{"id":252488,"date":"2026-07-31T16:10:08","date_gmt":"2026-07-31T12:10:08","guid":{"rendered":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=252488"},"modified":"2026-07-31T16:10:08","modified_gmt":"2026-07-31T12:10:08","slug":"pensiya-il%c9%99-bagli-vacib-aciqlama-2006-ci-ild%c9%99n-%c9%99vv%c9%99l","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=252488","title":{"rendered":"Pensiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 vacib a\u00e7\u0131qlama: 2006-c\u0131 ild\u0259n \u0259vv\u0259l &#8230;"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycanda pensiya ya\u015f\u0131na yax\u0131nla\u015fan minl\u0259rl\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u0259n \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 2006-c\u0131 ild\u0259n \u0259vv\u0259lki \u0259m\u0259k staj\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k pensiyan\u0131n hesablanmas\u0131na nec\u0259 t\u0259sir etm\u0259sidir. C\u0259miyy\u0259td\u0259 h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 f\u0259rdi pensiya hesablar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015f staj\u0131n\u0131n n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yanl\u0131\u015f t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259r d\u0259 m\u00f6vcuddur.<\/strong><\/p>\n<p>B\u0259s 2006-c\u0131 ild\u0259n \u0259vv\u0259l qazan\u0131lan \u0259m\u0259k staj\u0131 pensiya kapital\u0131na nec\u0259 \u00e7evrilir v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k pensiyan\u0131n m\u0259bl\u0259\u011finin formala\u015fmas\u0131nda hans\u0131 rolu oynay\u0131r?<\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki,m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 KONKRET.az-a dan\u0131\u015fan beyn\u0259lxalq idar\u0259etm\u0259 sisteml\u0259ri \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisi Asif \u0130brahimov bildirib ki, 2006-c\u0131 ild\u0259n \u0259vv\u0259lki \u0259m\u0259k f\u0259aliyy\u0259ti he\u00e7 bir halda itirilmi\u015f hesab edilmir v\u0259 qanunvericilikl\u0259 qorunur.<\/p>\n<p>\u201cAz\u0259rbaycanda 2006-c\u0131 il yanvar\u0131n 1-d\u0259n etibar\u0259n s\u0131\u011forta prinsipl\u0259rin\u0259 \u0259saslanan yeni pensiya sistemi t\u0259tbiq edilir. H\u0259min tarixd\u0259n sonra i\u015f\u00e7il\u0259rin \u0259m\u0259khaqq\u0131ndan \u00f6d\u0259nil\u0259n m\u0259cburi d\u00f6vl\u0259t sosial s\u0131\u011forta haqlar\u0131 onlar\u0131n f\u0259rdi \u015f\u0259xsi hesab\u0131nda pensiya kapital\u0131 kimi toplan\u0131r v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k pensiyan\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 m\u0259hz bu v\u0259sait t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>2006-c\u0131 il yanvar\u0131n 1-d\u0259k olan h\u0259r tam i\u015f ili \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n f\u0259rdi hesab\u0131na 306 manat \u015f\u0259rti pensiya kapital\u0131 hesablan\u0131r. Tam olmayan ill\u0259r is\u0259 i\u015fl\u0259nmi\u015f aylar\u0131n say\u0131na uy\u011fun proporsional qaydada n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131r.\u201d<\/p>\n<p>Asif \u0130brahimovun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, m\u0259s\u0259l\u0259n, 20 il i\u015f staj\u0131 olan \u015f\u0259xsin hesab\u0131na 6 120 manat, 25 il staj\u0131 olan \u015f\u0259xsin hesab\u0131na 7 650 manat, 30 il i\u015f staj\u0131 olan \u015f\u0259xsin hesab\u0131na is\u0259 9 180 manat ilkin pensiya kapital\u0131 yaz\u0131l\u0131r.<br \/>\nEkspert vur\u011fulay\u0131b ki, bu m\u0259bl\u0259\u011f son n\u0259tic\u0259 deyil:<\/p>\n<p>\u201cBir \u00e7oxlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ki, m\u0259s\u0259l\u0259n, 30 il i\u015fl\u0259y\u0259n \u015f\u0259xsin hesab\u0131na c\u0259mi 9 min manat yaz\u0131l\u0131r v\u0259 bununla proses ba\u015fa \u00e7at\u0131r. \u018fslind\u0259 is\u0259 bu, yaln\u0131z ba\u015flan\u011f\u0131c kapitald\u0131r. Sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 h\u0259min m\u0259bl\u0259\u011f qanunvericiliy\u0259 uy\u011fun olaraq indeksl\u0259\u015fdirilir. \u0130nflyasiya, orta ayl\u0131q \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n art\u0131m\u0131 v\u0259 dig\u0259r iqtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla pensiya kapital\u0131 art\u0131r\u0131l\u0131r v\u0259 bel\u0259likl\u0259 d\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n pensiya h\u00fcququ \u00f6z real d\u0259y\u0259rini qoruyur.