{"id":245780,"date":"2026-06-30T09:42:42","date_gmt":"2026-06-30T05:42:42","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=245780","title":{"rendered":"Di\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 niy\u0259 gec\u0259 daha da \u015fidd\u0259tl\u0259nir"},"content":{"rendered":"<p><strong>Di\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 h\u0259m g&uuml;nd&uuml;z, h\u0259m d\u0259 gec\u0259 ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r. Lakin x\u0259st\u0259l\u0259r onun gec\u0259 daha da \u015fidd\u0259tl\u0259ndiyini g&ouml;r&uuml;rl\u0259r. B\u0259z\u0259n g&uuml;nd&uuml;z he&ccedil; bir a\u011fr\u0131 olmur. Buna s\u0259b\u0259b n\u0259dir?<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r evrir ki, di\u015f h\u0259kimi v\u0259 endodontisti Oleq Pivtorak gec\u0259 di\u015f a\u011fr\u0131s\u0131na s\u0259b\u0259b olan s\u0259b\u0259bl\u0259ri, niy\u0259 \u0259slind\u0259 g&uuml;cl\u0259ndiyini v\u0259 evd\u0259 a\u011f\u0131z sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131za z\u0259r\u0259r verm\u0259d\u0259n v\u0259ziyy\u0259ti nec\u0259 aradan qald\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 izah edir.<\/p>\n<p>Di\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 h\u0259qiq\u0259t\u0259n gec\u0259 daha da g&uuml;cl\u0259n\u0259 bil\u0259r ki, bu da b\u0259d\u0259n v\u0259ziyy\u0259tinin d\u0259yi\u015fm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r.<br \/>\nG&uuml;nd&uuml;z, ayaq &uuml;st\u0259 v\u0259 ya oturdu\u011fumuz zaman cazib\u0259 q&uuml;vv\u0259si ba\u015fdan venoz qan\u0131n daha yax\u015f\u0131 axmas\u0131na k&ouml;m\u0259k edir. Uzanark\u0259n bu ax\u0131nt\u0131 bir q\u0259d\u0259r &ccedil;\u0259tinl\u0259\u015fir v\u0259 ba\u015f\u0131n v\u0259 &uuml;z&uuml;n toxumalar\u0131na qan ax\u0131n\u0131 art\u0131r.<\/p>\n<p>Bu, di\u015f toxumalar\u0131nda, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 pulpada &#8211; qan damarlar\u0131n\u0131 v\u0259 sinir uclar\u0131n\u0131 ehtiva ed\u0259n yum\u015faq toxumada t\u0259zyiqin artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Pulpa iltihablan\u0131rsa (pulpit), damarlar geni\u015fl\u0259nir, ke&ccedil;iriciliyi art\u0131r v\u0259 toxumalar \u015fi\u015fir.<\/p>\n<p>Pulpa di\u015fin s\u0259rt toxumalar\u0131 &#8211; dentin v\u0259 mina il\u0259 \u0259hat\u0259 olunmu\u015f m\u0259hdud bir m\u0259kanda yerl\u0259\u015fdiyind\u0259n, \u015fi\u015fkinlik pulpadaxili t\u0259zyiqi art\u0131ra bil\u0259r. Bu, sinir lifl\u0259rini s\u0131xaraq a\u011fr\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r.<br \/>\nBuna n\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r?<\/p>\n<p>\u018fsas di\u015f s\u0259b\u0259bl\u0259ri bunlard\u0131r:<br \/>\nkariyes &#8211; kariyes prosesi mina v\u0259 dentini m\u0259hv edir v\u0259 bakteriyalar\u0131n di\u015f\u0259 n&uuml;fuz etm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n \u015f\u0259rait yarad\u0131r;<br \/>\npulpit &#8211; pulpan\u0131n (di\u015fin neyrovaskulyar d\u0259st\u0259si) iltihab\u0131, \u0259n &ccedil;ox d\u0259rin kariyesin a\u011f\u0131rla\u015fmas\u0131 kimi ba\u015f verir;<br \/>\napikal periodontit &#8211; infeksiyan\u0131n k&ouml;k kanallar\u0131ndan k\u0259nara yay\u0131lmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n di\u015f k&ouml;k&uuml;n&uuml;n ucu \u0259traf\u0131ndak\u0131 toxumalar\u0131n iltihab\u0131;<br \/>\nodontogen abses &#8211; di\u015f k&ouml;k&uuml; v\u0259 ya biti\u015fik yum\u015faq toxuma nahiy\u0259sind\u0259 lokal irin toplanmas\u0131;<br \/>\n&ccedil;at v\u0259 ya q\u0131r\u0131lm\u0131\u015f di\u015f &#8211; mikroz\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259 ba\u015f verir v\u0259 bakteriyalar\u0131n di\u015f\u0259 daxil olmas\u0131na imkan verir;<br \/>\nGingivit bakterial l&ouml;vh\u0259nin y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranan di\u015f \u0259tl\u0259rinin iltihab\u0131d\u0131r;<\/p>\n<p>Di\u015fin boynunun v\u0259 ya k&ouml;k&uuml;n&uuml;n a&ccedil;\u0131q qalmas\u0131 il\u0259 di\u015f \u0259tinin &ccedil;&ouml;km\u0259si &ndash; a&ccedil;\u0131q k&ouml;k sementi xarici q\u0131c\u0131qland\u0131r\u0131c\u0131lardan minaya nisb\u0259t\u0259n daha az qorunur v\u0259 di\u015f h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur;<br \/>\nDi\u015f travmas\u0131 &ndash; mexaniki z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259 z\u0259d\u0259d\u0259n bir m&uuml;dd\u0259t sonra bel\u0259 pulpa v\u0259 ya periodont iltihab\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<br \/>\nDi\u015f a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n qeyri-stomatoloji s\u0259b\u0259bl\u0259rin\u0259 sinusit, qulaq infeksiyalar\u0131 v\u0259 ya &uuml;z sinirinin iltihab\u0131 daxildir.