{"id":255627,"date":"2026-08-24T12:29:47","date_gmt":"2026-08-24T08:29:47","guid":{"rendered":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=255627"},"modified":"2026-08-24T12:29:47","modified_gmt":"2026-08-24T08:29:47","slug":"turk-dovl%c9%99tl%c9%99ri-t%c9%99skilatinda-media-v%c9%99-informasiya-t%c9%99hluk%c9%99sizliyi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=255627","title":{"rendered":"\u201cT\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131nda media v\u0259 informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi\u201d"},"content":{"rendered":"<p><strong>T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 vahid informasiya platformas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131, ortaq informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi konsepsiyas\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 onun qorunmas\u0131 olduqca vacibdir<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qeyri-H\u00f6kum\u0259t T\u0259\u015fkilatlar\u0131na D\u00f6vl\u0259t D\u0259st\u0259yi Agentliyinin 2026-c\u0131 il qrant m\u00fcsabiq\u0259sinin qalibl\u0259rind\u0259n biri olan \u201cOrta Asiya v\u0259 G\u00fcney Qafqaz S\u00f6z Azadl\u0131\u011f\u0131 \u015e\u0259b\u0259k\u0259si\u201d \u0130ctimai Birliyi (CASCFEN) \u201c\u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259sind\u0259n T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131na\u201d adl\u0131 layih\u0259nin icras\u0131n\u0131 davam etdirir. Avqustun 1-d\u0259n oktyabr\u0131n 31-d\u0259k davam ed\u0259c\u0259k layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n inteqrasiyas\u0131, ortaq d\u0259y\u0259rl\u0259ri v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf perspektivl\u0259rin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f on m\u00f6vzu \u00fczr\u0259 silsil\u0259 m\u00fcsahib\u0259l\u0259r haz\u0131rlanacaq.<\/p>\n<p>Layih\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259qdim ed\u0259c\u0259yimiz 10 m\u00fcsahib\u0259 toplusunun\u00a0<strong>\u0130kinci\u00a0<\/strong>m\u00f6vzusu \u201cT\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131nda media v\u0259 informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi\u201d adlan\u0131r. Bu m\u00f6vzu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 m\u00fcasir d\u00fcnyada informasiya m\u00fcharib\u0259l\u0259ri, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131nda ortaq media platformalar\u0131, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n media siyas\u0259ti, h\u0259m\u00e7inin T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131nda dezinformasiyaya qar\u015f\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131la bilinm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olan add\u0131mlarla ba\u011fl\u0131 m\u0259qamlara da toxunulub.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, m\u00fcsahibl\u0259rimiz m\u00f6vzu \u0259traf\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 suallar\u0131 cavabland\u0131r\u0131blar:<\/p>\n<p>1.M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 informasiya m\u00fcharib\u0259l\u0259ri d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik siyas\u0259tinin m\u00fch\u00fcm elementl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilib. Sizc\u0259, T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ortaq media v\u0259 informasiya strategiyas\u0131n\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 vacibdir?<\/p>\n<p>2.T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n beyn\u0259lxalq informasiya m\u0259kan\u0131nda daha g\u00fccl\u00fc t\u0259msil olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ortaq media platformalar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259si hans\u0131 imkanlar yarada bil\u0259r? Bu istiqam\u0259td\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin yum\u015faq g\u00fcc potensial\u0131na nec\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r?<\/p>\n<p>3.Dezinformasiya, informasiya manipulyasiyas\u0131 v\u0259 kiber t\u0259hdidl\u0259rin artd\u0131\u011f\u0131 bir \u015f\u0259raitd\u0259 T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q hans\u0131 mexanizml\u0259rl\u0259 g\u00fccl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r? Ortaq media siyas\u0259ti v\u0259 koordinasiya bu t\u0259hdidl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r effektiv rol oynaya bil\u0259r?