{"id":245592,"date":"2026-06-25T12:55:39","date_gmt":"2026-06-25T08:55:39","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=245592","title":{"rendered":"Kartlardan pul silinib, yoxsa o\u011furlan\u0131b? &#8211;"},"content":{"rendered":"<p><strong>&Ouml;t\u0259n g&uuml;n ABB, AccessBank, ExpressBank, Yelo Bank v\u0259 dig\u0259r banklar\u0131n m&uuml;\u015ft\u0259ril\u0259rinin kart hesablar\u0131ndan v\u0259saitl\u0259r yoxa &ccedil;\u0131x\u0131b. Bu banklar\u0131n ortaq c\u0259h\u0259ti odur ki, ham\u0131s\u0131 Azericard prosessinq m\u0259rk\u0259zin\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>ABB problemi &quot;3-c&uuml; t\u0259r\u0259f provayderi&quot; il\u0259 ba\u011fl\u0131 texniki nasazl\u0131qla izah edib. Azericard ba\u015f ver\u0259nl\u0259rin banklararas\u0131 hesabla\u015fma fayllar\u0131n\u0131n emal\u0131 zaman\u0131 yarand\u0131\u011f\u0131n\u0131, lakin s\u0259b\u0259bin &quot;Azericard-dan as\u0131l\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131&quot; bildirib. M\u0259rk\u0259zi Bank is\u0259 hadis\u0259nin kiberm&uuml;daxil\u0259 deyil, texniki s\u0259b\u0259bd\u0259n ba\u015f verdiyini, &ouml;d\u0259ni\u015f infrastrukturunda problem olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a&ccedil;\u0131qlay\u0131b.&nbsp;<\/p>\n<p>Amma problemin k&ouml;k&uuml; v\u0259 m\u0259suliyy\u0259t indiy\u0259d\u0259k a&ccedil;\u0131qlanmay\u0131b. Hans\u0131 ki, ictimai etimad bax\u0131m\u0131ndan \u0259n vacib m\u0259qam da el\u0259 budur.<\/p>\n<p><strong>B\u0259s o\u011furluqdur, yoxsa sistem x\u0259tas\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>Banklardan \u0259ld\u0259 etdiyim m\u0259lumatlar, m&uuml;\u015fahid\u0259l\u0259rim v\u0259 MB-nin a&ccedil;\u0131qlamas\u0131 g&ouml;st\u0259rir ki, ba\u015f ver\u0259nl\u0259r b&ouml;y&uuml;k ehtimalla kiber h&uuml;cum deyil.&nbsp;<\/p>\n<p>Silinm\u0259l\u0259r t\u0259sad&uuml;fi deyil, real \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n t\u0259krar\u0131d\u0131r.V\u0259saitl\u0259r d\u0259rhal geri qaytar\u0131l\u0131r, balanslar avtomatik b\u0259rpa olunur. Bu, o\u011furlu\u011fun yox, dublikasiyan\u0131n oldu\u011funu g&ouml;st\u0259rir. Y\u0259ni &quot;pulu aparan&quot; k\u0259nar, yaxud kiber m&uuml;daxil\u0259 deyil, banklar\u0131n &ouml;z informasiya sistemidir.<\/p>\n<p><strong>Kimdir g&uuml;nahkar?<\/strong><\/p>\n<p>Bir ne&ccedil;\u0259 m&uuml;st\u0259qil bank\u0131n eyni anda eyni probleml\u0259 &uuml;zl\u0259\u015fm\u0259si yaln\u0131z ortaq bir halqa il\u0259 izah oluna bil\u0259r. Bu z\u0259ncird\u0259 ortaq element ikidir: MB-nin hesabla\u015fma infrastrukturu v\u0259 Azericard prosessinqi.&nbsp;<\/p>\n<p>MB &ouml;z infrastrukturunda problem olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 birm\u0259nal\u0131 a&ccedil;\u0131qlad\u0131\u011f\u0131na g&ouml;r\u0259, m\u0259ntiql\u0259 ortaq element kimi Azericard qal\u0131r.&nbsp;<\/p>\n<p>Onun &quot;hadis\u0259 m\u0259nim \u0259razimd\u0259 olub, amma g&uuml;nah m\u0259nd\u0259 deyil&quot; tipli dumanl\u0131 a&ccedil;\u0131qlamas\u0131 da problemin b&ouml;y&uuml;k ehtimalla m\u0259hz prosessinq m\u0259rk\u0259zind\u0259ki emalda oldu\u011funa i\u015far\u0259 edir.<\/p>\n<p>&Uuml;st\u0259lik d\u0259, hesabla\u015fma z\u0259ncirind\u0259 bir anomaliya ba\u015f verirs\u0259, sistem onu d\u0259rhal a\u015fkarlay\u0131b bloklamal\u0131 idi.&nbsp;<\/p>\n<p>Anomaliyan\u0131n tutulmamas\u0131 v\u0259 t\u0259krar \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n eyni anda bir ne&ccedil;\u0259 bank\u0131 vurmas\u0131 g&ouml;st\u0259rir ki, bel\u0259 kritik qurumda bu mexanizml\u0259r ya yoxdur, ya da t\u0259kmil deyil.<\/p>\n<p>D&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;r\u0259m ki, bel\u0259 bir x\u0259tadan sonra MB daha s\u0259rt add\u0131mlar atmal\u0131 idi.&nbsp;<\/p>\n<p>Problem ABB-d\u0259, yaxud dig\u0259r banklarda deyil, m\u0259hz MB-nin n\u0259zar\u0259ti v\u0259 lisenziyas\u0131 alt\u0131nda i\u015fl\u0259y\u0259n qurumda &#8211; Azericard-da yaran\u0131b. Xat\u0131rladaq ki, \u0259vv\u0259ll\u0259r d\u0259 burada problemli situasiyalar olub.&nbsp;<\/p>\n<p>&Uuml;mid edir\u0259m, MB hadis\u0259ni ara\u015fd\u0131r\u0131b ciddi audit t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Banklardan is\u0259 z\u0259r\u0259r &ccedil;\u0259k\u0259nl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259ssasl\u0131q g&ouml;zl\u0259nilir.<\/p>\n<p><strong>Osman G&uuml;nd&uuml;z&nbsp;<br \/>\n&quot;A\u0130F&quot; prezidenti<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&Ouml;t\u0259n g&uuml;n ABB, AccessBank, ExpressBank, Yelo Bank v\u0259 dig\u0259r banklar\u0131n m&uuml;\u015ft\u0259ril\u0259rinin kart hesablar\u0131ndan v\u0259saitl\u0259r yoxa &ccedil;\u0131x\u0131b. Bu banklar\u0131n ortaq c\u0259h\u0259ti odur ki, ham\u0131s\u0131 Azericard prosessinq m\u0259rk\u0259zin\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. ABB problemi &quot;3-c&uuml;&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-245592","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/245592","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=245592"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/245592\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=245592"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=245592"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=245592"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}