\u201d<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssis bildirib ki, \u0259m\u0259k pensiyas\u0131n\u0131n m\u0259bl\u0259\u011fi iki \u0259sas m\u0259nb\u0259 \u0259sas\u0131nda formala\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cBunlardan biri 2006-c\u0131 ild\u0259n \u0259vv\u0259lki i\u015f staj\u0131na g\u00f6r\u0259 hesablanm\u0131\u015f v\u0259 sonradan indeksl\u0259\u015fdirilmi\u015f pensiya kapital\u0131, dig\u0259ri is\u0259 2006-c\u0131 ild\u0259n sonra \u00f6d\u0259nil\u0259n m\u0259cburi d\u00f6vl\u0259t sosial s\u0131\u011forta haqlar\u0131 hesab\u0131na toplanan f\u0259rdi pensiya kapital\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu iki kapital birl\u0259\u015fdirildikd\u0259n sonra qanunvericilikd\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmu\u015f metodologiya \u0259sas\u0131nda ayl\u0131q \u0259m\u0259k pensiyas\u0131 hesablan\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Asif \u0130brahimov vur\u011fulay\u0131b ki, haz\u0131rk\u0131 pensiya sistemi klassik sosial t\u0259minat modelind\u0259n f\u0259rqli olaraq s\u0131\u011forta prinsipin\u0259 \u0259saslan\u0131r v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k pensiyan\u0131n m\u0259bl\u0259\u011fi birba\u015fa r\u0259smi \u0259m\u0259khaqq\u0131 v\u0259 \u00f6d\u0259nil\u0259n sosial s\u0131\u011forta haqlar\u0131ndan as\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cYaln\u0131z uzun i\u015f staj\u0131 y\u00fcks\u0259k pensiya almaq \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t etmir. \u018fg\u0259r \u0259m\u0259khaqq\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259 r\u0259smil\u0259\u015fdirilibs\u0259 v\u0259 ya sosial s\u0131\u011forta haqlar\u0131 minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259n \u00f6d\u0259nilibs\u0259, toplanan pensiya kapital\u0131 da a\u015fa\u011f\u0131 olacaq. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 qeyri-r\u0259smi m\u0259\u015f\u011fulluq g\u0259l\u0259c\u0259k pensiya t\u0259minat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n ciddi riskl\u0259rd\u0259n biridir.<\/p>\n<p>\u018fm\u0259khaqq\u0131n\u0131n bir hiss\u0259sinin qeyri-r\u0259smi \u00f6d\u0259nilm\u0259si q\u0131sam\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vrd\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck kimi g\u00f6r\u00fcns\u0259 d\u0259, uzunm\u00fcdd\u0259tli perspektivd\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n pensiya kapital\u0131n\u0131 azald\u0131r v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 daha a\u015fa\u011f\u0131 pensiya almas\u0131na s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>2006-c\u0131 ild\u0259n \u0259vv\u0259l uzun ill\u0259r r\u0259smi i\u015fl\u0259y\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rin narahat olmas\u0131na \u0259sas yoxdur. H\u0259min d\u00f6vr \u00fczr\u0259 qazan\u0131lm\u0131\u015f \u0259m\u0259k h\u00fcquqlar\u0131 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n qorunur v\u0259 pensiya kapital\u0131na \u00e7evril\u0259r\u0259k g\u0259l\u0259c\u0259k pensiyan\u0131n hesablanmas\u0131nda n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Sonda Asif \u0130brahimov v\u0259t\u0259nda\u015flara f\u0259rdi s\u0131\u011forta hesablar\u0131n\u0131 m\u00fct\u0259madi yoxlama\u011f\u0131, \u0259m\u0259k m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini r\u0259smil\u0259\u015fdirm\u0259yi v\u0259 i\u015f\u0259g\u00f6t\u00fcr\u0259nin sosial s\u0131\u011forta haqlar\u0131n\u0131 tam h\u0259cmd\u0259 \u00f6d\u0259diyin\u0259 \u0259min olma\u011f\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edib.<\/p>\n<p>Onun fikrinc\u0259, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 y\u00fcks\u0259k pensiya alma\u011f\u0131n \u0259sas \u015f\u0259rti yaln\u0131z ke\u00e7mi\u015f i\u015f staj\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 bu g\u00fcnd\u0259n etibar\u0259n r\u0259smi m\u0259\u015f\u011fullu\u011fun davam etdirilm\u0259si, real \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n r\u0259smil\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 sosial s\u0131\u011forta \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rinin tam h\u0259cmd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda pensiya ya\u015f\u0131na yax\u0131nla\u015fan minl\u0259rl\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u0259n \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 2006-c\u0131 ild\u0259n \u0259vv\u0259lki \u0259m\u0259k staj\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k pensiyan\u0131n hesablanmas\u0131na nec\u0259 t\u0259sir etm\u0259sidir. C\u0259miyy\u0259td\u0259 h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 f\u0259rdi pensiya hesablar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":251342,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[34,111],"tags":[],"class_list":["post-252488","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-butun-xeberler","category-manset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/252488","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=252488"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/252488\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251342"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=252488"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=252488"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=252488"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}