{"id":245701,"date":"2026-06-29T08:02:46","date_gmt":"2026-06-29T04:02:46","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=245701","title":{"rendered":"\u015e\u0259rab \u00fcr\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131d\u0131rm\u0131:"},"content":{"rendered":"<p><strong>&Uuml;ST-nin ist\u0259nil\u0259n miqdarda alkoqolun b\u0259d\u0259n &uuml;&ccedil;&uuml;n z\u0259r\u0259rli oldu\u011fu bar\u0259d\u0259 b\u0259yanat\u0131 tibb ictimaiyy\u0259tind\u0259 m&uuml;zakir\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olma\u011fa davam edir.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, &Uuml;mumd&uuml;nya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u0259sas arqumenti alkoqolla \u0259laq\u0259li &uuml;r\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259rind\u0259n &ouml;l&uuml;m say\u0131d\u0131r. Bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 diqq\u0259t &ccedil;\u0259km\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n 29 sentyabrda D&uuml;nya &Uuml;r\u0259k G&uuml;n&uuml; b&uuml;t&uuml;n d&uuml;nyada qeyd olunur. H\u0259ddind\u0259n art\u0131q alkoqol istehlak\u0131n\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259r, bir st\u0259kan \u015f\u0259rab\u0131n t\u0259hl&uuml;k\u0259siz olub-olmamas\u0131 v\u0259 t\u0259hl&uuml;k\u0259siz i&ccedil;m\u0259 limitinizi nec\u0259 tapmaq bar\u0259d\u0259 m\u0259qal\u0259mizd\u0259 m\u0259lumat \u0259ld\u0259 edin.<\/p>\n<p>&Uuml;mumd&uuml;nya &Uuml;r\u0259k Federasiyas\u0131n\u0131n m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259rinin fikrinc\u0259, &uuml;r\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri (&Uuml;DX) d&uuml;nyada &ouml;l&uuml;m&uuml;n \u0259sas s\u0259b\u0259bidir. &Uuml;mumd&uuml;nya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (&Uuml;ST) m\u0259lumat\u0131na g&ouml;r\u0259, 2019-cu ild\u0259 d&uuml;nyada 17,9 milyon insan &Uuml;DX-d\u0259n &ouml;l&uuml;b ki, bu da d&uuml;nya &uuml;zr\u0259 b&uuml;t&uuml;n &ouml;l&uuml;ml\u0259rin 32%-ni t\u0259\u015fkil edir. 474.000 halda &Uuml;DX-d\u0259n &ouml;l&uuml;ml\u0259rin s\u0259b\u0259bi alkoqol olub.<\/p>\n<p>2023-c&uuml; ild\u0259 &Uuml;ST t\u0259hl&uuml;k\u0259siz alkoqol s\u0259viyy\u0259sinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib. &Uuml;ST-\u0259 g&ouml;r\u0259, haz\u0131rda m&ouml;vcud olan elmi m\u0259lumatlar alkoqolun kanserogen x&uuml;susiyy\u0259tl\u0259rinin &quot;a&ccedil;\u0131lmas\u0131&quot; v\u0259 insan orqanizmind\u0259 &ouml;z&uuml;n&uuml; g&ouml;st\u0259rm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 bir h\u0259ddin m&ouml;vcudlu\u011funu s&uuml;but etmir. Bundan \u0259lav\u0259, alkoqol istehlak\u0131n\u0131n potensial faydal\u0131 t\u0259sirini g&ouml;st\u0259r\u0259 bil\u0259c\u0259k elmi t\u0259dqiqatlar yoxdur.<\/p>\n<p>Alkoqol hans\u0131 &uuml;r\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b olur?<br \/>\nTibb elml\u0259ri doktoru v\u0259 professor Dmitri Yedelevin RBC Vino-ya verdiyi \u015f\u0259rhd\u0259 deyildiyi kimi, alkoqoldan sui-istifad\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 &uuml;r\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r:<\/p>\n<p>Aritmiya<br \/>\nAlkoqoldan sui-istifad\u0259 &uuml;r\u0259k d&ouml;y&uuml;nt&uuml;l\u0259rinin tezliyin\u0259 v\u0259 ritmin\u0259 k\u0259skin t\u0259sir g&ouml;st\u0259rir ki, bu da &uuml;r\u0259k d&ouml;y&uuml;nt&uuml;l\u0259rinin