{"id":257271,"date":"2026-09-04T12:30:42","date_gmt":"2026-09-04T08:30:42","guid":{"rendered":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=257271"},"modified":"2026-09-04T12:30:42","modified_gmt":"2026-09-04T08:30:42","slug":"turk-dovl%c9%99tl%c9%99ri-arasinda-t%c9%99hluk%c9%99sizlik-v%c9%99-mudafi%c9%99-%c9%99m%c9%99kdasligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=257271","title":{"rendered":"\u201cT\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 m\u00fcdafi\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131\u201d"},"content":{"rendered":"<p><strong>T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u00fczv v\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7i \u00f6lk\u0259l\u0259rinin bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u0259 qo\u015fulmaq ist\u0259y\u0259n dig\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri d\u0259 \u00f6z s\u0131ralar\u0131na c\u0259lb etm\u0259kl\u0259 imzalayacaqlar\u0131 ortaq m\u00fcdafi\u0259 v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q sazi\u015fl\u0259ri XXI \u0259srd\u0259 regionun, h\u0259m\u00e7inin d\u00fcnyan\u0131n s\u00fclh v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259k<\/strong><\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qeyri-H\u00f6kum\u0259t T\u0259\u015fkilatlar\u0131na D\u00f6vl\u0259t D\u0259st\u0259yi Agentliyinin 2026-c\u0131 il qrant m\u00fcsabiq\u0259sinin qalibl\u0259rind\u0259n biri olan \u201cOrta Asiya v\u0259 G\u00fcney Qafqaz S\u00f6z Azadl\u0131\u011f\u0131 \u015e\u0259b\u0259k\u0259si\u201d \u0130ctimai Birliyi (CASCFEN) \u201c\u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259sind\u0259n T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131na\u201d adl\u0131 layih\u0259nin icras\u0131n\u0131 davam etdirir.<\/strong><\/p>\n<p>Avqustun 1-d\u0259n oktyabr\u0131n 31-d\u0259k davam ed\u0259c\u0259k layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n inteqrasiyas\u0131, ortaq d\u0259y\u0259rl\u0259ri v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf perspektivl\u0259rin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f on m\u00f6vzu \u00fczr\u0259 silsil\u0259 m\u00fcsahib\u0259l\u0259r haz\u0131rlanacaq. Layih\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259qdim ed\u0259c\u0259yimiz 10 m\u00fcsahib\u0259 toplusunun Alt\u0131nc\u0131 m\u00f6vzusu \u201c\u201cT\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 m\u00fcdafi\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131\u201d adlan\u0131r. Bu m\u00f6vzu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131nda h\u0259rbi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q, ortaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik t\u0259hdidl\u0259ri, m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesi v\u0259 regional sabitlik istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olan add\u0131mlarla ba\u011fl\u0131 m\u0259qamlara da toxunulub.<\/p>\n<p><strong>Qeyd ed\u0259k ki, m\u00fcsahibl\u0259rimiz m\u00f6vzu \u0259traf\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 suallar\u0131 cavabland\u0131r\u0131blar:<\/strong><\/p>\n<p>1.\u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259si Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 m\u00fcdafi\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yeni m\u0259rh\u0259l\u0259sini formala\u015fd\u0131rd\u0131. Siz bu s\u0259n\u0259din t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda daha geni\u015f t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 imkanlar\u0131 yaratd\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn\u00fcz?<\/p>\n<p>2.T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131 terrorizm, transmilli cinay\u0259tkarl\u0131q, qeyri-qanuni miqrasiya, kiberh\u00fccumlar v\u0259 dig\u0259r ortaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik t\u0259hdidl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259t mexanizml\u0259rinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 vacibdir? Bu sah\u0259d\u0259 hans\u0131 add\u0131mlar prioritet hesab edilm\u0259lidir? T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda h\u0259rbi t\u0259liml\u0259rin, m\u00fcdafi\u0259 sah\u0259sind\u0259 koordinasiyan\u0131n v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik dialoqunun d\u0259rinl\u0259\u015fdirilm\u0259si regional sabitliyin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259 hans\u0131 t\u00f6hf\u0259l\u0259ri ver\u0259 bil\u0259r?<\/p>\n<p>3.Son ill\u0259rd\u0259 t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesi sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 geni\u015fl\u0259nib. Ortaq istehsal, texnologiya transferi v\u0259 h\u0259rbi s\u0259naye kooperasiyas\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k perspektivl\u0259rini nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirirsiniz?