{"id":245704,"date":"2026-06-29T10:04:18","date_gmt":"2026-06-29T06:04:18","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=245704","title":{"rendered":"Sa\u00e7lar niy\u0259 t\u00f6k\u00fcl\u00fcr?"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u018fg\u0259r getdikc\u0259 daha &ccedil;ox sa&ccedil;\u0131n dara\u011faa yap\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 ya du\u015f kanalizasiyan\u0131z\u0131n s&uuml;r\u0259tl\u0259 t\u0131xand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g&ouml;rm&uuml;s&uuml;n&uuml;zs\u0259, t\u0259\u015fvi\u015f\u0259 d&uuml;\u015fm\u0259yin.<br \/>\nSa&ccedil; b&ouml;y&uuml;m\u0259si d&ouml;vri bir prosesdir: sa&ccedil;lar b&ouml;y&uuml;y&uuml;r, dinc\u0259lir v\u0259 sonra t&ouml;k&uuml;l&uuml;r v\u0259 yeni sa&ccedil;lara yol a&ccedil;\u0131r.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, dermatoloq \u015eilpi Xetarpal bu prosesin arxas\u0131ndak\u0131 fiziologiyan\u0131n sirl\u0259rini a&ccedil;\u0131r v\u0259 sa&ccedil; bax\u0131m\u0131 qaydalar\u0131n\u0131z\u0131 d\u0259yi\u015fdirm\u0259yin n\u0259 vaxt k&ouml;m\u0259k etm\u0259y\u0259c\u0259yini v\u0259 h\u0259kim\u0259 m&uuml;raci\u0259t etm\u0259yin vaxt\u0131n\u0131n g\u0259ldiyini izah edir.<\/p>\n<p>Bu g&uuml;n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z h\u0259r hans\u0131 bir \u0259h\u0259miyy\u0259tli sa&ccedil; t&ouml;k&uuml;lm\u0259si &uuml;&ccedil; ay \u0259vv\u0259l ba\u015f ver\u0259n bir hadis\u0259nin n\u0259tic\u0259sidir. Orta d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 &ccedil;\u0259ki itkisi tamamil\u0259 normald\u0131r, lakin a\u011f\u0131rla\u015farsa, b\u0259d\u0259niniz dig\u0259r daxili d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri siqnal etm\u0259y\u0259 &ccedil;al\u0131\u015f\u0131r.<br \/>\nM&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r sa&ccedil; follikullar\u0131n\u0131n h\u0259yat d&ouml;vr&uuml;n&uuml; vaxt\u0131ndan \u0259vv\u0259l bitirm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olan bir ne&ccedil;\u0259 \u0259sas amili m&uuml;\u0259yy\u0259n edirl\u0259r.<\/p>\n<p>Xroniki v\u0259 ya k\u0259skin stress<br \/>\nKortizol sa&ccedil; follikullar\u0131nda &quot;fasil\u0259&quot; d&uuml;ym\u0259si kimi h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259n, onlar\u0131 istirah\u0259t v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 g\u0259tir\u0259n v\u0259 laz\u0131m oldu\u011fundan daha tez t&ouml;k&uuml;lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olan bir stress hormonudur. &Ccedil;\u0259tin bir bo\u015fanma v\u0259 ya sevil\u0259n bir insan\u0131n itkisind\u0259n ke&ccedil;irsinizs\u0259, bu emosional f\u0131rt\u0131nan\u0131n, n\u0259z\u0259r\u0259&ccedil;arpacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 sa&ccedil; seyr\u0259lm\u0259si \u015f\u0259klind\u0259 t\u0259siri hadis\u0259d\u0259n bir ne&ccedil;\u0259 ay sonra &ouml;z&uuml;n&uuml; g&ouml;st\u0259rm\u0259y\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Hormonal dal\u011falanmalar<br \/>\nEstrogen s\u0259viyy\u0259sind\u0259 azalma klassik g&ouml;z\u0259llik qatilidir. Qad\u0131nlar ad\u0259t\u0259n bunu do\u011fu\u015fdan bir ne&ccedil;\u0259 ay sonra v\u0259 ya menopoz zaman\u0131 ya\u015fay\u0131rlar. Lakin