{"id":254067,"date":"2026-08-11T23:17:09","date_gmt":"2026-08-11T19:17:09","guid":{"rendered":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=254067"},"modified":"2026-08-11T23:17:09","modified_gmt":"2026-08-11T19:17:09","slug":"prezident-naxcivanda-az%c9%99rbaycan-televiziyasina-musahib%c9%99-verib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=254067","title":{"rendered":"Prezident Nax\u00e7\u0131vanda Az\u0259rbaycan Televiziyas\u0131na m\u00fcsahib\u0259 verib"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev avqustun 11-d\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131na s\u0259f\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan Televiziyas\u0131na m\u00fcsahib\u0259 verib.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edir.<\/p>\n<p><strong>Jurnalist:<\/strong>\u00a0<em><strong>Xo\u015f g\u00f6rd\u00fck, c\u0259nab Prezident. \u018fvv\u0259lc\u0259 s\u0131x qrafikiniz\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n, m\u00fcsahib\u0259y\u0259 vaxt ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr etm\u0259k ist\u0259rdim. \u0130caz\u0259nizl\u0259, suallara ke\u00e7\u0259rdik.<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Buyurun.<\/p>\n<p><strong>Jurnalist:<\/strong><em><strong>\u00a0Bu Sizin Nax\u00e7\u0131vana 17-ci s\u0259f\u0259rinizdir v\u0259 bu s\u0259f\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 d\u0259 olduqca m\u00fch\u00fcm t\u0259dbirl\u0259r\u0259 \u015fahidlik etdik. \u00dcmumilikd\u0259 s\u0259f\u0259rin t\u0259f\u0259rr\u00fcatlar\u0131n\u0131, yekunlar\u0131n\u0131 v\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259rini nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k olar?<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u018fslind\u0259, s\u0259f\u0259rim v\u0259 s\u0259f\u0259r zaman\u0131 i\u015ftirak etdiyim t\u0259dbirl\u0259r \u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 bir g\u00f6st\u0259ricidir. Bir daha g\u00f6st\u0259rir ki, Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf edir. Qeyd etdiyiniz kimi, m\u0259n Prezident kimi 17-ci d\u0259f\u0259dir ki, Nax\u00e7\u0131vana s\u0259f\u0259r edir\u0259m v\u0259 h\u0259r s\u0259f\u0259rimin d\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u0259nas\u0131 v\u0259 g\u00f6z\u0259l n\u0259tic\u0259l\u0259ri vard\u0131r.<\/p>\n<p>Bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 bir \u00e7ox \u00f6n\u0259mli layih\u0259l\u0259r icra olundu, Nax\u00e7\u0131van\u0131n \u00fcmumi inki\u015faf\u0131 t\u0259min edildi. Bug\u00fcnk\u00fc t\u0259dbirl\u0259r d\u0259 bir n\u00f6v g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259rin davam\u0131d\u0131r v\u0259 t\u0259bii ki, bundan sonra da laz\u0131mi q\u0259rarlar veril\u0259c\u0259k v\u0259 Nax\u00e7\u0131van\u0131n s\u00fcr\u0259tli sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 t\u0259min edil\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 Nax\u00e7\u0131van\u0131n m\u00fcdafi\u0259 potensial\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259si prioritet m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131nda idi. Bu istiqam\u0259td\u0259 d\u0259 b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcld\u00fc v\u0259 bu g\u00fcn bayra\u011f\u0131n t\u0259qdimetm\u0259 m\u0259rasimind\u0259 bir daha Nax\u00e7\u0131van\u0131n h\u0259rbi g\u00fcc\u00fc \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rdi, h\u0259m texnika il\u0259 t\u0259chizat, &#8211; \u00f6z\u00fc d\u0259 \u0259n m\u00fcasir texnika il\u0259, \u2013 h\u0259m d\u0259 yeni komando q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131. Bu da Az\u0259rbaycan Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rind\u0259 son vaxtlar m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan m\u0259nz\u0259r\u0259dir.<\/p>\n<p>Bildiyiniz kimi, Nax\u00e7\u0131vanda m\u0259nim S\u0259r\u0259ncam\u0131mla \u018flahidd\u0259 Ordu yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu ordu, t\u0259bii ki, Az\u0259rbaycan Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin ayr\u0131lmaz t\u0259rkib hiss\u0259sidir. Ancaq Nax\u00e7\u0131van\u0131n spesifikas\u0131, co\u011frafiyas\u0131, Az\u0259rbaycanla, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas hiss\u0259si il\u0259 co\u011frafi ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n olmamas\u0131, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bu diyar\u0131n &#8211; muxtar respublikan\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 daha b\u00f6y\u00fck diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259yimiz\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131 v\u0259 bu, daim bel\u0259dir. Ona g\u00f6r\u0259 bu, birinci \u015f\u0259rtdir. Bu g\u00fcn qeyd etdiyim kimi, Az\u0259rbaycan Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259ri b\u00f6lg\u0259d\u0259 s\u00f6z sahibidir. O c\u00fcml\u0259d\u0259n Nax\u00e7\u0131vanda h\u0259rbi potensial g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 g\u00fccl\u0259ndirilir v\u0259 g\u00fccl\u0259ndiril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Dig\u0259r t\u0259dbirl\u0259r\u0259 g\u0259ldikd\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, burada x\u00fcsusil\u0259 i\u015f yerl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u0259n v\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259ri qeyd ed\u0259 bil\u0259r\u0259m. Bu g\u00fcn Nax\u00e7\u0131van S\u0259naye Park\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259li qoyuldu. Az\u0259rbaycanda m\u0259nim g\u00f6st\u0259ri\u015fiml\u0259 bir \u00e7ox s\u0259naye parklar\u0131 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 onlar\u0131n aras\u0131nda \u0259razi n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n Nax\u00e7\u0131van S\u0259naye Park\u0131 Sumqay\u0131t S\u0259naye Park\u0131ndan sonra ikincidir. Dediyim kimi, t\u0259m\u0259l da\u015f\u0131 qoyuldu v\u0259 \u0259min\u0259m ki, tezlikl\u0259 bu S\u0259naye Park\u0131nda art\u0131q praktiki i\u015fl\u0259r ba\u015flanacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, bu Park\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259si olaraq 300 meqavat g\u00fcc\u00fcnd\u0259 istilik elektrik stansiyas\u0131 in\u015fa edil\u0259c\u0259k. Onu bildirm\u0259liy\u0259m ki, bu g\u00fcn Nax\u00e7\u0131van\u0131n generasiya g\u00fcc\u00fc t\u0259qrib\u0259n 200 meqavatd\u0131r. T\u0259kc\u0259 bir stansiya bunu 1,5 d\u0259f\u0259 art\u0131racaq. T\u0259bii ki, bu stansiyan\u0131n iki m\u0259qs\u0259di var: birincisi, Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131 dayan\u0131ql\u0131 enerji il\u0259 t\u0259min etm\u0259k, ikincisi, ixrac m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ridir.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn yerl\u0259\u015fdiyimiz regionda \u0259g\u0259r elektrik enerjisi il\u0259 problemi olmayan nadir \u00f6lk\u0259l\u0259r varsa, Az\u0259rbaycan onlar\u0131n s\u0131ras\u0131nda birincidir. \u00c7\u00fcnki bu v\u0259 ya dig\u0259r s\u0259b\u0259bl\u0259r \u00fcz\u00fcnd\u0259n b\u00f6lg\u0259mizd\u0259 enerji b\u00f6hran\u0131 ya\u015fanmaqdad\u0131r v\u0259 bu b\u00f6hran d\u0259rinl\u0259\u015f\u0259 bil\u0259r. H\u0259m b\u00f6lg\u0259mizd\u0259 ged\u0259n m\u00fcharib\u0259l\u0259r, h\u0259m artan riskl\u0259r, enerji da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n n\u0259qli il\u0259 ba\u011fl\u0131 n\u0259qliyyat z\u0259ncirl\u0259rinin q\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 dig\u0259r amill\u0259r. \u0130stisna edilmir ki, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 yeni xo\u015fag\u0259lm\u0259z hadis\u0259l\u0259r ba\u015f verm\u0259sin. Ona g\u00f6r\u0259 burada Az\u0259rbaycan\u0131n x\u00fcsusi rolu dan\u0131lmazd\u0131r. Biz el\u0259 etm\u0259liyik ki, Nax\u00e7\u0131van\u0131n davaml\u0131 v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 enerji t\u0259minat\u0131 he\u00e7 vaxt pozulmas\u0131n.