<\/p>\n<p>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 fikirl\u0259rini b\u00f6l\u00fc\u015f\u0259n m\u00fcsahibl\u0259rimiz -Az\u0259rbaycandan \u201cQarda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u018fb\u0259didir\u201d QHT koalisiyas\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri, h\u0259rbi ekspert Emin H\u0259s\u0259nli v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n TARSAM \u2013 T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 Stratejik Ara\u015ft\u0131rmalar M\u0259rk\u0259zinin ba\u015fqan\u0131 Naci Yengin h\u0259r bir sual \u0259traf\u0131nda \u00f6z bax\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ifad\u0259 edibl\u0259r. \u0130ndi is\u0259 onlar\u0131n bu suallara verdikl\u0259ri cavablar\u0131 t\u0259qdim edirik:<\/p>\n<h2>Naci Yengin: Bu, T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u00fczv v\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7i \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm \u00f6rn\u0259k olmaqla yana\u015f\u0131, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 yarad\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olan ittifaqlar\u0131n da x\u0259b\u0259r\u00e7isi xarakterini da\u015f\u0131y\u0131r<\/h2>\n<p>1.\u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259si yaln\u0131z T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131ndak\u0131 g\u00fccl\u00fc dostluq v\u0259 qarda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini m\u00fctt\u0259fiqlik s\u0259viyy\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259ltm\u0259kl\u0259 kifay\u0259tl\u0259nm\u0259yib. \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259si eyni zamanda T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00fcmun\u0259vi, ba\u011flay\u0131c\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik konsepsiyas\u0131 v\u0259 strateji model t\u0259qdim edir. \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259sind\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259r bir-birinin qarant\u0131 v\u0259 tamamlay\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. B\u0259yannam\u0259nin \u0259n m\u00fch\u00fcm elementl\u0259rind\u0259n biri \u201ct\u0259r\u0259fl\u0259rd\u0259n birinin m\u00fcst\u0259qilliyin\u0259 v\u0259 ya \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f t\u0259hdid oldu\u011fu t\u0259qdird\u0259 birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rilm\u0259sini\u201d t\u0259min ed\u0259n madd\u0259dir. Bu, T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u00fczv v\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7i \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm \u00f6rn\u0259k olmaqla yana\u015f\u0131, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 yarad\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olan ittifaqlar\u0131n da x\u0259b\u0259r\u00e7isi xarakterini da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<figure id=\"attachment_124799\" class=\"wp-caption aligncenter\" aria-describedby=\"caption-attachment-124799\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-124799 size-full\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.bayraqdar.info\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/naci-yengin.jpg?resize=800%2C540&amp;ssl=1\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.bayraqdar.info\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/naci-yengin.jpg?w=800&amp;ssl=1 800w, https:\/\/i0.wp.com\/www.bayraqdar.info\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/naci-yengin.jpg?resize=400%2C270&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.bayraqdar.info\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/naci-yengin.jpg?resize=150%2C101&amp;ssl=1 150w, https:\/\/i0.wp.com\/www.bayraqdar.info\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/naci-yengin.jpg?resize=768%2C518&amp;ssl=1 768w\" alt=\"Naci Yengin\" width=\"800\" height=\"540\" data-recalc-dims=\"1\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-124799\" class=\"wp-caption-text\">Naci Yengin<\/figcaption><\/figure>\n<p>\u018fslind\u0259, 7 avqust 2026-c\u0131 il tarixind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259, Pakistan v\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 aras\u0131nda imzalanan M\u0259kk\u0259 Sazi\u015finin t\u0259m\u0259lind\u0259 d\u0259 \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259sind\u0259n sonra yaranm\u0131\u015f m\u00fcsb\u0259t atmosferin t\u0259sirl\u0259rini g\u00f6rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259si il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda imzalanan m\u00fctt\u0259fiqlik dig\u0259r t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 ba\u015flan\u011f\u0131c v\u0259 meyar rolunu oynay\u0131b. T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u00fczv v\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7i \u00f6lk\u0259l\u0259ri art\u0131q m\u00fcdafi\u0259 sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 birt\u0259r\u0259fli as\u0131l\u0131l\u0131qlardan azad ed\u0259r\u0259k, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131l\u0131q prinsipin\u0259 \u0259saslanan Kollektiv T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Anlay\u0131\u015f\u0131 \u0259sas\u0131nda