{"id":257681,"date":"2026-09-08T08:00:44","date_gmt":"2026-09-08T04:00:44","guid":{"rendered":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=257681"},"modified":"2026-09-08T00:11:34","modified_gmt":"2026-09-07T20:11:34","slug":"yuyulmus-d%c9%99smal-niy%c9%99-quruduqdan-sonra-s%c9%99rtl%c9%99sir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=257681","title":{"rendered":"Yuyulmu\u015f d\u0259smal niy\u0259 quruduqdan sonra s\u0259rtl\u0259\u015fir?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Yuyulduqdan sonra ipd\u0259n as\u0131laraq qurudulan d\u0259smal, tamamil\u0259 t\u0259miz olmas\u0131na baxmayaraq, tez-tez s\u0259rt v\u0259 cod olur.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az bildirir ki, Yaponiyan\u0131n Kao \u015firk\u0259tinin v\u0259 Hokkaydo Universitetinin kimya\u00e7\u0131lar\u0131 bunun s\u0259b\u0259bini ara\u015fd\u0131raraq maraql\u0131 n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259libl\u0259r.<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n edibl\u0259r ki, quruduqdan sonra pamb\u0131q lifl\u0259rinin \u00fcz\u0259rind\u0259 adi g\u00f6zl\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259c\u0259k q\u0259d\u0259r nazik su t\u0259b\u0259q\u0259si qal\u0131r. Bu su lifl\u0259rin bir-birin\u0259 yap\u0131\u015fmas\u0131na v\u0259 d\u0259smal\u0131n s\u0259rtl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>Pamb\u0131q tam qurumur<br \/>\nAra\u015fd\u0131rman\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 \u201cba\u011fl\u0131 su\u201d adland\u0131r\u0131lan hadis\u0259 t\u0259\u015fkil edir. Par\u00e7a quruyark\u0259n suyun b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si buxarlan\u0131r. Lakin su molekullar\u0131n\u0131n bir qismi pamb\u0131q lifl\u0259rinin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n sell\u00fclozan\u0131n s\u0259thind\u0259 qal\u0131r.<br \/>\nBu su adi sudan f\u0259rqli x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malikdir. Onun molekullar\u0131 daha az h\u0259r\u0259k\u0259tli olur v\u0259 daha a\u015fa\u011f\u0131 temperaturda donur.<br \/>\n\u018fslind\u0259, pamb\u0131q d\u0259smal\u0131n quruduqdan sonra s\u0259rtl\u0259\u015fm\u0259si uzun m\u00fcdd\u0259tdir m\u0259lum olan bir hadis\u0259dir. Lakin bunun d\u0259qiq mexanizmi tam ayd\u0131n deyildi.<br \/>\nSu lifl\u0259ri bir-birin\u0259 ba\u011flay\u0131r<br \/>\n2011-ci ild\u0259 apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rmalardan birind\u0259 d\u0259smal\u0131n s\u0259rtl\u0259\u015fm\u0259sinin m\u00fcmk\u00fcn s\u0259b\u0259bi izah edilmi\u015fdi. Par\u00e7adak\u0131 saplar \u00e7oxsayl\u0131 nazik lifl\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir. Ya\u015f halda bu lifl\u0259r bir-birinin \u00fcz\u0259rind\u0259 nisb\u0259t\u0259n s\u0259rb\u0259st h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259 bilir.<br \/>\nPar\u00e7a quruduqca suyun b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si buxarlan\u0131r, lakin lifl\u0259rin t\u0259mas etdiyi n\u00f6qt\u0259l\u0259rd\u0259 ba\u011fl\u0131 su qal\u0131r. Bu su kapilyar q\u00fcvv\u0259l\u0259r hesab\u0131na lifl\u0259ri bir-birin\u0259 \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k onlar\u0131n aras\u0131nda ki\u00e7ik \u201csu k\u00f6rp\u00fcl\u0259ri\u201d yarad\u0131r.<br \/>\nOx\u015far proses iki ya\u015f \u015f\u00fc\u015f\u0259nin bir-birind\u0259n \u00e7\u0259tin ayr\u0131lmas\u0131nda v\u0259 n\u0259m qumun formas\u0131n\u0131 saxlamas\u0131nda da m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Qum quruduqda is\u0259 bu \u0259laq\u0259l\u0259r z\u0259ifl\u0259yir v\u0259 o, asanl\u0131qla da\u011f\u0131l\u0131r.<br \/>\nN\u0259tic\u0259d\u0259 pamb\u0131q lifl\u0259ri \u00e7oxsayl\u0131 n\u00f6qt\u0259l\u0259rd\u0259 bir-birin\u0259 ba\u011flan\u0131r. Sap\u0131n daxilind\u0259 yaranan bu mikroskopik \u0259laq\u0259l\u0259r par\u00e7an\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259tliliyini azald\u0131r v\u0259 d\u0259smal\u0131n toxunu\u015fda daha s\u0259rt hiss olunmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur.<br \/>\nBel\u0259likl\u0259, ipd\u0259 qurudulan d\u0259smal\u0131n codla\u015fmas\u0131 onun \u00e7irkli olmas\u0131 v\u0259 ya yuyucu vasit\u0259 qal\u0131qlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 deyil. \u018fsas s\u0259b\u0259b pamb\u0131q lifl\u0259ri aras\u0131nda qalan son d\u0259r\u0259c\u0259 nazik ba\u011fl\u0131 su t\u0259b\u0259q\u0259sidir.<br \/>\nUzun m\u00fcdd\u0259t bu izah yaln\u0131z elmi hipotez olaraq qal\u0131rd\u0131. \u00c7\u00fcnki lifl\u0259rin \u00fcz\u0259rind\u0259ki ba\u011fl\u0131 su t\u0259b\u0259q\u0259si o q\u0259d\u0259r nazikdir ki, onu adi optik mikroskopla g\u00f6rm\u0259k v\u0259 siqnal\u0131n\u0131 adi sudan ay\u0131rmaq olduqca \u00e7\u0259tindir. Yeni ara\u015fd\u0131rma is\u0259 bu suyun birba\u015fa m\u00fc\u015fahid\u0259 edilm\u0259sin\u0259 imkan verib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yuyulduqdan sonra ipd\u0259n as\u0131laraq qurudulan d\u0259smal, tamamil\u0259 t\u0259miz olmas\u0131na baxmayaraq, tez-tez s\u0259rt v\u0259 cod olur. Ucnoqta.az bildirir ki, Yaponiyan\u0131n Kao \u015firk\u0259tinin v\u0259 Hokkaydo Universitetinin kimya\u00e7\u0131lar\u0131 bunun s\u0259b\u0259bini ara\u015fd\u0131raraq maraql\u0131 n\u0259tic\u0259y\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":257682,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-257681","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/257681","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=257681"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/257681\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/257682"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=257681"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=257681"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=257681"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}