<\/p>\n<p>Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn vaxtil\u0259 yen\u0259 d\u0259 m\u0259nim t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcml\u0259 biz \u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131 il\u0259 qaz m\u00fcbadil\u0259si sazi\u015fini imzalad\u0131q. Bu sazi\u015f\u0259 \u0259sas\u0259n, \u0130randan Az\u0259rbaycana qaz k\u0259m\u0259ri \u00e7\u0259kilmi\u015fdir v\u0259 eyni zamanda, Az\u0259rbaycan\u0131n Astara rayonundan \u0130ran \u0259razisin\u0259 qaz n\u0259qli t\u0259min edilmi\u015fdir. Y\u0259ni biz Nax\u00e7\u0131van\u0131 m\u00fcbadil\u0259 yolu il\u0259 100 faiz qazla t\u0259min etdik.<\/p>\n<p>Bununla paralel olaraq, qazla\u015fman\u0131 apard\u0131q. Art\u0131q ne\u00e7\u0259 ildir ki, &#8211; t\u0259qrib\u0259n dey\u0259 bil\u0259r\u0259m, b\u0259lk\u0259 15 il, b\u0259lk\u0259 ondan da \u00e7ox, &#8211; Nax\u00e7\u0131vanda qazla\u015fma 100 faizdir. Az\u0259rbaycanda \u00fcmumilikd\u0259 qazla\u015fman\u0131n s\u0259viyy\u0259si 96 faizdir, bu da \u00e7ox b\u00f6y\u00fck r\u0259q\u0259mdir. Ancaq Nax\u00e7\u0131vanda bu, art\u0131q 100 faizdir. Y\u0259ni bu da enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f bir add\u0131m idi.<\/p>\n<p>Burada bir \u00e7ox su v\u0259 G\u00fcn\u0259\u015f elektrik stansiyalar\u0131, modul tipli elektrik stansiyas\u0131 in\u015fa edilmi\u015fdir. Y\u0259ni enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi fiziki t\u0259hl\u00fck\u0259sizlikd\u0259n sonra ikinci vacib amildir. Bu g\u00fcn dediyim kimi, h\u0259m 300 meqavat g\u00fcc\u00fcnd\u0259 istilik elektrik stansiyas\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259li qoyuldu v\u0259 50 meqavat g\u00fcc\u00fcnd\u0259 iki G\u00fcn\u0259\u015f elektrik stansiyas\u0131n\u0131n tikintisi il\u0259 tan\u0131\u015f oldum.<\/p>\n<p>Nax\u00e7\u0131vanda G\u00fcn\u0259\u015f enerjisinin potensial\u0131 \u00e7ox b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Apar\u0131lan monitorinq v\u0259 d\u0259qiq t\u0259hlil \u0259sas\u0131nda G\u00fcn\u0259\u015f elektrik enerjisinin istehsal\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 \u0259n \u0259lveri\u015fli m\u0259kan Nax\u00e7\u0131vand\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 art\u0131q 600 hektardan \u00e7ox \u0259razi m\u00fc\u0259yy\u0259n edildi v\u0259 orada y\u00fczl\u0259rl\u0259 meqavat g\u00fcc\u00fcnd\u0259 G\u00fcn\u0259\u015f elektrik stansiyalar\u0131 in\u015fa edil\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Sevindirici hal ondan ibar\u0259tdir ki, bizd\u0259 b\u0259rpaolunan enerji n\u00f6vl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 bir qayda olaraq, \u00f6z\u0259l sektor m\u0259\u015f\u011fuldur. M\u0259n\u0259 bu g\u00fcn t\u0259qdim edil\u0259n m\u0259lumat onu g\u00f6st\u0259rir ki, bu layih\u0259l\u0259r iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n, y\u0259ni g\u0259lirlilik n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n investorlar \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259lbedicidir.<\/p>\n<p>Y\u0259ni burada h\u0259m Az\u0259rbaycanda investisiya iqliminin m\u00fcsb\u0259t olmas\u0131, eyni zamanda, b\u0259rpaolunan enerji n\u00f6vl\u0259rinin inki\u015faf\u0131na d\u00f6vl\u0259t d\u0259st\u0259yi v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 bizim artan potensial\u0131m\u0131z, o c\u00fcml\u0259d\u0259n ixrac imkanlar\u0131m\u0131z m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. \u00c7\u00fcnki qeyd etdiyim kimi, bu g\u00fcn Nax\u00e7\u0131van elektrik enerjisi il\u0259 t\u0259minat bax\u0131m\u0131ndan tam s\u0131\u011fortal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Dediyim 200 meqavat generasiya g\u00fcc\u00fc Nax\u00e7\u0131van\u0131n bug\u00fcnk\u00fc t\u0259l\u0259bat\u0131ndan art\u0131qd\u0131r. Amma biz g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 baxmal\u0131y\u0131q. Nax\u00e7\u0131van\u0131n s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131 davam etdiril\u0259c\u0259k, o c\u00fcml\u0259d\u0259n D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131n\u0131n icras\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259. Bu Proqram da m\u0259nim S\u0259r\u0259ncam\u0131mla q\u0259bul edilmi\u015fdir. Nax\u00e7\u0131vandan \u00e7ox b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 elektrik enerjisinin ixrac\u0131 da n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulacaq.<\/p>\n<p>Dig\u0259r vacib sah\u0259, \u2013 y\u0259ni o sah\u0259 d\u0259 bu g\u00fcn s\u0259f\u0259rimin proqram\u0131nda \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r, \u2013 Nax\u00e7\u0131van\u0131n tarixi-m\u0259d\u0259ni abid\u0259l\u0259rinin qorunmas\u0131d\u0131r. Bildiyiniz kimi, Nax\u00e7\u0131van \u00e7ox z\u0259ngin tarix\u0259 v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n memarl\u0131q m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 malikdir. Nax\u00e7\u0131van q\u0259dim Atab\u0259yl\u0259r d\u00f6vl\u0259tinin paytaxt\u0131 olub v\u0259 o d\u00f6vr\u0259, ondan sonrak\u0131 d\u00f6vr\u0259 aid olan bir \u00e7ox abid\u0259l\u0259r d\u00fcnya \u0259h\u0259miyy\u0259tli abid\u0259l\u0259rdir.<\/p>\n<p>M\u00f6min\u0259 xatun m\u0259qb\u0259r\u0259sinin b\u0259rpas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r bu g\u00fcn m\u0259n\u0259 t\u0259qdim edildi. Eyni zamanda, dig\u0259r tarixi-m\u0259d\u0259ni obyektl\u0259rin konservasiyas\u0131, qorunmas\u0131 v\u0259 b\u0259rpas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. M\u00f6min\u0259 xatun m\u0259qb\u0259r\u0259sinin m\u00fc\u0259llifi m\u0259\u015fhur nax\u00e7\u0131vanl\u0131 memar \u018fc\u0259mi Nax\u00e7\u0131vaninin \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 abid\u0259 ucald\u0131ld\u0131. O abid\u0259nin arxas\u0131nda onun \u00f6lm\u0259z \u0259s\u0259ri M\u00f6min\u0259 xatun m\u0259qb\u0259r\u0259si yerl\u0259\u015fir.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. \u00c7\u00fcnki t\u0259bii ki, sosial-iqtisadi inki\u015faf, enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rdir. Ancaq b\u00fct\u00fcn bu g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259rin t\u0259m\u0259lind\u0259 bizim milli kimliyimiz dayan\u0131r, milli ruhumuz dayan\u0131r, m\u0259d\u0259niyy\u0259timiz, dilimiz, \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z, tariximiz dayan\u0131r. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 xo\u015fb\u0259xt xalqd\u0131r. Biz tariximizl\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259timizl\u0259, g\u00f6rk\u0259mli \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rimizl\u0259 f\u0259xr ed\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n<p>Nax\u00e7\u0131van, eyni zamanda, Az\u0259rbaycana bir \u00e7ox g\u00f6rk\u0259mli \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r b\u0259x\u015f edib. Nax\u00e7\u0131van Az\u0259rbaycan xalq\u0131na dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259t Heyd\u0259r \u018fliyev kimi Ulu \u00d6nd\u0259r b\u0259x\u015f edib. Y\u0259ni bu b\u00f6lg\u0259nin z\u0259ngin tarixi, bu b\u00f6lg\u0259d\u0259 ya\u015fayan insanlar\u0131n m\u0259rdliyi, do\u011fma V\u0259t\u0259n\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 eyni zamanda, Nax\u00e7\u0131van\u0131n strateji yerl\u0259\u015fm\u0259si v\u0259 imkanlar\u0131, burada icra olunan v\u0259 olunacaq layih\u0259l\u0259r bu g\u00fcn t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, \u2013 halbuki birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn, \u2013 geni\u015f co\u011frafiya \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, \u0259g\u0259r biz n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131r\u0131qsa, bu g\u00fcn t\u0259bii ki, Nax\u00e7\u0131van\u0131n timsal\u0131nda yeni n\u0259qliyyat damarlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Biz bunu yarad\u0131r\u0131q. Bunu yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bir \u00e7ox i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb v\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k. Ona g\u00f6r\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 daim diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rilir v\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn, eyni zamanda, sosial t\u0259minatla \u0259laq\u0259dar DOST M\u0259rk\u0259zinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 qeyd ed\u0259 bil\u0259r\u0259m. Onun yan\u0131nda \u201cASAN xidm\u0259t\u201d m\u0259rk\u0259zi dayan\u0131r. O da vaxtil\u0259 m\u0259nim g\u00f6st\u0259ri\u015fiml\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r ki, insanlara daha g\u00f6z\u0259l xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rilsin.