{"id":245797,"date":"2026-06-30T11:39:41","date_gmt":"2026-06-30T07:39:41","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=245797","title":{"rendered":"\u0130nsan alveri riskl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 kompleks d\u0259st\u0259k t\u0259dbirl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irilir"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qeyri-H&ouml;kum\u0259t T\u0259\u015fkilatlar\u0131na D&ouml;vl\u0259t D\u0259st\u0259yi Agentliyinin maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi v\u0259 &ldquo;T\u0259miz D&uuml;nya&rdquo; Qad\u0131nlara Yard\u0131m \u0130ctimai Birliyinin t\u0259\u015fkilat&ccedil;\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 &ldquo;Maarifl\u0259n, d\u0259st\u0259k al, inteqrasiya ol&rdquo; layih\u0259sinin icras\u0131 davam etdirilir.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Layih\u0259 insan alveri qurbanlar\u0131, potensial insan alveri qurbanlar\u0131 v\u0259 istismar riski il\u0259 &uuml;zl\u0259\u015f\u0259n h\u0259ssas \u015f\u0259xsl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. Layih\u0259nin \u0259sas m\u0259qs\u0259di i\u015ftirak&ccedil;\u0131lar\u0131n t\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyinin t\u0259min edilm\u0259si, onlar\u0131n t\u0259krar istismardan qorunmas\u0131, h&uuml;quqi, psixoloji v\u0259 sosial d\u0259st\u0259k xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 &ccedil;\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, pe\u015f\u0259 bacar\u0131qlar\u0131n\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259si v\u0259 c\u0259miyy\u0259t\u0259 reinteqrasiyas\u0131na k&ouml;m\u0259k g&ouml;st\u0259rilm\u0259sidir.<\/p>\n<p>D&ouml;rd ay \u0259rzind\u0259 &uuml;mumilikd\u0259 25 n\u0259f\u0259rin &ndash; 10 qad\u0131n v\u0259 yetkinlik ya\u015f\u0131na &ccedil;atm\u0131\u015f 15 g\u0259ncin m\u0259rh\u0259l\u0259li reabilitasiyas\u0131, sosial inteqrasiyas\u0131 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k m&uuml;st\u0259qil h\u0259yata haz\u0131rlanmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/p>\n<p><strong>Haz\u0131rl\u0131q v\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259si<\/strong><\/p>\n<p>Layih\u0259nin ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rin planla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, i\u015ftirak&ccedil;\u0131lar\u0131n ehtiyaclar\u0131n\u0131n m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si, t\u0259lim m&ouml;vzular\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 xidm\u0259tl\u0259rin g&ouml;st\u0259rilm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259\u015fkilati haz\u0131rl\u0131q i\u015fl\u0259ri h\u0259yata ke&ccedil;irilib.<\/p>\n<p>Layih\u0259 bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatland\u0131rman\u0131n v\u0259 m&uuml;vafiq \u015f\u0259xsl\u0259rin xidm\u0259tl\u0259r\u0259 y&ouml;nl\u0259ndirilm\u0259sinin t\u0259min edilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 aidiyy\u0259ti d&ouml;vl\u0259t qurumlar\u0131na v\u0259 dig\u0259r r\u0259smi t\u0259r\u0259fda\u015flara m\u0259ktublar g&ouml;nd\u0259rilib. M\u0259ktublarda layih\u0259nin m\u0259qs\u0259di, h\u0259d\u0259f qrupu, n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan xidm\u0259tl\u0259r v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q imkanlar\u0131 bar\u0259d\u0259 \u0259trafl\u0131 m\u0259lumat t\u0259qdim olunub.