{"id":250889,"date":"2026-07-23T06:40:37","date_gmt":"2026-07-23T02:40:37","guid":{"rendered":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=250889"},"modified":"2026-07-23T00:04:53","modified_gmt":"2026-07-22T20:04:53","slug":"usaqliqda-hansi-qidalar-yetkinlik-dovrund%c9%99-yuks%c9%99k-t%c9%99zyiq%c9%99-s%c9%99b%c9%99b-ola-bil%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=250889","title":{"rendered":"U\u015faql\u0131qda hans\u0131 qidalar yetkinlik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 y\u00fcks\u0259k t\u0259zyiq\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r?"},"content":{"rendered":"<p><strong>U\u015faqlarda v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259rd\u0259 \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259liyi v\u0259 insult \u00fc\u00e7\u00fcn risk faktoru olan hipertoniya u\u015faqlarda v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259rd\u0259 getdikc\u0259 daha \u00e7ox diaqnoz qoyulur.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, EatingWell-\u0259 \u200b\u200bg\u00f6r\u0259, bu x\u0259st\u0259liyin inki\u015faf riskini azaltma\u011f\u0131n yollar\u0131 var.<br \/>\nY\u00fcks\u0259k t\u0259zyiq riskini azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn natrium q\u0259bulunun azald\u0131lmas\u0131 tez-tez t\u00f6vsiy\u0259 olunur. Lakin hipertoniya \u00fc\u00e7\u00fcn daha az tan\u0131nan potensial risk faktoru var: fruktoza. Dietoloq v\u0259 qeydiyyatdan ke\u00e7mi\u015f diyetoloq Cessika Boll deyir ki, bu, x\u00fcsusil\u0259 u\u015faql\u0131qda tez-tez istehlak edil\u0259n \u015f\u0259k\u0259rli i\u00e7kil\u0259r\u0259, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 \u015fir\u0259l\u0259r\u0259 aiddir.<\/p>\n<p>Fruktoza t\u0259bii olaraq b\u00fct\u00fcn meyv\u0259l\u0259rd\u0259, meyv\u0259 \u015fir\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259 balda olan sad\u0259 \u015f\u0259k\u0259r n\u00f6v\u00fcd\u00fcr. Lakin o, h\u0259m\u00e7inin istehsal oluna v\u0259 dig\u0259r qidalara, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qazl\u0131 i\u00e7kil\u0259r, meyv\u0259 \u015fir\u0259l\u0259ri v\u0259 idman i\u00e7kil\u0259ri, el\u0259c\u0259 d\u0259 qat\u0131q, s\u0259h\u0259r yem\u0259yi d\u0259nli bitkil\u0259ri, bi\u015fmi\u015f m\u0259hsullar v\u0259 meyv\u0259 lava\u015flar\u0131 kimi \u015f\u0259k\u0259rli i\u00e7kil\u0259r\u0259 \u0259lav\u0259 edil\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u201cAha Journals\u201dda d\u0259rc olunmu\u015f bir ara\u015fd\u0131rmaya g\u00f6r\u0259, x\u00fcsusil\u0259 maye m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n h\u0259ddind\u0259n art\u0131q fruktoza istehlak\u0131 qaraciy\u0259rd\u0259 metaboliz\u0259 olunur v\u0259 sidik tur\u015fusu istehsal\u0131n\u0131n artmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Sidik tur\u015fusu s\u0259viyy\u0259sinin y\u00fcks\u0259lm\u0259si is\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 qan damarlar\u0131n\u0131n astar\u0131na z\u0259r\u0259r ver\u0259, onlar\u0131n funksiyas\u0131na t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 v\u0259 y\u00fcks\u0259k t\u0259zyiq\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Bundan \u0259lav\u0259, h\u0259ddind\u0259n art\u0131q fruktoza istehlak\u0131 qaraciy\u0259ri triqliseridl\u0259rin v\u0259 \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131xl\u0131ql\u0131 lipoproteinl\u0259rin istehsal\u0131n\u0131 art\u0131rma\u011fa stimulla\u015fd\u0131r\u0131r. Y\u00fcks\u0259k triqliserid v\u0259 \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131xl\u0131ql\u0131 lipoprotein s\u0259viyy\u0259l\u0259rinin bu kombinasiyas\u0131, hipertoniya il\u0259 yana\u015f\u0131, \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259liyi v\u0259 insult riskini art\u0131r\u0131r.<br \/>\nLakin meyv\u0259 istehlak\u0131 hipertoniya riskini art\u0131rm\u0131r. G\u00fcnd\u0259 bir porsiya \u015f\u0259k\u0259rli i\u00e7kinin g\u00fcnd\u0259 bir porsiya tam meyv\u0259, s\u00fcd v\u0259 ya su il\u0259 \u0259v\u0259z edilm\u0259sinin hipertoniya riskini 22% azaltd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdir. G\u00fcnd\u0259 bir porsiya meyv\u0259 \u015fir\u0259sinin g\u00fcnd\u0259 bir porsiya tam meyv\u0259 il\u0259 \u0259v\u0259z edilm\u0259sinin hipertoniya riskini 19% azaltd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>U\u015faqlarda v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259rd\u0259 \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259liyi v\u0259 insult \u00fc\u00e7\u00fcn risk faktoru olan hipertoniya u\u015faqlarda v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259rd\u0259 getdikc\u0259 daha \u00e7ox diaqnoz qoyulur. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, EatingWell-\u0259 \u200b\u200bg\u00f6r\u0259, bu x\u0259st\u0259liyin inki\u015faf riskini&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":250890,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-250889","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-esas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/250889","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=250889"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/250889\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/250890"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=250889"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=250889"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=250889"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}