{"id":258272,"date":"2026-09-11T07:19:10","date_gmt":"2026-09-11T03:19:10","guid":{"rendered":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=258272"},"modified":"2026-09-11T00:14:05","modified_gmt":"2026-09-10T20:14:05","slug":"soyumus-cayin-uz%c9%99rind%c9%99-yaranan-t%c9%99b%c9%99q%c9%99ni-icm%c9%99k-olarmi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=258272","title":{"rendered":"Soyumu\u015f \u00e7ay\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 yaranan t\u0259b\u0259q\u0259ni i\u00e7m\u0259k olarm\u0131?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Soyumu\u015f \u00e7ay\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 b\u0259z\u0259n nazik, parlaq v\u0259 qa\u015f\u0131qla toxunduqda \u00e7atlayan t\u0259b\u0259q\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir. \u0130lk bax\u0131\u015fdan bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fc \u00e7ay\u0131n xarab olmas\u0131 v\u0259 ya \u00fcz\u0259rind\u0259 ya\u011f olmas\u0131 t\u0259\u0259ss\u00fcrat\u0131 yarada bil\u0259r. Lakin aliml\u0259rin ara\u015fd\u0131rmas\u0131na g\u00f6r\u0259, bunun s\u0259b\u0259bi \u0259sas\u0259n \u00e7ay\u0131n t\u0259rkibind\u0259ki madd\u0259l\u0259rl\u0259 suyun minerallar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 t\u0259siridir.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, 2023-c\u00fc ild\u0259 ETH S\u00fcrix aliml\u0259ri \u00e7ay\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 yaranan bu t\u0259b\u0259q\u0259nin x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini ara\u015fd\u0131r\u0131blar.<br \/>\nT\u0259b\u0259q\u0259 n\u0259d\u0259n yaran\u0131r?<br \/>\n\u018fvv\u0259ll\u0259r \u00e7ay\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259ki t\u0259b\u0259q\u0259nin \u00e7ay yarpaqlar\u0131ndan ayr\u0131lan mumdan yarand\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrd\u00fc. Lakin sonrak\u0131 kimy\u0259vi ara\u015fd\u0131rmalar bu fikri t\u0259kzib edib.<br \/>\nM\u0259lum olub ki, t\u0259b\u0259q\u0259nin yaranmas\u0131nda \u00e7ay\u0131n t\u0259rkibind\u0259ki polifenollar v\u0259 suyun t\u0259rkibind\u0259 olan kalsium, maqnezium v\u0259 dig\u0259r minerallar \u0259sas rol oynay\u0131r.<br \/>\n\u00c7ay soyuduqca polifenollar havadak\u0131 oksigenl\u0259 reaksiyaya girir. Daha sonra oksidl\u0259\u015fmi\u015f polifenollar sudak\u0131 kalsium v\u0259 dig\u0259r ionlarla birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k suyun s\u0259thind\u0259 nazik b\u0259rk t\u0259b\u0259q\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tirir.<br \/>\nBu s\u0259b\u0259bd\u0259n suyun s\u0259rtliyi t\u0259b\u0259q\u0259nin x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. S\u0259rt suda t\u0259b\u0259q\u0259 daha m\u00f6hk\u0259m olur, yum\u015faq suda is\u0259 daha z\u0259if formala\u015f\u0131r. Distill\u0259 edilmi\u015f suda is\u0259 bu t\u0259b\u0259q\u0259 dem\u0259k olar ki, n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arpm\u0131r.<br \/>\nNiy\u0259 b\u0259zi \u00e7aylarda daha \u00e7ox g\u00f6r\u00fcn\u00fcr?<br \/>\nAra\u015fd\u0131rmaya g\u00f6r\u0259, t\u0259b\u0259q\u0259nin qal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 suyun s\u0259rtliyind\u0259n ciddi \u015f\u0259kild\u0259 as\u0131l\u0131 deyil. Qara \u00e7ay m\u00fcxt\u0259lif s\u0259rtlikd\u0259 suda haz\u0131rland\u0131qda t\u0259b\u0259q\u0259nin qal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 t\u0259xmin\u0259n eyni olub.<br \/>\nBununla bel\u0259, \u00e7ay\u0131n miqdar\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131qda t\u0259b\u0259q\u0259 qal\u0131nla\u015fa bil\u0259r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, h\u0259ddind\u0259n art\u0131q t\u00fcnd d\u0259ml\u0259m\u0259 zaman\u0131 tur\u015fulu\u011fun artmas\u0131 onun \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259sini z\u0259ifl\u0259d\u0259 bil\u0259r.<br \/>\n\u00c7ay fincan\u0131n\u0131n s\u0259thind\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox hava il\u0259 t\u0259mas olarsa, t\u0259b\u0259q\u0259nin formala\u015fmas\u0131 da bir o q\u0259d\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arpa bil\u0259r.<br \/>\nBu t\u0259b\u0259q\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259lidirmi?<br \/>\n\u018fn vacib m\u0259qam budur ki, \u00e7ay\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 bel\u0259 t\u0259b\u0259q\u0259nin yaranmas\u0131 \u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 onun xarab olmas\u0131 dem\u0259k deyil.<br \/>\nAra\u015fd\u0131rmada t\u0259b\u0259q\u0259nin \u00e7ay\u0131n keyfiyy\u0259tinin v\u0259 ya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin g\u00f6st\u0259ricisi olub-olmad\u0131\u011f\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131lmay\u0131b. Lakin aliml\u0259r onun \u0259sas mineral komponentl\u0259rind\u0259n biri olan kalsium karbonat\u0131n z\u0259r\u0259rsiz madd\u0259 oldu\u011funu bildirirl\u0259r.<br \/>\nY\u0259ni t\u0259z\u0259 d\u0259ml\u0259nmi\u015f v\u0259 normal \u015f\u0259raitd\u0259 saxlan\u0131lm\u0131\u015f \u00e7ay\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 bir m\u00fcdd\u0259t sonra yaranan nazik, parlaq t\u0259b\u0259q\u0259 ad\u0259t\u0259n kif v\u0259 ya xarab olma \u0259lam\u0259ti deyil.<br \/>\nBununla bel\u0259, \u00e7ay\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 kif\u0259 b\u0259nz\u0259y\u0259n t\u00fckl\u00fc, qeyri-adi \u00f6rt\u00fck, pis qoxu, q\u0259rib\u0259 dad v\u0259 ya dig\u0259r xarab olma \u0259lam\u0259tl\u0259ri varsa, onu i\u00e7m\u0259k olmaz.<br \/>\nBel\u0259likl\u0259, soyumu\u015f \u00e7ay\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259ki nazik parlaq t\u0259b\u0259q\u0259 \u0259ks\u0259r hallarda \u00e7ay\u0131n \u00f6z t\u0259rkibi il\u0259 suyun minerallar\u0131 aras\u0131nda ged\u0259n t\u0259bii kimy\u0259vi prosesin n\u0259tic\u0259sidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Soyumu\u015f \u00e7ay\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 b\u0259z\u0259n nazik, parlaq v\u0259 qa\u015f\u0131qla toxunduqda \u00e7atlayan t\u0259b\u0259q\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir. \u0130lk bax\u0131\u015fdan bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fc \u00e7ay\u0131n xarab olmas\u0131 v\u0259 ya \u00fcz\u0259rind\u0259 ya\u011f olmas\u0131 t\u0259\u0259ss\u00fcrat\u0131 yarada bil\u0259r. Lakin aliml\u0259rin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":258273,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-258272","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/258272","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=258272"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/258272\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/258273"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=258272"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=258272"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=258272"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}