<\/p>\n<p>Y\u0259ni proqram\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259sin\u0259 baxmaq kifay\u0259tdir ki, burada h\u0259r k\u0259s g\u00f6rs\u00fcn ki, Nax\u00e7\u0131van\u0131n inki\u015faf\u0131 reall\u0131qd\u0131r. Onu da \u0259lav\u0259 ed\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, bu yax\u0131nlarda &#8211; bir ne\u00e7\u0259 ay bundan \u0259vv\u0259l q\u0259bul edilmi\u015f k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131na dair D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131nda da Nax\u00e7\u0131van\u0131n x\u00fcsusi yeri var, pay\u0131 var, laz\u0131mi v\u0259sait n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. O c\u00fcml\u0259d\u0259n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn vacib olan amil \u2013 suvarma layih\u0259l\u0259ri icra edilir. Bir \u00e7ox artezian quyular\u0131 qaz\u0131lacaq, m\u00fcasir suvarma sisteml\u0259ri qura\u015fd\u0131r\u0131lacaq. Bu g\u00fcn suvar\u0131lmayan torpaqlara su veril\u0259c\u0259k. Bel\u0259likl\u0259, muxtar respublikan\u0131n inki\u015faf\u0131 daha s\u00fcr\u0259tli v\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli olacaq.<\/p>\n<p><strong>Jurnalist:<\/strong>\u00a0<em><strong>C\u0259nab Prezident, bud\u0259f\u0259ki s\u0259f\u0259r h\u0259m d\u0259 yeni reall\u0131qlar \u015f\u0259raitind\u0259 ba\u015f tutur. Bu reall\u0131qlardan \u0259n \u00fcmd\u0259si y\u0259qin ki, Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Hans\u0131 ki, m\u00fcharib\u0259d\u0259n d\u0259rhal sonra Siz onun m\u00fctl\u0259q a\u00e7\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 b\u0259yan etmi\u015fdiniz, kimin onu ist\u0259yib-ist\u0259m\u0259m\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq. \u0130ndi Nax\u00e7\u0131van\u0131n d\u0259mir yolunun v\u0259 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin b\u0259rpas\u0131 v\u0259 a\u00e7\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 i\u015fl\u0259r hans\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259dir?<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin yarad\u0131lmas\u0131 bildiyiniz kimi, bizim t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcm\u00fcz olub. Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas hiss\u0259sini onun ayr\u0131lmaz hiss\u0259si olan Nax\u00e7\u0131vanla birl\u0259\u015fdirm\u0259k bizim \u00e7oxdank\u0131 arzumuz olub. Biz bu h\u0259d\u0259f\u0259 do\u011fru inamla v\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck m\u0259har\u0259tl\u0259 add\u0131mlay\u0131rd\u0131q, yax\u0131nla\u015f\u0131rd\u0131q v\u0259 art\u0131q yax\u0131nla\u015fm\u0131\u015f\u0131q.<\/p>\n<p>T\u0259bii ki, yad\u0131n\u0131zdad\u0131r, \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sinin ba\u015fa \u00e7atmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli b\u0259yanat imzalanm\u0131\u015fd\u0131r &#8211; Az\u0259rbaycan Prezidenti, Rusiya Prezidenti v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n Ba\u015f naziri. \u018fslind\u0259, bu, Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn kapitulyasiya akt\u0131 idi, \u00e7\u00fcnki Erm\u0259nistan t\u0259slim oldu. O vaxt h\u0259l\u0259 i\u015f\u011fal alt\u0131nda olan, &#8211; m\u00fcharib\u0259 yolu il\u0259 h\u0259l\u0259 biz o b\u00f6lg\u0259l\u0259ri azad etm\u0259mi\u015fdik, \u2013 A\u011fdam, K\u0259lb\u0259c\u0259r v\u0259 La\u00e7\u0131n rayonlar\u0131 bir g\u00fcll\u0259 at\u0131lmadan biz\u0259 qaytar\u0131ld\u0131. T\u0259bii ki, Erm\u0259nistan bunu k\u00f6n\u00fcll\u00fc etm\u0259mi\u015fdir, biz onu m\u0259cbur etdik. Kimis\u0259 m\u00fcharib\u0259 \u015f\u0259raitind\u0259 m\u0259cbur edirs\u0259ns\u0259, dem\u0259li, h\u0259min o t\u0259r\u0259f kapitulyasiyaya u\u011fray\u0131r. Y\u0259ni bu termind\u0259 h\u0259r hans\u0131 bir al\u00e7ald\u0131c\u0131, yaxud da ki, t\u0259hqiramiz bir m\u0259na axtarmaq laz\u0131m deyil. Bu, sad\u0259c\u0259 olaraq, reall\u0131qd\u0131r. Biz tarixi h\u0259m oldu\u011fu kimi bilm\u0259liyik, h\u0259m unutmamal\u0131y\u0131q v\u0259 tarixin t\u0259hrifin\u0259, o c\u0259hdl\u0259r\u0259 he\u00e7 vaxt imkan verm\u0259m\u0259liyik. O vaxt &#8211; noyabr\u0131n 9-da \u015eu\u015fa i\u015f\u011faldan azad olunandan sonra Rusiya Prezidentinin vasit\u0259sil\u0259 \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli dan\u0131\u015f\u0131qlar gedirdi. M\u0259n q\u0259ti t\u0259kid edirdim ki, imzalanacaq b\u0259yanatda Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas hiss\u0259si il\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n d\u0259hliz m\u00fctl\u0259q \u00f6z \u0259ksini tapmal\u0131d\u0131r. Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi buna raz\u0131l\u0131q verm\u0259k ist\u0259mirdi. Ancaq onun o q\u0259d\u0259r d\u0259 b\u00f6y\u00fck alternativl\u0259ri d\u0259 yox idi. M\u00fcharib\u0259 davam etdirils\u0259ydi, \u0259lb\u0259tt\u0259, biz d\u0259 itkil\u0259r ver\u0259c\u0259kdik, amma Erm\u0259nistan daha \u00e7ox itki ver\u0259c\u0259kdi. \u00c7\u00fcnki onlar\u0131n qo\u015funlar\u0131 dem\u0259k olar ki, m\u00fchasir\u0259d\u0259 idi v\u0259 onlar\u0131 m\u0259hv etm\u0259k faktiki olaraq tam m\u00fcmk\u00fcn idi. Ona g\u00f6r\u0259 bunu ist\u0259m\u0259s\u0259l\u0259r bel\u0259 Erm\u0259nistan buna raz\u0131l\u0131q verdi v\u0259 o b\u0259yanat ham\u0131ya b\u0259llidir, orada x\u00fcsusi bir b\u0259nd var.<\/p>\n<p>Ancaq \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n ke\u00e7\u0259n 5 il \u0259rzind\u0259 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 he\u00e7 bir praktiki add\u0131m at\u0131lmam\u0131\u015fd\u0131r. D\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 biz bu m\u0259s\u0259l\u0259ni h\u0259m Rusiyaya, h\u0259m Erm\u0259nistana \u00e7atd\u0131r\u0131rd\u0131q ki, vaxt gedir, bu b\u0259yanat, onun vacib hiss\u0259si icra edilmir v\u0259 bu, d\u00f6z\u00fclm\u0259z hald\u0131r. M\u00fcxt\u0259lif vaxtlarda m\u00fcxt\u0259lif cavablar al\u0131rd\u0131q, bu bar\u0259d\u0259 \u00e7ox dan\u0131\u015fmaq ist\u0259mir\u0259m. Fakt odur ki, Erm\u0259nistan bunu h\u0259r c\u00fcr uzatma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. Rusiya t\u0259r\u0259fi is\u0259 ya bunu t\u0259min ed\u0259 bilmirdi, ya da ki, hans\u0131sa ba\u015fqa s\u0259b\u0259bl\u0259r var idi. Y\u0259ni fakt o idi ki, ke\u00e7\u0259n ilin avqust ay\u0131na q\u0259d\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259 dondurulmu\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259 idi.