{"id":257898,"date":"2026-09-09T07:01:36","date_gmt":"2026-09-09T03:01:36","guid":{"rendered":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=257898"},"modified":"2026-09-09T00:06:13","modified_gmt":"2026-09-08T20:06:13","slug":"tumsuz-uzum-nec%c9%99-coxalir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=257898","title":{"rendered":"Tumsuz \u00fcz\u00fcm nec\u0259 \u00e7oxal\u0131r?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ki\u015fmi\u015fi, y\u0259ni tumsuz \u00fcz\u00fcm\u00fc \u00e7oxlar\u0131 sevir. Yem\u0259si rahatd\u0131r, toxumlar\u0131 t\u00fcp\u00fcrm\u0259y\u0259 ehtiyac qalm\u0131r. B\u0259s bel\u0259 \u00fcz\u00fcm\u00fcn \u00f6z\u00fc nec\u0259 \u00e7oxal\u0131r? Ax\u0131 toxumu yoxdursa, yeni \u00fcz\u00fcm t\u0259n\u0259kl\u0259ri haradan yaran\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az bildirir ki, \u0259slind\u0259 cavab d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcm\u00fczd\u0259n daha sad\u0259dir.<br \/>\n\u00dcz\u00fcm\u00fcn toxumlar\u0131 yaran\u0131r, amma inki\u015faf\u0131n\u0131 dayand\u0131r\u0131r<br \/>\n\u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 bir m\u0259qam\u0131 d\u0259qiql\u0259\u015fdirm\u0259k laz\u0131md\u0131r: tumsuz \u00fcz\u00fcm\u00fcn daxilind\u0259 toxum \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 yaranm\u0131r dem\u0259k d\u00fczg\u00fcn deyil.<br \/>\nAdi halda \u00e7i\u00e7\u0259k tozlan\u0131r, mayalanma ba\u015f verir, gil\u0259meyv\u0259 formala\u015f\u0131r v\u0259 onun daxilind\u0259 canl\u0131 r\u00fc\u015feymi olan s\u0259rt toxum inki\u015faf edir.<br \/>\nTumsuz \u00fcz\u00fcm sortlar\u0131nda is\u0259 prosesin ilk m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri eynidir. \u00c7i\u00e7\u0259k tozlan\u0131r, mayalan\u0131r v\u0259 gil\u0259meyv\u0259 formala\u015fma\u011fa ba\u015flay\u0131r. Lakin daha sonra toxumun daxilind\u0259ki r\u00fc\u015feym normal inki\u015faf ed\u0259 bilmir v\u0259 toxumun inki\u015faf\u0131 dayan\u0131r. Bununla bel\u0259, gil\u0259meyv\u0259 b\u00f6y\u00fcm\u0259y\u0259 v\u0259 yeti\u015fm\u0259y\u0259 davam edir.<br \/>\nBu mexanizm stenospermokarpiya adlan\u0131r.<br \/>\nBu s\u0259b\u0259bd\u0259n ki\u015fmi\u015fd\u0259 toxumlar\u0131n tamamil\u0259 yox oldu\u011funu dem\u0259k olmaz. Gil\u0259meyv\u0259ni k\u0259sdikd\u0259 onun daxilind\u0259 inki\u015faf etm\u0259mi\u015f, yum\u015faq toxum izl\u0259rini g\u00f6rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Y\u0259ni toxumun inki\u015faf\u0131 ba\u015flan\u0131r, lakin sona \u00e7atm\u0131r.<br \/>\nYeni t\u0259n\u0259kl\u0259r nec\u0259 \u0259ld\u0259 edilir?<br \/>\nToxumla \u00e7oxalma m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131qda bitkil\u0259rin ba\u015fqa \u00e7oxalma \u00fcsullar\u0131 k\u00f6m\u0259y\u0259 g\u0259lir. \u00dcz\u00fcm\u00e7\u00fcl\u00fckd\u0259 bunun \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas\u0259n \u00e7ilikl\u0259 \u00e7oxaltma \u00fcsulundan istifad\u0259 olunur.<br \/>\nBunun \u00fc\u00e7\u00fcn sa\u011flam v\u0259 m\u0259hsuldar t\u0259n\u0259kd\u0259n k\u0259silmi\u015f zo\u011f par\u00e7as\u0131 torpa\u011fa \u0259kilir v\u0259 k\u00f6kl\u0259ndirilir. Daha sonra h\u0259min \u00e7ilikd\u0259n yeni \u00fcz\u00fcm t\u0259n\u0259yi inki\u015faf edir.<br \/>\n\u018fn maraql\u0131s\u0131 is\u0259 budur ki, bu yolla yeti\u015fdiril\u0259n yeni t\u0259n\u0259k ana bitkinin genetik sur\u0259ti olur. Y\u0259ni ana t\u0259n\u0259k tumsuz \u00fcz\u00fcm verirdis\u0259, ondan \u00e7ilikl\u0259 yeti\u015fdiril\u0259n yeni t\u0259n\u0259k d\u0259 eyni x\u00fcsusiyy\u0259t\u0259 malik olacaq.<br \/>\nBel\u0259likl\u0259, b\u00f6y\u00fck \u00fcz\u00fcm ba\u011flar\u0131nda eyni sortdan \u00e7oxsayl\u0131 t\u0259n\u0259kl\u0259rin olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r birinin ayr\u0131ca toxumdan yeti\u015fdirilm\u0259si laz\u0131m deyil. Bir ne\u00e7\u0259 sa\u011flam ana t\u0259n\u0259kd\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n \u00e7ilikl\u0259r k\u00f6kl\u0259ndiril\u0259r\u0259k minl\u0259rl\u0259 yeni t\u0259n\u0259k \u0259ld\u0259 edil\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nDem\u0259li, tumsuz \u00fcz\u00fcm\u00fcn \u201csirri\u201d toxumsuzlu\u011funda deyil, onun vegetativ yolla \u2013 \u0259sas\u0259n \u00e7ilikl\u0259 \u00e7oxald\u0131lmas\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ki\u015fmi\u015fi, y\u0259ni tumsuz \u00fcz\u00fcm\u00fc \u00e7oxlar\u0131 sevir. Yem\u0259si rahatd\u0131r, toxumlar\u0131 t\u00fcp\u00fcrm\u0259y\u0259 ehtiyac qalm\u0131r. B\u0259s bel\u0259 \u00fcz\u00fcm\u00fcn \u00f6z\u00fc nec\u0259 \u00e7oxal\u0131r? Ax\u0131 toxumu yoxdursa, yeni \u00fcz\u00fcm t\u0259n\u0259kl\u0259ri haradan yaran\u0131r? Ucnoqta.az bildirir ki, \u0259slind\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":257899,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-257898","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/257898","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=257898"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/257898\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/257899"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=257898"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=257898"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=257898"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}