{"id":253412,"date":"2026-08-07T08:00:16","date_gmt":"2026-08-07T04:00:16","guid":{"rendered":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=253412"},"modified":"2026-08-07T00:10:28","modified_gmt":"2026-08-06T20:10:28","slug":"qargalar-olmus-h%c9%99mcinsinin-%c9%99trafina-niy%c9%99-toplasir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=253412","title":{"rendered":"Qar\u011falar \u00f6lm\u00fc\u015f h\u0259mcinsinin \u0259traf\u0131na niy\u0259 topla\u015f\u0131r?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Qar\u011falar\u0131n \u00f6lm\u00fc\u015f h\u0259mcinsinin \u0259traf\u0131na topla\u015faraq gurultulu s\u0259sl\u0259r \u00e7\u0131xarmas\u0131 ilk bax\u0131\u015fda yas m\u0259rasimini xat\u0131rlatsa da, aliml\u0259r bunun tamamil\u0259 praktik m\u0259qs\u0259d da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edibl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, bioloqlar\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, qar\u011falar \u0259traf m\u00fchiti daim t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259r bax\u0131m\u0131ndan izl\u0259yirl\u0259r. Onlardan biri \u00f6lm\u00fc\u015f qar\u011fan\u0131 a\u015fkar etdikd\u0259 d\u0259rhal yax\u0131nla\u015fm\u0131r, \u0259vv\u0259lc\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz m\u0259saf\u0259d\u0259n v\u0259ziyy\u0259ti qiym\u0259tl\u0259ndirir v\u0259 h\u0259y\u0259can siqnallar\u0131 verir. Bu s\u0259sl\u0259r dig\u0259r qar\u011falar\u0131 da hadis\u0259 yerin\u0259 c\u0259lb edir.<\/p>\n<p>Aliml\u0259r bu davran\u0131\u015f\u0131 &#8220;mobbinq&#8221; adland\u0131r\u0131rlar. Ad\u0259t\u0259n qu\u015flar bu \u00fcsulla y\u0131rt\u0131c\u0131n\u0131 kollektiv \u015f\u0259kild\u0259 qorxudub uzaqla\u015fd\u0131r\u0131rlar. Lakin \u00f6lm\u00fc\u015f qar\u011fa il\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131qda m\u0259qs\u0259d h\u00fccum etm\u0259k deyil, t\u0259hl\u00fck\u0259nin m\u0259nb\u0259yini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k v\u0259 \u0259razini yadda saxlamaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Bu fenomeni \u0259n geni\u015f ara\u015fd\u0131ran aliml\u0259rd\u0259n biri olan Kaeli Swift v\u0259 John Marzluff Sietl yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda apar\u0131lan t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r zaman\u0131 qar\u011falara m\u00fcxt\u0259lif s\u0259hn\u0259l\u0259r n\u00fcmayi\u015f etdiribl\u0259r. T\u0259dqiqat\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri g\u00f6st\u0259rib ki, qar\u011falar x\u00fcsusil\u0259 \u00f6lm\u00fc\u015f h\u0259mcinsin\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259ssas reaksiya verirl\u0259r.<\/p>\n<p>Eksperimentl\u0259r zaman\u0131 insan\u0131n \u0259lind\u0259 \u00f6lm\u00fc\u015f qar\u011fa, y\u0131rt\u0131c\u0131 qu\u015f maketi, \u00f6lm\u00fc\u015f qar\u011fa il\u0259 yana\u015f\u0131 y\u0131rt\u0131c\u0131, \u00f6lm\u00fc\u015f g\u00f6y\u0259r\u00e7in v\u0259 n\u0259hay\u0259t he\u00e7 bir t\u0259hl\u00fck\u0259li obyekt olmayan v\u0259ziyy\u0259tl\u0259r n\u00fcmayi\u015f etdirilib.<br \/>\nM\u0259lum olub ki, real t\u0259hl\u00fck\u0259ni xat\u0131rladan s\u0259hn\u0259l\u0259rd\u0259 qar\u011falar 96 faiz hallarda h\u0259y\u0259can siqnallar\u0131 veribl\u0259r. \u018fn g\u00fccl\u00fc reaksiya is\u0259 y\u0131rt\u0131c\u0131 qu\u015fun \u00f6lm\u00fc\u015f qar\u011fan\u0131n yan\u0131nda oldu\u011fu s\u0259hn\u0259y\u0259 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Bu v\u0259ziyy\u0259td\u0259 qar\u011falar \u0259razini \u0259n az\u0131 72 saat t\u0259hl\u00fck\u0259li hesab ed\u0259r\u0259k oradak\u0131 yem\u0259 yax\u0131nla\u015fmaqdan \u00e7\u0259kinibl\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qar\u011falar\u0131n \u00f6lm\u00fc\u015f h\u0259mcinsinin \u0259traf\u0131na topla\u015faraq gurultulu s\u0259sl\u0259r \u00e7\u0131xarmas\u0131 ilk bax\u0131\u015fda yas m\u0259rasimini xat\u0131rlatsa da, aliml\u0259r bunun tamamil\u0259 praktik m\u0259qs\u0259d da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edibl\u0259r. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, bioloqlar\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, qar\u011falar&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":253413,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-253412","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-esas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/253412","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=253412"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/253412\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/253413"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=253412"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=253412"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=253412"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}