pozulmas\u0131na, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n qulaqc\u0131qlar\u0131n fibrilasiyas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Qan t\u0259zyiqinin k\u0259skin artmas\u0131<br \/>\nHipertoniyal\u0131 insanlarda &ccedil;ox miqdarda alkoqol q\u0259bul etm\u0259k tez-tez qan t\u0259zyiqinin q\u0259fil artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Bu v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rin h\u0259r ikisi zarafatla &quot;bayram &uuml;r\u0259k sindromu&quot; adland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130nsult<br \/>\nAlkoqoldan sui-istifad\u0259 susuzlu\u011fa v\u0259 elektrolit balanss\u0131zl\u0131\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b olur, qan d&ouml;vran\u0131nda kalium v\u0259 ya maqnezium s\u0259viyy\u0259sini azald\u0131r. Bu da &ouml;z n&ouml;vb\u0259sind\u0259 aritmiya, hipertonik b&ouml;hranlar, infarktlar, insultlar v\u0259 dig\u0259r &uuml;r\u0259k a\u011f\u0131rla\u015fmalar\u0131 riskini art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>&Uuml;r\u0259k \u0259z\u0259l\u0259sinin z\u0259ifl\u0259m\u0259si<br \/>\nUzun m&uuml;dd\u0259tli, h\u0259ddind\u0259n art\u0131q spirtli i&ccedil;ki q\u0259bulu &uuml;r\u0259k \u0259z\u0259l\u0259l\u0259rinin toksik z\u0259ifl\u0259m\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur ki, bu da \u015fi\u015fkinlik v\u0259 qan\u0131 effektiv \u015f\u0259kild\u0259 pompalamaq qabiliyy\u0259tinin itirilm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r. Bu v\u0259ziyy\u0259t tibbi olaraq spirtli kardiomiopatiya kimi tan\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p>&Uuml;r\u0259k &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131<br \/>\nAlkoqollu kardiomiopatiya kimi tan\u0131nan bir v\u0259ziyy\u0259t &uuml;r\u0259k &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b olur v\u0259 simptomlar\u0131na \u0259sas\u0259n ayaqlarda n\u0259f\u0259s darl\u0131\u011f\u0131, yor\u011funluq v\u0259 \u015fi\u015fkinlik daxildir.<\/p>\n<p>Alkoqol \u0259sasl\u0131 hipertoniya v\u0259 &uuml;r\u0259k tutmas\u0131<br \/>\nUzun m&uuml;dd\u0259tli spirtli i&ccedil;ki istifad\u0259si, alkoqolun simpatik sinir sistemin\u0259 z\u0259h\u0259rli t\u0259sirl\u0259ri v\u0259 damar tonusunun pozulmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n qan t\u0259zyiqinin xroniki olaraq y&uuml;ks\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Alkoqolla \u0259laq\u0259li hipertoniya infarkt, insult v\u0259 dig\u0259r &uuml;r\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri riskini \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Ateroskleroz<br \/>\nAlkoqol sui-istifad\u0259si qanda triqliserid s\u0259viyy\u0259sini art\u0131r\u0131r, xolesterolla z\u0259ngin arterial l&ouml;vh\u0259l\u0259rin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259sin\u0259 k&ouml;m\u0259k edir v\u0259 aterosklerozun inki\u015faf\u0131n\u0131 s&uuml;r\u0259tl\u0259ndirir ki, bu da infarkt, insult v\u0259 periferik arterial x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>Piyl\u0259nm\u0259 v\u0259 diabet<br \/>\nAlkoqol kalori bax\u0131m\u0131ndan olduqca y&uuml;ks\u0259kdir v\u0259 tez-tez y&uuml;ks\u0259k kalorili qidalarla birlikd\u0259 q\u0259bul edilir v\u0259 bu da &ccedil;\u0259ki art\u0131m\u0131na v\u0259 piyl\u0259nm\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Alkoqol il\u0259 \u0259laq\u0259li piyl\u0259nm\u0259 v\u0259 metabolik sindrom &uuml;r\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri v\u0259 2-ci tip diabet inki\u015faf riskini art\u0131r\u0131r v\u0259 &uuml;r\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri riskini daha da art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Q\u0131rm\u0131z\u0131 \u015f\u0259rab &uuml;r\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n faydal\u0131d\u0131rm\u0131?