<\/p>\n<p>Amerika Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131nda bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 yax\u0131nla\u015fma\u011fa ba\u015flayanda, &#8211; t\u0259qrib\u0259n ke\u00e7\u0259n ilin yaz aylar\u0131ndan, yaz\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259 ba\u015flanm\u0131\u015f t\u0259maslar n\u0259tic\u0259sind\u0259 art\u0131q bu proses\u0259 start verilmi\u015fdir, &#8211; t\u0259bii ki, Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan normalla\u015fma prosesin\u0259 \u00f6z t\u00f6hf\u0259l\u0259rini verm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar, buna haz\u0131r olduqlar\u0131n\u0131 bildirirdil\u0259r. T\u0259bii ki, bizim bir ne\u00e7\u0259 \u00f6n\u0259mli \u015f\u0259rtimiz var idi, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi.<\/p>\n<p>N\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 2025-ci il avqustun 8-d\u0259 tarixi Va\u015finqton Zirv\u0259 G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 \u00f6z h\u0259llini tapd\u0131. TRIPP ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131yan bu layih\u0259nin icras\u0131na art\u0131q start verilmi\u015fdir. Bu yax\u0131nlarda, \u00fc\u00e7 g\u00fcn bundan qabaq &#8211; avqustun 8-d\u0259 Prezident Trampla s\u00f6hb\u0259t \u0259snas\u0131nda bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 d\u0259 toxunuldu v\u0259 h\u0259r iki t\u0259r\u0259f \u0259minliyini vur\u011fulad\u0131 ki, bu \u00f6n\u0259mli n\u0259qliyyat layih\u0259si m\u00fctl\u0259q v\u0259 tezlikl\u0259 icra edil\u0259c\u0259k. Y\u0259ni bu, m\u0259s\u0259l\u0259nin tarix\u00e7\u0259sidir.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si ba\u015fa \u00e7atar-\u00e7atmaz biz d\u0259rhal h\u0259m d\u0259mir yollar\u0131n\u0131n, h\u0259m d\u0259 avtomobil yollar\u0131n\u0131n b\u0259rpas\u0131na ba\u015flad\u0131q, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Nax\u00e7\u0131vana do\u011fru ged\u0259n yollar\u0131n tikintisin\u0259. Bu g\u00fcn Horadiz\u2013A\u011fb\u0259nd avtomobil yolu dem\u0259k olar ki, haz\u0131rd\u0131r. Bir s\u0131ra x\u0131rda m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r qal\u0131b. D\u0259mir yolunun tikintisi d\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 gedir. Biz bu layih\u0259ni h\u0259r an s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259 bil\u0259rik. Sad\u0259c\u0259 olaraq, Erm\u0259nistan hiss\u0259si haz\u0131r olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn buna l\u00fczum g\u00f6rm\u00fcr\u00fck. \u00c7\u00fcnki investisiyalar\u0131, s\u0259rmay\u0259l\u0259ri daha vacib v\u0259 t\u0259cili m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259llin\u0259 y\u00f6n\u0259ltm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn.<\/p>\n<p>Ancaq ist\u0259nil\u0259n halda g\u0259l\u0259n il d\u0259mir yolu da Erm\u0259nistan s\u0259rh\u0259din\u0259 g\u0259lib \u00e7atacaq. O ki qald\u0131, Nax\u00e7\u0131van d\u0259mir yolunun tikintisin\u0259, haz\u0131rda i\u015fl\u0259r gedir. M\u0259nim g\u00f6st\u0259ri\u015fiml\u0259 N\u0259qliyyat Nazirliyi bu i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldur. Az\u0259rbaycan D\u0259mir Yollar\u0131 Ordubad istiqam\u0259tind\u0259 in\u015fa i\u015fl\u0259rin\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 olmayan hiss\u0259l\u0259r yenid\u0259n tikil\u0259c\u0259k. \u0130ki hiss\u0259 m\u00f6vcud deyildi, h\u0259r ikisi d\u0259 Erm\u0259nistan s\u0259rh\u0259din\u0259 yax\u0131nd\u0131r &#8211; biri Ordubad, ikincisi is\u0259 S\u0259d\u0259r\u0259k rayonlar\u0131n\u0131n \u0259razisind\u0259dir. H\u0259r iki hiss\u0259nin uzunlu\u011fu o q\u0259d\u0259r d\u0259 b\u00f6y\u00fck deyil, t\u0259qrib\u0259n 3-5-7 kilometrdir. Qalan d\u0259mir yolu is\u0259 prinsipc\u0259 i\u015fl\u0259k v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir v\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 ondan istifad\u0259 edilir v\u0259 edil\u0259 bil\u0259r. Sad\u0259c\u0259 olaraq, bu g\u00fcn m\u00f6vcud olan d\u0259mir yolunun y\u00fcka\u015f\u0131rma qabiliyy\u0259ti 1,5 milyon tondur. \u0130lkin m\u0259rh\u0259l\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin v\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, \u015e\u0259rq-Q\u0259rb d\u0259hlizinin bir qolu olan bu yolun f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131 kifay\u0259tdir. Amma bizim ist\u0259yimiz ondan ibar\u0259tdir ki, bu n\u0259qliyyat d\u0259hlizind\u0259n \u0259n az\u0131 15 milyon ton y\u00fck ke\u00e7sin. Onun \u00fc\u00e7\u00fcn bu g\u00fcn m\u00f6vcud olan d\u0259mir yolu yenid\u0259n qurulmal\u0131d\u0131r, reabilitasiya edilm\u0259lidir. Bu g\u00fcn m\u0259n\u0259 veril\u0259n m\u0259lumat v\u0259 t\u0259qdimat \u00e7ox vacib idi. M\u0259nim d\u0259 g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259rim ondan ibar\u0259t idi ki, vaxt itirm\u0259k laz\u0131m deyil, Az\u0259rbaycan \u00f6z v\u0259saiti hesab\u0131na bu d\u0259mir yolunu tam i\u015fl\u0259k v\u0259 15 milyon ton y\u00fcka\u015f\u0131rma qabiliyy\u0259tin\u0259 malik olan v\u0259ziyy\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131ra bil\u0259r v\u0259 \u00e7atd\u0131rmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Onu da bildirm\u0259liy\u0259m ki, bir \u00e7ox beyn\u0259lxalq qurum, b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259r bu yola maraq g\u00f6st\u0259rir, x\u00fcsusil\u0259 Az\u0259rbaycan d\u0259mir yollar\u0131n\u0131n Nax\u00e7\u0131van seqmentin\u0259. Onlardan biri Avropa \u0130ttifaq\u0131d\u0131r. Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri Nax\u00e7\u0131vana ezam edilmi\u015fdir. Burada yerl\u0259rd\u0259 v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 tan\u0131\u015f olmu\u015flar v\u0259 onlar da bu d\u0259hlizin i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 olmaq ist\u0259yirl\u0259r.<\/p>\n<p>Biz prinsip etibaril\u0259 buna etiraz etmirik. Bizim m\u00f6vqeyimiz ondan ibar\u0259tdir ki, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas hiss\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n \u0259razil\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan D\u0259mir Yollar\u0131 art\u0131q b\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259ri yekunla\u015fd\u0131r\u0131r v\u0259 burada h\u0259r hans\u0131 bir xarici i\u015ftiraka ehtiyac yoxdur. O ki qald\u0131, Nax\u00e7\u0131van d\u0259mir yolunun reabilitasiyas\u0131na, burada prinsip etibaril\u0259 beyn\u0259lxalq konsorsium yarad\u0131la bil\u0259r. T\u0259bii ki, n\u0259zar\u0259t paketi Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tin\u0259 m\u0259xsus olmaq \u015f\u0259rti il\u0259 beyn\u0259lxalq konsorsium investorlardan ibar\u0259t ola bil\u0259r v\u0259 biz buna a\u00e7\u0131\u011f\u0131q. Olmasa da, biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz bu yolu \u00e7\u0259k\u0259c\u0259yik. Bizim indi hans\u0131sa maliyy\u0259 probleml\u0259rimiz yoxdur. Olsayd\u0131 bel\u0259 bu \u00f6n\u0259mli layih\u0259y\u0259 h\u0259r zaman biz v\u0259sait tapard\u0131q. Amma biz hesab edirik ki, bu yolu beyn\u0259lxalq aktorlar v\u0259 potensial y\u00fckg\u00f6nd\u0259r\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn daha c\u0259lbedici etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 Nax\u00e7\u0131van d\u0259mir yolu layih\u0259si m\u0259hz dediyim kimi, bir ne\u00e7\u0259 \u015firk\u0259td\u0259n ibar\u0259t konsorsium t\u0259r\u0259find\u0259n in\u015fa edil\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259n biz\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n mesajlar daxil olub. H\u0259l\u0259 ki, bu bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fmaq ist\u0259mir\u0259m. Sad\u0259c\u0259 olaraq, konseptual n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n bu m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ancaq onu da m\u0259n bu g\u00fcn n\u0259qliyyat nazirin\u0259 v\u0259 D\u0259mir Yolu \u0130dar\u0259sinin r\u0259isin\u0259 dedim, biz \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, buna a\u00e7\u0131\u011f\u0131q, amma vaxt itirm\u0259k ist\u0259mirik. \u00c7\u00fcnki c\u0259nab Prezident Trampla son s\u00f6hb\u0259t zaman\u0131 ayd\u0131n oldu ki, Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 d\u0259mir yolunun tikintisi bu il ba\u015flanmal\u0131d\u0131r, orada c\u0259mi 42 kilometr yoldur.