{"id":245931,"date":"2026-07-02T09:31:00","date_gmt":"2026-07-02T05:31:00","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=245931","title":{"rendered":"Ballistik v\u0259 ya qanadl\u0131 raketl\u0259r:"},"content":{"rendered":"<p><strong>Qanadl\u0131 v\u0259 ballistik raketl\u0259r m&uuml;asir silahl\u0131 m&uuml;naqi\u015f\u0259l\u0259rd\u0259 geni\u015f istifad\u0259 olunur. Lakin bu iki n&ouml;v silah ekvivalent deyil v\u0259 v\u0259ziyy\u0259td\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq f\u0259rqli \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259 olunur.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az bildirir ki, &quot;Interest Engineering&quot; jurnal\u0131 bu bar\u0259d\u0259 yaz\u0131r v\u0259 iki raket sinfi aras\u0131ndak\u0131 \u0259sas f\u0259rql\u0259ri t\u0259hlil edir.<br \/>\nM\u0259qal\u0259d\u0259 qeyd edildiyi kimi, ballistik raketl\u0259r uzun m\u0259saf\u0259l\u0259rd\u0259ki h\u0259d\u0259fl\u0259ri h\u0259ddind\u0259n art\u0131q s&uuml;r\u0259tl\u0259 vurmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub, kruiz raketl\u0259ri is\u0259 gizlilik v\u0259 y&uuml;ks\u0259k d\u0259qiqliy\u0259 \u0259saslan\u0131r.<\/p>\n<p>&quot;B\u0259zil\u0259ri y&uuml;ks\u0259k u&ccedil;maq, s&uuml;r\u0259tli h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259k v\u0259 da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 s&uuml;r\u0259tl\u0259 z\u0259rb\u0259 endirm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. Dig\u0259rl\u0259ri is\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 u&ccedil;maq, a\u015fkarlanmamaq v\u0259 h\u0259d\u0259fl\u0259rini y&uuml;ks\u0259k d\u0259qiqlikl\u0259 vurmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub&quot;, &#8211; dey\u0259 n\u0259\u015fr bildirir.<\/p>\n<p>M&uuml;\u0259llif raketl\u0259ri be\u015f \u0259sas parametr \u0259sas\u0131nda m&uuml;qayis\u0259 edir. Bunlardan birincisi u&ccedil;u\u015f trayektoriyas\u0131d\u0131r. Ballistik raket \u015faquli olaraq at\u0131l\u0131r v\u0259 y&uuml;ks\u0259k h&uuml;nd&uuml;rl&uuml;y\u0259 qalx\u0131r, qit\u0259l\u0259raras\u0131 versiyada is\u0259 h\u0259tta atmosferi t\u0259rk edir, bundan sonra h\u0259d\u0259fin\u0259 y&ouml;n\u0259ldilir. Ballistik raket m\u0259hdud manevr qabiliyy\u0259tin\u0259 malikdir v\u0259 nisb\u0259t\u0259n sad\u0259 parabolik q&ouml;vsd\u0259 u&ccedil;ur.<\/p>\n<p>Qanadl\u0131 raketi atmosferd\u0259 t\u0259yyar\u0259 kimi u&ccedil;ur. Qanadl\u0131 raketl\u0259ri ad\u0259t\u0259n m&uuml;mk&uuml;n olan \u0259n a\u015fa\u011f\u0131 h&uuml;nd&uuml;rl&uuml;kd\u0259 u&ccedil;ur v\u0259 radar a\u015fkarlanmas\u0131ndan yay\u0131nmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259razi \u0259yril\u0259ri aras\u0131nda gizl\u0259nir. Lakin, qanadl\u0131 raketinin u&ccedil;u\u015f yolu &ccedil;ox m&uuml;r\u0259kk\u0259b ola bil\u0259r, h\u0259tta d&uuml;\u015fm\u0259n hava h&uuml;cumundan m&uuml;dafi\u0259 sisteml\u0259rini aldatmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n d&ouml;ng\u0259 \u015f\u0259klind\u0259 ola bil\u0259r.<br \/>\nBalistik raketl\u0259rin s&uuml;r\u0259t bax\u0131m\u0131ndan dan\u0131lmaz &uuml;st&uuml;nl&uuml;y&uuml; var. N\u0259\u015fr izah edir ki, x&uuml;susil\u0259 u&ccedil;u\u015fun son m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q s&uuml;r\u0259tl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259 hava h&uuml;cumundan m&uuml;dafi\u0259 v\u0259 raketd\u0259n m&uuml;dafi\u0259 sisteml\u0259rinin reaksiya verm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n &ccedil;ox az vaxt\u0131 var.