{"id":245563,"date":"2026-06-25T06:42:46","date_gmt":"2026-06-25T02:42:46","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=245563","title":{"rendered":"Qorxudan \u00f6lm\u0259k olarm\u0131?\u00a0"},"content":{"rendered":"<p><strong>N\u0259z\u0259ri olaraq, h\u0259r k\u0259s qorxudan &ouml;l\u0259 bil\u0259r &#8211; v\u0259 bu, sad\u0259c\u0259 bir m\u0259cazi m\u0259na deyil. Maraql\u0131d\u0131r ki, bir &ccedil;ox insan h\u0259tta ad g&uuml;nl\u0259rind\u0259 bel\u0259 &ouml;l&uuml;r v\u0259 bu, &ccedil;ox \u015fey deyir. Nadir hallarda g&uuml;cl&uuml; emosional reaksiya adrenalin art\u0131m\u0131na s\u0259b\u0259b olur ki, bu da &uuml;r\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n &ouml;l&uuml;mc&uuml;l ola bil\u0259r. Bu, qorxu filmi s&uuml;jeti kimi s\u0259sl\u0259nir, amma bunun arxas\u0131nda &ccedil;ox ayd\u0131n bir fizioloji \u0259sas var.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az bildirir ki, g&uuml;cl&uuml; qorxu zaman\u0131 b\u0259d\u0259nd\u0259 n\u0259 ba\u015f verdiyin\u0259 v\u0259 niy\u0259 \u0259vv\u0259lc\u0259 &uuml;r\u0259k \u0259ziyy\u0259t &ccedil;\u0259kdiyin\u0259 baxaq.<\/p>\n<p>Niy\u0259 adrenalin &uuml;r\u0259y\u0259 t\u0259sir edir<br \/>\nB&ouml;y&uuml;k dozalarda adrenalin v\u0259 norepinefrin m&uuml;\u0259yy\u0259n orqanlar &#8211; &uuml;r\u0259k, qaraciy\u0259r, b&ouml;yr\u0259kl\u0259r v\u0259 a\u011fciy\u0259rl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n z\u0259h\u0259rlidir. Lakin \u0259n &ouml;l&uuml;mc&uuml;l z\u0259rb\u0259 &uuml;r\u0259y\u0259 d\u0259yir: bu, z\u0259d\u0259si d\u0259rhal &ouml;ld&uuml;r\u0259 bil\u0259n yegan\u0259 orqand\u0131r.<\/p>\n<p>Mexanizm bel\u0259dir: \u0259ll\u0259rimizl\u0259 bir avtomobili qald\u0131rma\u011fa imkan ver\u0259n adrenalin, kalsiumun &uuml;r\u0259y\u0259 daxil olmas\u0131na imkan verir. B\u0259d\u0259n\u0259 &ccedil;oxlu kalsium daxil olduqda, &uuml;r\u0259k \u0259z\u0259l\u0259si rahat i\u015fl\u0259m\u0259yi dayand\u0131r\u0131r. Ventrik&uuml;ler fibrilasiya ba\u015f verir &mdash; &uuml;r\u0259yin hamar bir \u015f\u0259kild\u0259 y\u0131\u011f\u0131lmaq \u0259v\u0259zin\u0259, qeyri-sabit \u015f\u0259kild\u0259 &quot;titr\u0259m\u0259y\u0259&quot; ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 spesifik bir ritm poz\u011funlu\u011fu.<br \/>\nBu v\u0259ziyy\u0259td\u0259 orqan qan\u0131 normal \u015f\u0259kild\u0259 pompalaya bilmir. Beyin v\u0259 dig\u0259r toxumalar oksigend\u0259n m\u0259hrum olur v\u0259 t\u0259cili yard\u0131m olmadan bu, q\u0259fil &ouml;l&uuml;m\u0259 s\u0259b\u0259b olur. \u018fsas\u0259n, &uuml;r\u0259k emosiyalar\u0131n &ouml;z&uuml;n\u0259 deyil, onun yaratd\u0131\u011f\u0131 kimy\u0259vi y&uuml;k\u0259 tab g\u0259tir\u0259 bilmir.<\/p>\n<p>&quot;S\u0131n\u0131q &uuml;r\u0259k sindromu&quot;: Stress &uuml;r\u0259k \u0259z\u0259l\u0259sin\u0259 nec\u0259 z\u0259r\u0259r verir<br \/>\nH\u0259kiml\u0259rin s\u0131n\u0131q &uuml;r\u0259k sindromu (Takotsubo kardiomiopatiyas\u0131) adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir v\u0259ziyy\u0259t ayr\u0131ca qeyd edilm\u0259lidir. Bu, a\u011f\u0131r emosional stress &mdash; sevil\u0259n birinin itkisi, \u015fok v\u0259 ya qorxu &mdash; n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f verir v\u0259 onun simptomlar\u0131 infarkt kimidir: sin\u0259 a\u011fr\u0131s\u0131, n\u0259f\u0259s darl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 nizams\u0131z &uuml;r\u0259k d&ouml;y&uuml;nt&uuml;s&uuml;.