<\/p>\n<p>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 fikirl\u0259rini b\u00f6l\u00fc\u015f\u0259n m\u00fcsahibl\u0259rimiz -Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Milli M\u0259clisinin deputat\u0131, T\u00fcrkdilli \u00d6lk\u0259l\u0259rin Parlament Assambleyas\u0131nda Az\u0259rbaycan n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc Hikm\u0259t Babao\u011flu v\u0259 \u00d6zb\u0259kistan Milli Teleradio \u015eirk\u0259tinin \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 Dildora Abdullayeva h\u0259r bir sual \u0259traf\u0131nda \u00f6z bax\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ifad\u0259 edibl\u0259r. \u0130ndi is\u0259 onlar\u0131n bu suallara verdikl\u0259ri cavablar\u0131 t\u0259qdim edirik:<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/scontent.fgyd6-1.fna.fbcdn.net\/v\/t1.15752-9\/780322464_1959147231428319_1335622432696718108_n.png?stp=dst-png&amp;cstp=mx800x546&amp;ctp=s800x546&amp;_nc_cat=100&amp;ccb=1-7&amp;_nc_sid=9f807c&amp;_nc_ohc=3e_Wt-R2oTIQ7kNvwFfXOjo&amp;_nc_oc=Adr7bQskCrxlpJ8WynKvoPWgAYRHF8lJTaiSSbDCZNDWzM7eximeMfuqp5OgYIstVEQ&amp;_nc_zt=23&amp;_nc_ht=scontent.fgyd6-1.fna&amp;_nc_ss=7b2a8&amp;oh=03_Q7cD6AEgihin_Ov72Cxym4Hxgo2UZzrUPYB2-CQTw4wk8c4liw&amp;oe=6AB358CC\" alt=\"A\u00e7\u0131klama yok.\" \/><\/p>\n<p><strong>Hikm\u0259t Babao\u011flu: Biz ortaq ail\u0259mizin \u00fcmumi t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi il\u0259 yana\u015f\u0131, informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini d\u0259 t\u0259min etm\u0259liyik<\/strong><\/p>\n<p>1.Yeni d\u00f6vr\u00fcn \u0259n m\u00fch\u00fcm t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259ri v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 m\u0259hz informasiya il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu g\u00fcn informasiya \u0259lahidd\u0259 bir vasit\u0259y\u0259 \u00e7evrilib. O, insan\u0131n intellektual keyfiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n tutmu\u015f, d\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259tin\u0259 q\u0259d\u0259r d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirir, hadis\u0259l\u0259ri obyektiv v\u0259 ya qeyri-obyektiv d\u0259rk etm\u0259sin\u0259, onlara m\u00fcnasib\u0259tinin formala\u015fmas\u0131na t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. \u018fg\u0259r bu m\u0259s\u0259l\u0259ni f\u0259rdi m\u00fcst\u0259vid\u0259n d\u00f6vl\u0259t v\u0259 c\u0259miyy\u0259t s\u0259viyy\u0259sin\u0259 qald\u0131rsaq, problemin miqyas\u0131 tamamil\u0259 d\u0259yi\u015fir. \u00c7\u00fcnki burada art\u0131q k\u00fctl\u0259vilik yaran\u0131r v\u0259 bu k\u00fctl\u0259vilik milli s\u0259viyy\u0259d\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259r do\u011furur. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu g\u00fcn \u201cinformasiya m\u00fcharib\u0259si\u201d terminini tam \u0259minlikl\u0259 i\u015fl\u0259d\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r informasiya imperializmi milli informasiya m\u0259kan\u0131n\u0131 t\u0259hdid edir, milli d\u00f6vl\u0259tin d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259 v\u0259 siyasi strategiyas\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 vasit\u0259sin\u0259 \u00e7evrilirs\u0259, dem\u0259li, biz bunu art\u0131q tammiqyasl\u0131 m\u00fcharib\u0259nin bir formas\u0131 kimi qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259 bil\u0259rik. Bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259 he\u00e7 bir milli d\u00f6vl\u0259t \u00f6z informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini, nec\u0259 ki, h\u0259rbi-siyasi t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini d\u0259, tamamil\u0259 t\u0259kba\u015f\u0131na t\u0259min ed\u0259 bilm\u0259z. Yeni m\u00fcharib\u0259l\u0259rin m\u00fch\u00fcm seqmentin\u0259 \u00e7evril\u0259n informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min olunmas\u0131 da m\u00fctt\u0259fiql\u0259r aras\u0131nda birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti z\u0259ruri edir.