<br \/>\nEyni zamanda, qanadl\u0131 raketl\u0259rinin d\u0259qiqlik bax\u0131m\u0131ndan &uuml;st&uuml;nl&uuml;y&uuml; var. Onlar b&uuml;t&uuml;n u&ccedil;u\u015flar\u0131 boyunca kurslar\u0131n\u0131 praktik olaraq t\u0259nziml\u0259m\u0259y\u0259 qadirdirl\u0259r v\u0259 bu da h\u0259rbi bazalara, komanda m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rin\u0259, radarlara, g\u0259mil\u0259r\u0259 v\u0259 dig\u0259r vacib h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 effektiv \u015f\u0259kild\u0259 z\u0259rb\u0259 endirm\u0259y\u0259 imkan verir.<br \/>\nDig\u0259r \u0259h\u0259miyy\u0259tli f\u0259rq m\u0259nzil v\u0259 faydal\u0131 y&uuml;kl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Balistik raketl\u0259r minl\u0259rl\u0259 kilometr m\u0259saf\u0259 q\u0259t ed\u0259 v\u0259 h\u0259m \u0259n\u0259n\u0259vi, h\u0259m d\u0259 n&uuml;v\u0259 ba\u015fl\u0131qlar\u0131 da\u015f\u0131ya bil\u0259r. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 onlar strateji n&uuml;v\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131n\u0131n \u0259sas elementidir.<br \/>\nHava h&uuml;cumundan m&uuml;dafi\u0259 sisteml\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n a\u015fkarlanmas\u0131na g\u0259ldikd\u0259 is\u0259, v\u0259ziyy\u0259t o q\u0259d\u0259r d\u0259 ayd\u0131n deyil. Balistik raketl\u0259ri y&uuml;ks\u0259k trayektoriyas\u0131 v\u0259 g&uuml;cl&uuml; istilik \u015f&uuml;alanmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n at\u0131\u015fdan sonra a\u015fkar etm\u0259k daha asand\u0131r, lakin onlar\u0131 tutmaq olduqca &ccedil;\u0259tindir. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, kruiz raketl\u0259ri daha yava\u015f u&ccedil;ur v\u0259 s\u0131rf texniki bax\u0131mdan vurulmas\u0131 daha asand\u0131r. Lakin, onlar\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 h&uuml;nd&uuml;rl&uuml;y&uuml; v\u0259 \u0259razi istifad\u0259si onlar\u0131 a\u015fkar etm\u0259yi xeyli &ccedil;\u0259tinl\u0259\u015fdirir.<br \/>\nM&uuml;qayis\u0259nin x&uuml;las\u0259sini ver\u0259n m&uuml;\u0259llif qeyd edir ki, h\u0259r iki silah n&ouml;v&uuml; f\u0259rqli yerl\u0259\u015fdirm\u0259 ssenaril\u0259ri &uuml;&ccedil;&uuml;n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutuldu\u011fundan, universal qalib yoxdur. Eyni zamanda, n\u0259\u015fr qeyd edir ki, kruiz raketl\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131 h&uuml;nd&uuml;rl&uuml;kd\u0259 u&ccedil;maq, istiqam\u0259tini d\u0259yi\u015fm\u0259k v\u0259 t\u0259yin olunmu\u015f h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 d\u0259qiq z\u0259rb\u0259l\u0259r endirm\u0259k qabiliyy\u0259tin\u0259 g&ouml;r\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi m&uuml;harib\u0259d\u0259 daha &ccedil;ox y&ouml;nl&uuml;d&uuml;r.<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qanadl\u0131 v\u0259 ballistik raketl\u0259r m&uuml;asir silahl\u0131 m&uuml;naqi\u015f\u0259l\u0259rd\u0259 geni\u015f istifad\u0259 olunur. Lakin bu iki n&ouml;v silah ekvivalent deyil v\u0259 v\u0259ziyy\u0259td\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq f\u0259rqli \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259 olunur.&nbsp; Ucnoqta.az bildirir ki, &quot;Interest Engineering&quot;&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-245931","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/245931","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=245931"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/245931\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=245931"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=245931"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=245931"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}