yenid\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259yin vaxt\u0131n\u0131n \u00e7atd\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlay\u0131rlar. Birg\u0259 h\u0259rbi t\u0259liml\u0259rin artmas\u0131, \u015f\u0259xsi hey\u0259tin haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda standartla\u015fma v\u0259 komanda-idar\u0259etm\u0259 mexanizml\u0259rind\u0259 uy\u011funla\u015fma \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259si ruhunun co\u011frafi bax\u0131mdan geni\u015fl\u0259ndiyini, b\u00fct\u00fcn t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini, h\u0259tta Pakistan v\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131 da \u0259hat\u0259 etdiyini g\u00f6st\u0259rir. Yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 bu ruh v\u0259 eyni m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u0259sas\u0131nda yeni ittifaqlar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n<p>2.T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131 probleml\u0259r ke\u00e7mi\u015fd\u0259n miras qalan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259lli m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 meydana \u00e7\u0131xan v\u0259 aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 z\u0259ruri olan probleml\u0259rdir. Lakin T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 co\u011frafiyas\u0131nda ya\u015fanan probleml\u0259r v\u0259 t\u0259hdidl\u0259r yaln\u0131z T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r, regionda v\u0259 d\u00fcnyada meydana g\u0259l\u0259n probleml\u0259rin d\u0259 bir hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil edir. Bu g\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n v\u0259 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131 t\u0259hdidl\u0259r art\u0131q yaln\u0131z \u0259n\u0259n\u0259vi h\u0259rbi s\u0259rh\u0259dl\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 formala\u015fm\u0131r. Hibrid m\u00fcharib\u0259 elementl\u0259ri, kibert\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259r, proksi m\u00fcharib\u0259l\u0259r, nizams\u0131z miqrasiya, s\u0259rh\u0259dl\u0259raras\u0131 terrorizm v\u0259 radikalla\u015fma b\u00fct\u00fcn region \u00f6lk\u0259l\u0259rinin ortaq problemin\u0259 \u00e7evrilib.<\/p>\n<p>T\u00fcrk co\u011frafiyalar\u0131nda m\u00f6vcud olan v\u0259 \u0259vv\u0259lki d\u00f6vrl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 minimum s\u0259viyy\u0259y\u0259 endirilmi\u015f probleml\u0259rin T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n periferiyas\u0131nda yarad\u0131lan probleml\u0259rin davam\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. X\u00fcsusil\u0259 \u018ffqan\u0131stan m\u0259rk\u0259zli Rusiya v\u0259 AB\u015e t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranm\u0131\u015f v\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 davam ed\u0259n qeyri-sabitlik riskl\u0259ri T\u00fcrk\u00fcstan (M\u0259rk\u0259zi Asiya) respublikalar\u0131n\u0131n yax\u0131n s\u0259rh\u0259dl\u0259rind\u0259 t\u0259hdid yaratmaqda davam edir. Eyni zamanda AB\u015e, \u00c7in, Rusiya v\u0259 dig\u0259r qlobal aktorlar\u0131n region \u00fcz\u0259rind\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 iqtisadi n\u00fcfuz m\u00fcbariz\u0259si t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin suverenlik h\u00fcquqlar\u0131na t\u0259zyiq g\u00f6st\u0259rir. \u00c7in v\u0259 AB\u015e-\u0131n T\u00fcrk\u00fcstandak\u0131 t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 m\u00fcnasib\u0259tini m\u0259hz bu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>Qlobal aktorlar\u0131n regionda ba\u015flatd\u0131\u011f\u0131 v\u0259 prosesin gedi\u015find\u0259 daha da artaca\u011f\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lan n\u00fcfuz m\u00fcbariz\u0259l\u0259ri T\u00fcrk\u00fcstan co\u011frafiyas\u0131ndak\u0131 t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin \u00f6z imkanlar\u0131 hesab\u0131na g\u00f6r\u0259c\u0259yi t\u0259dbirl\u0259rin yet\u0259rli olmayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Bu bax\u0131mdan t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259sini n\u00fcmun\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k ikit\u0259r\u0259fli v\u0259 ya \u00e7oxt\u0259r\u0259fli m\u00fcdafi\u0259 v\u0259 m\u00fctt\u0259fiqlik sazi\u015fl\u0259ri imzalamalar\u0131 qa\u00e7\u0131lmaz xarakter da\u015f\u0131yan bir varolu\u015f m\u0259s\u0259l\u0259si olacaq. T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u00fczv v\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7i \u00f6lk\u0259l\u0259rinin bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u0259 qo\u015fulmaq ist\u0259y\u0259n dig\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri d\u0259 \u00f6z s\u0131ralar\u0131na c\u0259lb etm\u0259kl\u0259 imzalayacaqlar\u0131 ortaq m\u00fcdafi\u0259 v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q sazi\u015fl\u0259ri XXI \u0259srd\u0259 regionun v\u0259 d\u00fcnyan\u0131n s\u00fclh v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>3.T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin ortaq bilik v\u0259 texnoloji investisiyalara \u00f6n\u0259m verm\u0259si, m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r tez ortaq m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesi v\u0259 h\u0259rbi layih\u0259l\u0259r\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259si, m\u0259lumat m\u00fcbadil\u0259si, m\u0259d\u0259ni inteqrasiya, k\u0259\u015ffiyyat v\u0259 erk\u0259n x\u0259b\u0259rdarl\u0131q sisteml\u0259rinin inki\u015faf etdirilm\u0259si z\u0259ruridir. Eyni zamanda, T\u00fcrkiy\u0259nin inki\u015faf etdirdiyi \u201cPolad G\u00fcnb\u0259z\u201d (\u201c\u00c7elik Kubbe\u201d) kimi m\u00fcdafi\u0259 sisteml\u0259rini t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 v\u0259 dost m\u00fctt\u0259fiq \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 \u015famil etm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259hdid t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 v\u0259 T\u00fcrk co\u011frafiyalar\u0131na qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259l\u0259rs\u0259, m\u00fcdafi\u0259 arxitekturas\u0131, texnoloji investisiyalar v\u0259 silahlanma sah\u0259sind\u0259 d\u0259 ortaq f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rilm\u0259lidir. T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n q\u0259bul etdiyi t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik konsepsiyas\u0131 ekspansionist xarakter da\u015f\u0131m\u0131r. \u018fksin\u0259, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131nda regional sabitliyin, suverenlik h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131n\u0131n v\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcququn t\u0259minat\u00e7\u0131s\u0131 olmaq m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r. G\u00fccl\u00fc T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik arxitekturas\u0131 Qafqazda, Avrasiyada v\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada yaranan g\u00fcc bo\u015fluqlar\u0131n\u0131 dolduracaq yerli v\u0259 milli bir amildir.<\/p>\n<p>T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin s\u00fclh konsepsiyas\u0131na sadiq qalmas\u0131 \u015f\u0259rtil\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 ikit\u0259r\u0259fli ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259rinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, iqtisadi rifah\u0131n c\u0259miyy\u0259tin b\u00fct\u00fcn t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259rin\u0259 yans\u0131mas\u0131, t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin milli g\u0259lirl\u0259rinin artmas\u0131, milli demokratiya v\u0259 tam m\u00fcst\u0259qillik \u0259n \u00e7ox arzulanan ortaq g\u00f6zl\u0259ntil\u0259r s\u0131ras\u0131ndad\u0131r.<br \/>\nT\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259min olundu\u011fu Avrasiya, Qafqaz v\u0259 T\u00fcrk\u00fcstan (M\u0259rk\u0259zi Asiya) ticar\u0259t yollar\u0131n\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259siz oldu\u011fu, enerji d\u0259hlizl\u0259rinin fasil\u0259siz f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyi v\u0259 xarici m\u00fcdaxil\u0259l\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 dayan\u0131ql\u0131 bir co\u011frafiya dem\u0259kdir. N\u0259tic\u0259 etibaril\u0259, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131nda \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259si il\u0259 g\u00fccl\u0259n\u0259n, m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesi inteqrasiyas\u0131 il\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259n\u0259n v\u0259 ortaq t\u0259hdid \u015f\u00fcuru il\u0259 yetkinl\u0259\u015f\u0259n t\u00fcrk h\u0259rbi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 M\u0259rk\u0259zi Avropadan ba\u015flayaraq Balkanlar, Avrasiya, Qafqaz, T\u00fcrk\u00fcstan co\u011frafiyas\u0131, Yax\u0131n \u015e\u0259rq v\u0259 h\u0259tta Afrikaya q\u0259d\u0259r geni\u015fl\u0259nm\u0259k v\u0259 g\u00fccl\u0259nm\u0259k potensial\u0131na malik olan davaml\u0131 s\u00fclh\u00fcn v\u0259 tarazl\u0131\u011f\u0131n a\u00e7ar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h2>Emin H\u0259s\u0259nli: Bu birlik g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 Turan ordusunun yaranmas\u0131na da g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r<\/h2>\n<p>1.Bu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda m\u00fctt\u0259fiqliyin \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259sini, birg\u0259 silahlanman\u0131 \u0259hat\u0259 edir. H\u0259m iqtisadi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qd\u0131r, h\u0259m siyasi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qd\u0131r, h\u0259m d\u0259 h\u0259rbi v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva edir. \u018fsas\u0259n d\u0259 bir \u00f6lk\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 hans\u0131sa t\u0259cav\u00fcz olarsa v\u0259 yaxud milli maraqlar\u0131m\u0131za zidd hadis\u0259l\u0259r ba\u015f ver\u0259rs\u0259, terror v\u0259 dig\u0259r arzuolunmaz prosesl\u0259r meydana \u00e7\u0131xarsa, dig\u0259r d\u00f6vl\u0259t ona h\u0259mi\u015f\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259lidir. Birg\u0259 h\u0259rbi-s\u0259naye potensial\u0131n\u0131n da g\u00fccl\u0259nm\u0259si il\u0259 bir-birin\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259lidirl\u0259r.