{"id":257192,"date":"2026-09-04T09:42:03","date_gmt":"2026-09-04T05:42:03","guid":{"rendered":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=257192"},"modified":"2026-09-04T00:12:04","modified_gmt":"2026-09-03T20:12:04","slug":"ur%c9%99k-beyin-v%c9%99-bagirsaqlar-ucun-%c9%99n-faydali-yag","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=257192","title":{"rendered":"\u00dcr\u0259k, beyin v\u0259 ba\u011f\u0131rsaqlar \u00fc\u00e7\u00fcn <span style=\"color:red;\"> \u0259n faydal\u0131 ya\u011f<\/span>"},"content":{"rendered":"<p><strong>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin fikrinc\u0259, \u00fcr\u0259k-damar sistemi, beyin v\u0259 ba\u011f\u0131rsaq sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n \u0259n yax\u015f\u0131 ya\u011flardan biri zeytun ya\u011f\u0131d\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 extra virgin (EVOO) zeytun ya\u011f\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 olunur.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 \u201cReal Simple\u201d n\u0259\u015frinin sor\u011fusuna qat\u0131lan \u00fc\u00e7 dietoloq m\u0259lumat verib.<br \/>\nDietoloq Anna Smitin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u00fcr\u0259k-damar sistemi, beyin v\u0259 h\u0259zm sisteminin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 eyni vaxtda d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k ist\u0259y\u0259n insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas t\u00f6vsiy\u0259 extra virgin zeytun ya\u011f\u0131d\u0131r.<br \/>\nBunun \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri zeytun ya\u011f\u0131nda faydal\u0131 ya\u011flarla yana\u015f\u0131, antioksidant x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malik polifenollar\u0131n olmas\u0131d\u0131r. Bu madd\u0259l\u0259r orqanizmd\u0259 iltihab prosesl\u0259ri il\u0259 m\u00fcbariz\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nDietoloq \u015eeri Qou qeyd edib ki, 2023-c\u00fc ild\u0259 apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n icmal\u0131 zeytun ya\u011f\u0131 istehlak\u0131 il\u0259 koqnitiv sa\u011flaml\u0131q aras\u0131nda m\u00fcsb\u0259t \u0259laq\u0259 oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rib.<br \/>\nPolifenollar ba\u011f\u0131rsaq sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 da d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259 bil\u0259r. Onlar faydal\u0131 bakteriyalar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Lactobacillus \u00fc\u00e7\u00fcn qida rolunu oynaya bil\u0259r. Sa\u011flam ba\u011f\u0131rsaq mikrobiomu is\u0259 t\u0259kc\u0259 h\u0259zm \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, immun sisteminin v\u0259 beynin f\u0259aliyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir.<br \/>\n\u00dcr\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn faydas\u0131<br \/>\nZeytun ya\u011f\u0131n\u0131 x\u00fcsusil\u0259 d\u0259y\u0259rli ed\u0259n x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n biri t\u0259rkibind\u0259 \u00e7oxlu miqdarda doymam\u0131\u015f ya\u011flar\u0131n, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 olein tur\u015fusunun olmas\u0131d\u0131r. Polifenollarla birlikd\u0259 bu madd\u0259l\u0259r \u00fcr\u0259k-damar sistemin\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nAra\u015fd\u0131rmalar h\u0259m\u00e7inin extra virgin zeytun ya\u011f\u0131 il\u0259 z\u0259ngin Aral\u0131q d\u0259nizi p\u0259hrizini \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri riskinin azalmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirir.<br \/>\nZeytun ya\u011f\u0131ndak\u0131 ya\u011flar h\u0259zmi yava\u015flatd\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yem\u0259kd\u0259n sonra qanda \u015f\u0259k\u0259rin s\u0259viyy\u0259sinin daha t\u0259dric\u0259n y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259 d\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r. Bundan ba\u015fqa, ya\u011f\u0131n t\u0259rkibind\u0259 immun sisteminin normal f\u0259aliyy\u0259ti v\u0259 d\u0259ri sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn vacib olan E vitamini var.<br \/>\nZeytun ya\u011f\u0131ndan nec\u0259 istifad\u0259 etm\u0259k olar?<br \/>\n\u018fn az emal olunan n\u00f6v extra virgin zeytun ya\u011f\u0131d\u0131r. Minimal emal say\u0259sind\u0259 bu ya\u011fda daha \u00e7ox polifenol v\u0259 dig\u0259r faydal\u0131 mikroelementl\u0259r qorunur.<br \/>\nDietoloqlar EVOO-dan salatlarda, haz\u0131r yem\u0259kl\u0259rin \u00fcz\u0259rin\u0259 \u0259lav\u0259 etm\u0259kl\u0259, t\u0259r\u0259v\u0259z, s\u0131y\u0131q v\u0259 \u015forbalarda, h\u0259m\u00e7inin orta temperaturda bi\u015firm\u0259 v\u0259 sobada haz\u0131rlama zaman\u0131 istifad\u0259 etm\u0259yi m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcrl\u0259r.<br \/>\n\u00c7ox y\u00fcks\u0259k temperaturda is\u0259 rafin\u0259 edilmi\u015f zeytun ya\u011f\u0131 daha praktik se\u00e7im ola bil\u0259r. EVOO-nun t\u00fcst\u00fcl\u0259nm\u0259 temperaturu t\u0259xmin\u0259n 190\u2013205\u00b0C t\u0259\u015fkil edir.<br \/>\nM\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r ya\u011f alark\u0259n istehsal v\u0259 ya m\u0259hsul y\u0131\u011f\u0131m\u0131 tarixin\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259yi, son iki il \u0259rzind\u0259 istehsal edilmi\u015f v\u0259 ya y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f m\u0259hsullara \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259yi t\u00f6vsiy\u0259 edirl\u0259r. Ya\u011f\u0131 is\u0259 i\u015f\u0131qdan uzaq, qaranl\u0131q yerd\u0259 saxlamaq laz\u0131md\u0131r.<br \/>\nB\u00fct\u00fcn faydalar\u0131na baxmayaraq, zeytun ya\u011f\u0131 y\u00fcks\u0259k kalorili m\u0259hsuldur. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 faydal\u0131 ya\u011f olsa bel\u0259, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc miqdarda istifad\u0259 edilm\u0259lidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin fikrinc\u0259, \u00fcr\u0259k-damar sistemi, beyin v\u0259 ba\u011f\u0131rsaq sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n \u0259n yax\u015f\u0131 ya\u011flardan biri zeytun ya\u011f\u0131d\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 extra virgin (EVOO) zeytun ya\u011f\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 olunur. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 \u201cReal&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":257193,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[222],"tags":[],"class_list":["post-257192","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglamliq"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/257192","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=257192"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/257192\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/257193"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=257192"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=257192"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=257192"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}