<br \/>\nDi\u015f a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n m&uuml;v\u0259qq\u0259ti aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n ibuprofen v\u0259 ya parasetamol q\u0259bul etm\u0259yi v\u0259 iltihabl\u0131 pulpaya qan ax\u0131n\u0131n\u0131 azaltmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259lav\u0259 yast\u0131qla yatma\u011f\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t g&ouml;r&uuml;r\u0259m. A\u011fz\u0131n\u0131z\u0131 bir st\u0259kan il\u0131q su il\u0259 bir &ccedil;ay qa\u015f\u0131\u011f\u0131 x&ouml;r\u0259k duzu il\u0259 d\u0259 yaxalaya bil\u0259rsiniz. Duzlu m\u0259hlul t\u0259sirl\u0259nmi\u015f di\u015fd\u0259ki bakteriya y&uuml;k&uuml;n&uuml; azaldacaq v\u0259 di\u015f \u0259ti narahatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 m&uuml;v\u0259qq\u0259ti olaraq aradan qald\u0131racaq.<br \/>\nHe&ccedil; vaxt di\u015f \u0259tl\u0259riniz\u0259 aspirin &ccedil;\u0259km\u0259yin &ndash; asetilsalisil tur\u015fusu selikli qi\u015fan\u0131n kimy\u0259vi yanmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. T\u0259sir\u0259 m\u0259ruz qalan \u0259razid\u0259 a\u011fr\u0131l\u0131 bir xora v\u0259 ya yara \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k ki, bu da sa\u011falmas\u0131 uzun &ccedil;\u0259kir v\u0259 di\u015f a\u011fr\u0131s\u0131ndan daha &ccedil;ox narahatl\u0131\u011fa s\u0259b\u0259b olur.<br \/>\nGec\u0259l\u0259r g&ouml;zl\u0259nilm\u0259d\u0259n di\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 ba\u015f ver\u0259rs\u0259, s\u0259b\u0259bi m&uuml;\u0259yy\u0259n etm\u0259k v\u0259 m&uuml;alic\u0259y\u0259 ba\u015flamaq &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;mk&uuml;n q\u0259d\u0259r tez di\u015f h\u0259kiminizl\u0259 g&ouml;r&uuml;\u015f t\u0259yin edin. A\u011fr\u0131 azalsa v\u0259 ya ara-s\u0131ra ba\u015f vers\u0259 bel\u0259, bu, problemin aradan qalxd\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na g\u0259lmir. M\u0259s\u0259l\u0259n, erk\u0259n m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 di\u015f &ccedil;&uuml;r&uuml;m\u0259si plombla m&uuml;alic\u0259 edil\u0259 bil\u0259r. Bu edilm\u0259dikd\u0259, v\u0259ziyy\u0259t ir\u0259lil\u0259y\u0259c\u0259k. Daha sonra k&ouml;k kanal\u0131n\u0131n m&uuml;alic\u0259si laz\u0131m olacaq v\u0259 z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259 geni\u015fdirs\u0259, di\u015fin &ccedil;\u0131xar\u0131lmas\u0131 v\u0259 di\u015f implantlar\u0131 v\u0259 ya protezl\u0259rinin qoyulmas\u0131 laz\u0131m g\u0259l\u0259 bil\u0259r.<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Di\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 h\u0259m g&uuml;nd&uuml;z, h\u0259m d\u0259 gec\u0259 ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r. Lakin x\u0259st\u0259l\u0259r onun gec\u0259 daha da \u015fidd\u0259tl\u0259ndiyini g&ouml;r&uuml;rl\u0259r. B\u0259z\u0259n g&uuml;nd&uuml;z he&ccedil; bir a\u011fr\u0131 olmur. Buna s\u0259b\u0259b n\u0259dir? Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r evrir&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-245780","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/245780","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=245780"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/245780\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=245780"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=245780"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=245780"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}