<\/p>\n<p>Nax\u00e7\u0131van \u0259razisind\u0259 is\u0259 yeni texniki-iqtisadi \u0259sasland\u0131rma \u0259sas\u0131nda, &#8211; \u00e7\u00fcnki tamamil\u0259 yeni texniki-iqtisadi \u0259sasland\u0131rma i\u015fl\u0259nilib, &#8211; yolun uzunlu\u011fu 194 kilometr olacaq. \u018fvv\u0259ll\u0259r daha q\u0131sa idi. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn daha uzundur? \u00c7\u00fcnki \u0259vv\u0259ll\u0259r d\u00f6ng\u0259l\u0259r daha q\u0131sa idi v\u0259 o x\u0259tti biz \u0259sas g\u00f6t\u00fcrs\u0259k, \u0259g\u0259r tam nec\u0259 var idi el\u0259 b\u0259rpa ets\u0259k, bu, 15 milyon ton y\u00fck\u00fc qald\u0131ra bilm\u0259z. Ona g\u00f6r\u0259 yol daha uzun olacaq &#8211; 194 kilometr. Biz vaxt itir\u0259 bilm\u0259rik. Bizim v\u0259saitimiz d\u0259 var bu il v\u0259 g\u0259l\u0259n il. Ona g\u00f6r\u0259 y\u0259qin ki, m\u0259nim s\u00f6zl\u0259rim m\u00fcxt\u0259lif \u00fcnvanlara da \u00e7atacaq. \u018fg\u0259r kims\u0259 bu layih\u0259d\u0259 i\u015ftirak etm\u0259k ist\u0259yirs\u0259, vaxt itirm\u0259sin v\u0259 tezlikl\u0259 biziml\u0259 art\u0131q raz\u0131la\u015fmaya g\u0259lsin. \u00c7\u00fcnki b\u0259zi b\u00fcrokratik \u0259ng\u0259ll\u0259r, m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin uzad\u0131lmas\u0131, y\u0259ni bu bizim, Az\u0259rbaycan\u0131n \u00fcsuli-idar\u0259si deyil. Biz m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdiririk, q\u0259rar q\u0259bul edirik, d\u0259rhal bunun icras\u0131na ba\u015flay\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>Bu yolun \u0259h\u0259miyy\u0259ti dediyim kimi, t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn yox, geni\u015f co\u011frafiya \u00fc\u00e7\u00fcn olacaq. \u00c7\u00fcnki qeyd etdiyim kimi, bu, \u015e\u0259rq-Q\u0259rb n\u0259qliyyat d\u0259hlizinin bir qolu olacaq. Eyni zamanda, \u015eimal-C\u0259nub n\u0259qliyyat d\u0259hlizinin bir qolu olacaq. \u00c7\u00fcnki bu g\u00fcn \u015eimal-C\u0259nub n\u0259qliyyat d\u0259hlizi dey\u0259nd\u0259 ad\u0259t\u0259n Rusiya-Az\u0259rbaycan-\u0130ran, y\u0259ni Astaraya ke\u00e7id, Astara-R\u0259\u015ft \u0130ran \u0259razisind\u0259 layih\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Layih\u0259nin icras\u0131 bildiyim\u0259 g\u00f6r\u0259, ya ba\u015flay\u0131b, ya da ki, ba\u015flayacaq. H\u0259r halda Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 bu layih\u0259 haz\u0131rd\u0131r. Amma Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi a\u00e7\u0131landan sonra art\u0131q Az\u0259rbaycandan \u0130rana ikinci d\u0259mir yolu x\u0259tti a\u00e7\u0131lacaqd\u0131r. M\u0259hz Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizind\u0259n Nax\u00e7\u0131vana gir\u0259r\u0259k v\u0259 Culfa d\u0259miryol m\u0259nt\u0259q\u0259sind\u0259n \u0130rana d\u0259mir yolu var. Y\u0259ni bu layih\u0259 daha tez realla\u015fa bil\u0259r. \u015eimal-C\u0259nub n\u0259qliyyat d\u0259hlizi Fars k\u00f6rf\u0259zin\u0259 istiqam\u0259tl\u0259ndirilir. Oradan o b\u00f6lg\u0259y\u0259 yax\u0131n olan, m\u0259s\u0259l\u0259n, Pakistana uzana bil\u0259r. Y\u0259ni bu, \u00e7ox \u00f6n\u0259mli bir n\u0259qliyyat layih\u0259si olacaqd\u0131r v\u0259 bunun m\u0259rk\u0259zind\u0259 Nax\u00e7\u0131van dayan\u0131r.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 bu g\u00fcn strateji n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n, bundan \u0259vv\u0259l dediyim amill\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, bu amil d\u0259 \u00e7ox \u00f6n\u0259mli rol oynay\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, buradan ke\u00e7\u0259n tutaq ki, 15 milyon ton, b\u0259lk\u0259 daha \u00e7ox y\u00fck daha b\u00f6y\u00fck canlanmaya g\u0259tirib \u00e7\u0131xaracaq. Daha \u00e7ox i\u015f yerl\u0259ri a\u00e7\u0131lacaq, iqtisadi f\u0259all\u0131q artacaq v\u0259 Nax\u00e7\u0131van dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, \u0259v\u0259zolunmaz n\u0259qliyyat m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin birin\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259kdir. Bu, tam m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Ham\u0131m\u0131z yax\u015f\u0131 bilirik, d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 bu bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fm\u0131\u015f\u0131q, \u00f6lk\u0259mizin a\u00e7\u0131q d\u0259nizl\u0259r\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 yoxdur, okeanlara \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 yoxdur. Amma bu g\u00fcn Avrasiya n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rinin icras\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri m\u00fczakir\u0259 olunanda bizi \u201cbypass\u201d etm\u0259k, bizd\u0259n yan ke\u00e7m\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. Bax, Nax\u00e7\u0131van\u0131n da eyni g\u0259l\u0259c\u0259yi olacaqd\u0131r v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bu biz\u0259 h\u0259m iqtisadi, h\u0259m ba\u015fqa dividendl\u0259r g\u0259tir\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><strong>Jurnalist:<\/strong>\u00a0<em><strong>C\u0259nab Prezident, bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 art\u0131q qism\u0259n toxundunuz. Nax\u00e7\u0131van\u0131n enerji t\u0259minat\u0131 v\u0259 enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 ard\u0131c\u0131l t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir. \u00d6t\u0259n il \u0130\u011fd\u0131r-Nax\u00e7\u0131van qaz boru x\u0259ttinin istismara verilm\u0259si, h\u0259m\u00e7inin Nax\u00e7\u0131van\u0131n ya\u015f\u0131l enerji potensial\u0131n\u0131n realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 add\u0131mlar\u0131 x\u00fcsusil\u0259 qeyd ed\u0259 bil\u0259rik. \u00dcmumilikd\u0259 cari v\u0259ziyy\u0259ti v\u0259 perspektivl\u0259ri nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k olar? Biz Nax\u00e7\u0131vanda da xarici investisiyalar\u0131 g\u00f6r\u0259 bil\u0259rikmi? Bu istiqam\u0259td\u0259.<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0B\u0259li, m\u00fctl\u0259q, m\u00fctl\u0259q, bu olacaq. Art\u0131q biz\u0259 bir \u00e7ox yerl\u0259rd\u0259n bel\u0259 t\u0259klifl\u0259r daxil olur. H\u0259m Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas hiss\u0259sind\u0259, h\u0259m X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259, eyni zamanda, bildiyiniz kimi, i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 art\u0131q konkret layih\u0259l\u0259r\u0259 start verildi. B\u0259zil\u0259ri art\u0131q istismara da verilmi\u015fdir, b\u0259zil\u0259ri icra edilir. O c\u00fcml\u0259d\u0259n Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n G\u00fcn\u0259\u015f potensial\u0131n\u0131 v\u0259 x\u00fcsusil\u0259 su potensial\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq burada daha b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r d\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259kdir. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, g\u00fcnd\u0259likd\u0259 olan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri Ordubad rayonunun Tivi k\u0259ndind\u0259ki 15 meqavatdan bir q\u0259d\u0259r \u00e7ox g\u00fccd\u0259 su elektrik stansiyas\u0131n\u0131n layih\u0259sidir. Bu stansiyan\u0131n davam etdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 biz v\u0259sait ay\u0131raca\u011f\u0131q. Yerli investorlar qeyd etdiyim kimi, 50 meqavatl\u0131q G\u00fcn\u0259\u015f elektrik stansiyalar\u0131 in\u015fa edirl\u0259r. Xarici investorlar da maraq g\u00f6st\u0259rirl\u0259r.