{"id":254100,"date":"2026-08-12T09:08:20","date_gmt":"2026-08-12T05:08:20","guid":{"rendered":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=254100"},"modified":"2026-08-12T14:24:13","modified_gmt":"2026-08-12T10:24:13","slug":"dunyada-icm%c9%99li-su-qitligi-artir-g%c9%99l%c9%99c%c9%99kd%c9%99-bizi-n%c9%99-gozl%c9%99yir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=254100","title":{"rendered":"D\u00fcnyada i\u00e7m\u0259li su q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 art\u0131r: <span style=\"color:red;\">G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 bizi n\u0259 g\u00f6zl\u0259yir?<\/span>"},"content":{"rendered":"<p><strong>D\u00fcnyada su ehtiyatlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 v\u0259ziyy\u0259t getdikc\u0259 daha ciddi xarakter al\u0131r. Problem Yer k\u00fcr\u0259sind\u0259 suyun tamamil\u0259 yox olmas\u0131 deyil. \u018fsas t\u0259hl\u00fck\u0259 insanlar\u0131n istifad\u0259 ed\u0259 bildiyi \u015firin su ehtiyatlar\u0131n\u0131n azalmas\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az bildirir ki, okeanlardak\u0131 suyun b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si duzlu oldu\u011fundan birba\u015fa i\u00e7m\u0259li su kimi istifad\u0259 edil\u0259 bilmir. \u015eirin suyun da \u0259h\u0259miyy\u0259tli hiss\u0259si buzlaqlarda v\u0259 yeralt\u0131 ehtiyatlarda toplan\u0131b. \u00c7aylar, g\u00f6ll\u0259r v\u0259 \u0259l\u00e7atan yeralt\u0131 sular is\u0259 m\u0259hdud resurslard\u0131r.<\/p>\n<p>BMT Universitetinin 2026-c\u0131 ilin yanvar\u0131nda yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 hesabatda d\u00fcnyan\u0131n bir s\u0131ra su h\u00f6vz\u0259l\u0259ri v\u0259 yeralt\u0131 su sisteml\u0259rinin \u00f6z\u00fcn\u00fc \u0259vv\u0259lki s\u0259viyy\u0259d\u0259 b\u0259rpa etm\u0259k qabiliyy\u0259tini itirdiyi bildirilir. Hesabatda bu v\u0259ziyy\u0259t \u201cqlobal su m\u00fcflisliyi\u201d adland\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Su q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 art\u0131q harada hiss olunur?<br \/>\nSu \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 f\u0259rqli formada \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir. B\u0259zi \u0259razil\u0259rd\u0259 su anbarlar\u0131 v\u0259 \u00e7aylar quruyur, b\u0259zil\u0259rind\u0259 yeralt\u0131 sular h\u0259ddind\u0259n art\u0131q istifad\u0259 olunur, dig\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 is\u0259 quraql\u0131q v\u0259 temperatur art\u0131m\u0131 su ehtiyatlar\u0131n\u0131 azald\u0131r.<\/p>\n<p>BMT Universitetinin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, d\u00fcnya \u0259halisinin t\u0259xmin\u0259n 4 milyard\u0131 ild\u0259 \u0259n az\u0131 bir ay ciddi su q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fir.<br \/>\nAvropada da v\u0259ziyy\u0259t narahatl\u0131q do\u011furur. Avropa Komissiyas\u0131 bildirir ki, 2030-cu il\u0259d\u0259k qlobal su t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131n m\u00f6vcud resurslar\u0131 t\u0259xmin\u0259n 40 faiz \u00fcst\u0259l\u0259m\u0259si m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Niy\u0259 su q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 yaran\u0131r?<br \/>\nD\u00fcnyada \u015firin sudan \u0259n \u00e7ox k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda istifad\u0259 olunur. UNESCO-nun m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, qlobal \u015firin su g\u00f6t\u00fcrm\u0259l\u0259rinin t\u0259xmin\u0259n 70 faizi k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. S\u0259naye t\u0259xmin\u0259n 20 faiz, m\u0259i\u015f\u0259t v\u0259 kommunal sektor is\u0259 12 faiz t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>1980-ci ill\u0259rd\u0259n etibar\u0259n d\u00fcnyada \u015firin suya t\u0259l\u0259bat h\u0259r il t\u0259xmin\u0259n 1 faiz art\u0131r. \u018fhalinin artmas\u0131, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda suvarmaya t\u0259l\u0259bat\u0131n y\u00fcks\u0259lm\u0259si, s\u0259nayenin inki\u015faf\u0131 v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259\u015fm\u0259 bu t\u0259zyiqi daha da art\u0131r\u0131r.