<\/p>\n<p>S\u0259b\u0259b eynidir &mdash; &uuml;r\u0259k \u0259z\u0259l\u0259sini sanki bo\u011fan stress hormonlar\u0131n\u0131n k&uuml;tl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 ifraz\u0131. \u018fks\u0259r hallarda insan sa\u011fal\u0131r, lakin a\u011f\u0131r v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rd\u0259 bu v\u0259ziyy\u0259t &ouml;l&uuml;m\u0259 d\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Bu, emosiyalar\u0131n v\u0259 &uuml;r\u0259k fiziologiyas\u0131n\u0131n g&ouml;r&uuml;nd&uuml;y&uuml;nd\u0259n daha s\u0131x ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu a&ccedil;\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 g&ouml;st\u0259rir.<\/p>\n<p>Qorxudan &ouml;lm\u0259k riski kimd\u0259dir?<br \/>\nXo\u015f x\u0259b\u0259r budur ki, qorxudan &ouml;l&uuml;m olduqca nadirdir. \u0130nsanlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti h\u0259tta \u0259n a\u011f\u0131r qorxudan bel\u0259 &uuml;r\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n he&ccedil; bir n\u0259tic\u0259 verm\u0259d\u0259n sa\u011f &ccedil;\u0131x\u0131r. Lakin risk s\u0131f\u0131r deyil v\u0259 b\u0259zil\u0259ri &uuml;&ccedil;&uuml;n bu, xeyli y&uuml;ks\u0259kdir.<\/p>\n<p>\u018fvv\u0259lc\u0259d\u0259n m&ouml;vcud olan &uuml;r\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259ri olan insanlar x&uuml;susil\u0259 risk alt\u0131ndad\u0131rlar &#8211; onlar\u0131n &uuml;r\u0259k \u0259z\u0259l\u0259l\u0259ri hormonal h&uuml;cuma daha h\u0259ssasd\u0131r. Lakin bu, sa\u011flam insanlar\u0131n immunitetli oldu\u011fu anlam\u0131na g\u0259lmir: h\u0259tta tamamil\u0259 sa\u011flam bir insan bel\u0259 adrenalin ax\u0131n\u0131n\u0131n qurban\u0131 ola bil\u0259r, lakin ehtimal olduqca a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r.<br \/>\nM\u0259hz buna g&ouml;r\u0259 h\u0259kiml\u0259r &uuml;r\u0259k probleml\u0259ri olan insanlara h\u0259ddind\u0259n art\u0131q stressd\u0259n v\u0259 q\u0259fil emosional y&uuml;kl\u0259nm\u0259d\u0259n &ccedil;\u0259kinm\u0259yi m\u0259sl\u0259h\u0259t g&ouml;r&uuml;rl\u0259r &#8211; qorxu m&uuml;tl\u0259q &ouml;ld&uuml;r\u0259c\u0259yi &uuml;&ccedil;&uuml;n deyil, &uuml;r\u0259yinizin g&uuml;c&uuml;n&uuml; s\u0131nama\u011f\u0131n m\u0259nas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n.<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u0259z\u0259ri olaraq, h\u0259r k\u0259s qorxudan &ouml;l\u0259 bil\u0259r &#8211; v\u0259 bu, sad\u0259c\u0259 bir m\u0259cazi m\u0259na deyil. Maraql\u0131d\u0131r ki, bir &ccedil;ox insan h\u0259tta ad g&uuml;nl\u0259rind\u0259 bel\u0259 &ouml;l&uuml;r v\u0259 bu, &ccedil;ox \u015fey deyir.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-245563","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/245563","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=245563"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/245563\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=245563"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=245563"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=245563"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}