{"id":258287,"date":"2026-09-11T10:00:56","date_gmt":"2026-09-11T06:00:56","guid":{"rendered":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=258287"},"modified":"2026-09-11T00:20:00","modified_gmt":"2026-09-10T20:20:00","slug":"toyuq-%c9%99slind%c9%99-dinozavrdir-t%c9%99%c9%99ccublu-h%c9%99qiq%c9%99t","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=258287","title":{"rendered":"Toyuq \u0259slind\u0259 dinozavrd\u0131r? T\u0259\u0259cc\u00fcbl\u00fc h\u0259qiq\u0259t"},"content":{"rendered":"<p><strong>H\u0259y\u0259td\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz adi toyu\u011fun n\u0259sil \u015f\u0259c\u0259r\u0259si milyonlarla il \u0259vv\u0259l\u0259 gedib \u00e7\u0131x\u0131r. <\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az bildirir ki, m\u00fcasir ev toyuqlar\u0131 Asiyan\u0131n me\u015f\u0259l\u0259rind\u0259 ya\u015fayan v\u0259h\u015fi qu\u015flar\u0131n \u0259hlil\u0259\u015fdirilmi\u015f n\u0259slind\u0259ndir.<br \/>\nToyuqlar dinozavrlardan t\u00f6r\u0259yib?<br \/>\nB\u0259li, m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada. M\u00fcasir biologiyaya g\u00f6r\u0259, qu\u015flar bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r g\u0259lib \u00e7atm\u0131\u015f yegan\u0259 dinozavr qoludur. Onlar ikiayaql\u0131, \u0259sas\u0259n y\u0131rt\u0131c\u0131 dinozavrlar\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n teropodlar qrupuna daxildir.<br \/>\nLakin toyuqlar\u0131n birba\u015fa \u0259cdad\u0131n\u0131n Tirannozavr oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k yanl\u0131\u015fd\u0131r. Tiran\u00adnozavrlar t\u0259xmin\u0259n 66 milyon il \u0259vv\u0259l ya\u015fay\u0131b. H\u0259min vaxt ilk qu\u015flar art\u0131q on milyonlarla il \u0259rzind\u0259 m\u00f6vcud idi. Y\u0259ni T. rex toyu\u011fun birba\u015fa \u0259cdad\u0131 deyil, onunla daha uzaq qohum olan dinozavrd\u0131r.<br \/>\nEv toyu\u011funun \u0259sl \u0259cdad\u0131<br \/>\nM\u00fcasir toyuqlar\u0131n \u0259sas \u0259cdadlar\u0131ndan biri C\u0259nub-\u015e\u0259rqi Asiyada ya\u015fayan q\u0131rm\u0131z\u0131, yaxud bankiv c\u0259ng\u0259llik toyu\u011fudur (Gallus gallus). Erk\u0259yi g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fc\u0259 k\u0259nd xoruzuna \u00e7ox b\u0259nz\u0259yir. Lakin v\u0259h\u015fi toyuqlar daha y\u00fcng\u00fcl v\u0259 \u00e7evikdir, a\u011faclara u\u00e7a bilir v\u0259 gec\u0259l\u0259r orada gizl\u0259nirl\u0259r.<br \/>\nToyuqlar nec\u0259 \u0259hlil\u0259\u015fdirildi?<br \/>\nAliml\u0259rin fikrinc\u0259, bu proses k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259li olub. T\u0259xmin\u0259n 3 500 il \u0259vv\u0259l indiki Tayland \u0259razisind\u0259 insan m\u0259sk\u0259nl\u0259ri yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda ilk etibarl\u0131 ev toyu\u011fu qal\u0131qlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131x\u0131r.<br \/>\nV\u0259h\u015fi toyuqlar \u0259vv\u0259lc\u0259 d\u00fcy\u00fc sah\u0259l\u0259rin\u0259 yem axtarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259lir, daha sonra insan ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rinin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda m\u0259skunla\u015f\u0131rd\u0131. \u0130nsanlar onlar\u0131n yumurtalar\u0131n\u0131 toplama\u011fa ba\u015flay\u0131r, insanlardan daha az qorxan qu\u015flar\u0131n n\u0259sli is\u0259 t\u0259dric\u0259n art\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131.<br \/>\n\u018fvv\u0259lc\u0259 toyuqlar\u0131 yemirdil\u0259r<br \/>\nMaraql\u0131d\u0131r ki, toyuqlar\u0131n ilkin \u0259hlil\u0259\u015fdirilm\u0259sinin \u0259sas m\u0259qs\u0259di onlar\u0131n \u0259tind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259k olmay\u0131b. Arxeoloji qaz\u0131nt\u0131larda b\u00fct\u00f6v \u015f\u0259kild\u0259 basd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f toyuq qal\u0131qlar\u0131na rast g\u0259linir. Bu is\u0259 onlar\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 ritual heyvan\u0131, prestij simvolu v\u0259 ya ekzotik ev qu\u015fu kimi q\u0259bul edildiyini g\u00f6st\u0259rir.<br \/>\nSonralar toyuqlar Asiya, Yax\u0131n \u015e\u0259rq v\u0259 Avropaya yay\u0131ld\u0131qca insanlar onlardan \u0259t v\u0259 yumurta m\u0259nb\u0259yi kimi istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131blar.<br \/>\n\u0130nsanlar toyuqlar\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc d\u0259 d\u0259yi\u015fdirdi<br \/>\nMin ill\u0259r \u0259rzind\u0259 apar\u0131lan s\u00fcni se\u00e7m\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fcasir toyuqlar v\u0259h\u015fi \u0259cdadlar\u0131ndan xeyli f\u0259rql\u0259nib. \u0130nsanlardan daha az qorxan qu\u015flar\u0131n se\u00e7ilm\u0259si t\u0259kc\u0259 davran\u0131\u015fa deyil, onlar\u0131n b\u00f6y\u00fcm\u0259 s\u00fcr\u0259tin\u0259 v\u0259 madd\u0259l\u0259r m\u00fcbadil\u0259sin\u0259 d\u0259 t\u0259sir edib.<br \/>\nBel\u0259likl\u0259, s\u00fcfr\u0259mizd\u0259ki toyuq h\u0259m dinozavrlar\u0131n bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r ya\u015fayan n\u0259slinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259sidir, h\u0259m d\u0259 minillikl\u0259r boyu insanlarla birlikd\u0259 d\u0259yi\u015fmi\u015f ev qu\u015fudur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259y\u0259td\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz adi toyu\u011fun n\u0259sil \u015f\u0259c\u0259r\u0259si milyonlarla il \u0259vv\u0259l\u0259 gedib \u00e7\u0131x\u0131r. Ucnoqta.az bildirir ki, m\u00fcasir ev toyuqlar\u0131 Asiyan\u0131n me\u015f\u0259l\u0259rind\u0259 ya\u015fayan v\u0259h\u015fi qu\u015flar\u0131n \u0259hlil\u0259\u015fdirilmi\u015f n\u0259slind\u0259ndir. Toyuqlar dinozavrlardan t\u00f6r\u0259yib? B\u0259li, m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":258288,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-258287","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/258287","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=258287"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/258287\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/258288"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=258287"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=258287"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=258287"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}