\u0259rin d\u0259qiq temperaturu \u00f6l\u00e7\u00fclm\u0259yib. \u0130\u015ftirak\u00e7\u0131lar onlar\u0131 il\u0131q, isti v\u0259 ya \u00e7ox isti kimi qiym\u0259tl\u0259ndiribl\u0259r. Bununla bel\u0259, Beyn\u0259lxalq X\u0259r\u00e7\u0259ng Ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 Agentliyi (IARC) daha \u0259vv\u0259l 65\u00b0C-d\u0259n yuxar\u0131 \u00e7ox isti i\u00e7kil\u0259rin insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn ehtimal olunan kanserogen ola bil\u0259c\u0259yini a\u00e7\u0131qlay\u0131b.<br \/>\nT\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar h\u0259m\u00e7inin g\u00fcnd\u0259 6 v\u0259 daha \u00e7ox isti i\u00e7ki q\u0259bul ed\u0259nl\u0259rd\u0259 riskin daha y\u00fcks\u0259k oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdiribl\u0259r. Bu is\u0259 yaln\u0131z temperaturun deyil, y\u00fcks\u0259k temperaturun qida borusuna m\u0259ruz qalma tezliyinin d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131ya bil\u0259c\u0259yini g\u00f6st\u0259rir.<br \/>\nBununla bel\u0259, m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r \u00e7ay v\u0259 q\u0259hv\u0259d\u0259n tamamil\u0259 imtina etm\u0259y\u0259 ehtiyac olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulay\u0131rlar. \u018fsas t\u00f6vsiy\u0259 i\u00e7kini haz\u0131rland\u0131qdan d\u0259rhal sonra, a\u011f\u0131z\u0131 yand\u0131racaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 isti i\u00e7m\u0259m\u0259kdir. Bir q\u0259d\u0259r soyumas\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259m\u0259k temperaturu t\u0259hl\u00fck\u0259siz h\u0259dd\u0259 endirm\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nDig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, qida borusu x\u0259r\u00e7\u0259ngi riskinin artmas\u0131nda siqaret v\u0259 alkoqol istehlak\u0131 kimi amill\u0259r d\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 aliml\u0259r \u00e7ox isti i\u00e7kil\u0259rd\u0259n ehtiyat etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, bu \u0259sas risk faktorlar\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131n\u0131n da vacib oldu\u011funu bildirirl\u0259r.<br \/>\nM\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r qeyd edirl\u0259r ki, ara\u015fd\u0131rma \u00e7ox isti \u00e7ay v\u0259 q\u0259hv\u0259nin birba\u015fa x\u0259r\u00e7\u0259ng\u0259 s\u0259b\u0259b oldu\u011funu s\u00fcbut etmir. S\u00f6hb\u0259t y\u00fcks\u0259k temperatur il\u0259 x\u0259st\u0259lik riski aras\u0131nda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan \u0259laq\u0259d\u0259n gedir.<br \/>\nSad\u0259 qayda: \u00e7ay v\u0259 ya q\u0259hv\u0259 a\u011fz\u0131 yand\u0131racaq q\u0259d\u0259r istidirs\u0259, onu i\u00e7m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir ne\u00e7\u0259 d\u0259qiq\u0259 g\u00f6zl\u0259m\u0259k daha yax\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Oksford Universitetinin aliml\u0259rinin apard\u0131\u011f\u0131 geni\u015fmiqyasl\u0131 ara\u015fd\u0131rma \u00e7ox isti \u00e7ay v\u0259 q\u0259hv\u0259 istehlak\u0131 il\u0259 qida borusunun m\u00fc\u0259yy\u0259n n\u00f6v x\u0259r\u00e7\u0259ngi aras\u0131nda \u0259laq\u0259 oldu\u011funu ortaya qoyub. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar B\u00f6y\u00fck Britaniyada&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":258860,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-258859","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/258859","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=258859"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/258859\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/258860"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=258859"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=258859"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=258859"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}