<\/p>\n<p>M\u0259n hesab edir\u0259m ki, t\u0259kc\u0259 G\u00fcn\u0259\u015f elektrik enerjisinin istehsal\u0131 Nax\u00e7\u0131vanda t\u0259qrib\u0259n \u0259n az\u0131 500 meqavat ola bil\u0259r, \u0259n az\u0131. Ola bil\u0259r 1000 meqavat da olsun. Burada \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 bunun ixrac imkanlar\u0131d\u0131r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, aidiyy\u0259ti \u00f6lk\u0259l\u0259rin qurumlar\u0131 il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131lmal\u0131d\u0131r v\u0259 apar\u0131l\u0131r. Eyni zamanda, \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fc x\u0259tl\u0259rin imkanlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259liyik. \u00c7\u00fcnki t\u0259bii ki, bu g\u00fcn h\u0259m \u0130rana, h\u0259m T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 Nax\u00e7\u0131vandan da elektrik x\u0259tl\u0259ri var, ancaq onlar\u0131n imkan\u0131 bir q\u0259d\u0259r m\u0259hduddur. Y\u0259ni 500 meqavat, h\u0259tta 1000 meqavat elektrik enerjisini ixrac etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn burada t\u0259bii ki, h\u0259l\u0259lik iki istiqam\u0259t var: biri T\u00fcrkiy\u0259, biri \u0130ran. Amma g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 bu, Avropa da ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizini konkret layih\u0259l\u0259rl\u0259 t\u0259min etm\u0259yimiz daha geni\u015f m\u0259na da\u015f\u0131y\u0131r. T\u0259bii ki, Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizini &#8211; bu ideyan\u0131 v\u0259 bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc biz ir\u0259li s\u00fcr\u0259nd\u0259, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 n\u0259qliyyat seqmenti n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulurdu. Amma biz bu g\u00fcn buna daha geni\u015f bax\u0131r\u0131q. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas hiss\u0259sind\u0259n Nax\u00e7\u0131vana Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259n elektrik x\u0259tl\u0259rinin \u00e7\u0259kilm\u0259si layih\u0259si bizd\u0259 haz\u0131rd\u0131r. \u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f C\u0259bray\u0131l rayonunda \u00e7ox b\u00f6y\u00fck yar\u0131mstansiya in\u015fa olunmu\u015fdur. O yar\u0131mstansiyan\u0131n \u0259sas funksiyas\u0131 \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fc f\u0259aliyy\u0259tdir. Y\u0259ni bel\u0259 yar\u0131mstansiyalara \u00e7evirici yar\u0131mstansiyalar deyirl\u0259r. Bu, daxili t\u0259minat \u00fc\u00e7\u00fcn yox, y\u0259ni b\u00f6y\u00fck enerji h\u0259cml\u0259rinin \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn tikilib. O haz\u0131rd\u0131r. O, m\u0259hz Z\u0259ng\u0259zur elektrik d\u0259hlizi \u00fc\u00e7\u00fcn tikilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 bizim m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n apar\u0131lan t\u0259hlil n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259tta yerl\u0259r d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edildi &#8211; harada elektrik dir\u0259kl\u0259ri qura\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00dcmid edir\u0259m ki, Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fi d\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259ni uzatmayacaq. \u00c7\u00fcnki bu, birinci onlar\u0131n \u00f6zl\u0259rin\u0259 laz\u0131m ola bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki onlar\u0131n bu g\u00fcn \u0259sas enerji m\u0259nb\u0259yi atom elektrik stansiyas\u0131d\u0131r. Onun da idar\u0259etm\u0259si onlar\u0131n \u0259lind\u0259 deyil. Bu birincisi. \u0130kincisi, bu stansiya k\u00f6hn\u0259lib v\u0259 b\u00fct\u00fcn b\u00f6lg\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259 m\u0259nb\u0259yidir. D\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 m\u00fcxt\u0259lif beyn\u0259lxalq platformalarda bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6z narahatl\u0131qlar\u0131n\u0131 ifad\u0259 edibl\u0259r. O stansiyan\u0131n \u00f6mr\u00fcn\u00fcn uzad\u0131lmas\u0131 sonsuz proses ola bilm\u0259z, gec-tez ba\u011flanmal\u0131d\u0131r. T\u0259bii ki, o ba\u011flanarsa, Erm\u0259nistan tamamil\u0259 enerji b\u00f6hran\u0131na yuvarlanacaq. Ona g\u00f6r\u0259, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, bir \u0259lav\u0259 m\u0259nb\u0259nin olmas\u0131 ancaq xeyir g\u0259tir\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, bu g\u00fcn bizim enerji x\u0259tl\u0259rimiz Rusiya il\u0259, \u0130ranla, G\u00fcrc\u00fcstanla, G\u00fcrc\u00fcstan vasit\u0259sil\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 birl\u0259\u015fdirilib. Ona g\u00f6r\u0259 Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259n Nax\u00e7\u0131vana, ondan sonra T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 v\u0259 Avropaya uzanacaq enerji d\u0259hlizi, eyni zamanda, Erm\u0259nistan\u0131n enerjisisteminin ayaqda qalmas\u0131na, &#8211; \u0259g\u0259r b\u00f6hran yaranarsa, &#8211; imkan yaradacaq. Ona g\u00f6r\u0259 biz bunu n\u0259 q\u0259d\u0259r tez icra ets\u0259k, o q\u0259d\u0259r yax\u015f\u0131d\u0131r. T\u0259bii ki, indi siz d\u0259 yax\u015f\u0131 bilirsiniz, biz bu son be\u015f ild\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259r da\u011flar\u0131nda, 3500 metr y\u00fcks\u0259klikl\u0259rd\u0259 qar\u0131n i\u00e7ind\u0259 dir\u0259kl\u0259r qura\u015fd\u0131rm\u0131\u015f\u0131q. Y\u0259ni \u0259g\u0259r biz bu layih\u0259ni icra etm\u0259li olsaq, bu, maksimum 6 ay \u00e7\u0259k\u0259r.<\/p>\n<p>Amma Erm\u0259nistan t\u0259bii ki, \u00f6z\u00fc bunu etm\u0259lidir. Ona g\u00f6r\u0259 hesab edir\u0259m ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 tezlikl\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirilm\u0259lidir. Bu, Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin, TRIPP-in ayr\u0131lmaz hiss\u0259si olacaq. \u00c7\u00fcnki bu layih\u0259 t\u0259kc\u0259 d\u0259mir yolu, avtomobil yolu deyil. H\u0259tta buradan fiber-optik kabel, ondan sonra elektrik x\u0259tl\u0259ri, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u0259g\u0259r ehtiyac olarsa, neft-qaz k\u0259m\u0259rl\u0259ri d\u0259 ke\u00e7\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnki n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox alternativl\u0259r olsa, ham\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn o q\u0259d\u0259r d\u0259 yax\u015f\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 Nax\u00e7\u0131van\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi il\u0259 \u0259laq\u0259dar suala cavab ver\u0259r\u0259k, h\u0259m d\u0259 \u0259vv\u0259l dediyim s\u00f6zl\u0259r\u0259 qay\u0131tmaq ist\u0259yir\u0259m ki, burada tam dayan\u0131ql\u0131 v\u0259 s\u0131\u011fortal\u0131 enerji sistemi yarad\u0131l\u0131r, faktiki olaraq yarad\u0131l\u0131b, amma biz bunu daha da t\u0259kmill\u0259\u015fdiririk. Biz, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, ixrac imkanlar\u0131n\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Nax\u00e7\u0131van \u0259razisind\u0259n geni\u015fl\u0259ndirm\u0259liyik.<\/p>\n<p>Yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, yerl\u0259\u015fdiyimiz b\u00f6lg\u0259d\u0259 bizd\u0259n ba\u015fqa bu q\u0259d\u0259r enerji il\u0259, ist\u0259r neft-qaz, ist\u0259r elektrik enerjisi il\u0259 t\u0259min olunan ikinci \u00f6lk\u0259 yoxdur. Qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 ixrac imkanlar\u0131m\u0131z\u0131 geni\u015fl\u0259ndir\u0259r\u0259k biz, eyni zamanda, Avropa bazar\u0131na da \u00e7\u0131xaca\u011f\u0131q. \u00c7\u00fcnki biz indi Avropaya neftimizl\u0259, qaz\u0131m\u0131zla \u00e7\u0131xm\u0131\u015f\u0131q. Ancaq biz elektrik enerjisi il\u0259 d\u0259 \u00e7\u0131xmaq ist\u0259yirik.