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, layih\u0259nin ictimaiyy\u0259t aras\u0131nda tan\u0131d\u0131lmas\u0131 v\u0259 insan alveri riskl\u0259ri bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatl\u0131l\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 k&uuml;tl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edilib. Layih\u0259 v\u0259 onun f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri haqq\u0131nda m\u0259lumatlar 7 m\u0259tbu orqanda yay\u0131mlan\u0131b.<\/p>\n<p>Bu m\u0259lumatland\u0131rma f\u0259aliyy\u0259ti insan alverinin m&uuml;xt\u0259lif formalar\u0131, riskli i\u015f v\u0259 evlilik t\u0259klifl\u0259ri, r\u0259q\u0259msal m&uuml;hitd\u0259 c\u0259lbetm\u0259 &uuml;sullar\u0131, h&uuml;quqi m&uuml;dafi\u0259 mexanizml\u0259ri v\u0259 m&ouml;vcud d\u0259st\u0259k xidm\u0259tl\u0259ri bar\u0259d\u0259 ictimai maarifl\u0259ndirm\u0259nin g&uuml;cl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t edib.<\/p>\n<p>Psixoloji t\u0259liml\u0259r. Layih\u0259nin hesabat d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 i\u015ftirak&ccedil;\u0131lar &uuml;&ccedil;&uuml;n &uuml;&ccedil; psixoloji t\u0259lim t\u0259\u015fkil olunub:<\/p>\n<p>1. Bullinq v\u0259 r\u0259q\u0259msal bullinq<br \/>\n2. Emosiyalar\u0131m\u0131z\u0131 tan\u0131yaq<br \/>\n3. &Ouml;z&uuml;n\u0259inam\u0131n inki\u015faf\u0131<\/p>\n<p>Psixoloji t\u0259liml\u0259rin \u0259sas m\u0259qs\u0259di i\u015ftirak&ccedil;\u0131lar\u0131n &ouml;z&uuml;n\u0259inam\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, travmatik t\u0259cr&uuml;b\u0259l\u0259rin t\u0259sirinin azald\u0131lmas\u0131, emosiyalar\u0131n sa\u011flam \u015f\u0259kild\u0259 ifad\u0259 olunmas\u0131 v\u0259 manipulyativ m&uuml;nasib\u0259tl\u0259rin erk\u0259n m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 tan\u0131nmas\u0131 bacar\u0131qlar\u0131n\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259si olub.<\/p>\n<p>T\u0259liml\u0259r zaman\u0131 i\u015ftirak&ccedil;\u0131larla f\u0259rdi v\u0259 qrup &ccedil;al\u0131\u015fmalar\u0131, interaktiv m&uuml;zakir\u0259l\u0259r, rol oyunlar\u0131 v\u0259 praktik tap\u015f\u0131r\u0131qlar ke&ccedil;irilib. \u015e\u0259xsi s\u0259rh\u0259dl\u0259rin m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si, t\u0259hl&uuml;k\u0259li davran\u0131\u015flar\u0131n tan\u0131nmas\u0131, yard\u0131m ist\u0259m\u0259k v\u0259 d&uuml;zg&uuml;n q\u0259rar q\u0259bul etm\u0259k m&ouml;vzular\u0131na x&uuml;susi diqq\u0259t ayr\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p><strong>H&uuml;quqi t\u0259liml\u0259r<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015ftirak&ccedil;\u0131lar\u0131n h&uuml;quqi bilikl\u0259rinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 m&uuml;dafi\u0259 mexanizml\u0259rind\u0259n istifad\u0259 bacar\u0131qlar\u0131n\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 &uuml;&ccedil; h&uuml;quqi t\u0259lim ke&ccedil;irilib:<\/p>\n<p>1. H&uuml;ququn \u0259h\u0259miyy\u0259ti v\u0259 h&uuml;quqlardan istifad\u0259, qaynar x\u0259tl\u0259r v\u0259 yard\u0131m mexanizml\u0259ri &rdquo;&nbsp;<\/p>\n<p>2. &ldquo;Konstitusiyan\u0131 nec\u0259 bilirik?&rdquo;&nbsp;<\/p>\n<p>3. &ldquo;M&uuml;lkiyy\u0259t h&uuml;ququ, v\u0259r\u0259s\u0259lik h&uuml;ququ, \u0259qli m&uuml;lkiyy\u0259t h&uuml;ququ, t\u0259hl&uuml;k\u0259siz ya\u015famaq h&uuml;ququ v\u0259 \u015f\u0259xsi toxunulmazl\u0131q h&uuml;ququ&rdquo;&nbsp;<\/p>\n<p>T\u0259liml\u0259rd\u0259 d&ouml;vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259min edil\u0259n m&uuml;dafi\u0259 v\u0259 yard\u0131m imkanlar\u0131, h&uuml;quq-m&uuml;hafiz\u0259 orqanlar\u0131na m&uuml;raci\u0259t qaydalar\u0131, riskl\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verilib.