<\/p>\n<p>M\u0259hz bu bax\u0131mdan T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131, Az\u0259rbaycan Prezidentinin d\u0259 qeyd etdiyi kimi, bizim ail\u0259mizdir. Dem\u0259li, biz ortaq ail\u0259mizin \u00fcmumi t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi il\u0259 yana\u015f\u0131, informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini d\u0259 t\u0259min etm\u0259liyik. M\u0259n\u0259 el\u0259 g\u0259lir ki, m\u00fctt\u0259fiqliyin dig\u0259r komponentl\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi d\u0259 ayr\u0131ca strateji istiqam\u0259t kimi formala\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu bax\u0131mdan T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 vahid informasiya platformas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131, ortaq informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi konsepsiyas\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 onun qorunmas\u0131 olduqca vacibdir. Bu istiqam\u0259td\u0259 art\u0131q m\u00fc\u0259yy\u0259n add\u0131mlar at\u0131l\u0131r. Lakin hesab edir\u0259m ki, informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi m\u0259s\u0259l\u0259si g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 d\u0259 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n g\u00fcnd\u0259mind\u0259 m\u00fch\u00fcm yer tutacaq.<\/p>\n<p>2.Vahid informasiya m\u0259kan\u0131 v\u0259 informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi konsepsiyas\u0131ndan dan\u0131\u015fark\u0259n, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, ortaq media v\u0259 informasiya resurslar\u0131 platformalar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si d\u0259 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259lir. Lakin m\u0259nc\u0259, burada yaln\u0131z media il\u0259 m\u0259hdudla\u015fmaq d\u00fczg\u00fcn olmaz. \u00c7\u00fcnki haz\u0131rda h\u00fcquqi bax\u0131mdan media kimi q\u0259bul etdiyimiz platformalar\u0131n informasiya c\u0259miyy\u0259tin\u0259 t\u0259siri v\u0259 m\u00fcdaxil\u0259si he\u00e7 d\u0259 b\u00fct\u00fcn hallarda arzuolunan s\u0259viyy\u0259d\u0259 deyil. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 media il\u0259 yana\u015f\u0131, informasiya m\u00fchitinin dig\u0259r komponentl\u0259ri \u00fczr\u0259 d\u0259 ortaq platformalar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr v\u0259 h\u0259tta z\u0259ruridir.<\/p>\n<p>B\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259r, m\u0259s\u0259l\u0259n, \u00c7in, b\u00fct\u00fcn \u0259sas seqmentl\u0259r \u00fczr\u0259 \u00f6z sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 platformalar\u0131n\u0131 formala\u015fd\u0131r\u0131b. Bu, m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik mexanizmi kimi d\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki bel\u0259 halda qlobal sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259n h\u0259min informasiya m\u0259kan\u0131na m\u00fcdaxil\u0259 imkanlar\u0131 azal\u0131r.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131lacaq ortaq platformada h\u0259r hans\u0131 m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rin t\u0259tbiqi m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun olmaz. \u018fksin\u0259, biz qlobal informasiya trendl\u0259rind\u0259n geri qalmamal\u0131y\u0131q. Amma b\u00fct\u00fcn hallarda \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259 m\u0259xsus ortaq informasiya v\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 platformalar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 \u00e7ox vacib olard\u0131.<\/p>\n<p>T\u0259s\u0259vv\u00fcr edin ki, T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u00f6z informasiya v\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 vasit\u0259l\u0259ri ortaq \u015f\u0259kild\u0259 formala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Bu, h\u0259m ortaq dilin inki\u015faf\u0131na, h\u0259m milli maraqlar\u0131n birg\u0259 t\u0259bli\u011fin\u0259, h\u0259m d\u0259 k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 sinxron h\u0259r\u0259k\u0259t imkanlar\u0131n\u0131n yaranmas\u0131na m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259 ver\u0259 bil\u0259r. Bel\u0259 platformalar bizi ortaq dil\u0259 d\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131ra bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki bu g\u00fcn sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 dilin yeni formas\u0131 yaran\u0131b: simvolla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, q\u0131sald\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif i\u015far\u0259l\u0259rl\u0259 ifad\u0259 olunan bir \u00fcnsiyy\u0259t dili. Ortaq platformalar T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n bu sah\u0259d\u0259 d\u0259 \u00fcmumi i\u015far\u0259l\u0259r v\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t imkanlar\u0131 formala\u015fd\u0131rmas\u0131na \u015f\u0259rait yarada bil\u0259r.