{"id":254097,"date":"2026-08-12T08:07:15","date_gmt":"2026-08-12T04:07:15","guid":{"rendered":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=254097"},"modified":"2026-08-12T00:08:07","modified_gmt":"2026-08-11T20:08:07","slug":"meduzalar-da-insanlar-kimi-yatir-bu-n%c9%99-ucun-vacibdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=254097","title":{"rendered":"Meduzalar da insanlar kimi yat\u0131r: Bu n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn vacibdir?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Meduzalar v\u0259 d\u0259niz anemonlar\u0131 beyni olmayan, lakin sinir sistemin\u0259 sahib \u0259n q\u0259dim canl\u0131lar aras\u0131ndad\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az bildirir ki, yeni ara\u015fd\u0131rma onlar\u0131n yaln\u0131z yatmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, h\u0259tta g\u00fcn\u00fcn t\u0259xmin\u0259n \u00fc\u00e7d\u0259 birini yuxuda ke\u00e7irdiyini g\u00f6st\u0259rib. Bu g\u00f6st\u0259rici insanlardak\u0131 yuxu m\u00fcdd\u0259tin\u0259 yax\u0131nd\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat meduzalar\u0131n g\u00fcnd\u00fcz d\u0259 yatma\u011f\u0131 sevdiyini ortaya \u00e7\u0131xar\u0131b. Aliml\u0259rin fikrinc\u0259, \u0259ld\u0259 edil\u0259n n\u0259tic\u0259l\u0259r yuxunun beynin yaranmas\u0131ndan xeyli \u0259vv\u0259l, y\u00fcz milyonlarla il \u0259vv\u0259l t\u0259kam\u00fcl etdiyini g\u00f6st\u0259rir. Yuxu h\u00fcceyr\u0259l\u0259rin stresd\u0259n sonra b\u0259rpa olunmas\u0131na v\u0259 vacib h\u00fcceyr\u0259 prosesl\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Beyinsiz yuxu m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrm\u00fc?<br \/>\nBeyinl\u0259ri olmasa da, meduzalar v\u0259 d\u0259niz anemonlar\u0131 h\u0259qiq\u0259t\u0259n yat\u0131r. Bunu \u0130srailin Bar-\u0130lan Universitetinin neyrobioloqu Lior Appelbaum bildirib.<\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, yuxu beyni olmayan orqanizml\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. Yuxu h\u00fcceyr\u0259l\u0259rin stresd\u0259n sonra b\u0259rpas\u0131na v\u0259 laz\u0131mi \u201cxidm\u0259t\u201d prosesl\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 imkan yarad\u0131r.<\/p>\n<p>Heyvanlar\u0131n n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn yatmas\u0131 uzun m\u00fcdd\u0259tdir aliml\u0259ri d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u0259n suallardan biridir. Yuxuya heyvanlar al\u0259minin m\u00fcxt\u0259lif n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259 rast g\u0259lins\u0259 d\u0259, onun d\u0259qiq funksiyas\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 m\u00fczakir\u0259 olunur. \u00c7\u00fcnki yuxu zaman\u0131 canl\u0131lar\u0131n ay\u0131ql\u0131\u011f\u0131 azal\u0131r v\u0259 onlar y\u0131rt\u0131c\u0131lar qar\u015f\u0131s\u0131nda daha h\u0259ssas v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcrl\u0259r.<\/p>\n<p>Yuxu n\u0259 vaxt yaran\u0131b?<br \/>\nYuxunun t\u0259kam\u00fcl\u00fcn\u00fc ara\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn aliml\u0259r \u00e7evrilmi\u015f meduzalar\u0131 (Cassiopea andromeda) v\u0259 ulduz\u015f\u0259killi d\u0259niz anemonlar\u0131n\u0131 (Nematostella vectensis) m\u00fc\u015fahid\u0259 edibl\u0259r.<br \/>\nT\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar infraq\u0131rm\u0131z\u0131 kameralar v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri izl\u0259y\u0259n proqram t\u0259minat\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k bu canl\u0131lar\u0131n aktivlik v\u0259 istirah\u0259t d\u00f6vrl\u0259rini ara\u015fd\u0131r\u0131blar. T\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r 12 saat i\u015f\u0131q v\u0259 12 saat qaranl\u0131qdan ibar\u0259t 24 saatl\u0131q t\u0259bii sutkal\u0131q d\u00f6vr \u0259sas\u0131nda apar\u0131l\u0131b.<br \/>\nM\u0259lum olub ki, fotosintez ed\u0259n yosunlarla birlikd\u0259 ya\u015fayan meduzalar \u0259sas\u0259n g\u00fcnd\u00fcz aktiv olur, gec\u0259l\u0259r yat\u0131r v\u0259 h\u0259tta g\u00fcn \u0259rzind\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259tli yuxuya gedirl\u0259r. D\u0259niz anemonlar\u0131 is\u0259 \u0259ksin\u0259, gec\u0259l\u0259r daha aktiv olur v\u0259 s\u0259h\u0259r saatlar\u0131nda daha \u00e7ox yat\u0131r.<br \/>\nAliml\u0259r canl\u0131lar\u0131n sad\u0259c\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tsiz qalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, h\u0259qiq\u0259t\u0259n yatd\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131n i\u015f\u0131q v\u0259 qida kimi stimullara reaksiyas\u0131n\u0131 da \u00f6l\u00e7\u00fcbl\u0259r.<br \/>\nN\u0259tic\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rib ki, yuxu anlay\u0131\u015f\u0131 beynin meydana g\u0259lm\u0259sind\u0259n y\u00fcz milyonlarla il \u0259vv\u0259l m\u00f6vcud olub. Bu is\u0259 yuxunun \u0259sas funksiyalar\u0131n\u0131n yaln\u0131z beyinl\u0259 \u0259laq\u0259li olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 onun canl\u0131lar\u0131n h\u00fcceyr\u0259 s\u0259viyy\u0259sind\u0259 b\u0259rpa prosesl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 daha q\u0259dim bioloji mexanizm ola bil\u0259c\u0259yini g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Meduzalar v\u0259 d\u0259niz anemonlar\u0131 beyni olmayan, lakin sinir sistemin\u0259 sahib \u0259n q\u0259dim canl\u0131lar aras\u0131ndad\u0131r. Ucnoqta.az bildirir ki, yeni ara\u015fd\u0131rma onlar\u0131n yaln\u0131z yatmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, h\u0259tta g\u00fcn\u00fcn t\u0259xmin\u0259n \u00fc\u00e7d\u0259 birini yuxuda ke\u00e7irdiyini g\u00f6st\u0259rib.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":254098,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-254097","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/254097","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=254097"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/254097\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/254098"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=254097"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=254097"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=254097"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}