\u0130\u015ftirak&ccedil;\u0131lara real v\u0259ziyy\u0259tl\u0259r \u0259sas\u0131nda h&uuml;quqi hallar\u0131n qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si, s&uuml;butlar\u0131n qorunmas\u0131, m&uuml;raci\u0259tl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 m&ouml;vcud y&ouml;nl\u0259ndirm\u0259 mexanizml\u0259rind\u0259n istifad\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 praktiki t&ouml;vsiy\u0259l\u0259r t\u0259qdim olunub.<\/p>\n<p><strong>\u0130nsan H&uuml;quqlar\u0131 Ayl\u0131\u011f\u0131 &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 x&uuml;susi t\u0259lim<\/strong><\/p>\n<p>Layih\u0259 &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 \u0130nsan H&uuml;quqlar\u0131 Ayl\u0131\u011f\u0131na h\u0259sr edilmi\u015f &ldquo;S&uuml;ni intellekt d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 insan h&uuml;quqlar\u0131: imkanlar, riskl\u0259r v\u0259 m\u0259suliyy\u0259tl\u0259r&rdquo; m&ouml;vzusunda x&uuml;susi maarifl\u0259ndirici t\u0259lim t\u0259\u015fkil edilib.T\u0259lim &ldquo;T\u0259miz D&uuml;nya&rdquo; Qad\u0131nlara Yard\u0131m \u0130ctimai Birliyinin r\u0259hb\u0259ri Mehriban Zeynalova t\u0259r\u0259find\u0259n ke&ccedil;irilib.<\/p>\n<p>T\u0259lim zaman\u0131 s&uuml;ni intellektin insan h\u0259yat\u0131na v\u0259 h&uuml;quqlar\u0131na t\u0259siri, \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131n qorunmas\u0131, r\u0259q\u0259msal t\u0259hl&uuml;k\u0259sizlik, kibert\u0259qib, saxta foto v\u0259 videolar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131, manipulyasiya, onlayn c\u0259lbetm\u0259 v\u0259 insan alveri riskl\u0259ri m&uuml;zakir\u0259 olunub.<\/p>\n<p>\u0130\u015ftirak&ccedil;\u0131lara sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131n qorunmas\u0131, \u015f&uuml;bh\u0259li hesab v\u0259 t\u0259klifl\u0259rin tan\u0131nmas\u0131, s&uuml;ni intellekt vasit\u0259sil\u0259 haz\u0131rlanan saxta m\u0259zmunun yaratd\u0131\u011f\u0131 t\u0259hl&uuml;k\u0259l\u0259r v\u0259 bel\u0259 hallarda m&uuml;raci\u0259t edil\u0259 bil\u0259c\u0259k m&uuml;dafi\u0259 mexanizml\u0259ri bar\u0259d\u0259 praktiki m\u0259lumatlar verilib.<\/p>\n<p><strong>Pe\u015f\u0259 t\u0259liml\u0259ri<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015ftirak&ccedil;\u0131lar\u0131n pe\u015f\u0259 bacar\u0131qlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, g\u0259l\u0259c\u0259k m\u0259\u015f\u011fulluq imkanlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 iqtisadi m&uuml;st\u0259qilliyinin d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 iki pe\u015f\u0259 t\u0259limi t\u0259\u015fkil olunub:<\/p>\n<p>1. &ldquo;Sa&ccedil;\u0131n qurulu\u015fu v\u0259 sa&ccedil; tipl\u0259ri: quru, ya\u011fl\u0131 v\u0259 normal sa&ccedil;lar&rdquo;<\/p>\n<p>2.&ldquo;Sa&ccedil;\u0131n d&uuml;zg&uuml;n yuyulmas\u0131 texnikas\u0131&nbsp;<\/p>\n<p>Pe\u015f\u0259 t\u0259liml\u0259ri zaman\u0131 i\u015ftirak&ccedil;\u0131lar sa&ccedil;\u0131n qurulu\u015fu, m&uuml;xt\u0259lif sa&ccedil; tipl\u0259rinin x&uuml;susiyy\u0259tl\u0259ri, d&uuml;zg&uuml;n qulluq vasit\u0259l\u0259rinin se&ccedil;ilm\u0259si, sa&ccedil; sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 g&uuml;nd\u0259lik sa&ccedil; d&uuml;z&uuml;ml\u0259rinin haz\u0131rlanmas\u0131 bar\u0259d\u0259 n\u0259z\u0259ri v\u0259 praktiki bilikl\u0259r \u0259ld\u0259 edibl\u0259r.