<\/p>\n<p>3.Bu g\u00fcn \u0259n m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyidir. Qlobal informasiya m\u0259kan\u0131nda informasiyan\u0131 sad\u0259c\u0259 oldu\u011fu kimi q\u0259bul etm\u0259k b\u00f6y\u00fck yanl\u0131\u015fl\u0131\u011fa g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki informasiyalar\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tli hiss\u0259si manipulyativ xarakter da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 insanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rin\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 hesablan\u0131r.<\/p>\n<p>Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin, x\u00fcsusil\u0259 video platformalar\u0131n\u0131n imkanlar\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 subliminal mesajlar vasit\u0259sil\u0259 d\u0259 manipulyativ informasiyalar insanlara \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Eyni zamanda, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259, fikir v\u0259 ideyalar\u0131n yay\u0131lmas\u0131 platformas\u0131na \u00e7evrilib. H\u0259r hans\u0131 m\u0259lumat\u0131n sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259y\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131, daha sonra is\u0259 ba\u015fqalar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259ld\u0259 edil\u0259r\u0259k t\u0259hdid vasit\u0259sin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu bax\u0131mdan dezinformasiya v\u0259 manipulyativ informasiya ist\u0259nil\u0259n ittifaq\u0131n daxilind\u0259 nifaq yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 oluna bil\u0259r. Biz bunun n\u00fcmun\u0259l\u0259rini art\u0131q g\u00f6r\u00fcr\u00fck. M\u0259s\u0259l\u0259n, Az\u0259rbaycan\u0131n sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin\u0259 k\u0259nardan edil\u0259n m\u00fcdaxil\u0259l\u0259r b\u0259z\u0259n insanlar\u0131 \u00f6z tarixin\u0259, ke\u00e7mi\u015fin\u0259 v\u0259 milli d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 qoyma\u011fa, onlar\u0131 \u0259sas m\u0259qs\u0259dl\u0259rind\u0259n uzaqla\u015fd\u0131rma\u011fa y\u00f6n\u0259lir.<\/p>\n<p>Eyni t\u0259hl\u00fck\u0259 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 daxilind\u0259 d\u0259 m\u00f6vcuddur. T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan kimi bir-birin\u0259 \u0259n yax\u0131n iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda ortaq d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259, d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k h\u0259d\u0259fl\u0259r bax\u0131m\u0131ndan vahid informasiya yana\u015fmas\u0131n\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. \u00c7\u00fcnki strateji inteqrasiyan\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 mane olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 iki \u00f6lk\u0259nin c\u0259miyy\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda nifaq yaratma\u011fa y\u00f6n\u0259l\u0259n c\u0259hdl\u0259r m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur.<\/p>\n<p>Daha geni\u015f baxd\u0131qda, xaricd\u0259 ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131larla ba\u011fl\u0131 da eyni t\u0259hl\u00fck\u0259nin m\u00f6vcud oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Say\u0131 40 milyona yax\u0131nla\u015fan bu b\u00f6y\u00fck toplumun par\u00e7alanmas\u0131, bir-birin\u0259 qar\u015f\u0131 qoyulmas\u0131 v\u0259 ortaq m\u0259qs\u0259dl\u0259rd\u0259n uzaqla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 da informasiya m\u00fcharib\u0259sinin n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259n biri ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, ortaq d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 aparmal\u0131 oldu\u011fumuz halda, dezinformasiya v\u0259 manipulyasiya n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259 qar\u015f\u0131 qoymaq t\u0259hl\u00fck\u0259si yaran\u0131r. Bu da informasiya m\u00fcharib\u0259sinin mahiyy\u0259tini g\u00f6st\u0259r\u0259n m\u00fch\u00fcm n\u00fcmun\u0259dir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 bu c\u00fcr hallar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ortaq media siyas\u0259tinin, informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi konsepsiyas\u0131n\u0131n v\u0259 informasiya t\u0259hdidl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 birg\u0259 m\u00fcbariz\u0259 mexanizml\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 g\u00fcn\u00fcn \u0259sas \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131ndan biridir.