<\/p>\n<figure id=\"attachment_124800\" class=\"wp-caption aligncenter\" aria-describedby=\"caption-attachment-124800\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-124800 size-full\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.bayraqdar.info\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/emin.jpg?resize=800%2C546&amp;ssl=1\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.bayraqdar.info\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/emin.jpg?w=800&amp;ssl=1 800w, https:\/\/i0.wp.com\/www.bayraqdar.info\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/emin.jpg?resize=400%2C273&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/www.bayraqdar.info\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/emin.jpg?resize=150%2C102&amp;ssl=1 150w, https:\/\/i0.wp.com\/www.bayraqdar.info\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/emin.jpg?resize=768%2C524&amp;ssl=1 768w\" alt=\"Emin H\u0259s\u0259nli\" width=\"800\" height=\"546\" data-recalc-dims=\"1\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-124800\" class=\"wp-caption-text\">Emin H\u0259s\u0259nli<\/figcaption><\/figure>\n<p>Bu madd\u0259d\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259r\u0259k, h\u0259rbi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259dir. Qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 olaraq \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259rbi t\u0259liml\u0259r ke\u00e7irilir, birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259t h\u0259yata ke\u00e7irilir ki, sabah ist\u0259nil\u0259n an vahid ordu kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259 bilsinl\u0259r.<\/p>\n<p>Bu m\u0259s\u0259l\u0259 t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda da \u00f6z \u0259h\u0259miyy\u0259tini art\u0131r\u0131r. Art\u0131q t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259tinin yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u015fahidi olaca\u011f\u0131q v\u0259 hesab edir\u0259m ki, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n da birg\u0259 terrorizm\u0259 qar\u015f\u0131\u2026<\/p>\n<p>2.Hesab edir\u0259m ki, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n da birlikd\u0259 terrorizm\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259si, qeyri-qanuni miqrasiyan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 eyni zamanda arzuolunmaz hans\u0131sa bir f\u0259aliyy\u0259t ba\u015f ver\u0259rs\u0259, T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131na \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin vahid \u015f\u0259kild\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259si \u00e7ox vacibdir. H\u0259m silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin t\u0259chizat\u0131, h\u0259m d\u0259 onlar\u0131n inteqrasiyas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 daha s\u00fcr\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irildiyini g\u00f6r\u0259c\u0259yik. Bu birlik g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 Turan ordusunun yaranmas\u0131na da g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r.<br \/>\nHesab edir\u0259m ki, bu, \u00e7ox vacib m\u0259s\u0259l\u0259dir. Art\u0131q n\u0259 NATO, n\u0259 d\u0259 ki, KTMT h\u0259min \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin maraqlar\u0131na tam cavab vermir. Amma T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n vahid ordusu olarsa, bu, b\u00fct\u00fcn \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 milli maraqlar\u0131 bax\u0131m\u0131ndan \u00e7ox \u00f6n\u0259mli olar.<br \/>\nD\u00fcnyada v\u0259 regionda el\u0259 prosesl\u0259r ba\u015f verir ki, art\u0131q yeni h\u0259rbi g\u00fcc m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin yaranmas\u0131na \u00e7ox b\u00f6y\u00fck ehtiyac vard\u0131r.<\/p>\n<p>3.T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesi sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q daha da d\u0259rinl\u0259\u015fir v\u0259 art\u0131q birg\u0259 istehsal etdikl\u0259ri h\u0259rbi sursatlar var. Bu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 daha da geni\u015fl\u0259n\u0259c\u0259k. Hesab edir\u0259m ki, bu t\u0259cr\u00fcb\u0259 dig\u0259r t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda, T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131nda da \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011frultmal\u0131d\u0131r. Art\u0131q bu \u00f6lk\u0259l\u0259rin m\u00fcdafi\u0259 qabiliyy\u0259tinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131na \u00fczv olan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r \u00f6z silahlar\u0131n\u0131 v\u0259 h\u0259rbi sursatlar\u0131n\u0131 \u00f6zl\u0259ri istehsal etm\u0259lidirl\u0259r. Bu, \u00e7ox \u00f6n\u0259mli m\u0259s\u0259l\u0259dir.