sa&ccedil; t&ouml;k&uuml;lm\u0259sin\u0259 dig\u0259r hormonal amill\u0259r d\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r, m\u0259s\u0259l\u0259n:<br \/>\noral kontraseptivl\u0259rin ba\u015flanmas\u0131 v\u0259 ya dayand\u0131r\u0131lmas\u0131<br \/>\ntiroid disfunksiyas\u0131 (hiper v\u0259 ya hipotiroidizm)<br \/>\npoliendokrin metabolik yumurtal\u0131q sindromu (PEMS\/PCOS) v\u0259 insulin m&uuml;qavim\u0259ti<br \/>\nyumurtal\u0131qlar\u0131n c\u0259rrahi yolla &ccedil;\u0131xar\u0131lmas\u0131<br \/>\ngizli tibbi v\u0259ziyy\u0259tl\u0259r v\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259r<\/p>\n<p>\u0130mmun sistemin\u0259 d&uuml;\u015f\u0259n h\u0259r hans\u0131 bir \u0259h\u0259miyy\u0259tli stress 2-3 ay \u0259rzind\u0259 &ouml;z&uuml;n&uuml; g&ouml;st\u0259r\u0259c\u0259k. H\u0259tta y&uuml;ks\u0259k q\u0131zd\u0131rma il\u0259 m&uuml;\u015fayi\u0259t olunan adi soyuqd\u0259ym\u0259 v\u0259 ya qrip bel\u0259 b&ouml;y&uuml;m\u0259 d&ouml;vr&uuml;n&uuml; poza bil\u0259r.<\/p>\n<p>Xroniki v\u0259 otoimmun x\u0259st\u0259likl\u0259rin uzunm&uuml;dd\u0259tli m\u0259nfi t\u0259siri var. M\u0259s\u0259l\u0259n, alopesiya areata immun sisteminin &ouml;z sa&ccedil; follikullar\u0131na h&uuml;cum etm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 ba\u015f d\u0259risind\u0259 v\u0259 ya b\u0259d\u0259nd\u0259 tamamil\u0259 hamar, yuvarlaq l\u0259k\u0259l\u0259r \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir. Siqaret &ccedil;\u0259km\u0259k d\u0259 qeyd etm\u0259y\u0259 d\u0259y\u0259r, &ccedil;&uuml;nki o, qan damarlar\u0131n\u0131 darald\u0131r v\u0259 ba\u015f d\u0259risind\u0259 qan d&ouml;vran\u0131n\u0131 pozur. Nikotind\u0259n imtina etm\u0259k h\u0259m &uuml;mumi tonu, h\u0259m d\u0259 sa&ccedil; qal\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u0259rhal yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Qidada &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131qlar<br \/>\nSa\u011flam sa&ccedil;lar\u0131n inki\u015faf\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n b\u0259d\u0259nin y&uuml;ks\u0259k keyfiyy\u0259tli tikinti materiallar\u0131na ehtiyac\u0131 var. \u018fg\u0259r d\u0259mir s\u0259viyy\u0259niz kritik d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131d\u0131rsa, D vitamini &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 ya B vitamini &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 varsa, b\u0259d\u0259niniz &quot;vacib olmayan&quot; resurslar\u0131 &#8211; sa&ccedil;\u0131n\u0131z\u0131 q\u0259na\u0259t etm\u0259y\u0259 ba\u015flayacaq. Bel\u0259 hallarda h\u0259kim ad\u0259t\u0259n ixtisasla\u015fm\u0131\u015f qida d\u0259rmanlar\u0131 t\u0259yin edir.<\/p>\n<p>D\u0259rmanlar v\u0259 intensiv terapiya<br \/>\nKimyaterapiya s&uuml;r\u0259tl\u0259 b&ouml;l&uuml;n\u0259n h&uuml;ceyr\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259sir g&ouml;st\u0259rir v\u0259 sa&ccedil;\u0131n tamamil\u0259 t&ouml;k&uuml;lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Lakin antibiotikl\u0259r, antidepresanlar, beta-blokerl\u0259r, antikoaqulyantlar v\u0259 hormonal d\u0259rmanlar kimi dig\u0259r &uuml;mumi d\u0259rmanlar\u0131n uzun m&uuml;dd\u0259tli istifad\u0259si d\u0259 sa&ccedil;lar\u0131n seyr\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>G&ouml;z\u0259llik