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn yegan\u0259 mar\u015frut G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259, ondan sonra Avropa mar\u015frutudur. Bunu biz geni\u015fl\u0259ndirm\u0259liyik. O c\u00fcml\u0259d\u0259n Qara d\u0259niz enerji kabelinin layih\u0259sinin texniki-iqtisadi \u0259sasland\u0131r\u0131lmas\u0131 haz\u0131rd\u0131r. Amma ikinci x\u0259tt olsa, bu ancaq bizim g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc art\u0131racaq. \u00d6z\u00fc d\u0259 y\u0259qin ki, siz d\u0259 xat\u0131rlay\u0131rs\u0131n\u0131z, h\u0259l\u0259 2024-c\u00fc ilin noyabr\u0131nda COP29 zaman\u0131 Qazax\u0131stan, \u00d6zb\u0259kistan prezidentl\u0259ri v\u0259 m\u0259n X\u0259z\u0259rin dibi il\u0259 elektrik kabelinin \u00e7\u0259kili\u015fini raz\u0131la\u015fd\u0131rd\u0131q, sazi\u015f imzalad\u0131q. Y\u0259ni ona da biz haz\u0131r olmal\u0131y\u0131q.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan h\u0259m elektrik enerjisini istehsal ed\u0259n, q\u0259bul ed\u0259n, \u00f6t\u00fcr\u0259n v\u0259 ixrac ed\u0259n \u00f6lk\u0259 kimi \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k. Y\u0259ni bizim strateji bax\u0131\u015flar\u0131m\u0131z v\u0259 planlar\u0131m\u0131z bundan ibar\u0259tdir. Yen\u0259 d\u0259 deyir\u0259m, bu planlar bizim b\u00fct\u00fcn h\u0259nd\u0259v\u0259rimizd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin maraqlar\u0131na cavab verir. Sad\u0259c\u0259 olaraq, burada koordinasiya i\u015fl\u0259ri d\u00fczg\u00fcn s\u0259viyy\u0259d\u0259, laz\u0131mi s\u0259viyy\u0259d\u0259 apar\u0131lmal\u0131d\u0131r v\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirilm\u0259lidir. Dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, bu g\u00fcn h\u0259m T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259, h\u0259m \u0130ranla bu bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131l\u0131r. H\u0259l\u0259 ki, bir \u015fey dem\u0259k tezdir. O ki qald\u0131, Erm\u0259nistana, yen\u0259 d\u0259 dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m, Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 enerji d\u0259hlizi n\u0259 q\u0259d\u0259r tez yaranarsa, o q\u0259d\u0259r d\u0259 TRIPP \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259 b\u00fct\u00fcn b\u00f6lg\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn yax\u015f\u0131 olar.<\/p>\n<p><strong>Jurnalist:\u00a0<em>C\u0259nab Prezident, ayr\u0131-ayr\u0131 istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n v\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259r\u0259 toxundunuz. \u00dcmumilikd\u0259 bilm\u0259k ist\u0259rdik, Nax\u00e7\u0131van\u0131n inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131, &#8211; y\u0259qin ki, bu sual\u0131n cavab\u0131n\u0131 Nax\u00e7\u0131vanda da b\u00f6y\u00fck maraqla g\u00f6zl\u0259yirl\u0259r, &#8211; yana\u015fma, strateji bax\u0131\u015f v\u0259 planlar n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir?<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Qeyd etdiyim kimi, vacib olan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri idi, bu h\u0259ll olundu. Enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi idi, Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bu, h\u0259ll olundu. \u0130ndi s\u00f6hb\u0259t gedir ki, art\u0131q Nax\u00e7\u0131van enerjinin ixrac\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olacaq.<\/p>\n<p>\u0130\u015fsizlikl\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u0259n t\u0259dbirl\u0259r. X\u00fcsusil\u0259 qeyd etdiyim kimi, Nax\u00e7\u0131van S\u0259naye Park\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 buna b\u00f6y\u00fck t\u0259kan ver\u0259c\u0259k. Nax\u00e7\u0131vanda m\u00fcasir s\u0259naye kompleksl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Sosial infrastrukturun yarad\u0131lmas\u0131, b\u0259rpas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. M\u0259n\u0259 veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, u\u015faq ba\u011f\u00e7alar\u0131n\u0131n tikintisin\u0259, t\u0259mirin\u0259 ehtiyac var, bunu biz ed\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>Nax\u00e7\u0131van \u015f\u0259h\u0259rinin n\u0259qliyyat probleml\u0259ri h\u0259ll olundu. Bu g\u00fcn yeni elektrik avtobuslar\u0131n\u0131n t\u0259qdimat\u0131 oldu v\u0259 art\u0131q onlar, y\u0259qin ki, sabahdan x\u0259tt\u0259 burax\u0131lacaq. K\u00f6hn\u0259 avtobuslar tamamil\u0259 s\u0131radan \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b v\u0259 bu ya\u015f\u0131l r\u0259ngli avtobuslar\u0131 biz Bak\u0131 k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 tez-tez g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Daha \u00e7ox g\u00f6r\u0259c\u0259yik, \u00e7\u00fcnki onlar\u0131n faiz nisb\u0259ti dizel avtobuslarla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 daha da art\u0131r. Nax\u00e7\u0131van \u015f\u0259h\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn bu m\u0259s\u0259l\u0259 h\u0259ll olundu.<\/p>\n<p>Bilir\u0259m ki, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259raras\u0131, rayonlararas\u0131 n\u0259qliyyatda problem var. G\u00f6st\u0259ri\u015f verildi ki, 217 m\u00fcasir rayonlararas\u0131 avtobus al\u0131ns\u0131n, bu il v\u0259 g\u0259l\u0259n il mar\u015fruta burax\u0131ls\u0131n.<\/p>\n<p>Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n yol infrastrukturuna da vaxtil\u0259 b\u00f6y\u00fck v\u0259sait qoyulmu\u015fdur. Yollar\u0131 siz d\u0259 g\u00f6rd\u00fcn\u00fcz, yax\u015f\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir. Amma k\u0259nd yollar\u0131 var, yen\u0259 d\u0259 h\u0259l\u0259 nasaz v\u0259ziyy\u0259td\u0259 yollar var v\u0259 hesablamalar apar\u0131l\u0131b, t\u0259qrib\u0259n 420 kilometr uzunlu\u011funda m\u00fcxt\u0259lif kateqoriyal\u0131 yollar\u0131n h\u0259m \u00e7\u0259kili\u015fi, h\u0259m \u0259sasl\u0131 t\u0259miri n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bu 26 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sind\u0259ki \u0259halinin say\u0131 t\u0259xmin\u0259n 160 min n\u0259f\u0259rdir. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 \u00f6z h\u0259llini tapacaq.<\/p>\n<p>Ordubad rayonunda su elektrik stansiyas\u0131n\u0131n tikintisi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bildiyiniz kimi, bu yax\u0131nlarda b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 Nax\u00e7\u0131van\u0131n inki\u015faf\u0131na dair D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131 q\u0259bul edilmi\u015fdir, ondan sonra suvarma il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r plan\u0131 t\u0259rtib olunmu\u015fdur. M\u0259n buraya b\u00f6y\u00fck hey\u0259t ezam etdim, b\u00fct\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r t\u0259hlil olundu v\u0259 i\u015fl\u0259r\u0259 ba\u015flan\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Bu ilin may ay\u0131nda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259bul edilmi\u015f D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131nda Nax\u00e7\u0131vana aid x\u00fcsusi bir hiss\u0259 var v\u0259 bu g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r verildi. Y\u0259ni bununla yana\u015f\u0131, \u0259lav\u0259 t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn sabah m\u0259nim t\u0259r\u0259fimd\u0259n n\u00f6vb\u0259ti S\u0259r\u0259ncam imzalanacaq. Bu, \u00e7ox b\u00f6y\u00fck maliyy\u0259tutumlu S\u0259r\u0259ncam olacaq, orada konkret layih\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259ril\u0259c\u0259k. \u018flb\u0259tt\u0259, laz\u0131mi n\u0259zar\u0259t d\u0259 t\u0259min edil\u0259c\u0259k ki, burada i\u015fl\u0259r daha da s\u00fcr\u0259tl\u0259 getsin.