<\/p>\n<p>Milli ordunun olmas\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r vacibdirs\u0259, regional v\u0259 qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik bax\u0131m\u0131ndan h\u0259min d\u00f6vl\u0259tin ordusunun silah t\u0259minat\u0131n\u0131n da \u00f6z\u00fc t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si, yaxud m\u00fctt\u0259fiq v\u0259 qarda\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259min edilm\u0259si bir o q\u0259d\u0259r vacibdir. Bu istiqam\u0259td\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc add\u0131mlar h\u0259yata ke\u00e7irilir.<br \/>\nAz\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesi sah\u0259sind\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck t\u0259cr\u00fcb\u0259si var v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 M\u00fcdafi\u0259 S\u0259nayesi Nazirliyi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Beyn\u0259lxalq h\u0259rbi s\u0259rgil\u0259rin bir \u00e7oxu Az\u0259rbaycanda t\u0259\u015fkil edilir. Az\u0259rbaycan \u00f6z\u00fc d\u0259 beyn\u0259lxalq s\u0259rgil\u0259rd\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 i\u015ftirak edir v\u0259 qarda\u015f \u00f6lk\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 d\u0259 bu sah\u0259d\u0259 m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6y\u00fck u\u011furlar \u0259ld\u0259 edir.<\/p>\n<p>R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan\u0131n hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259sind\u0259n \u0259vv\u0259l T\u00fcrkiy\u0259 \u00f6z m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesi t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131n t\u0259xmin\u0259n 20 faizini t\u0259min edirdis\u0259, art\u0131q bu g\u00f6st\u0259rici 80 faizd\u0259n yuxar\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiy\u0259 h\u0259m hava, h\u0259m d\u0259niz, h\u0259m d\u0259 quru qo\u015funlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t q\u0259d\u0259r silah-sursat istehsal edir. X\u00fcsusil\u0259 son model texnika v\u0259 texnologiyalar burada m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. T\u00fcrkiy\u0259nin d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 silah sat\u0131\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259si d\u0259 bu sah\u0259d\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyi u\u011furlar\u0131n g\u00f6st\u0259ricisidir.<\/p>\n<p>Bu t\u0259cr\u00fcb\u0259d\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 da \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u00f6z h\u0259rbi s\u0259naye m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 t\u0259min olunmas\u0131n\u0131 v\u0259 m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesi sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n daha da inki\u015faf etdirilm\u0259sini t\u0259min ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Fuad H\u00fcseynzad\u0259<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bu m\u00fcsahib\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qeyri-H\u00f6kum\u0259t T\u0259\u015fkilatlar\u0131na D\u00f6vl\u0259t D\u0259st\u0259yi Agentliyinin maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131 il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n \u201c\u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259sind\u0259n T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131na\u201d layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r. Yaz\u0131da \u0259ks olunan fikir v\u0259 m\u00fclahiz\u0259l\u0259r m\u00fc\u0259llif\u0259 aiddir v\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qeyri-H\u00f6kum\u0259t T\u0259\u015fkilatlar\u0131na D\u00f6vl\u0259t D\u0259st\u0259yi Agentliyinin r\u0259smi m\u00f6vqeyini \u0259ks etdirm\u0259y\u0259 bil\u0259r.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u00fczv v\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259\u00e7i \u00f6lk\u0259l\u0259rinin bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u0259 qo\u015fulmaq ist\u0259y\u0259n dig\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri d\u0259 \u00f6z s\u0131ralar\u0131na c\u0259lb etm\u0259kl\u0259 imzalayacaqlar\u0131 ortaq m\u00fcdafi\u0259 v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q sazi\u015fl\u0259ri XXI \u0259srd\u0259 regionun, h\u0259m\u00e7inin d\u00fcnyan\u0131n s\u00fclh&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":257272,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[34],"tags":[],"class_list":["post-257271","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-butun-xeberler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/257271","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=257271"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/257271\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/257272"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=257271"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=257271"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=257271"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}