<br \/>\n&Ccedil;ox orta d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 spirtli i&ccedil;ki q\u0259bulu &uuml;r\u0259y\u0259 qoruyucu t\u0259sir g&ouml;st\u0259r\u0259 bil\u0259r. Dmitri Yedelevin s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, bu, x&uuml;susil\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 \u015f\u0259rab &uuml;&ccedil;&uuml;n do\u011frudur. &quot;Onun potensial kardioprotektiv t\u0259siri var v\u0259 koronar &uuml;r\u0259k x\u0259st\u0259liyi riskinin azalmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r&quot;, &#8211; dey\u0259 ekspert bildirir.<\/p>\n<p>Avropa s\u0259hiyy\u0259 sisteml\u0259rinin m\u0259lumatlar\u0131na istinad\u0259n Yedelev qeyd edir ki, orta d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 spirtli i&ccedil;ki q\u0259bulu ad\u0259t\u0259n qad\u0131nlar &uuml;&ccedil;&uuml;n g&uuml;nd\u0259 bir i&ccedil;ki, ki\u015fil\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n is\u0259 iki i&ccedil;ki kimi m&uuml;\u0259yy\u0259n edilir. &quot;&Uuml;mumiyy\u0259tl\u0259 q\u0259bul edilir ki, &Uuml;ST t\u0259snifat\u0131na g&ouml;r\u0259, standart, nisb\u0259t\u0259n t\u0259hl&uuml;k\u0259siz spirtli i&ccedil;ki porsiyas\u0131 10 qram t\u0259miz spirt\u0259 (25 qram 40% araq, 100 qram 9-11% quru \u015f\u0259rab v\u0259 ya 200 qram 3-5% piv\u0259) b\u0259rab\u0259rdir&quot;, &#8211; dey\u0259 h\u0259kim iddia edir.<\/p>\n<p>Bu arada, onun m\u0259lumatlar\u0131na g&ouml;r\u0259, Rusiyada standart \u015f&uuml;\u015f\u0259 qablarda veril\u0259n m&uuml;xt\u0259lif spirtli i&ccedil;kil\u0259rd\u0259ki t\u0259miz spirtin ekvivalenti a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 kimi t\u0259snif edil\u0259 bil\u0259r:<br \/>\n12% ABV il\u0259 1 st\u0259kan \u015f\u0259rab (140 ml) &ndash; 13,3 qram t\u0259miz spirt;<br \/>\n5% ABV il\u0259 1 banka piv\u0259 (330 ml) = 13 q t\u0259miz spirt;<br \/>\n40% ABV il\u0259 1 \u015f&uuml;\u015f\u0259 spirtli i&ccedil;ki (40 ml) = 12,6 q t\u0259miz spirt.<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&Uuml;ST-nin ist\u0259nil\u0259n miqdarda alkoqolun b\u0259d\u0259n &uuml;&ccedil;&uuml;n z\u0259r\u0259rli oldu\u011fu bar\u0259d\u0259 b\u0259yanat\u0131 tibb ictimaiyy\u0259tind\u0259 m&uuml;zakir\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olma\u011fa davam edir. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, &Uuml;mumd&uuml;nya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u0259sas arqumenti alkoqolla \u0259laq\u0259li &uuml;r\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259rind\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-245701","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/245701","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=245701"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/245701\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=245701"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=245701"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=245701"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}