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 bunu m\u0259n art\u0131q h\u0259m b\u0259yan etmi\u015fdim v\u0259 h\u0259m d\u0259 biz bunu art\u0131q strukturla\u015fd\u0131rd\u0131q ki, Nax\u00e7\u0131van, azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259r &#8211; \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur, Qaraba\u011f vahid konsepsiya \u0259sas\u0131nda inki\u015faf etm\u0259lidir. M\u0259s\u0259l\u0259n, azad edilmi\u015f b\u00fct\u00fcn \u0259razil\u0259rd\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin Ba\u015f planlar\u0131 t\u0259sdiql\u0259ndi. M\u0259n g\u00f6st\u0259ri\u015f verdim ki, Nax\u00e7\u0131van \u015f\u0259h\u0259rinin d\u0259 Ba\u015f plan\u0131 i\u015fl\u0259nilsin, haz\u0131rlans\u0131n, &#8211; bu g\u00fcn m\u0259n\u0259 t\u0259qdim edilmi\u015fdir, &#8211; \u015f\u0259h\u0259rin inki\u015faf\u0131, m\u00fcasir infrastrukturun yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259lav\u0259 t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcls\u00fcn.<\/p>\n<p>Nax\u00e7\u0131van\u0131n turizm potensial\u0131 \u00e7ox z\u0259ngindir: h\u0259m tarixi abid\u0259l\u0259ri, h\u0259m g\u00f6z\u0259l t\u0259bi\u0259ti, t\u0259miz havas\u0131 v\u0259 m\u0259nz\u0259r\u0259li yerl\u0259ri var. Ancaq \u0259fsuslar olsun ki, mehmanxanalar\u0131n az olmas\u0131 v\u0259 o q\u0259d\u0259r d\u0259 s\u0259viyy\u0259li olmamas\u0131 turizmin inki\u015faf\u0131n\u0131 \u0259ng\u0259ll\u0259yir. Bu g\u00fcn \u015f\u0259h\u0259rin m\u0259rk\u0259zind\u0259 be\u015fulduzlu yeni mehmanxanan\u0131n t\u0259m\u0259li qoyuldu v\u0259 y\u0259qin ki, t\u0259qrib\u0259n 2028-ci ild\u0259 haz\u0131r olacaq.<\/p>\n<p>Y\u0259ni d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131na n\u0259 laz\u0131md\u0131rsa, o da bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r edilib v\u0259 edil\u0259c\u0259k. Nax\u00e7\u0131vanda son 20 il \u0259rzind\u0259 b\u00fct\u00fcn tikintil\u0259r d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilib. H\u0259r il Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sin\u0259 y\u00fcz milyonlarla manat v\u0259sait ayr\u0131l\u0131r. Y\u0259ni bu olmasayd\u0131, t\u0259bii ki, biz bug\u00fcnk\u00fc inki\u015faf ed\u0259n v\u0259 abad Nax\u00e7\u0131van\u0131 da g\u00f6r\u0259 bilm\u0259zdik.<\/p>\n<p>Ancaq biz h\u0259r zaman daha yax\u015f\u0131s\u0131n\u0131 arzulay\u0131r\u0131q, daha yax\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ist\u0259yirik. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, Qaraba\u011f, \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur dem\u0259k olar ki, s\u0131f\u0131rdan qurulur v\u0259 Z\u0259ngilan rayonu il\u0259 Ordubad rayonu aras\u0131nda m\u0259saf\u0259 c\u0259mi 42 kilometrdir. Bu, faktiki olaraq vahid bir m\u0259kand\u0131r, tarix\u0259n d\u0259 bel\u0259 olub. Z\u0259ng\u0259zur, Nax\u00e7\u0131van, Qaraba\u011f vahid m\u0259kan olub v\u0259 insanlar\u0131n da miqrasiyas\u0131 \u0259srl\u0259r boyu olub. Ona g\u00f6r\u0259 bu b\u00f6y\u00fck co\u011frafiyada qohum-\u0259qr\u0259balar da \u00e7oxdur. Ona g\u00f6r\u0259 biz bunu vahid, n\u00fcmun\u0259vi bir inki\u015faf diyar\u0131 kimi n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturuq.<\/p>\n<p>Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur ya\u015f\u0131l enerji zonas\u0131 elan edilib, Nax\u00e7\u0131van da ya\u015f\u0131l enerji zonas\u0131d\u0131r. Bu g\u00fcn burada istehsal olunan enerjinin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti b\u0259rpaolunan enerji hesab\u0131nad\u0131r. Biz art\u0131q 250 meqavatl\u0131q iki batareya saxlanc qur\u011fusunu yaratm\u0131\u015f\u0131q. M\u0259n g\u00f6st\u0259ri\u015f verdim ki, Nax\u00e7\u0131vanda da birinci m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 \u0259n az\u0131 100 meqavatl\u0131q batareya saxlanc qur\u011fusu qurulsun. \u00c7\u00fcnki burada da b\u0259rpaolunan enerji &#8211; G\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 su elektrik stansiyalar\u0131 i\u015fl\u0259yir. Ona g\u00f6r\u0259 bu enerjil\u0259ri y\u0131\u011fmaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259r\u0259k bu m\u00fcasir texnologiyalardan istifad\u0259 ed\u0259k.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu i\u015fl\u0259r art\u0131q sistemli \u015f\u0259kild\u0259 davam edir. \u018fg\u0259r biz \u00f6lk\u0259mizin co\u011frafi yerl\u0259\u015fm\u0259sini g\u00f6t\u00fcrs\u0259k g\u00f6r\u0259rik ki, h\u0259r bir b\u00f6lg\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi bir inki\u015faf plan\u0131 var. H\u0259r bir iqtisadi b\u00f6lg\u0259miz u\u011furla inki\u015faf edir v\u0259 bu, \u00f6lk\u0259mizin \u00fcmumi inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min edir.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 planlar b\u00f6y\u00fckd\u00fcr v\u0259 bu planlar\u0131n icras\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259nd\u0259 he\u00e7 bir \u015f\u00fcbh\u0259 yoxdur. \u00c7\u00fcnki g\u00fccl\u00fc irad\u0259 var, maliyy\u0259 resurslar\u0131m\u0131z da var, he\u00e7 kimd\u0259n d\u0259 as\u0131l\u0131 deyilik. Nax\u00e7\u0131vanda Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurdak\u0131 kimi idar\u0259etm\u0259 \u00fcsuli-idar\u0259sini yaratmaqla faktiki olaraq biz bu \u00fc\u00e7 b\u00f6lg\u0259ni inzibati n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n d\u0259 birl\u0259\u015fdiririk. T\u0259bii ki, Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n muxtar respublika statusu qalmaq \u015f\u0259rti il\u0259, ancaq idar\u0259etm\u0259 qaydalar\u0131 t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Biz Qaraba\u011fda v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda yeni idar\u0259etm\u0259 sisteminin \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259rini g\u00f6rd\u00fck. \u018fmin\u0259m ki, art\u0131q orada ya\u015fayan 90 mind\u0259n \u00e7ox insan da bunu g\u00f6r\u00fcr. Eyni idar\u0259etm\u0259 &#8211; Prezidentin x\u00fcsusi n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyi Nax\u00e7\u0131vanda da t\u0259tbiq olundu. Bel\u0259likl\u0259, kadr islahatlar\u0131 il\u0259 paralel olaraq, bu struktur islahatlar\u0131 da, \u0259lb\u0259tt\u0259, \u0259sas h\u0259d\u0259f\u0259 istiqam\u0259tl\u0259nmi\u015f bir yana\u015fmad\u0131r ki, bu b\u00f6lg\u0259, bu q\u0259dim diyar daim inki\u015faf etsin, insanlar burada rahat, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fas\u0131nlar, firavan ya\u015fas\u0131nlar.<\/p>\n<p><strong>Jurnalist:\u00a0<em>Vaxt ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox minn\u0259tdaram.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0Sa\u011f olun.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev avqustun 11-d\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131na s\u0259f\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan Televiziyas\u0131na m\u00fcsahib\u0259 verib. Ucnoqta.az m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edir. Jurnalist:\u00a0Xo\u015f g\u00f6rd\u00fck, c\u0259nab Prezident. \u018fvv\u0259lc\u0259 s\u0131x qrafikiniz\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n, m\u00fcsahib\u0259y\u0259 vaxt&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":254068,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[111,86],"tags":[],"class_list":["post-254067","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-siyaset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/254067","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=254067"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/254067\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/254068"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=254067"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=254067"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=254067"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}