<br \/>\n\u0130qlim d\u0259yi\u015fikliyi is\u0259 v\u0259ziyy\u0259ti a\u011f\u0131rla\u015fd\u0131r\u0131r. Temperatur y\u00fcks\u0259ldikc\u0259 torpaq daha s\u00fcr\u0259tl\u0259 quruyur, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n suya ehtiyac\u0131 art\u0131r, quraql\u0131qlar uzan\u0131r v\u0259 \u00e7aylarla su anbarlar\u0131n\u0131n b\u0259rpas\u0131 \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir.<\/p>\n<p>Yer k\u00fcr\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259r \u015firin su itirir?<br \/>\nD\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n 2025-ci ild\u0259 a\u00e7\u0131qlad\u0131\u011f\u0131 hesabata \u0259sas\u0259n, son iki onillikd\u0259 quruda yerl\u0259\u015f\u0259n qlobal \u015firin su ehtiyatlar\u0131 h\u0259r il orta hesabla 324 milyard kubmetr azal\u0131b. Bu h\u0259cm t\u0259xmin\u0259n 280 milyon insan\u0131n illik su t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259y\u0259 bil\u0259rdi.<\/p>\n<p>Ekspertl\u0259r bu azalman\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259ri aras\u0131nda artan quraql\u0131qlar\u0131, temperaturun y\u00fcks\u0259lm\u0259sini, yeralt\u0131 sular\u0131n h\u0259ddind\u0259n art\u0131q \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131, torpaq v\u0259 su ehtiyatlar\u0131n\u0131n d\u00fczg\u00fcn idar\u0259 olunmamas\u0131n\u0131 v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259siz suvarman\u0131 g\u00f6st\u0259rirl\u0259r.<\/p>\n<p>Bizi g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 n\u0259 g\u00f6zl\u0259yir?<br \/>\nSu q\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n daha da geni\u015fl\u0259nm\u0259si k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na, \u0259rzaq istehsal\u0131na, enerji sektoruna v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin su t\u0259minat\u0131na t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r. B\u0259zi b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 suvarmaya m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r t\u0259tbiq oluna, i\u00e7m\u0259li su ehtiyatlar\u0131n\u0131n b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 daha ciddi q\u0259rarlar q\u0259bul edil\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Lakin \u201cYer k\u00fcr\u0259sind\u0259 su qurtaracaq\u201d dem\u0259k d\u00fczg\u00fcn deyil. Su planetd\u0259 d\u00f6vr edir v\u0259 \u00fcmumi su miqdar\u0131 yox olmur. \u018fsas m\u0259s\u0259l\u0259 insanlar\u0131n ehtiyac duydu\u011fu t\u0259miz v\u0259 \u0259l\u00e7atan \u015firin suyun getdikc\u0259 daha m\u0259hdud resursa \u00e7evrilm\u0259sidir.<br \/>\nBu s\u0259b\u0259bd\u0259n m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r su ehtiyatlar\u0131ndan daha s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259ni, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda su itkil\u0259rinin azald\u0131lmas\u0131n\u0131, yeralt\u0131 sular\u0131n qorunmas\u0131n\u0131 v\u0259 \u00e7ay, g\u00f6l v\u0259 bataql\u0131q ekosisteml\u0259rinin b\u0259rpas\u0131n\u0131 \u0259sas prioritetl\u0259rd\u0259n hesab edirl\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnyada su ehtiyatlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 v\u0259ziyy\u0259t getdikc\u0259 daha ciddi xarakter al\u0131r. Problem Yer k\u00fcr\u0259sind\u0259 suyun tamamil\u0259 yox olmas\u0131 deyil. \u018fsas t\u0259hl\u00fck\u0259 insanlar\u0131n istifad\u0259 ed\u0259 bildiyi \u015firin su ehtiyatlar\u0131n\u0131n azalmas\u0131d\u0131r. Ucnoqta.az&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":254101,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"no","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[34,111],"tags":[],"class_list":["post-254100","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-butun-xeberler","category-manset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/254100","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=254100"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/254100\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/254101"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=254100"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=254100"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=254100"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}