<\/p>\n<p>Bu t\u0259liml\u0259r i\u015ftirak&ccedil;\u0131lar\u0131n yaln\u0131z yeni bacar\u0131qlar qazanmas\u0131na deyil, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 m\u0259\u015f\u011fullu\u011fa c\u0259lb olunmas\u0131na, &ouml;z&uuml;n&uuml;m\u0259\u015f\u011fulluq imkanlar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131na v\u0259 sosial-iqtisadi m&uuml;st\u0259qilliyinin g&uuml;cl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t edir.<\/p>\n<p><strong>S\u0131\u011f\u0131nacaq daxilind\u0259 paralel d\u0259st\u0259k xidm\u0259tl\u0259ri<\/strong><\/p>\n<p>Layih\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 paralel olaraq, &ldquo;T\u0259miz D&uuml;nya&rdquo; Qad\u0131nlara Yard\u0131m \u0130ctimai Birliyinin s\u0131\u011f\u0131naca\u011f\u0131nda haz\u0131rda eyni vaxtda 45 n\u0259f\u0259r\u0259 xidm\u0259t g&ouml;st\u0259rilir.<\/p>\n<p>S\u0131\u011f\u0131nacaq sakinl\u0259rinin t\u0259hl&uuml;k\u0259siz ya\u015fay\u0131\u015f yeri, g&uuml;nd\u0259lik qay\u011f\u0131 v\u0259 z\u0259ruri ehtiyaclar\u0131 t\u0259min edilir. Eyni zamanda, sakinl\u0259r f\u0259rdi ehtiyaclar\u0131na uy\u011fun olaraq:<\/p>\n<p>&bull; h&uuml;quqi yard\u0131m;<\/p>\n<p>&bull; psixoloji d\u0259st\u0259k;<\/p>\n<p>&bull; sosial m&uuml;\u015fayi\u0259t;<\/p>\n<p>&bull; tibbi xidm\u0259tl\u0259r\u0259 y&ouml;nl\u0259ndirm\u0259;<\/p>\n<p>&bull; s\u0259n\u0259dl\u0259\u015fm\u0259 v\u0259 h&uuml;quqlar\u0131n b\u0259rpas\u0131na d\u0259st\u0259k;<\/p>\n<p>&bull; t\u0259hsil v\u0259 pe\u015f\u0259 haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131na y&ouml;nl\u0259ndirm\u0259;<\/p>\n<p>&bull; ail\u0259 v\u0259 c\u0259miyy\u0259t\u0259 reinteqrasiya xidm\u0259tl\u0259ri il\u0259 t\u0259min edilirl\u0259r.<\/p>\n<p>H\u0259r bir sakin &uuml;&ccedil;&uuml;n f\u0259rdi ehtiyaclar v\u0259 riskl\u0259r qiym\u0259tl\u0259ndirilir, f\u0259rdi reabilitasiya v\u0259 reinteqrasiya planlar\u0131 haz\u0131rlan\u0131r. D\u0259st\u0259k prosesi zaman\u0131 \u015f\u0259xsin t\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyi, m\u0259xfiliyi, l\u0259yaq\u0259ti v\u0259 q\u0259rarverm\u0259 h&uuml;ququ \u0259sas prinsip kimi qorunur.<\/p>\n<p>Layih\u0259nin n&ouml;vb\u0259ti m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 psixoloji v\u0259 h&uuml;quqi t\u0259liml\u0259rin, pe\u015f\u0259 haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 t\u0259dbirl\u0259rinin, f\u0259rdi m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259ndirm\u0259l\u0259rin v\u0259 sosial reinteqrasiya f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rinin davam etdirilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qeyri-H&ouml;kum\u0259t T\u0259\u015fkilatlar\u0131na D&ouml;vl\u0259t D\u0259st\u0259yi Agentliyinin maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi v\u0259 &ldquo;T\u0259miz D&uuml;nya&rdquo; Qad\u0131nlara Yard\u0131m \u0130ctimai Birliyinin t\u0259\u015fkilat&ccedil;\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 &ldquo;Maarifl\u0259n, d\u0259st\u0259k al, inteqrasiya ol&rdquo; layih\u0259sinin icras\u0131 davam etdirilir.&nbsp; Layih\u0259 insan alveri&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-245797","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/245797","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=245797"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/245797\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=245797"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=245797"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=245797"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}