{"id":257186,"date":"2026-09-04T08:38:39","date_gmt":"2026-09-04T04:38:39","guid":{"rendered":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=257186"},"modified":"2026-09-04T00:09:29","modified_gmt":"2026-09-03T20:09:29","slug":"x%c9%99st%c9%99lik-zamani-temperatur-niy%c9%99-yuks%c9%99lir-sad%c9%99-izah","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=257186","title":{"rendered":"X\u0259st\u0259lik zaman\u0131 temperatur niy\u0259 y\u00fcks\u0259lir? Sad\u0259 izah"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u0130nsan x\u0259st\u0259l\u0259ndikd\u0259 b\u0259d\u0259n temperaturunun y\u00fcks\u0259lm\u0259si q\u0131zd\u0131rma adlan\u0131r. Bu zaman hals\u0131zl\u0131q, \u00fc\u015f\u00fctm\u0259 v\u0259 b\u0259d\u0259nd\u0259 a\u011fr\u0131 hissi yarana bil\u0259r. \u018fslind\u0259 is\u0259 temperaturun y\u00fcks\u0259lm\u0259si orqanizmin infeksiyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcdafi\u0259 reaksiyalar\u0131ndan biridir.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, virus v\u0259 ya bakteriyalar orqanizm\u0259 daxil olduqda immun sistemi d\u0259rhal reaksiya verir.<br \/>\n\u0130mmun h\u00fcceyr\u0259l\u0259ri pirogenl\u0259r adlanan madd\u0259l\u0259r ifraz edir. Bu madd\u0259l\u0259r qan d\u00f6vran\u0131 vasit\u0259sil\u0259 beynin temperaturun t\u0259nziml\u0259nm\u0259sin\u0259 cavabdeh hiss\u0259si olan hipotalamusa \u00e7at\u0131r.<br \/>\nHipotalamus orqanizmin temperaturunu t\u0259nziml\u0259y\u0259n termostat kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Pirogenl\u0259rin t\u0259siri n\u0259tic\u0259sind\u0259 temperaturun t\u0259nziml\u0259nm\u0259 h\u0259ddi y\u00fcks\u0259lir v\u0259 b\u0259d\u0259n daha \u00e7ox istilik yaratma\u011fa ba\u015flay\u0131r.<br \/>\nPirogenl\u0259r n\u0259dir?<br \/>\n\u018fsas pirogenl\u0259rd\u0259n biri interleykin-1 (IL-1) madd\u0259sidir. Onu makrofaqlar, y\u0259ni orqanizm\u0259 daxil olan yad mikroorqanizml\u0259rl\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparan immun h\u00fcceyr\u0259l\u0259ri istehsal edir.<br \/>\nMakrofaqlar virus v\u0259 ya bakteriya il\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131qda IL-1 ifraz edir. Bu madd\u0259 dig\u0259r immun h\u00fcceyr\u0259l\u0259rini aktivl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, hipotalmusa t\u0259sir ed\u0259r\u0259k b\u0259d\u0259n temperaturunun y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur.<br \/>\nTemperaturu n\u0259 vaxt salmaq laz\u0131md\u0131r?<br \/>\nQ\u0131zd\u0131rma orqanizmin infeksiyaya qar\u015f\u0131 t\u0259bii m\u00fcdafi\u0259 mexanizml\u0259rind\u0259n biridir. Temperatur y\u00fcks\u0259ldikd\u0259 b\u0259zi mikroorqanizml\u0259rin \u00e7oxalmas\u0131 \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir v\u0259 immun sisteminin f\u0259aliyy\u0259ti g\u00fccl\u0259n\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nBununla bel\u0259, \u00e7ox y\u00fcks\u0259k temperatur t\u0259hl\u00fck\u0259li ola bil\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 q\u0131zd\u0131rman\u0131n n\u0259 vaxt v\u0259 hans\u0131 \u00fcsulla sal\u0131nmas\u0131 insan\u0131n ya\u015f\u0131ndan, \u00fcmumi v\u0259ziyy\u0259tind\u0259n v\u0259 temperaturun s\u0259viyy\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r.<br \/>\nX\u00fcsusil\u0259 y\u00fcks\u0259k temperatur uzun m\u00fcdd\u0259t davam edirs\u0259 v\u0259 ya ciddi hals\u0131zl\u0131q, n\u0259f\u0259s darl\u0131\u011f\u0131, hu\u015fda d\u0259yi\u015fiklik, q\u0131colma kimi \u0259lam\u0259tl\u0259r yaran\u0131rsa, h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<br \/>\nY\u0259ni temperaturun y\u00fcks\u0259lm\u0259si t\u0259sad\u00fcfi proses deyil \u2013 bu, orqanizmin infeksiyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259sinin m\u00fch\u00fcm hiss\u0259sidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsan x\u0259st\u0259l\u0259ndikd\u0259 b\u0259d\u0259n temperaturunun y\u00fcks\u0259lm\u0259si q\u0131zd\u0131rma adlan\u0131r. Bu zaman hals\u0131zl\u0131q, \u00fc\u015f\u00fctm\u0259 v\u0259 b\u0259d\u0259nd\u0259 a\u011fr\u0131 hissi yarana bil\u0259r. \u018fslind\u0259 is\u0259 temperaturun y\u00fcks\u0259lm\u0259si orqanizmin infeksiyaya qar\u015f\u0131 m\u00fcdafi\u0259 reaksiyalar\u0131ndan biridir. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":257187,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[222],"tags":[],"class_list":["post-257186","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglamliq"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/257186","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=257186"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/257186\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/257187"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=257186"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=257186"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=257186"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}