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/scontent.fgyd6-1.fna.fbcdn.net\/v\/t1.15752-9\/777591470_2285754328908258_3392406239833424176_n.png?stp=dst-png&amp;cstp=mx800x552&amp;ctp=s800x552&amp;_nc_cat=100&amp;ccb=1-7&amp;_nc_sid=9f807c&amp;_nc_ohc=nYsDS5pQhggQ7kNvwHgKbFp&amp;_nc_oc=AdqMrIlN4tSFqugTPwfnKBEVe2bQt60wUhgkk7kmJvznNBPZpoMWlD9ijwKuU_n4mt4&amp;_nc_zt=23&amp;_nc_ht=scontent.fgyd6-1.fna&amp;_nc_ss=7b2a8&amp;oh=03_Q7cD6AHRyBAqaWMgrsRIOf3g2qzWwKxI2hhtyVvpf45UE3vrSA&amp;oe=6AB36109\" alt=\"A\u00e7\u0131klama yok.\" \/><\/p>\n<p>Dildora Abdullayeva:\u00a0<strong>Ortaq media siyas\u0259ti v\u0259 informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n strateji g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131racaq<\/strong><\/p>\n<p>1.M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 vahid media v\u0259 informasiya strategiyas\u0131n\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 olduqca vacibdir. Qloballa\u015fma v\u0259 r\u0259q\u0259msal texnologiyalar\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf etdiyi bir \u015f\u0259raitd\u0259 informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi art\u0131q h\u0259r bir d\u00f6vl\u0259tin milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin ayr\u0131lmaz hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrilib. \u0130nformasiya m\u00fcharib\u0259l\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 ictimai r\u0259y\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259k, saxta x\u0259b\u0259rl\u0259r yaymaq v\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin n\u00fcfuzuna x\u0259l\u0259l g\u0259tirm\u0259k c\u0259hdl\u0259ri getdikc\u0259 art\u0131r.<\/p>\n<p>M\u0259hz bu bax\u0131mdan vahid informasiya strategiyas\u0131 T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda operativ v\u0259 etibarl\u0131 informasiya m\u00fcbadil\u0259sini t\u0259min etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, m\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259r\u0259 koordinasiyal\u0131 m\u00fcnasib\u0259t bildirilm\u0259sin\u0259 imkan ver\u0259 bil\u0259r. Hesab edir\u0259m ki, bu, dezinformasiyaya qar\u015f\u0131 daha s\u0259m\u0259r\u0259li m\u00fcbariz\u0259 aparma\u011fa v\u0259 do\u011fru m\u0259lumatlar\u0131n beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t\u0259 vaxt\u0131nda \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131na \u015f\u0259rait yaradacaq. Eyni zamanda, t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n ortaq tarixi, m\u0259d\u0259niyy\u0259ti v\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259rinin vahid informasiya siyas\u0259ti \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 t\u0259bli\u011fi qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u0259mr\u0259yliyi v\u0259 birliyi daha da g\u00fccl\u0259ndir\u0259 bil\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 vahid media v\u0259 informasiya siyas\u0259ti T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n strateji prioritet istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>2.T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n beyn\u0259lxalq informasiya m\u0259kan\u0131nda daha g\u00fccl\u00fc t\u0259msil olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ortaq media platformalar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259si geni\u015f imkanlar a\u00e7\u0131r. Bel\u0259 platformalar vasit\u0259sil\u0259 T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin tarixi, m\u0259d\u0259niyy\u0259ti, elmi potensial\u0131, turizm imkanlar\u0131, iqtisadi v\u0259 investisiya resurslar\u0131 haqq\u0131nda d\u0259qiq v\u0259 etibarl\u0131 m\u0259lumatlar d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131la bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, ortaq televiziya kanallar\u0131, informasiya agentlikl\u0259ri, r\u0259q\u0259msal media platformalar\u0131 v\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin qlobal informasiya m\u0259kan\u0131ndak\u0131 t\u0259sirini art\u0131ra bil\u0259r. Bu, yaln\u0131z region haqq\u0131nda m\u00fcsb\u0259t imicin formala\u015fmas\u0131na deyil, h\u0259m d\u0259 turizm, ticar\u0259t, t\u0259hsil v\u0259 m\u0259d\u0259ni \u0259laq\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131na t\u00f6hf\u0259 ver\u0259r.