{"id":251515,"date":"2026-07-27T09:00:45","date_gmt":"2026-07-27T05:00:45","guid":{"rendered":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=251515"},"modified":"2026-07-27T00:15:40","modified_gmt":"2026-07-26T20:15:40","slug":"niy%c9%99-insanlarin-%c9%99ks%c9%99riyy%c9%99ti-sag-%c9%99llidir-aliml%c9%99r-s%c9%99b%c9%99bi-aciqladi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=251515","title":{"rendered":"Niy\u0259 insanlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti sa\u011f \u0259llidir? \u2013 Aliml\u0259r s\u0259b\u0259bi a\u00e7\u0131qlad\u0131"},"content":{"rendered":"<p><strong>D\u00fcnyada insanlar\u0131n t\u0259xmin\u0259n 90 faizi sa\u011f, 10 faizi is\u0259 sol \u0259llidir. Aliml\u0259r bu f\u0259rqin t\u0259sad\u00fcfi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 \u0259sas\u0259n bioloji amill\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu bildirirl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, ara\u015fd\u0131rmalara g\u00f6r\u0259, \u0259lliliyin formala\u015fmas\u0131 h\u0259l\u0259 ana b\u0259tnind\u0259 ba\u015flay\u0131r. D\u00f6l\u00fcn inki\u015faf\u0131n\u0131n erk\u0259n m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 sa\u011f v\u0259 ya sol \u0259ld\u0259n istifad\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc yaran\u0131r v\u0259 bu, \u00e7ox vaxt do\u011fu\u015fdan sonra da davam edir. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r bunu beynin yar\u0131mk\u00fcr\u0259l\u0259rinin f\u0259rqli funksiyalar\u0131 v\u0259 sinir sisteminin inki\u015faf\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirirl\u0259r.<\/p>\n<p>Genetik t\u0259dqiqatlar g\u00f6st\u0259rir ki, sa\u011f v\u0259 ya sol \u0259lli olma\u011fa t\u0259k bir gen deyil, \u00e7oxsayl\u0131 genl\u0259r, h\u0259m\u00e7inin \u0259traf m\u00fchit amill\u0259ri t\u0259sir edir.<br \/>\nAliml\u0259rin fikrinc\u0259, sa\u011f \u0259lliliyin geni\u015f yay\u0131lmas\u0131 insan\u0131n t\u0259kam\u00fcl\u00fc il\u0259 d\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u0130ki ayaq \u00fcz\u0259rind\u0259 yerim\u0259y\u0259 ke\u00e7id \u0259ll\u0259rin al\u0259t haz\u0131rlamaq, da\u015f\u0131maq v\u0259 inc\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn daha \u00e7ox istifad\u0259 edilm\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131b. Arxeoloji tap\u0131nt\u0131lar insanlar\u0131n \u0259n az\u0131 500 min il \u0259vv\u0259l d\u0259 \u0259sas\u0259n sa\u011f \u0259lli olduqlar\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r vur\u011fulay\u0131rlar ki, sol \u0259llilik he\u00e7 bir inki\u015faf poz\u011funlu\u011fu deyil. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 u\u015faqlar\u0131 m\u0259cburi \u015f\u0259kild\u0259 sa\u011f \u0259ll\u0259 yazma\u011fa v\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 \u00f6yr\u0259tm\u0259k t\u00f6vsiy\u0259 edilmir, \u00e7\u00fcnki bu, \u0259lav\u0259 stress yarada v\u0259 motor bacar\u0131qlar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnyada insanlar\u0131n t\u0259xmin\u0259n 90 faizi sa\u011f, 10 faizi is\u0259 sol \u0259llidir. Aliml\u0259r bu f\u0259rqin t\u0259sad\u00fcfi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 \u0259sas\u0259n bioloji amill\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu bildirirl\u0259r. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, ara\u015fd\u0131rmalara g\u00f6r\u0259, \u0259lliliyin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":251516,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-251515","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/251515","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=251515"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/251515\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251516"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=251515"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=251515"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=251515"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}