v\u0259rdi\u015fl\u0259ri<br \/>\nB\u0259z\u0259n &ouml;z g&ouml;z\u0259lliyimizi m\u0259hv edirik. D\u0259bli dar h&ouml;r&uuml;kl\u0259ri, y&uuml;ks\u0259k at quyruqlar\u0131n\u0131 t\u0259krarlamaq c\u0259hdl\u0259ri v\u0259 ya sa&ccedil; uzatmalar\u0131n\u0131n h\u0259ddind\u0259n art\u0131q istifad\u0259si dartma alopesiyas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Bu, sa&ccedil;\u0131n k&ouml;k&uuml;nd\u0259n &ccedil;\u0259kildiyi v\u0259 follikulun sad\u0259c\u0259 f\u0259aliyy\u0259tini dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 d&ouml;nm\u0259z bir sa&ccedil; t&ouml;k&uuml;lm\u0259si v\u0259ziyy\u0259tidir. Dig\u0259r pis v\u0259rdi\u015fl\u0259r\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lar daxildir:<br \/>\ns\u0259rt kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259r<br \/>\nistilikd\u0259n qorunma olmadan isti sa&ccedil; qurutma ma\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n, burucu &uuml;t&uuml;l\u0259rin v\u0259 d&uuml;zl\u0259\u015fdiricil\u0259rin fanatik istifad\u0259si<br \/>\nsa&ccedil;\u0131n\u0131z\u0131 avtopilot rejimind\u0259 &ccedil;ox v\u0259 ya &ccedil;ox nadir hallarda yumaq.<\/p>\n<p>Problemin geni\u015f yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g&ouml;rs\u0259niz, xalq m&uuml;alic\u0259si v\u0259 ya\u011flar\u0131na vaxt itirm\u0259yin. Bir m&uuml;t\u0259x\u0259ssis\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r tez m&uuml;raci\u0259t ets\u0259niz, prosesi dayand\u0131rmaq v\u0259 itirilmi\u015f sa&ccedil;lar\u0131n\u0131z\u0131 b\u0259rpa etm\u0259k \u015fans\u0131n\u0131z bir o q\u0259d\u0259r y&uuml;ks\u0259kdir. Doktor \u015eilpi x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edir ki, sa&ccedil; follikulu n\u0259 q\u0259d\u0259r bo\u015f v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tsiz qal\u0131rsa, onu b\u0259rpa etm\u0259k bir o q\u0259d\u0259r &ccedil;\u0259tindir. H\u0259kiml\u0259 vaxt\u0131nda m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259 problemin k&ouml;k s\u0259b\u0259bini m&uuml;\u0259yy\u0259n etm\u0259y\u0259 v\u0259 d&uuml;zg&uuml;n tibbi m&uuml;alic\u0259ni se&ccedil;m\u0259y\u0259 k&ouml;m\u0259k ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018fg\u0259r getdikc\u0259 daha &ccedil;ox sa&ccedil;\u0131n dara\u011faa yap\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 ya du\u015f kanalizasiyan\u0131z\u0131n s&uuml;r\u0259tl\u0259 t\u0131xand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g&ouml;rm&uuml;s&uuml;n&uuml;zs\u0259, t\u0259\u015fvi\u015f\u0259 d&uuml;\u015fm\u0259yin. Sa&ccedil; b&ouml;y&uuml;m\u0259si d&ouml;vri bir prosesdir: sa&ccedil;lar b&ouml;y&uuml;y&uuml;r, dinc\u0259lir v\u0259 sonra t&ouml;k&uuml;l&uuml;r v\u0259 yeni sa&ccedil;lara&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-245704","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/245704","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=245704"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/245704\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=245704"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=245704"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=245704"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}