<\/p>\n<p>Bel\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin yum\u015faq g\u00fcc potensial\u0131n\u0131 da \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 g\u00fccl\u0259ndir\u0259 bil\u0259r. M\u0259d\u0259niyy\u0259tin, dilin, inc\u0259s\u0259n\u0259tin, t\u0259hsilin v\u0259 milli d\u0259y\u0259rl\u0259rin beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 daha geni\u015f t\u0259bli\u011fi T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin n\u00fcfuzunu art\u0131rmaqla yana\u015f\u0131, dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 etimad v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131na da m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>3.M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 dezinformasiya, informasiya manipulyasiyas\u0131 v\u0259 kibert\u0259hdidl\u0259r beyn\u0259lxalq t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi probleml\u0259r\u0259 \u00e7evrilib. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n daha da g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u00fczr\u0259 ortaq m\u0259rk\u0259zl\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131, t\u0259hdidl\u0259r bar\u0259d\u0259 operativ informasiya m\u00fcbadil\u0259si sisteminin qurulmas\u0131, birg\u0259 t\u0259liml\u0259rin v\u0259 ixtisasart\u0131rma proqramlar\u0131n\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si, el\u0259c\u0259 d\u0259 m\u00fcasir informasiya texnologiyalar\u0131 sah\u0259sind\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259 m\u00fcbadil\u0259sinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fundur.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, faktlar\u0131n yoxlan\u0131lmas\u0131 (fact-checking) m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 saxta x\u0259b\u0259rl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 birg\u0259 m\u00fcbariz\u0259 mexanizml\u0259rinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 da b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Bu istiqam\u0259td\u0259 koordinasiyal\u0131 f\u0259aliyy\u0259t informasiya t\u0259hdidl\u0259rin\u0259 daha operativ reaksiya verilm\u0259sin\u0259, do\u011fru m\u0259lumatlar\u0131n ictimaiyy\u0259t\u0259 vaxt\u0131nda \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131na v\u0259 xarici informasiya h\u00fccumlar\u0131n\u0131n t\u0259sirinin azald\u0131lmas\u0131na imkan ver\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>N\u0259tic\u0259 etibaril\u0259, informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin informasiya m\u0259kan\u0131nda sabitliyinin qorunmas\u0131na, eyni zamanda milli v\u0259 regional t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><strong>Fuad H\u00fcseynzad\u0259<\/strong><\/p>\n<p><strong>Bu m\u00fcsahib\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qeyri-H\u00f6kum\u0259t T\u0259\u015fkilatlar\u0131na D\u00f6vl\u0259t D\u0259st\u0259yi Agentliyinin maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131 il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n \u201c\u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259sind\u0259n T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131na\u201d layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r. Yaz\u0131da \u0259ks olunan fikir v\u0259 m\u00fclahiz\u0259l\u0259r m\u00fc\u0259llif\u0259 aiddir v\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qeyri-H\u00f6kum\u0259t T\u0259\u015fkilatlar\u0131na D\u00f6vl\u0259t D\u0259st\u0259yi Agentliyinin r\u0259smi m\u00f6vqeyini \u0259ks etdirm\u0259y\u0259 bil\u0259r.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 vahid informasiya platformas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131, ortaq informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi konsepsiyas\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 onun qorunmas\u0131 olduqca vacibdir Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qeyri-H\u00f6kum\u0259t T\u0259\u015fkilatlar\u0131na D\u00f6vl\u0259t D\u0259st\u0259yi Agentliyinin 2026-c\u0131 il qrant m\u00fcsabiq\u0259sinin qalibl\u0259rind\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":255628,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[34],"tags":[],"class_list":["post-255627","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-butun-xeberler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/255627","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=255627"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/255627\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/255628"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=255627"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=255627"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=255627"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}